Phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến tại vùng đồng bằng sông Cửu Long hiện nay

ThS. Phạm Thị Cẩm Xuyến
NCS của Học viện Hành chính và Quản trị công

(Quanlynhanuoc.vn) – Việc phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long là một phần không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi số của khu vực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hành chính, giảm chi phí và cải thiện chất lượng phục vụ người dân. Tuy nhiên, đồng bằng sông Cửu Long vẫn đối mặt với không ít thách thức trong việc triển khai dịch vụ công trực tuyến, từ hạ tầng kỹ thuật số yếu đến năng lực số của cán bộ công chức và người dân, cũng như quy trình hành chính chưa hoàn toàn số hóa. Bài viết phân tích cơ hội, khó khăn, từ đó, đề xuất một số giải pháp để các địa phương trong vùng đẩy mạnh phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến phục vụ người dân.

Từ khóa: Phát triển; dịch vụ hành chính công trực tuyến; đồng bằng sông Cửu Long; chuyển đổi số; quản lý hành chính; phục vụ người dân.

1. Đặt vấn đề

Chuyển đổi số và phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến đang trở thành những xu hướng quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý công và phục vụ người dân tốt hơn. Đặc biệt, Chính phủ Việt Nam đã xác định chính quyền số là một trong những mục tiêu trọng tâm của Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Dịch vụ hành chính công trực tuyến là công cụ quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý hành chính giúp giảm thiểu chi phí, thời gian và tăng cường tính minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Tuy nhiên, tại đồng bằng sông Cửu Long, vùng đất với đặc thù dân cư thưa thớt, địa lý chia cắt và hạ tầng cơ sở còn yếu, việc triển khai và phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến gặp phải không ít thách thức. Mặc dù Chính phủ đã có những chính sách hỗ trợ như Nghị quyết số 17/NQ-CP và các dự án chuyển đổi số, nhưng sự chênh lệch trong mức độ phát triển kỹ thuật số giữa các vùng, đặc biệt là vùng nông thôn, vẫn là một rào cản lớn đối với việc thực hiện dịch vụ hành chính công trực tuyến.

Với hơn 13 triệu dân và nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đồng bằng sông Cửu Long đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh lương thực và phát triển bền vững của quốc gia. Tuy nhiên, khu vực này cũng gặp không ít khó khăn, đặc biệt trong việc áp dụng các công nghệ mới và phát triển hạ tầng số. Mặc dù các chính sách chuyển đổi số đã được triển khai mạnh mẽ trên toàn quốc, đồng bằng sông Cửu Long vẫn đối diện với nhiều rào cản về năng lực số, hạ tầng công nghệ, và trình độ tiếp nhận dịch vụ số của người dân, đặc biệt là trong các lĩnh vực hành chính công trực tuyến. Khu vực đồng bằng sông Cửu Long hiện vẫn còn khoảng cách đáng kể so với mức trung bình quốc gia về hiệu quả sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến.

Theo báo cáo PAPI 2023, mức độ sử dụng dịch vụ công trực tuyến tại nhiều tỉnh đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạt khoảng 8 – 12%, thấp hơn nhiều so với khu vực Đông Nam Bộ (15 – 22%)¹. Đồng thời, theo Báo cáo Kinh tế – xã hội năm 2024 của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ lao động qua đào tạo có chứng chỉ/bằng cấp ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long mới đạt 19,7%, thấp hơn đáng kể so với mức 28,5% bình quân cả nước. Điều này phản ánh khoảng cách về năng lực số và trình độ tiếp nhận dịch vụ trực tuyến của người dân, vốn là rào cản trực tiếp đối với việc triển khai hiệu quả hành chính công trực tuyến².

2. Cơ hội trong phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long

Thứ nhất, sự hỗ trợ từ Chính phủ.

