ThS. Phạm Duy Cảnh
ThS. Châu Tiến Lộc
Học viện Hành chính và Quản trị công
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết phân tích thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong năm 2025; đồng thời, làm rõ những yêu cầu, thách thức đặt ra đối với nhiệm vụ này trong giai đoạn trước và sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, gắn với yêu cầu chủ động định hướng dư luận xã hội, hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm an ninh tư tưởng và bảo vệ chính trị nội bộ trong bối cảnh không gian mạng phát triển nhanh chóng, phức tạp.
Từ khóa: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; trước thềm Đại hội XIV; an ninh tư tưởng; thách thức.
1. Đặt vấn đề
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, gắn trực tiếp với năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và sự ổn định, phát triển bền vững của đất nước. Ph. Ăngghen từng khẳng định, “một dân tộc muốn đứng vững trên đỉnh cao của khoa học thì không thể không có tư duy lý luận”1. V. I. Lênin cũng nhấn mạnh:“Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng”2. Những luận điểm đó chỉ ra rằng, việc xây dựng và củng cố nền tảng lý luận khoa học không chỉ là vấn đề học thuật thuần túy mà là điều kiện quyết định bảo đảm vai trò lãnh đạo của một đảng cách mạng.
Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, nền tảng tư tưởng đang chịu những tác động ngày càng trực diện và phức tạp. Sự giao thoa mạnh mẽ giữa các hệ giá trị, cùng với tốc độ lan truyền nhanh của thông tin trên không gian mạng đã tạo ra môi trường thuận lợi để các quan điểm sai trái, thù địch gia tăng hoạt động xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng, qua đó, làm suy giảm niềm tin và phá vỡ đồng thuận xã hội. Trước thực tiễn đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải được triển khai chủ động, toàn diện, gắn đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái với củng cố hệ thống lý luận của Đảng, giữ vững thống nhất chính trị – tư tưởng và tăng cường niềm tin xã hội trong bối cảnh mới. Mỗi thời điểm đất nước bước vào các dấu mốc chính trị quan trọng cũng là lúc mặt trận tư tưởng – lý luận chịu nhiều sức ép và tác động phức tạp hơn. Trong bối cảnh tổ chức Đại hội XIV và triển khai các quyết sách sau Đại hội, yêu cầu giữ vững trận địa tư tưởng và nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở nên cấp thiết.
2. Thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong năm 2025
Năm 2025, đánh dấu một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt trong tiến trình triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng; đồng thời, là giai đoạn chuẩn bị cho Đại hội XIV. Trước yêu cầu đặt ra, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vừa ghi nhận những kết quả quan trọng, góp phần giữ vững ổn định chính trị – xã hội, vừa bộc lộ không ít hạn chế và thách thức mới. Những chuyển động này phản ánh rõ tính chất ngày càng phức tạp của mặt trận tư tưởng – lý luận trước tác động tổng hợp của chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển nhanh của không gian mạng.
Thứ nhất, về tổ chức bộ máy và cơ chế chỉ đạo, phối hợp.
Điểm nổi bật là việc tiếp tục kiện toàn tổ chức Ban Chỉ đạo 35 từ Trung ương đến địa phương; cơ bản hoàn thành sắp xếp theo hướng thống nhất, tinh gọn, phân công rõ trách nhiệm, tăng tính phối hợp, nâng cao hiệu lực và khả năng phản ứng trước các tình huống tư tưởng – dư luận phát sinh.
Ban Chỉ đạo 35 Trung ương đã thể hiện rõ vai trò trung tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thông qua việc chủ động rà soát, bổ sung, kiện toàn tổ chức và nhân sự Ban Chỉ đạo; đồng thời, ban hành, hoàn thiện các quy chế phối hợp, quyết định phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, từng lực lượng tham gia. Những điều chỉnh này góp phần nâng cao tính thống nhất, rõ trách nhiệm và linh hoạt trong điều hành, đáp ứng ngày càng sát thực các yêu cầu đặt ra từ thực tiễn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới.
