Thượng tá, ThS. Nguyễn Công Bằng
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
(Quanlynhanuoc.vn) – Quán triệt và triển khai thực hiện sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng về đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới cùng với những tác động đa chiều của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, vấn đề đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội đang đặt ra những yêu cầu mới, ngày càng cao. Bài viết nêu rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nói chung và đạo đức nhà giáo nói riêng là cơ sở lý luận quan trọng, định hướng cho việc bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay, góp phần xây dựng các nhà trường chính quy, tiên tiến, mẫu mực, thông minh và hiện đại.
Từ khóa: Bồi dưỡng; đạo đức nghề nghiệp; tư tưởng Hồ Chí Minh; trường sĩ quan quân đội; giảng viên học viện; nhà trường quân đội.
1. Đặt vấn đề
Đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội không chỉ là người truyền thụ tri thức khoa học quân sự mà còn trực tiếp giáo dục bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống và phương pháp công tác cho học viên, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục, đào tạo ở các nhà trường. Trong điều kiện hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ, kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế đã và đang tác động không nhỏ đến nhận thức, lối sống và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên, đặt ra yêu cầu phải tăng cường bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên một cách toàn diện, bền vững. Quán triệt và vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, đặc biệt là đạo đức nhà giáo, vừa mang giá trị lý luận sâu sắc, vừa có ý nghĩa thực tiễn to lớn, là yêu cầu khách quan, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nghề nghiệp của người thầy
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở đội ngũ giáo viên phải coi trọng đạo đức là yếu tố nền tảng của người cách mạng. Người nói: “Nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con em nhân dân, thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được? Vì vậy nghề thầy giáo rất là quan trọng, rất là vẻ vang…”1. Người thường nhắc nhở các thầy, cô giáo: “Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng. Đó là cái gốc, rất là quan trọng. Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng”2. Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức giữ vị trí đặc biệt quan trọng, vừa là nền tảng tinh thần của xã hội mới, vừa là tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá phẩm chất và năng lực của mỗi con người. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức là gốc, là đạo đức hành động và Người không chỉ để lại một hệ thống quan điểm về đạo đức để học tập mà còn là một tấm gương, một kiểu mẫu về thực hành đạo đức cách mạng, về sự nhất quán giữa tư tưởng và hành động, sự thống nhất giữa đạo đức với chính trị, đạo đức với tài năng, giữa nói và làm, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nghề nghiệp, “Đức” và “Tài” có mối quan hệ thống nhất, biện chứng, không tồn tại tách rời mà bổ sung, quy định lẫn nhau; trong đó, đạo đức giữ vai trò nền tảng, định hướng cho việc sử dụng và phát huy tài năng. Người chỉ rõ: “Chính trị là đức, chuyên môn là tài. Có tài mà không có đức là hỏng. Có đức mà chỉ i, tờ thì dạy thế nào? Đức phải có trước tài”3. Luận điểm này thể hiện quan niệm toàn diện của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng con người, đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ người thầy và người cán bộ, khi họ vừa phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng, vừa phải có phẩm chất đạo đức trong sáng để hoàn thành sứ mệnh giáo dục, quản lý và phục vụ Nhân dân.
Người đặc biệt nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm xã hội của nghề dạy học, coi đây là nghề “rất vẻ vang”, bởi nó trực tiếp tham gia vào sự nghiệp “trồng người”, sự nghiệp lâu dài, quyết định tương lai của dân tộc. Người chỉ rõ: “Người thầy giáo tốt – thầy giáo xứng đáng là thầy giáo – là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh”4. Từ đó, Người đặt ra những yêu cầu cao về đạo đức nghề nghiệp của người thầy. Trước hết là lòng yêu nghề, tận tụy với sự nghiệp giáo dục, xuất phát từ động cơ trong sáng, vì sự tiến bộ của người học và lợi ích của xã hội. Tình yêu nghề theo tư tưởng Hồ Chí Minh không tách rời tình thương yêu, tôn trọng người học, coi người học là chủ thể của quá trình giáo dục, cần được giúp đỡ, dẫn dắt và phát triển toàn diện.
Một nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nhà giáo chính là yêu cầu nêu gương. Người cho rằng, giáo dục có hiệu quả nhất thông qua sự mẫu mực trong hành vi, lối sống và tác phong của người thầy, “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”5. Theo đó, người thầy không chỉ truyền đạt tri thức, kiến thức, kinh nghiệm bằng lời nói mà còn giáo dục người học bằng chính nhân cách, thái độ và phong cách làm việc của mình, đây là yêu cầu mang tính nguyên tắc đối với đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên hiện nay. Vì vậy, hệ chuẩn mực cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là những phẩm chất đạo đức cơ bản, xuyên suốt trong hoạt động nghề nghiệp của người thầy, người cán bộ, không những là yêu cầu đạo đức chung mà còn là những tiêu chí cụ thể điều chỉnh hành vi nghề nghiệp, giúp cán bộ giữ vững bản lĩnh, chống lại chủ nghĩa cá nhân, tham ô, lãng phí, quan liêu.
3. Đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Đạo đức nghề nghiệp của giảng viên là hệ thống các chuẩn mực, giá trị và nguyên tắc đạo đức điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi và cách ứng xử của giảng viên trong quá trình thực hiện chức trách nghề nghiệp giảng dạy, nghiên cứu khoa học và giáo dục người học. Đó là sự thống nhất giữa đạo đức xã hội, đạo đức nhà giáo và yêu cầu đặc thù của hoạt động sư phạm ở bậc giáo dục đại học nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, tính liêm chính học thuật và sự phát triển nhân cách người học.
Về bản chất, đạo đức nghề nghiệp của giảng viên không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định, quy tắc nghề nghiệp do Nhà nước, ngành Giáo dục và cơ sở đào tạo ban hành, mà còn thể hiện ở ý thức tự giác, trách nhiệm nghề nghiệp và lương tâm nhà giáo trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học, hướng dẫn học viên, cũng như trong quan hệ với đồng nghiệp và xã hội. Đây là yếu tố nền tảng góp phần khẳng định uy tín, vị thế và hình ảnh người giảng viên đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Đạo đức của nhà giáo có ảnh hưởng to lớn đến việc hình thành nhân cách, đạo đức của người học. Việc nâng cao phẩm chất đạo đức của nhà giáo là vấn đề vô cùng quan trọng đặt ra ở bất cứ thời nào, nhất là trong giai đoạn hiện nay. Theo Điều 3 Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT ngày 26/10/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp, như sau: tâm huyết với nghề, giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự nhà giáo; có tinh thần đoàn kết, tôn trọng và hợp tác với đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác; có lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, đối xử hòa nhã với sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng; tận tụy với công việc; thực hiện đúng nội quy, quy chế của cơ sở giáo dục đại học công lập và các quy định pháp luật của ngành; công bằng trong giảng dạy và giáo dục, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; thực hành tiết kiệm, chống bệnh thành tích, chống tham nhũng, lãng phí.
Giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội là một bộ phận đội ngũ nhà giáo quân đội, lực lượng nòng cốt có vai trò quan trọng đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo trong lĩnh vực quân sự. Giảng viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức, trang bị thế giới quan, phương pháp luận trong xem xét, giải quyết các vấn đề thực tiễn theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo của nhà trường mà còn là người xây dựng, bồi dưỡng, phát triển nhân cách quân nhân cách mạng cho người học. Do đó, họ vừa phải có trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác, vừa phải có đạo đức nghề nghiệp trong sáng. Đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội là một phương diện biểu hiện của đạo đức nghề nghiệp nhà giáo; phản ánh và thể hiện tập trung những chuẩn mực đạo đức của người thầy giáo quân đội, chủ thể chủ yếu và trực tiếp thực hiện trọng trách dạy chữ, dạy người, dạy nghề, đào luyện nên những sĩ quan quân đội vừa “hồng” vừa “chuyên” đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội trong những giai đoạn lịch sử khác nhau.
Giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội vừa là nhà giáo, vừa là cán bộ, quân nhân cách mạng, do đó phải hội tụ đầy đủ những phẩm chất đạo đức của cả hai vai trò. Đạo đức nghề nghiệp là phẩm chất cơ bản, quan trọng hàng đầu tạo nên nhân cách, uy tín sư phạm của giảng viên; là cơ sở để nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự tâm huyết, tích cực, sáng tạo trong hoạt động sư phạm của họ; góp phần phát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, quân đội, nhà trường và trực tiếp định hướng cho sự hình thành, phát triển nhân cách học viên. Việc quán triệt và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nghề nghiệp chính là cơ sở lý luận quan trọng để xây dựng đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, phong cách sư phạm mẫu mực, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới.
4. Giải pháp bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội
Những năm qua, cùng với việc đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong quân đội, công tác bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội đã được cấp ủy, chỉ huy các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Tuy nhiên, trước những tác động đa chiều của tình hình thế giới, khu vực, cùng với mặt trái nền kinh tế thị trường, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp của giảng viên hiện nay vẫn đặt ra không ít vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.