Chính phủ Việt Nam đã xác định chuyển đổi số là một mục tiêu chiến lược trong Chương trình chuyển đổi số quốc gia. Các chính sách, như: Nghị quyết số 17/NQ-CP (về Chính phủ điện tử) và Nghị quyết số 19/NQ-CP (về cải cách thủ tục hành chính) đều có mục tiêu đẩy mạnh số hóa dịch vụ hành chính công trên toàn quốc³. Đồng bằng sông Cửu Long có cơ hội tiếp cận nguồn lực hỗ trợ và chính sách pháp lý mạnh mẽ giúp khu vực này nhanh chóng số hóa và cải thiện chất lượng quản lý hành chính. Theo Quyết định số 749/QĐ-TTg về Chương trình chuyển đổi số quốc gia, đồng bằng sông Cửu Long sẽ là khu vực trọng điểm trong việc ứng dụng công nghệ số để giải quyết các vấn đề tồn đọng trong thủ tục hành chính với sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ Chính phủ⁴. Đây là cơ hội để các tỉnh trong khu vực triển khai các dự án hành chính công trực tuyến, giảm chi phí và thời gian cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Cổng Dịch vụ công Quốc gia đã cung cấp nền tảng tập trung cho dịch vụ công trực tuyến, với số lượng thủ tục hành chính đã được đưa lên trực tuyến toàn trình là 670 thủ tục và thêm 698 thủ tục ở mức “một phần”. Điều này thể hiện sự cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc xây dựng môi trường phục vụ người dân, doanh nghiệp bằng nền tảng số⁵.

Từ năm 2021, Chính phủ đã ban hành nhiều chỉ thị và quyết định (9 quyết định, 5 chỉ thị) để triển khai cung cấp dịch vụ công trực tuyến chuyển sang “giai đoạn phát triển chiều sâu”. Đây là một cơ sở rất quan trọng để các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long tận dụng. Chính sách nói rõ nguyên tắc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử phải “không yêu cầu tổ chức, cá nhân phải nộp lại dữ liệu mà cơ quan nhà nước đang quản lý hoặc đã được cơ quan khác chia sẻ”. Điều này mở cơ hội cho vùng đồng bằng sông Cửu Long, nếu địa phương thực hiện tốt sẽ tận dụng được nguồn lực và dữ liệu dùng chung từ trung ương, rút ngắn thời gian và chi phí triển khai⁶.

Thứ hai, sự phát triển của công nghệ mới trong dịch vụ hành chính công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long.

Công nghệ mới đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ hành chính công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long. Các công nghệ, như: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Blockchain không chỉ hỗ trợ tối ưu hóa quy trình hành chính mà còn giúp giải quyết những vấn đề đặc thù của đồng bằng sông Cửu Long, như: tính minh bạch, tiết kiệm chi phí, và cải thiện trải nghiệm người dùng.

Một trong những công nghệ đáng chú ý trong việc cải cách dịch vụ hành chính công là trí tuệ nhân tạo (AI). AI có thể được ứng dụng trong tự động hóa các quy trình hành chính và giúp giảm thiểu khối lượng công việc thủ công của cán bộ công chức. Ví dụ, AI có thể tự động phân loại, xử lý và phê duyệt các loại hồ sơ đơn giản mà không cần đến sự can thiệp trực tiếp của con người, như các thủ tục đăng ký kinh doanh, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc cấp phép xây dựng. Trong bối cảnh đồng bằng sông Cửu Long, nơi vẫn còn thiếu đội ngũ cán bộ có khả năng xử lý hồ sơ nhanh chóng, AI có thể giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ; đồng thời, tăng độ chính xác trong việc giải quyết thủ tục hành chính. Các chatbot được triển khai trong các cổng dịch vụ công có thể giúp người dân giải đáp các thắc mắc về thủ tục hành chính, làm giảm áp lực cho cán bộ công chức và tăng sự hài lòng của người dân.

Dữ liệu lớn (Big Data) đang mang lại cơ hội rất lớn trong việc tối ưu hóa các dịch vụ hành chính công. Với việc thu thập và phân tích dữ liệu từ các dịch vụ công trực tuyến, các cơ quan nhà nước có thể xác định được những xu hướng hành vi của người dân, nhận diện các vấn đề phổ biến trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính và từ đó cải thiện quy trình phục vụ.