Trong thực tiễn xử lý các vấn đề nhạy cảm, phức tạp về tư tưởng và dư luận xã hội, nhất là trước các luồng thông tin trái chiều, xuyên tạc liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chỉ đạo 35 tại nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động xây dựng hệ thống tài liệu hỏi – đáp, infographics và các sản phẩm truyền thông đa phương tiện; đồng thời, phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông và đơn vị chức năng tổ chức sản xuất, đăng tải nhiều tin, bài, phóng sự phản ánh khách quan, toàn diện những kết quả và hiệu quả bước đầu của công tác sắp xếp đơn vị hành chính. Phương thức phối hợp này không chỉ góp phần phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc mà còn lan tỏa thông tin tích cực, tạo sự thống nhất nhận thức và ổn định tình hình tư tưởng, dư luận xã hội. Đội ngũ cộng tác viên và hệ thống các trang thông tin chính thống ở các cấp được huy động một cách chủ động, kịp thời, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và định hướng dư luận3.
Đặc biệt, công tác chỉ đạo, phối hợp giữa Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tạp chí Cộng sản, Báo Nhân dân, Đài Truyền hình Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam trong công tác tổ chức các cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Qua 5 năm triển khai, Cuộc thi trở thành diễn đàn chính luận rộng mở, góp phần huy động lực lượng, phát hiện nhân tố, tạo dòng thông tin chủ lưu tích cực. Năm 2025, Cuộc thi lần thứ Năm ghi nhận 541.766 tác phẩm dự thi thuộc 5 loại hình, tăng hơn 73.000 tác phẩm so với năm 20246, trở thành diễn đàn đấu tranh chính luận rộng mở, quy tụ đông đảo lực lượng trong nước và một số học giả, chính khách quốc tế uy tín, tạo dòng thông tin chủ lưu tích cực và khẳng định tính chuyên nghiệp, đồng bộ trong công tác tổ chức từ trung ương đến địa phương.
Thứ hai, về công tác tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội.
Trong năm 2025, hoạt động tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội tiếp tục được triển khai với quy mô rộng và hình thức đa dạng, thể hiện sự đổi mới rõ nét cả trong tư duy, phương pháp hành động. Nổi bật là việc đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa “xây” và “chống”, giữa “tuyên truyền” và “vận động”.
Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ dừng lại ở việc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, chống phá mà đã được triển khai theo hướng chủ động xây dựng thế trận thông tin liên hoàn, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, phát huy vai trò dẫn dắt của thông tin chính thống trên không gian mạng. Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong nắm bắt tình hình Nhân dân và dư luận xã hội đã góp phần nâng cao năng lực theo dõi, phân tích và dự báo, giúp Đảng kịp thời nắm bắt những vấn đề đặt ra từ thực tiễn đời sống xã hội.
Đáng chú ý, thông qua công tác tuyên truyền, đấu tranh chính luận và định hướng dư luận xã hội, nhiều nội dung cốt lõi của nền tảng tư tưởng của Đảng tiếp tục được bảo vệ và khẳng định, nhất là tính khoa học, cách mạng và giá trị thời đại của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tính đúng đắn của đường lối đổi mới; vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Qua đó, sự thống nhất về chính trị – tư tưởng trong Đảng và niềm tin xã hội từng bước được củng cố, tạo “độ bền” cho mặt trận tư tưởng trong bối cảnh mới.