Việc quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, nhất là việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã tạo cơ sở chính trị, tư tưởng vững chắc cho công tác bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó, nội dung bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp từng bước được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng, sinh hoạt đảng, sinh hoạt chuyên môn và các phong trào thi đua của đơn vị. Thông qua các hình thức như học tập nghị quyết, tọa đàm, hội thảo khoa học, sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt học thuận, đội ngũ giảng viên có điều kiện nhận thức rõ hơn về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm của bản thân trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và rèn luyện phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”. Từ đó, đa số giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội giữ vững bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy với nghề nghiệp. Nhiều giảng viên không ngừng tu dưỡng, rèn luyện đạo đức gắn với nâng cao trình độ chuyên môn, phương pháp sư phạm; thực sự là tấm gương về đạo đức, tác phong, phong cách làm việc cho học viên noi theo. Những kết quả đó góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng môi trường sư phạm quân sự lành mạnh, chính quy, mẫu mực, hiện đại.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội hiện nay vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Ở một số học viện, trường sĩ quan, việc bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp chưa được tiến hành một cách đồng bộ, thường xuyên, còn thiên về hình thức, chưa thật sự đi vào chiều sâu. Nội dung bồi dưỡng đôi khi còn chung chung, chưa gắn chặt với đặc thù nghề nghiệp của giảng viên trong môi trường quân đội và những yêu cầu mới đặt ra đối với đổi mới giáo dục, đào tạo. Một số biểu hiện như ngại đổi mới phương pháp giảng dạy, chưa thật sự tâm huyết với công tác nghiên cứu khoa học, chưa chú trọng xây dựng tác phong sư phạm mẫu mực… Từ nhận diện đúng thực trạng là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp phù hợp, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội trong thời gian tới.
Một là, tạo chuyển biến mạnh mẽ nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, người chỉ huy và đội ngũ giảng viên về vị trí, vai trò của đạo đức nghề nghiệp.
Cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức và đạo đức người thầy; xác định bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn chặt với xây dựng đội ngũ giảng viên vững mạnh toàn diện. Trọng tâm của giải pháp là làm cho cấp ủy, chỉ huy và mỗi giảng viên nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của đạo đức nghề nghiệp đối với chất lượng giáo dục, đào tạo và uy tín của đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội. Đạo đức nghề nghiệp cần được nhìn nhận không chỉ là yêu cầu về phẩm chất cá nhân mà còn là yếu tố cấu thành năng lực nghề nghiệp, là tiêu chí quan trọng trong đánh giá, sử dụng và phát triển đội ngũ giảng viên. Đồng thời, cần làm rõ mối quan hệ hữu cơ giữa đạo đức nghề nghiệp giảng viên với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cũng như với yêu cầu xây dựng môi trường sư phạm quân sự chính quy, mẫu mực.
Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp giảng viên; đưa nội dung này vào Nghị quyết, chương trình, kế hoạch công tác của các học viện, trường sĩ quan một cách cụ thể, thường xuyên; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người thầy, người cán bộ; gắn việc nâng cao nhận thức đạo đức nghề nghiệp với sinh hoạt đảng, sinh hoạt chuyên môn và các phong trào thi đua của đơn vị; phát huy tính tự giác, trách nhiệm của mỗi giảng viên trong tự học tập, tự rèn luyện đạo đức nghề nghiệp; coi đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá kết quả công tác và xây dựng uy tín cá nhân; đồng thời, đề cao vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, giảng viên đầu ngành, tạo sức lan tỏa tích cực trong toàn đơn vị.
Hai là, thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp cho giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội theo hướng thiết thực, hiệu quả.
Việc đổi mới nội dung bồi dưỡng cần tập trung làm rõ hệ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội trong điều kiện hiện nay, trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh và yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo trong Quân đội. Nội dung bồi dưỡng phải gắn chặt với đặc thù nghề nghiệp giảng viên quân đội, nhất là đạo đức trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học, quản lý học viên và ứng xử sư phạm. Đồng thời, cần chú trọng bồi dưỡng các giá trị đạo đức như tinh thần trách nhiệm, ý thức nêu gương, thái độ tận tụy với nghề, chống biểu hiện hình thức, chạy theo thành tích, thương mại hóa hoạt động giáo dục. Nội dung bồi dưỡng cũng cần được cập nhật thường xuyên, gắn với những vấn đề đạo đức mới nảy sinh trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, kết hợp hài hòa giữa giáo dục tập trung với tự giáo dục, tự rèn luyện; giữa học tập lý luận với rèn luyện trong thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu khoa học và công tác quản lý, đổi mới phương pháp bồi dưỡng theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của giảng viên, thông qua các hình thức tọa đàm chuyên đề, sinh hoạt học thuật, trao đổi kinh nghiệm sư phạm, phân tích tình huống đạo đức nghề nghiệp cụ thể; gắn bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp với các phong trào thi đua, các cuộc vận động lớn trong quân đội, nhất là việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tạo môi trường sư phạm quân sự lành mạnh, chính quy; đồng thời, tăng cường sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, kịp thời điều chỉnh nội dung, hình thức bồi dưỡng cho phù hợp với thực tiễn từng học viện, trường sĩ quan.