Đối với đồng bằng sông Cửu Long, Big Data có thể hỗ trợ quản lý thông tin dân cư, quản lý đất đai, và quản lý tài nguyên nông thôn một cách hiệu quả hơn. Ví dụ, việc sử dụng dữ liệu lớn để phân tích tình trạng sử dụng đất đai tại các khu vực nông thôn có thể giúp các cơ quan nhà nước đưa ra các quyết định phù hợp về phát triển đô thị hoặc nông thôn và từ đó đưa ra các chính sách hành chính hiệu quả hơn.

Một trong những vấn đề lớn khi triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến là bảo mật thông tin. Công nghệ Blockchain đã được chứng minh là một giải pháp tiềm năng trong việc bảo vệ và xác thực dữ liệu. Việc áp dụng Blockchain trong các dịch vụ hành chính công giúp đảm bảo rằng mọi giao dịch và thông tin liên quan đến thủ tục hành chính đều được lưu trữ an toàn và không thể thay đổi.

Đối với đồng bằng sông Cửu Long, nơi mà niềm tin vào các dịch vụ công trực tuyến còn khá thấp do các lo ngại về mất an toàn dữ liệu và quản lý thông tin cá nhân, Blockchain có thể giúp tăng cường tính minh bạch trong các quy trình hành chính công. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dịch vụ đòi hỏi độ bảo mật cao, như: cấp giấy tờ liên quan đến đất đai, tài chính công, hay hợp đồng điện tử.

3. Những thách thức trong phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long

Một là, về hạ tầng kỹ thuật số.

Khu vực đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với áp lực lớn từ việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến bởi vì hạ tầng số vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Trên bình diện quốc gia, vào đầu năm 2024 Việt Nam có khoảng 78,44 triệu người dùng Internet, chiếm 79,1% dân số. Tuy nhiên, điều này cũng có nghĩa là hơn 20% dân số vẫn chưa được truy cập Internet một cách thường xuyên hoặc hiệu quả. Bên cạnh đó, tính đến tháng 10/2024, tỉ lệ hộ gia đình được kết nối Internet cáp quang trên toàn quốc mới đạt khoảng 82,3%, mặc dù đã tăng so với các tháng trước đó⁷.

Đối với vùng đồng bằng sông Cửu Long, mặc dù chưa có số liệu đầy đủ cho toàn vùng, nhiều báo cáo nghiên cứu cho thấy hộ gia đình ở khu vực nông thôn và vùng sâu, vùng xa vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận Internet tốc độ cao và thiết bị số hóa. Chẳng hạn nghiên cứu chỉ rõ rằng, các hộ ở vùng đồng bằng sông Cửu Long ít có điều kiện truy cập Internet so với các vùng khác. Chính vì vậy, khi dịch vụ hành chính công trực tuyến yêu cầu truy cập ổn định, xử lý hồ sơ qua mạng và tương tác online thì hạ tầng kỹ thuật số vẫn đang trở thành “nút thắt” cơ bản: nếu tốc độ kết nối thấp, độ ổn định kém hay người dân không có thiết bị phù hợp thì việc sử dụng dịch vụ trở nên rất khó khăn. Điều này làm giảm mức độ tiếp cận và hiệu quả sử dụng các dịch vụ công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ hai, về năng lực số.

Một trong những thách thức quan trọng trong việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến tại vùng đồng bằng sông Cửu Long là năng lực số – tức là khả năng tiếp cận, sử dụng và khai thác hiệu quả công nghệ số của cả cán bộ, công chức và người dân tại địa phương.

Theo Báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông (6/2025) tại khu vực nông thôn, tỷ lệ hộ gia đình có kết nối Internet đạt khoảng 81%, nhưng chỉ khoảng 45% người dân sử dụng Internet cho các mục đích thiết thực như học tập, làm việc từ xa hay nâng cao kỹ năng⁸. Tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, mặc dù chưa có số liệu rõ cho từng tỉnh về “năng lực số” nhưng theo khảo sát năm 2020 ‑ 2021 của UNICEF, ở vùng đồng bằng sông Cửu Long chỉ có khoảng 20% hộ gia đình có Internet tại nhà (so với các vùng khác là từ 26% ‑ 60%) và tỷ lệ hộ gia đình nông thôn có máy tính tại nhà chỉ khoảng 20%⁹.