Thực tiễn cho thấy, công tác tuyên truyền về các sự kiện trọng đại, như: kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được tổ chức bài bản, đồng bộ, thu hút sự quan tâm rộng rãi của Nhân dân và bạn bè quốc tế. Qua đó, các giá trị lịch sử, truyền thống cách mạng và khát vọng phát triển đất nước tiếp tục được khẳng định, lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội. Cùng với đó, việc đẩy mạnh các phong trào thi đua, công trình “Dân vận khéo”, “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đã góp phần gắn công tác tuyên truyền với thực tiễn hành động, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, củng cố an sinh xã hội và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
Công tác định hướng dư luận xã hội thời gian qua đã được triển khai trên cơ sở bám sát thực tiễn đời sống xã hội, kịp thời nắm bắt tư tưởng, tâm trạng và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Việc theo dõi, phân tích dư luận được thực hiện thường xuyên, liên tục và ngày càng nhạy bén, góp phần hạn chế tình trạng bị động, bất ngờ trước các vấn đề mới phát sinh. Cách tiếp cận lấy Nhân dân làm trung tâm, coi Nhân dân là chủ thể của quá trình định hướng dư luận đã từng bước được cụ thể hóa trong tổ chức thực hiện, thể hiện qua sự kết hợp hài hòa giữa lắng nghe, thấu hiểu và thuyết phục bằng lý lẽ, bằng tình cảm, qua đó, củng cố niềm tin xã hội và tăng cường sự đồng thuận.
Trên cơ sở nắm chắc tình hình Nhân dân và dư luận xã hội, các cơ quan tham mưu đã chủ động ứng dụng các công cụ đo lường, phân tích dữ liệu lớn và công nghệ số, từng bước khai thác hiệu quả AI trong theo dõi, dự báo xu hướng dư luận. Những kết quả này góp phần nâng cao chất lượng tham mưu cho Đảng và Nhà nước trong việc ban hành các chủ trương, chính sách phù hợp với thực tiễn, kịp thời xử lý các vấn đề bức xúc ngay từ khi mới phát sinh, qua đó, ngăn ngừa sự hình thành các “vùng trũng” dư luận và hạn chế nguy cơ lan truyền thông tin tiêu cực.
Công tác thông tin, tuyên truyền trên hệ thống báo chí cách mạng và các nền tảng truyền thông số tiếp tục được đổi mới theo hướng chủ động, linh hoạt và có chiều sâu. Báo chí đã phát huy tốt vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa, giữ vững vị trí là lực lượng nòng cốt trong định hướng dư luận xã hội, tạo dòng thông tin chủ lưu tích cực và củng cố sự thống nhất về nhận thức trong xã hội. Việc tận dụng ưu thế của công nghệ truyền thông hiện đại đã giúp lan tỏa các thông điệp nhân văn, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và các giá trị tốt đẹp của xã hội, qua đó, góp phần “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”.
Kết quả đạt được cho thấy, công tác định hướng dư luận xã hội không chỉ dừng lại ở việc truyền tải thông tin mà ngày càng hướng tới mục tiêu xây dựng và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Thông qua thông tin, tuyên truyền, người dân ngày càng nhận thức rõ các chủ trương, chính sách đều xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân và hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm ấm no, hạnh phúc. Đây là cơ sở quan trọng để huy động sự tham gia tích cực của các cấp ủy đảng, người đứng đầu, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, tôn giáo trong việc tạo dựng sự đồng thuận xã hội, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong giai đoạn mới.
Thứ ba, hoàn thiện hành lang pháp lý và hợp tác quốc tế.
Năm 2025, tiếp tục ghi nhận những bước tiến trong hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Các quy định liên quan đến quản lý thông tin trên mạng, phòng, chống tin giả, xử lý hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng từng bước được cụ thể hóa, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các hành vi xuyên tạc, chống phá.
Một dấu ấn đặc biệt là việc Việt Nam tổ chức thành công Lễ ký Công ước của Liên Hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội). Công ước Hà Nội là văn kiện pháp lý quốc tế đa phương đầu tiên do Liên Hợp quốc chủ trì xây dựng, với mục tiêu thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất để phòng, chống tội phạm mạng trên phạm vi toàn cầu gồm 9 chương, 71 điều khoản, quy định cụ thể: các hành vi phạm tội mạng cần bị hình sự hóa; nghĩa vụ hợp tác quốc tế giữa các quốc gia trong điều tra, thu thập chứng cứ điện tử, dẫn độ và hỗ trợ tư pháp; biện pháp tịch thu, phong tỏa tài sản có nguồn gốc từ tội phạm mạng; cơ chế bảo vệ nạn nhân, nhân chứng và bảo đảm quyền con người trên không gian mạng.
