Requirements for enhancing national airspace protection awareness among detachment-level missile technical commanding officers in the Air Defense – Air Force Service
Đại úy Lê Văn Thái
Trung tá Lê Văn Dũng
Trường Sĩ quan Không quân
(Quanlynhanuoc.vn) – Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội là mắt xích sống còn và người “gác cổng” tuyến đầu trong nhiệm vụ bảo vệ vùng trời quốc gia. Không chỉ vận hành khí tài, họ trực tiếp chỉ huy chiến đấu, biến ý chí thành hành động qua những quyết định khai hỏa chính xác, kịp thời. Vai trò then chốt của họ nằm ở khả năng tổ chức huấn luyện tinh thông và duy trì sẵn sàng chiến đấu cao độ. Đây chính là nhân tố quyết định tạo nên “lá chắn thép” bảo vệ không gian chiến lược và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Từ khóa: Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật; tên lửa cấp phân đội; ý thức; bảo vệ vùng trời quốc gia; Quân chủng Phòng không – Không quân.
Abstract: Tactical-level missile technical command officers are vital links and front-line “gatekeepers” in the mission of protecting national airspace. Beyond operating military equipment, they directly command combat operations, transforming will into action through precise and timely firing decisions. Their pivotal role lies in the ability to organize proficient training and maintain high combat readiness. They are the decisive factor in forging the “steel shield” that protects the nation’s strategic space and territorial integrity.
Keywords: Tactical-level missile technical command officers; consciousness; protection of national airspace; Air Defense – Air Force Service.
1. Đặt vấn đề
Vùng trời quốc gia là không gian thiêng liêng và là tuyến phòng thủ đầu tiên của Tổ quốc. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều diễn biến phức tạp, việc xây dựng và củng cố ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của đội ngũ sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội – những người trực tiếp làm chủ vũ khí và thực thi nhiệm vụ tại tuyến đầu, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, góp phần xây dựng cho họ bản lĩnh và ý chí quyết tâm vững vàng trong mọi điều kiện, hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, bảo vệ vững chắc bầu trời của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
2. Ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy phòng không cấp phân đội
Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quân là lực lượng nòng cốt, trực tiếp vận hành vũ khí, trang bị kỹ thuật và thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu ở các đơn vị. Ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của họ không chỉ là phẩm chất chính trị thuần túy mà còn là sự tổng hợp giữa lòng yêu nước, trình độ chuyên môn và khả năng thích ứng với môi trường tác chiến hiện đại. Thực trạng ý thức này phản ánh sức mạnh nội tại và khả năng hoàn thành sứ mệnh quản lý, bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc của Quân chủng Phòng không – Không quân trong bối cảnh địa chính trị và công nghệ quân sự ngày càng phức tạp.
Thời gian qua, ý thức bảo vệ vùng trời của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội luôn được duy trì vững chắc, thể hiện qua lòng trung thành và ý chí “dám đánh, quyết thắng”. Nhờ giáo dục chính trị sâu sắc, đội ngũ này luôn bám sát trận địa, duy trì tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao trong mọi điều kiện gian khổ. Đặc biệt, trước yêu cầu hiện đại hóa, họ đã chủ động nghiên cứu, làm chủ các tổ hợp tên lửa và khí tài công nghệ cao. Việc khai thác hiệu quả tính năng vũ khí trang bị mới không chỉ khẳng định trình độ chuyên môn mà còn minh chứng cho trách nhiệm chính trị cao cả trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia. Bên cạnh đó, ý thức bảo vệ vùng trời còn được cụ thể hóa qua việc chấp hành nghiêm kỷ luật quân đội và các quy định quản lý vũ khí trang bị kỹ thuật. Các sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội luôn thể hiện rõ vai trò, gương mẫu và là điểm tựa vững chắc cho hạ sĩ quan, chiến sĩ cũng như bảo đảm tính hiệp đồng thống nhất trong kíp chiến đấu, quyết tâm xây dựng đơn vị thành “lá chắn thép” vững chắc trên không gian chiến lược của đất nước.
Bên cạnh những ưu điểm, ý thức bảo vệ vùng trời của một bộ phận sĩ quan tên lửa cấp phân đội vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.
Trước hết, tác động của lối sống thực dụng và chủ nghĩa cá nhân khiến một số cán bộ giảm sút nhiệt huyết, thờ ơ trong rèn luyện và thiếu tận tâm với nhiệm vụ trực chiến gian khổ, đặc biệt có một số cán bộ, sĩ quan vi phạm kỷ luật phải xử lý. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân chủng Phòng không – Không quân lần thứ X, nhiệm kỳ 2025 – 2030 cũng đã chỉ ra: “Việc chấp hành pháp luật, kỷ luật ở một số đơn vị hiệu quả còn thấp, còn để xảy ra vụ việc vi phạm pháp luật, kỷ luật nghiêm trọng”.