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, những người trực tiếp tiếp xúc và vận hành dịch vụ hành chính công trực tuyến, năng lực số cũng là vấn đề cần được lưu ý. Điều này có nghĩa là ở các địa phương nông nghiệp, vùng đồng bằng sông Cửu Long, cán bộ có thể vẫn sử dụng công nghệ nhưng chưa thực sự khai thác tối đa các nền tảng số, hoặc chưa được đào tạo đầy đủ để vận hành các hệ thống dịch vụ công trực tuyến hiệu quả.

Vùng đồng bằng sông Cửu Long có các yếu tố làm tăng mức độ nguy cơ của thiếu năng lực số hơn so với các vùng khác: tỷ lệ dân cư sống ở nông thôn khá cao, theo dữ liệu dân số Việt Nam đầu năm 2024 là khoảng 60,2% số dân sống ở nông thôn. Với đặc thù nơi sinh sống của khoảng 1,3 triệu người Khmer, chiếm khoảng 10% tổng dân số khu vực này. Những đặc điểm văn hóa, giáo dục và kinh tế của cộng đồng Khmer đã ảnh hưởng đến năng lực số và khả năng tiếp cận các dịch vụ hành chính công trực tuyến tại địa phương¹⁰.

Tỷ lệ người Khmer có quyền truy cập vào Internet và sử dụng các nền tảng trực tuyến còn khá thấp so với các dân tộc khác… Theo khảo sát của Viện Khoa học xã hội Việt Nam (năm 2021), tỷ lệ người Khmer sử dụng smartphone và Internet tại các khu vực nông thôn đồng bằng sông Cửu Long chỉ đạt khoảng 30 – 40%, một tỷ lệ thấp so với các khu vực khác trong tỉnh. Điều này là do mức độ thu nhập thấp, phần lớn sinh sống tại các khu vực có hạ tầng kỹ thuật số còn yếu kém¹¹. Người dân Khmer chủ yếu nói tiếng Khmer và họ có xu hướng sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ trong giao tiếp hằng ngày. Việc thiếu các nền tảng dịch vụ công trực tuyến hỗ trợ tiếng Khmer làm cho họ khó tiếp cận các dịch vụ hành chính công trực tuyến. Mặc dù tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức nhưng việc sử dụng ngôn ngữ Khmer trong các nền tảng trực tuyến của chính phủ vẫn là một thách thức lớn. Các tài liệu, hướng dẫn hoặc thông tin về dịch vụ hành chính công trực tuyến thường không được cung cấp bằng tiếng Khmer, điều này tạo ra một rào cản ngôn ngữ lớn đối với cộng đồng này.

Mặc dù các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số đã được Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền triển khai, nhưng việc đào tạo kỹ năng số cho cộng đồng Khmer tại đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn hạn chế. Các chương trình đào tạo kỹ năng số chưa được triển khai mạnh mẽ ở các vùng sâu vùng xa của đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là ở các địa phương có đông dân tộc Khmer. Trong khi các khu vực đô thị và các khu vực có dân cư đông đúc dễ dàng tiếp cận các công nghệ mới, thì cộng đồng Khmer, đặc biệt ở các vùng sâu, vùng xa của đồng bằng sông Cửu Long, thường xuyên gặp khó khăn trong việc tiếp cận thiết bị điện tử, đặc biệt là máy tính và Internet ổn định. Điều này dẫn đến sự chênh lệch lớn trong khả năng tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến giữa cộng đồng Khmer và các nhóm dân tộc khác trong khu vực.

Với những đặc thù về ngôn ngữ, văn hóa, và kinh tế, cộng đồng người Khmer tại đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Tuy nhiên với những chính sách hỗ trợ chuyển đổi số của Chính phủ và sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, việc cải thiện năng lực số cho cộng đồng Khmer không chỉ giúp họ tiếp cận tốt hơn các dịch vụ hành chính công mà còn góp phần vào quá trình phát triển bền vững của đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh chuyển đổi số.