Công ước khẳng định rõ nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia; đồng thời, nhấn mạnh trách nhiệm hợp tác quốc tế nhằm duy trì trật tự, an toàn, an ninh mạng toàn cầu7. Công ước Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc trên nhiều phương diện, là “hành lang pháp lý toàn cầu về chống tội phạm mạng”, là biểu tượng của tinh thần đoàn kết và trách nhiệm quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng, đánh dấu bước tiến lịch sử của cộng đồng quốc tế trong xây dựng khuôn khổ pháp lý chung cho quản trị không gian mạng. Việc ký kết Công ước tại Thủ đô Hà Nội khẳng định vai trò, uy tín và trách nhiệm của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về an ninh mạng; đồng thời, mở ra cơ chế hợp tác pháp lý đa phương, góp phần tăng cường phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với tội phạm mạng xuyên biên giới, trong đó có các hành vi xâm hại an ninh tư tưởng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2025 vẫn còn một số hạn chế, cần được nhìn nhận một cách khách quan, đầy đủ, gắn với bối cảnh thực tiễn và yêu cầu chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng.
Một là, tình trạng sơ hở trong quản lý thông tin nội bộ vẫn tồn tại ở một số cơ quan, đơn vị. Thực tiễn cho thấy, vẫn còn tình trạng sơ hở, lộ lọt thông tin để các thế lực thù địch triệt để lợi dụng, xuyên tạc, chống phá. Cá biệt, vẫn còn một số cán bộ bị mua chuộc, tiếp tay, cố ý làm lộ thông tin bí mật Nhà nước8. Các sơ hở này dễ bị cắt ghép, suy diễn, “đánh tráo khái niệm”, từ đó, tạo chất liệu cho chiến dịch truyền thông sai lệch trên không gian mạng, làm giảm hiệu quả định hướng và tăng chi phí xử lý khủng hoảng. Hạn chế này cần được nhìn trong yêu cầu chung của toàn Đảng về việc “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”.
Hai là, năng lực đấu tranh trên không gian mạng của một bộ phận cán bộ, đảng viên còn hạn chế. Không ít trường hợp phản bác theo lối cảm tính, thiên về khẩu hiệu; ít dựa vào cơ sở lý luận và dữ liệu; thiếu kỹ năng truyền thông chính sách; hoặc rơi vào “bẫy” dẫn dắt tranh luận, làm lan truyền nội dung xấu độc theo cách vô tình “khuếch đại” thay vì “vô hiệu hóa”. Trong khi đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng là “nhiệm vụ quan trọng hàng đầu” của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Vì vậy, hạn chế về kỹ năng số và kỹ năng lập luận chính luận nếu không được khắc phục sớm sẽ khó đáp ứng yêu cầu “kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác” trong tình hình mới.
Ba là, nguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở một bộ phận nhỏ cán bộ, đảng viên vẫn là điểm yếu nội sinh. Điểm đáng lo không chỉ ở hành vi lệch chuẩn cá biệt mà là sự suy giảm “sức đề kháng” chính trị – tư tưởng: dao động trước thông tin sai lệch; ngại đấu tranh; thậm chí vô tình tiếp tay bằng chia sẻ, bình luận, truyền dẫn quan điểm sai trái. Đây là hạn chế có tính căn cơ, bởi đây là biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị được chỉ ra trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.