Hai là, đặc thù nhiệm vụ phải trực chiến liên tục, di chuyển trận địa thường xuyên và điều kiện sinh hoạt thiếu thốn tại các đơn vị vùng xa cũng gây áp lực tâm lý lớn, làm giảm động lực gắn bó với đơn vị. Điều này cũng chỉ ra những thách thức đến từ tốc độ hiện đại hóa vũ khí trang bị, đặc biệt là các loại UAV và mục tiêu bay siêu nhỏ cũng gây cho sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội tâm lý lo lắng, thiếu tự tin trong các tình huống tác chiến phức tạp.
Ba là, công tác giáo dục chính trị tại một số nơi còn chậm đổi mới, nội dung khô khan và chưa sát thực tiễn. Việc thiếu lồng ghép các tình huống chiến đấu thực tế vào giảng dạy làm giảm tính thuyết phục, khiến ý thức trách nhiệm chưa được chuyển hóa triệt để thành hành động quyết liệt trong nhiệm vụ quản lý và bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc.
3. Yêu cầu nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia đối với sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quân
Thứ nhất, củng cố, nâng cao tri thức, thái độ và ý chí quyết tâm bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật trên lửa cấp phân đội.
Yêu cầu này thể hiện rõ mục tiêu cần đạt được thông qua quá trình bồi dưỡng toàn diện về tri thức, thái độ và ý chí quyết tâm. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng đội ngũ sĩ quan có bản lĩnh chính trị kiên định, trung thành tuyệt đối và xác định rõ trách nhiệm trước Tổ quốc. Bên cạnh việc làm chủ kỹ chiến thuật và năng lực chuyên môn hiện đại, người sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội cần nhận thức sâu sắc nghĩa vụ bảo vệ vùng trời quốc gia là quyền lợi và trách nhiệm thiêng liêng. Đồng thời, luôn nêu cao cảnh giác, nắm chắc tình hình, sẵn sàng hy sinh và duy trì hành vi chuẩn mực trong mọi nhiệm vụ để bảo vệ vững chắc vùng trời quốc gia.
Để thực hiện được yêu cầu này, cần phải có giải pháp phù hợp để củng cố, nâng cao tri thức, thái độ và ý chí quyết tâm bảo vệ vùng trời quốc gia cho sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Trong nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quânhiện nay, các chủ thể cần phải quan tâm giáo dục, rèn luyện để củng cố, nâng cao cả tri thức, thái độ và ý chí quyết tâm bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội
Hai là, phát huy được sức mạnh tổng hợp của các chủ thể và môi trường bảo vệ vùng trời quốc gia.
Đây là yêu cầu rất quan trọng nhằm phát huy vai trò của các chủ thể, tạo sức mạnh tổng hợp trong quá trình nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quânhiện nay. Những kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn cho thấy, muốn đạt được chất lượng, hiệu quả cao thì quá trình nâng cao ý thức hiện nay phải phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp của các chủ thể.
Sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp của Đảng là nhân tố quyết định mục tiêu và phương hướng nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời cho sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Theo đó, hệ thống nghị quyết từ cấp Quân chủng đến chi bộ phải xác định rõ mục tiêu, giải pháp cụ thể cho từng đơn vị. Đồng thời, cần phát huy tối đa vai trò của các cơ quan chức năng, trọng tâm là cơ quan chính trị trong việc tham mưu và chỉ đạo thực hiện. Sự chỉ đạo này cần bảo đảm tính nhạy bén, sâu sát để linh hoạt điều chỉnh nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp với thực tiễn nhiệm vụ tại đơn vị.
Vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, cán bộ chỉ huy, quản lý và các điển hình tiên tiến xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vùng trời quốc gia ở đơn vị phải được coi là biện pháp quan trọng, thường xuyên để tạo chất lượng, hiệu quả của quá trình nâng cao ở mỗi đơn vị. Trách nhiệm tự rèn luyện, bồi dưỡng phẩm chất của mỗi sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội phải được coi là biện pháp nền tảng, trực tiếp quyết định việc đạt đến mục tiêu của quá trình nâng cao.
Các tổ chức quần chúng đóng vai trò là chủ thể trực tiếp trong việc giáo dục và bồi dưỡng ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia cho sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Trong đó, phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo của Đoàn Thanh niên được xác định là biện pháp cơ bản để tạo môi trường rèn luyện tối ưu. Đồng thời, cần kết hợp chặt chẽ với vai trò của Hội đồng quân nhân, tổ chức Công đoàn và Hội Phụ nữ như những biện pháp hữu hiệu nhằm tác động toàn diện đến nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ sĩ quan này tại đơn vị.