Việc thiếu năng lực số dẫn tới nhiều hệ quả như người dân không sử dụng hoặc sử dụng rất chậm dịch vụ trực tuyến, phụ thuộc tiếp xúc trực tiếp; cán bộ, công chức mất nhiều thời gian hỗ trợ hướng dẫn; dịch vụ trực tuyến bị hạn chế về phạm vi và mức độ sử dụng; dẫn tới hiệu quả triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến không đạt kỳ vọng.

Thứ ba, về quy trình hành chính.

Mặc dù Chính phủ đã có những chính sách mạnh mẽ nhằm chuyển đổi số trong các dịch vụ hành chính công, việc số hóa các thủ tục hành chính tại đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Một trong những thách thức lớn là quy trình và thủ tục hành chính chưa hoàn toàn chuyển đổi thành quy trình trực tuyến, khiến việc triển khai dịch vụ công trực tuyến không đạt hiệu quả tối ưu.

Tại nhiều tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long, mặc dù đã có một số thủ tục hành chính được công nhận và triển khai trực tuyến nhưng tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ trực tuyến vẫn còn thấp. Chẳng hạn, tại tỉnh Vĩnh Long, mặc dù chính quyền đã cam kết 100% dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 (hoàn toàn online) nhưng trong thực tế, gần 17% hồ sơ vẫn phải nộp bản giấy. Điều này cho thấy, quy trình hành chính chưa hoàn toàn số hóa khi mà các thủ tục vẫn yêu cầu người dân phải nộp bản giấy hoặc đến cơ quan trực tiếp xác minh¹².

Một yếu tố quan trọng gây cản trở cho việc số hóa là sự không đồng bộ giữa các cơ quan hành chính. Mặc dù có sự kết nối giữa các cơ quan qua Trục liên thông văn bản quốc gia, nhiều tỉnh vẫn chưa thể số hóa hoàn toàn dữ liệu về hộ tịch, đất đai, hay dân cư. Điều này dẫn đến tình trạng người dân phải nộp lại các giấy tờ bản cứng hoặc phải làm lại các thủ tục tại các cơ quan, dù đã thực hiện qua mạng. Điều này tạo ra khó khăn và phiền hà cho người dân khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Dù các tỉnh đã đạt được một số tiến bộ trong việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến, nhưng quy trình thủ tục hành chính vẫn còn rất phức tạp và thiếu đồng bộ. Một số thủ tục yêu cầu người dân nộp nhiều lần hồ sơ, hoặc đến cơ quan hành chính để xác minh, dù thủ tục này có thể được thực hiện trực tuyến. Điều này không chỉ làm giảm tính hiệu quả của các dịch vụ hành chính công trực tuyến mà còn tạo ra sự không đồng bộ giữa các cấp chính quyền.

Việc quy trình hành chính chưa hoàn toàn số hóa tại đồng bằng sông Cửu Long khiến người dân khó mà khi tham gia các dịch vụ hành chính công trực tuyến, vì lo ngại phải mất thời gian và công sức để làm lại hồ sơ giấy hoặc đến cơ quan trực tiếp. Bên cạnh đó, cán bộ công chức cũng gặp khó khăn trong việc vận hành hệ thống số hóa, vì thiếu đào tạo hoặc chưa có phần mềm hỗ trợ đồng bộ giữa các cơ quan.

4. Một số giải pháp

Thứ nhất, tăng cường đầu tư vào hạ tầng công nghệ.

Việc đầu tư vào hạ tầng công nghệ là một yếu tố rất quan trọng trong quá trình chuyển đổi số tại đồng bằng sông Cửu Long. Các tỉnh trong khu vực cần đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng mạng Internet, đặc biệt là băng thông rộng, để giảm thiểu khoảng cách kỹ thuật số. Đặc biệt tại các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, việc cung cấp dịch vụ internet tốc độ cao là điều kiện tiên quyết giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến một cách hiệu quả. Chính phủ và các địa phương cần phối hợp để phát triển các trung tâm dữ liệu, nâng cấp các dịch vụ điện tử và hỗ trợ thiết bị công nghệ cho các cơ quan công quyền và người dân. Cùng với đó, việc xây dựng các mạng lưới kết nối giữa các cơ quan nhà nước sẽ giúp thúc đẩy nhanh chóng quá trình cung cấp dịch vụ hành chính công trực tuyến, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.