Mặt khác, khi các chủ trương, chính sách chưa được truyền thông kịp thời, chưa được giải thích thấu đáo theo tinh thần “Mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ yêu cầu, nguyện vọng, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân”7 thì dễ hình thành “vùng trũng” dư luận, tạo điều kiện cho luận điệu xuyên tạc len vào. Những hạn chế nêu trên cho thấy, bên cạnh yêu cầu đổi mới phương thức và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, vẫn còn khoảng trống nhất định trong việc làm sâu sắc, lan tỏa và bảo vệ một cách có hệ thống các nội dung cốt lõi của nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trước các vấn đề mới nảy sinh trong đời sống chính trị – xã hội và trên không gian mạng.
3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời gian tới
Thứ nhất, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý thông tin nội bộ, bảo vệ sự thống nhất về chính trị – tư tưởng trong Đảng.
Khắc phục tình trạng sơ hở trong quản lý thông tin nội bộ cần được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, tuyến phòng thủ đầu tiên của an ninh tư tưởng. Trọng tâm không chỉ là quản lý kỹ thuật tài liệu mà là bảo vệ sự thống nhất về nhận thức, lập trường và quan điểm chính trị trong Đảng, nhất là đối với các vấn đề lớn, nhạy cảm liên quan đến chủ trương, đường lối và công tác cán bộ.
Cần tiếp tục hoàn thiện và thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, kỷ luật phát ngôn, sử dụng mạng xã hội; gắn trách nhiệm người đứng đầu với công tác quản lý thông tin nội bộ. Đồng thời, tăng cường giáo dục ý thức chính trị, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong phát ngôn và chia sẻ thông tin, không để những sơ hở từ bên trong trở thành “điểm tựa” cho các chiến dịch xuyên tạc trên không gian mạng.
Thứ hai, nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng – lý luận trên không gian mạng theo hướng khoa học, thuyết phục và chuyên nghiệp.
Hạn chế về năng lực đấu tranh trên không gian mạng phản ánh rõ khoảng trống về bảo vệ nội dung lý luận cốt lõi của nền tảng tư tưởng trong hình thức và ngôn ngữ phù hợp với môi trường truyền thông số. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ phản bác cảm tính, khẩu hiệu sang đấu tranh dựa trên lập luận khoa học, dữ liệu xác thực và thực tiễn sinh động của công cuộc đổi mới.
Trọng tâm bảo vệ là tính khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tính đúng đắn của đường lối đổi mới; vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; mục tiêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội. Việc bồi dưỡng kỹ năng lập luận chính luận, truyền thông chính sách và xử lý tình huống tư tưởng cần gắn trực tiếp với các nội dung này, giúp cán bộ, đảng viên không chỉ “nói đúng”, mà còn “nói trúng”, “nói thuyết phục”, tránh rơi vào các “bẫy tranh luận” làm khuếch đại thông tin xấu độc.
Thứ ba, tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ, nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng của cán bộ, đảng viên.
Nguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là hạn chế mang tính căn cơ, trực tiếp làm suy giảm hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Do đó, giải pháp trọng tâm là bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng ngay từ trong nội bộ Đảng, coi đây là điều kiện tiên quyết để đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai trái bên ngoài.
Cần tiếp tục thực hiện nghiêm các nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, gắn giáo dục chính trị, tư tưởng với rèn luyện bản lĩnh, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Nội dung bảo vệ không chỉ là ngăn chặn vi phạm mà quan trọng hơn là củng cố niềm tin lý luận, khả năng tự nhận diện và tự phòng ngừa trước thông tin sai lệch, không để sự dao động về nhận thức trở thành “kẽ hở” bị lợi dụng.
Thứ tư, chủ động bảo vệ niềm tin xã hội thông qua định hướng dư luận kịp thời, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.
Thực tiễn cho thấy, khi các chủ trương, chính sách chưa được truyền thông kịp thời, thấu đáo, rất dễ hình thành “vùng trũng” dư luận. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được gắn chặt với bảo vệ và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Nội dung bảo vệ là làm rõ bản chất vì Nhân dân, vì phát triển bền vững của các quyết sách lớn; kịp thời giải thích những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống chính trị – xã hội. Việc ứng dụng công nghệ số, AI trong theo dõi và dự báo dư luận cần phục vụ trực tiếp cho mục tiêu này nhằm phát hiện sớm các xu hướng lệch lạc, xử lý từ xa, không để thông tin sai trái dẫn dắt nhận thức xã hội, nhất là trong giai đoạn chuẩn bị Đại hội XIV.
