Security governance for private sector development by two-tier local governments: contributing to the achievement of double-digit growth
PGS.TS. Nguyễn Bá Sơn
Trường Đại học An ninh nhân dân
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong giai đoạn 2026 – 2030, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững. Tuy nhiên, sự phát triển của khu vực này phụ thuộc đáng kể vào chất lượng quản trị nhà nước, nhất là quản trị an ninh của chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp. Bài viết làm rõ nhận thức về quản trị an ninh của chính quyền địa phương hai cấp đối với khu vực kinh tế tư nhân; phân tích vai trò của quản trị an ninh trong việc bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn, ổn định, minh bạch; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò này trong tình hình mới.
Từ khóa: Quản trị an ninh; kinh tế tư nhân; chính quyền địa phương hai cấp; tăng trưởng hai con số.
Abstract: In the context of Viet Nam’s objective to achieve sustained double-digit economic growth during the 2026 – 2030 period, the private sector has been identified as a key driver contributing to rapid and sustainable economic development. However, the development of this sector depends significantly on the quality of state governance, particularly the security governance capacity of local governments operating under the two-tier administrative model. This article clarifies the concept and perception of security governance by two-tier local governments toward the private sector; analyzes the role of security governance in ensuring a safe, stable, and transparent business environment; and proposes several solutions to enhance this role in the new context.
Keywords: Security governance; private sector; two-tier local government; double-digit growth.
1. Đặt vấn đề
Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm tạo nền tảng thực hiện khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng suất lao động, việc phát huy hiệu quả các nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, có ý nghĩa quyết định. Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, đồng thời đặt ra mục tiêu khu vực này đạt tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 10 – 12%/năm, đóng góp 55 – 58% GDP vào năm 20301.
Thực tiễn năm 2025 cho thấy định hướng đó hoàn toàn có cơ sở khi kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP 8,02%, thuộc nhóm tăng trưởng cao trong khu vực và thế giới, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm 2024; môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện và niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp được củng cố2. Những kết quả này cho thấy, khu vực kinh tế tư nhân đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Tuy nhiên, để khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, cần có một môi trường đầu tư an toàn, minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số và các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, doanh nghiệp tư nhân phải đối mặt với nhiều biến động từ thị trường, pháp luật, dữ liệu, không gian mạng và chuỗi cung ứng. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến niềm tin đầu tư, năng lực cạnh tranh và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Vì vậy, quản trị an ninh ngày càng trở thành một nội dung quan trọng của quản trị phát triển, góp phần tạo lập môi trường thuận lợi để khu vực kinh tế tư nhân phát triển ổn định và hiệu quả3.
Đặc biệt, từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động trên phạm vi cả nước, tạo ra thay đổi quan trọng trong việc tổ chức và thực thi quyền lực nhà nước ở địa phương. Trong mô hình này, cấp tỉnh giữ vai trò điều phối chiến lược, còn cấp xã trở thành cấp chính quyền gần dân, gần doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhất. Điều đó đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị an ninh theo hướng vừa bảo đảm ổn định, vừa kiến tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế tư nhân và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số4.
Trên cơ sở đó, bài viết tập trung phân tích nhận thức về quản trị an ninh của chính quyền địa phương hai cấp đối với khu vực kinh tế tư nhân; làm rõ vai trò của quản trị an ninh trong tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, ổn định và thúc đẩy tăng trưởng; đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị an ninh, góp phần phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số ở Việt Nam hiện nay.
2. Nhận thức về quản trị an ninh của chính quyền địa phương hai cấp đối với khu vực kinh tế tư nhân
Sau bốn thập niên đổi mới, khu vực kinh tế tư nhân không ngừng phát triển cả về quy mô, năng lực cạnh tranh và mức độ đóng góp vào nền kinh tế quốc dân. Các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế tư nhân đã từng bước được thể chế hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh mở rộng sản xuất, kinh doanh, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế5. Số liệu năm 2025 cho thấy, khu vực này tiếp tục mở rộng mạnh mẽ với hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh và tạo khoảng 26 triệu việc làm6; số doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt khoảng 297.500 doanh nghiệp, tăng 27,4% so với năm 2024. Đây là cơ sở thực tiễn khẳng định kinh tế tư nhân có tiềm năng trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng nếu được hỗ trợ bởi thể chế thuận lợi và môi trường an ninh kinh tế ổn định7. Từ thực tiễn đó, yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị an ninh đối với khu vực kinh tế tư nhân ngày càng trở nên cấp thiết.
Quản trị an ninh đối với khu vực kinh tế tư nhân không chỉ là hoạt động bảo đảm an ninh, trật tự hay xử lý vi phạm pháp luật mà còn là quá trình nhận diện, phòng ngừa và kiểm soát các nguy cơ tác động đến môi trường đầu tư, quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, an toàn dữ liệu và sự ổn định của hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cách tiếp cận này phù hợp với quan điểm coi chất lượng thể chế, tính minh bạch, thiết chế pháp lý và quản trị điện tử là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của kinh tế tư nhân8, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu.