Thứ hai, nâng cao năng lực số của cán bộ, công chức.

Nâng cao năng lực số cho cán bộ, công chức là yếu tố then chốt để việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến thành công. Cán bộ, công chức cần được đào tạo bài bản về công nghệ thông tin, các phần mềm quản lý hành chính, cũng như kỹ năng sử dụng các công cụ trực tuyến. Các khóa học đào tạo và các chương trình nâng cao kỹ năng số cần được tổ chức thường xuyên để bảo đảm cán bộ có đủ năng lực xử lý các công việc hành chính số. Bên cạnh đó, việc tổ chức các buổi hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn sẽ giúp họ nâng cao khả năng tương tác và phục vụ người dân thông qua nền tảng trực tuyến. Cần có cơ chế đãi ngộ hợp lý cho cán bộ, công chức có năng lực xuất sắc trong việc áp dụng công nghệ mới, qua đó khuyến khích tinh thần học hỏi và sáng tạo. Đây chính là yếu tố quyết định để giảm bớt các thủ tục hành chính, thúc đẩy sự minh bạch và hiệu quả trong công việc.

Thứ ba, chuẩn hóa quy trình thủ tục hành chính.

Việc chuẩn hóa quy trình thủ tục hành chính là yếu tố không thể thiếu để bảo đảm  hiệu quả trong triển khai dịch vụ công trực tuyến. Các quy trình hành chính cần được đồng bộ hóa và số hóa toàn bộ, từ việc đăng ký hồ sơ đến việc xử lý và phê duyệt thủ tục. Đồng thời, các thủ tục hành chính cần được đơn giản hóa, dễ hiểu, nhằm giảm bớt gánh nặng cho cả người dân và cán bộ, công chức. Các cơ quan nhà nước cần xây dựng một hệ thống quy trình chuẩn cho tất cả các dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong mọi hoạt động hành chính. Các hướng dẫn chi tiết và các mẫu đơn cần được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên để tránh sự bất đồng bộ. Ngoài ra, cần khuyến khích các cơ quan thực hiện việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến ở mức độ 4, hoàn toàn số hóa, nhằm rút ngắn thời gian xử lý và giảm thiểu chi phí.

Thứ tư, hoàn thiện chính sách chuyển đổi số.

Chính sách chuyển đổi số của Chính phủ cần được hoàn thiện và cụ thể hóa để phù hợp với thực tế của từng địa phương, đặc biệt là tại đồng bằng sông Cửu Long. Các chính sách này cần có sự điều chỉnh linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của các vùng nông thôn; đồng thời, chú trọng đến các yếu tố về bảo mật thông tin và bảo vệ quyền lợi của người dân. Chính phủ cần tiếp tục phát triển các nền tảng công nghệ, cung cấp các công cụ hỗ trợ cho các cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp trong việc chuyển đổi số. Hơn nữa, cần có cơ chế tài chính phù hợp, khuyến khích các doanh nghiệp và tổ chức cộng đồng tham gia vào quá trình chuyển đổi số. Các chương trình hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực sử dụng công nghệ cho người dân và cán bộ, công chức cũng cần được đẩy mạnh, bảo đảm mọi đối tượng có thể tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến một cách hiệu quả.

Thứ năm, sự tham gia và nỗ lực từ các tỉnh trong vùng.

Sự tham gia chủ động của các tỉnh trong vùng đồng bằng sông Cửu Long là yếu tố quan trọng để bảo đảm thành công của quá trình chuyển đổi số. Các tỉnh cần xây dựng chiến lược phát triển cụ thể cho dịch vụ hành chính công trực tuyến, từ việc đào tạo nguồn nhân lực đến đầu tư vào hạ tầng công nghệ. Chính quyền địa phương phải cam kết hỗ trợ về tài chính và tổ chức các chương trình tập huấn cho cán bộ, công chức và người dân. Cùng với đó, cần xây dựng các mối quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ để triển khai các giải pháp số hóa hiệu quả. Các tỉnh cũng cần chú trọng đến việc cải thiện nhận thức của người dân về lợi ích của dịch vụ hành chính công trực tuyến, khuyến khích họ tham gia và sử dụng các dịch vụ này. Khi các tỉnh hợp tác chặt chẽ, chia sẻ kinh nghiệm và tài nguyên, quá trình chuyển đổi số tại đồng bằng sông Cửu Long sẽ đạt được hiệu quả cao, đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