Thứ năm, làm sâu sắc vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học trong bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một khoảng trống đáng chú ý hiện nay là chưa huy động đầy đủ sức mạnh học thuật trong bảo vệ các nội dung cốt lõi của nền tảng tư tưởng của Đảng. Vì vậy, cần coi đội ngũ trí thức, nhà khoa học, giảng viên lý luận là lực lượng nòng cốt trong việc luận chứng khoa học, phản biện học thuật và bảo vệ giá trị của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trước các quan điểm sai trái.
Đấu tranh tư tưởng không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính hay phản ứng tình thế mà phải dựa trên uy tín học thuật, lập luận khoa học và tổng kết thực tiễn đổi mới. Thông qua các công trình nghiên cứu, bài viết chính luận, tọa đàm và diễn đàn học thuật chính thống, đội ngũ trí thức sẽ góp phần hình thành “hàng rào lý luận” bền vững, có sức thuyết phục cao, định hướng nhận thức xã hội một cách lâu dài.
4. Kết luận
Thực tiễn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong năm 2025 cho thấy, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng ta, mặt trận tư tưởng – lý luận cơ bản được giữ vững, góp phần củng cố ổn định chính trị, tăng cường đồng thuận xã hội và tạo nền tảng quan trọng cho quá trình chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Việc gắn kết giữa “xây” và “chống”, giữa tuyên truyền, định hướng dư luận với hoàn thiện hành lang pháp lý và ứng dụng công nghệ đã từng bước hình thành dòng thông tin chủ lưu tích cực, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuẩn bị Đại hội XIV, mặt trận tư tưởng – lý luận đang chịu nhiều tác động mới, phức tạp và khó lường, nhất là trên không gian mạng. Các hoạt động xuyên tạc, phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng có xu hướng gia tăng về cường độ, tinh vi hơn về phương thức, đặt ra yêu cầu phải nâng cao hơn nữa tính chủ động, nhạy bén và hiệu quả của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt”5. Vận dụng sâu sắc chỉ dẫn đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay không chỉ là yêu cầu thường xuyên mà là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng gắn liền với việc tổ chức thành công Đại hội XIV. Điều này đòi hỏi tiếp tục kiên trì nguyên tắc “xây” là căn bản, “chống” phải chủ động, quyết liệt, hiệu quả; giữ vững kỷ luật, kỷ cương thông tin; phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và nâng cao năng lực định hướng dư luận xã hội, qua đó, tạo nền tảng chính trị – tư tưởng vững chắc để triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Chú thích:
1. C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập (1995). Tập 20. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 489.
2. V.I. Lênin toàn tập (2005). Tập 6. H. NXB. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 32.
3. Định hướng thông tin, dư luận. https://baoquangninh.vn/dinh-huong-thong-tin-du-luan-3362135.html
4.Đảng Cộng sản Việt Nam (2022). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập I. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 96 – 97.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 2. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 289.
6. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. https://hcma.vn/Pages/chi-tiet-tin.aspx
7. Tổng quan Công ước Hà Nội: Nội dung chính, cấu trúc và phạm vi áp dụng. https://baochinhphu.vn/tong-quan-cong-uoc-ha-noi-noi-dung-chinh-cau-truc-va-pham-vi-ap-dung-102251025173814819.htm.
8. Tiếp tục đổi mới phương thức, nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. https://nhandan.vn/tiep-tuc-doi-moi-phuong-thuc-nang-cao-hon-nua-hieu-qua-cong-tac-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-post930742.html
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025). Dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng để lấy ý kiến góp ý của đại biểu Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, các đoàn thể nhân dân, cán bộ, đảng viên và Nhân dân.