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quản trị an ninh đối với kinh tế tư nhân cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ liên ngành, liên cấp và liên thông dữ liệu. Chính quyền cấp tỉnh giữ vai trò hoạch định chiến lược, phân bổ nguồn lực và giám sát việc thực hiện; trong khi cấp xã trực tiếp nắm bắt tình hình, tiếp nhận phản ánh và xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Việc vận hành mô hình gồm 34 tỉnh, thành phố và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã từ ngày 01/7/2025 đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp, phân quyền rõ ràng và nâng cao trách nhiệm giải trình nhằm hạn chế khoảng trống quản lý trong các lĩnh vực như đất đai, dữ liệu, trật tự kinh doanh, cũng như hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp.
Nhận thức đúng về quản trị an ninh còn đòi hỏi chuyển từ tư duy “kiểm soát doanh nghiệp” sang “bảo đảm an toàn cho sự phát triển của doanh nghiệp”. Khu vực tư nhân chỉ có thể phát triển bền vững khi doanh nghiệp được bảo vệ quyền sở hữu, tiếp cận nguồn lực công bằng, thực thi hợp đồng hiệu quả và được hỗ trợ ứng phó với rủi ro. Nghiên cứu về quản trị địa phương cho thấy các yếu tố như minh bạch, tiếp cận đất đai, đào tạo lao động, cung ứng dịch vụ công và quản trị điện tử có tác động tích cực đến sự phát triển của kinh tế tư nhân. Điều này cũng phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển, trong đó chính quyền vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật vừa tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi và cạnh tranh bình đẳng.
Quản trị an ninh đối với khu vực kinh tế tư nhân cần bao quát cả an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống. Bên cạnh phòng, chống tội phạm kinh tế, buôn lậu, gian lận thương mại hay tín dụng đen, chính quyền địa phương cần chú trọng bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu, bảo vệ bí mật kinh doanh và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh, các rủi ro về dữ liệu và an ninh mạng có thể gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp nếu không được kiểm soát hiệu quả. Vì vậy, quản trị an ninh cần chuyển mạnh từ xử lý sự cố sang phòng ngừa sớm dựa trên cơ sở dữ liệu, cảnh báo rủi ro và tăng cường phối hợp công – tư.
Một nhận thức quan trọng khác là quản trị an ninh không đối lập với tự do kinh doanh mà là điều kiện bảo đảm để tự do kinh doanh được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật. Quản lý quá mức có thể làm gia tăng chi phí tuân thủ và cản trở đổi mới sáng tạo, trong khi buông lỏng quản lý lại tạo điều kiện cho các hành vi gian lận, cạnh tranh không lành mạnh và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Do đó, quản trị an ninh phải bảo đảm sự hài hòa giữa yêu cầu phát triển và duy trì kỷ cương pháp luật, phù hợp với chủ trương cải cách thể chế, tháo gỡ rào cản và bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính trong các chính sách phát triển kinh tế tư nhân hiện nay.
Từ những nội dung trên, có thể hiểu quản trị an ninh của chính quyền địa phương hai cấp đối với khu vực kinh tế tư nhân là tổng thể các hoạt động bảo đảm an ninh kinh tế, bảo vệ môi trường kinh doanh, quản trị dữ liệu và an ninh mạng, phòng ngừa rủi ro xã hội, bảo vệ quyền tài sản và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các nguy cơ phát sinh. Đây là nền tảng quan trọng để phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới.
3. Vai trò chủ yếu của quản trị an ninh đối với khu vực kinh tế tư nhân của chính quyền địa phương hai cấp trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số
Mục tiêu tăng trưởng hai con số ở Việt Nam xuất phát từ yêu cầu hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng và tiếp tục được khẳng định tại Đại hội XIV của Đảng cùng Kết luận số 18-KL/TW, với định hướng duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030. Đây không chỉ là mục tiêu về tốc độ tăng trưởng GDP từ 10% trở lên mà còn gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua cải thiện năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02%9, thuộc nhóm mức tăng trưởng cao trong khu vực, tạo tiền đề quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo10. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, trong đó khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một trong những động lực quan trọng góp phần huy động nguồn lực xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Nghị quyết số 68-NQ/TW năm 2025 xác định mục tiêu phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 10 – 12%/năm và đóng góp khoảng 55 – 58% GDP11. Điều này cho thấy tăng trưởng hai con số phải gắn liền với việc xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, nâng cao chất lượng quản trị nhà nước, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng và giảm thiểu các rủi ro thể chế đối với doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, quản trị an ninh của chính quyền địa phương hai cấp trở thành một điều kiện quan trọng để phát huy vai trò động lực tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân.
Thứ nhất,quản trị an ninh góp phần tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch và củng cố niềm tin của doanh nghiệp.