5. Kết luận

Bên cạnh những khó khăn, bất cập, khu vực đồng bằng sông Cửu Long cũng có rất nhiều cơ hội để phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến, nhờ vào chính sách mạnh mẽ từ Chính phủ, sự tiến bộ của công nghệ mới, như: AI, Big Data và Blockchain, cũng như sự hỗ trợ trong phát triển hạ tầng công nghệ. Chính những yếu tố này mở ra cơ hội lớn cho đồng bằng sông Cửu Long để đẩy mạnh chuyển đổi số trong dịch vụ hành chính công, giúp khu vực này không chỉ giảm thiểu các vấn đề hành chính thủ tục mà còn nâng cao tính minh bạch và tiết kiệm chi phí cho cả cơ quan nhà nước và người dân.

Để hiện thực hóa những cơ hội này, đồng bằng sông Cửu Long cần phải tăng cường phát triển dịch vụ hành chính công trực tuyến, không chỉ giúp giải quyết những vấn đề hiện tại mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của khu vực trong tương lai, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người dân, đồng thời, thúc đẩy chuyển đổi số thành công trong các ngành kinh tế và xã hội tại đồng bằng sông Cửu Long.

Chú thích:
1. Báo cáo PAPI (2023). Mức độ sử dụng dịch vụ công trực tuyến tại đồng bằng sông Cửu Long.
2. Tổng cục Thống kê (2024). Báo cáo Kinh tế – Xã hội năm 2024. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có chứng chỉ/bằng cấp ở khu vực ĐBSCL.
3. Chính phủ (2021). Nghị quyết 17/NQ-CP ngày 07/3/2019 Về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm phát triển Chính phủ điện tử giai đoạn 2019 – 2020, định hướng đến 2025.
4. Chính phủ (2024). Quyết định 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030″.
5. Thống kê dịch vụ công trực tuyến. https://dichvucong.gov.vn/p/home/dvc-dich-vu-cong-truc-tuyen.html.
6. Thống kê cung cấp dịch vụ công trực tuyến và phát triển chính phủ điện tử. https://tcnn.vn/news/detail/67819/Ty-le-dich-vu-cong-truc-tuyen-toan-trinh-tren-tong-so-thu-tuc-hanh-chinh-cua-ca-nuoc-dat-4884.html.
7. Bộ Thông tin và Truyền thông (2024). Thống kê hạ tầng Internet và kết nối băng rộng tại Việt Nam (tính đến tháng 10/2024).
8. Báo cáo khảo sát khoảng cách số tại khu vực nông thôn Việt Nam. https://vietnamhoinhap.vn/vi/khoang-cach-so-o-nong-thon-thach-thuc-tu-ha-tang-den-tri-thuc-so-53699.htm.
9. Tổng cục Thống kê & UNICEF (2021). Viet Nam SDGCW Survey 2020 ‑ 2021: Household ownership of ICT and internet (Region: Đồng bằng sông Cửu Long). https://www.unicef.org/vietnam/media/8771/file/.
10. Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều dân tộc thiểu số cùng sinh sống, trong đó người Khmer là nhóm lớn nhất. https://mst.gov.vn/dong-bang-song-cuu-long-gan-ket-phat-trien-kinh-te-voi-bao-ton-van-hoa-cac-dan-toc-thieu-so-197159580.htm.
11. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2021). Khảo sát tình trạng sử dụng Internet tại các khu vực nông thôn đồng bằng sông Cửu Long.
12. Báo cáo bảo đảm cung cấp dịch vụ công trực tuyến thuận lợi tại tỉnh Vĩnh Long. https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/vinh-long-bao-dam-cung-cap-dich-vu-cong-truc-tuyen-thuan-loi-don-gian/55540.html.