Yêu cầu phát huy môi trường bảo vệ vùng trời thuận lợi tại các đơn vị tên lửa là yêu cầu có tính quy luật, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao ý thức của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Một môi trường lành mạnh, từ các mối quan hệ đoàn kết, thiết chế đơn vị chặt chẽ đến cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật hiện đại, sẽ tạo tác động tích cực và trực tiếp đến tư tưởng, trách nhiệm của người sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Do đó, chú trọng xây dựng và tối ưu hóa các yếu tố môi trường này là biện pháp tất yếu để bồi dưỡng ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia một cách bền vững.
Ba là, nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành phải bám sát đối tượng, đặc điểm đơn vị, phát huy tác dụng, hiệu quả các hoạt động đang thực hiện ở đơn vị.
Đây là yêu cầu quan trọng và có ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả, chất lượng nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quân. Đồng thời, nội dung của yêu cầu định hướng cho các chủ thể nâng cao vừa phải chú trọng đồng bộ cả về nội dung, hình thức, phương pháp vừa phát huy tác dụng, có hiệu quả các hoạt động thực tiễn ở đơn vị.
Yêu cầu đối với nội dung nâng cao là phải toàn diện về tri thức, thái độ và ý chí quyết tâm, đồng thời phải xác định rõ trọng tâm, trọng điểm. Nội dung này cần được cụ thể hóa sát với đặc thù nhiệm vụ, môi trường hoạt động của từng đơn vị và phù hợp với chức trách, đặc điểm nhận thức của từng đối tượng sĩ quan.
Hình thức tiến hành phải đa dạng, vừa có hoạt động độc lập vừa lồng ghép được với các hoạt động khác đang thực hiện ở đơn vị. Phải đặt mục tiêu nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia từ các quá trình đào tạo, huấn luyện sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Đặc biệt, mục tiêu nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội phải được xác định cụ thể trong các phong trào ở đơn vị, coi đó vừa là mục tiêu vừa là động lực của phong trào.
Phương pháp nâng cao phải linh hoạt, phù hợp với từng nội dung, hình thức, từng đối tượng và điều kiện cụ thể của từng đơn vị. Có sự kết hợp trong phương pháp nâng cao với xây dựng điển hình, tôn vinh và nhân rộng điển hình, nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vùng trời quốc gia; kết hợp giữa nâng cao với chống các tư tưởng, hành vi ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, thái độ và ý chí quyết tâm bảo vệ vùng trời quốc gia là phương châm chủ đạo của lựa chọn phương pháp nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời quốc gia của sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội ở Quân chủng Phòng không – Không quân hiện nay.
Để thực hiện hiệu quả yêu cầu này, các chủ thể cần nắm vững đặc điểm đối tượng sĩ quan kỹ thuật tên lửa cấp phân đội, cùng điều kiện và nhiệm vụ cụ thể của đơn vị trong tình hình mới. Việc hiểu rõ những biến động về nhiệm vụ, thuận lợi và khó khăn trong sự nghiệp bảo vệ vùng trời là cơ sở then chốt để xác định nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục sát thực tế, từ đó tối ưu hóa hiệu quả các hoạt động tại đơn vị.
4. Kết luận
Nâng cao ý thức bảo vệ vùng trời không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh trái tim của mỗi sĩ quan chỉ huy kỹ thuật tên lửa cấp phân đội. Trước sự phát triển của chiến tranh hiện đại, người sĩ quan phải tự giác học tập, làm chủ khí tài và rèn luyện bản lĩnh kiên định. Ý thức trách nhiệm cao cùng năng lực chuyên môn vững vàng là điều kiện tiên quyết để bảo vệ vùng trời quốc gia, tránh bị động, bất ngờ. Đây chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng Quân chủng Phòng không – Không quân “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo:
1. Nguyễn Bá Dương (2016), Bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, lợi ích cốt lõi của quốc gia – dân tộc Việt Nam. H. NXB Quân đội nhân dân.
2. Đảng bộ Quân chủng Phòng không – Không quân (2020). Nghị quyết số 01-NQ/ĐH ngày 06/8/2025 Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân chủng Phòng không – Không quân lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
3. Đào Hoàng Đức (2021). Phát triển nhân tố tinh thần trong sức mạnh chiến đấu của Bộ đội Tên lửa phòng không hiện nay. Luận án tiến sĩ Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, Học viện Chính trị, Hà Nội.
4. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 7. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
5. Bùi Quang Huy (2023).Quan điểm Đại hội XIII của Đảng về kiên quyết bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ vùng trời, vùng biển Tổ quốc. Tạp chí Quản lý nhà nước số 323 (12/2023).