Ba là, kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp với phát huy vai trò tự tu dưỡng, rèn luyện của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan.
Kết hợp chặt chẽ giữa bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp với phát huy vai trò tự tu dưỡng, rèn luyện của giảng viên là giải pháp có ý nghĩa quyết định đến tính tự giác, bền vững của quá trình hình thành và phát triển đạo đức nghề nghiệp. Trong môi trường giáo dục quân đội, bồi dưỡng của tổ chức rất quan trọng nhưng không thể tách rời tự bồi dưỡng của bản thân mỗi giảng viên, hai mặt này luôn bổ trợ, thúc đẩy lẫn nhau nhằm tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành vi nghề nghiệp của giảng viên.
Mỗi giảng viên cần nhận thức, đạo đức nghề nghiệp không chỉ được hình thành thông qua giáo dục, bồi dưỡng của tổ chức mà chủ yếu thông qua quá trình tự giáo dục, tự điều chỉnh hành vi trong thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu khoa học và sinh hoạt hằng ngày. Nội dung tự tu dưỡng cần gắn với việc giữ vững động cơ nghề nghiệp trong sáng, tinh thần trách nhiệm, ý thức nêu gương, cũng như khả năng tự phê bình và phê bình trong tập thể. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp giảng viên ở nhà trường quân đội làm căn cứ để mỗi giảng viên tự soi, tự sửa trong quá trình công tác; gắn tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đưa nội dung này vào kế hoạch rèn luyện cá nhân hằng năm của giảng viên; kết hợp chặt chẽ giữa tự đánh giá của giảng viên với đánh giá của tập thể khoa, bộ môn và tổ chức đảng và phản hồi từ học viên, tạo môi trường dân chủ, nghiêm túc để khuyến khích tự giác rèn luyện đạo đức; kịp thời biểu dương, nhân rộng điển hình tiên tiến, gương giảng viên tiêu biểu trong tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp, tạo động lực và sức lan tỏa tích cực trong toàn quân.
Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tính nghiêm túc, thực chất và hiệu quả của quá trình bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp. Đây là khâu không thể thiếu để kịp thời phát hiện, điều chỉnh những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức và hành vi đạo đức nghề nghiệp; đồng thời, tạo động lực thúc đẩy giảng viên thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, giữ vững phẩm chất đạo đức của người thầy, người cán bộ quân đội.
Nội dung trọng tâm của giải pháp là xây dựng và hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá đạo đức nghề nghiệp giảng viên một cách khoa học, đồng bộ và phù hợp với đặc thù môi trường giáo dục quân sự. Đạo đức nghề nghiệp cần được xác định là tiêu chí quan trọng trong đánh giá toàn diện đội ngũ giảng viên, bên cạnh năng lực chuyên môn và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Việc đánh giá phải phản ánh đúng thực chất, chú trọng cả quá trình tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của giảng viên trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học, quản lý học viên và sinh hoạt hằng ngày.
Xây dựng hệ thống tiêu chí, chỉ báo đánh giá đạo đức nghề nghiệp giảng viên rõ ràng, cụ thể, gắn với chuẩn mực đạo đức người thầy, người cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh và yêu cầu nhiệm vụ của từng học viện, trường sĩ quan quân đội; tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát của cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp; kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra thường xuyên với kiểm tra định kỳ, giữa giám sát của tổ chức với tự giám sát của cá nhân; thực hiện nghiêm túc việc gắn kết quả đánh giá đạo đức nghề nghiệp với công tác quy hoạch, sử dụng, đề bạt, khen thưởng và kỷ luật giảng viên, bảo đảm tính công bằng, khách quan và tính giáo dục cao; kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện vi phạm hoặc lệch chuẩn đạo đức nghề nghiệp, xây dựng các nhà trường chính quy, mẫu mực, hiện đại trong thời kỳ mới.
5. Kết luận
Bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo mà còn trực tiếp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người thầy là kim chỉ nam cho quá trình bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ở các học viện, trường sĩ quan quân đội, xây dựng đội ngũ giảng viên thực sự mẫu mực về đạo đức, chuẩn mực về chuyên môn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Chú thích:
1, 2, 4. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 14. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 403, 400, 402 – 403.
3. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 12. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 269.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 1. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 284.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Tuyên giáo Trung ương (2017). Tài liệu Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
2. Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025). Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
4. Quân ủy Trung ương (2022). Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới.
5. Phương châm đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, đột phá phát triển của Đại hội là lời hiệu triệu, mệnh lệnh của trách nhiệm trước lịch sử. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/01/20/phuong-cham-doan-ket-dan-chu-ky-cuong-dot-pha-phat-trien-cua-dai-hoi-la-loi-hieu-trieu-la-menh-lenh-cua-trach-nhiem-truoc-lich-su/