Đối với khu vực kinh tế tư nhân, môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, an toàn và có khả năng dự báo là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp quyết định đầu tư dài hạn, mở rộng sản xuất và đổi mới sáng tạo. Quản trị an ninh hiệu quả không chỉ góp phần bảo đảm trật tự, kỷ cương trong hoạt động kinh tế mà còn giúp hạn chế các yếu tố bất định liên quan đến việc thực thi chính sách, tiếp cận nguồn lực và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Các nghiên cứu về quản trị địa phương cho thấy những yếu tố như tính minh bạch, thiết chế pháp lý, tiếp cận đất đai, quản trị điện tử và chất lượng điều hành địa phương có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân. Trong bối cảnh PCI 2025 cho thấy, chất lượng điều hành giữa các địa phương vẫn còn sự khác biệt đáng kể, việc nâng cao hiệu quả quản trị an ninh sẽ góp phần chuẩn hóa thực thi chính sách, tăng tính minh bạch, giảm các yếu tố rủi ro và củng cố niềm tin của doanh nghiệp đối với chính quyền địa phương.
Niềm tin của doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt đối với các quyết định đầu tư dài hạn. Trong môi trường kinh doanh thiếu ổn định hoặc khó dự báo, doanh nghiệp thường có xu hướng thu hẹp quy mô đầu tư, hạn chế đổi mới công nghệ và ưu tiên các mục tiêu ngắn hạn nhằm giảm thiểu rủi ro. Ngược lại, khi chính quyền địa phương duy trì được môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch và an toàn, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn mở rộng sản xuất, gia tăng đầu tư vào nghiên cứu, phát triển, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Không chỉ tác động đến doanh nghiệp hiện hữu, môi trường kinh doanh thuận lợi còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút doanh nghiệp mới và các nguồn vốn đầu tư từ khu vực tư nhân. Đây là cơ chế quan trọng để chuyển hóa chất lượng quản trị địa phương thành động lực tăng trưởng kinh tế, góp phần mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng suất lao động và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Thứ hai, quản trị an ninh bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh và bảo đảm cạnh tranh bình đẳng.
Bảo vệ quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh là một trong những chức năng cốt lõi của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nếu quyền sở hữu không được bảo đảm, tranh chấp kéo dài, cạnh tranh thiếu lành mạnh hoặc doanh nghiệp làm ăn chân chính không được bảo vệ trước các hành vi gian lận thì khu vực kinh tế tư nhân khó có thể phát triển bền vững. Nghị quyết số 68-NQ/TW năm 2025 nhấn mạnh yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh, hiệu quả và trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Điều đó đòi hỏi chính quyền địa phương phải bảo đảm thực thi pháp luật công bằng, tăng cường phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến tội phạm kinh tế, tội phạm công nghệ cao, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và cạnh tranh không lành mạnh.
Từ góc độ phát triển kinh tế, quyền tài sản được bảo vệ là điều kiện để doanh nghiệp yên tâm tích tụ vốn, mở rộng quy mô và thực hiện các khoản đầu tư có thời gian thu hồi dài. Đối với doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sự bảo đảm về quyền sở hữu và quyền hưởng lợi từ kết quả đầu tư có ý nghĩa quyết định đối với động lực kinh doanh. Đồng thời, việc bảo đảm cạnh tranh bình đẳng còn tạo động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Trong môi trường kinh doanh được vận hành theo nguyên tắc công bằng và minh bạch, nguồn lực xã hội có xu hướng được phân bổ cho những doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, từ đó nâng cao năng suất chung của nền kinh tế. Khi quyền tài sản và quyền kinh doanh được bảo vệ hiệu quả, doanh nghiệp sẽ yên tâm đầu tư vào công nghệ, tài sản cố định và nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần hình thành đội ngũ doanh nghiệp tư nhân có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế, qua đó tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Thứ ba, quản trị an ninh góp phần phòng ngừa, phát hiện và kiểm soát các rủi ro đối với hoạt động của khu vực kinh tế tư nhân.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khu vực kinh tế tư nhân phải đối mặt với nhiều loại rủi ro mới, bao gồm rủi ro kinh tế, xã hội, môi trường, dữ liệu và an ninh mạng. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo điều kiện để cấp xã chủ động nắm bắt tình hình từ cơ sở, phát hiện sớm các nguy cơ phát sinh như tranh chấp lao động, vi phạm môi trường, tín dụng đen, gian lận thương mại, lừa đảo trên nền tảng số hoặc các xung đột liên quan đến đất đai, từ đó phối hợp với cấp tỉnh xử lý kịp thời trước khi trở thành điểm nóng. Đồng thời, quản trị an ninh còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn dữ liệu, an ninh mạng và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số an toàn, hiệu quả. Việc xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, cơ chế cảnh báo sớm và các giải pháp bảo vệ thông tin sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng chống chịu trước các nguy cơ từ môi trường số, giảm thiểu tổn thất và duy trì hoạt động ổn định.
Trong điều kiện các nguy cơ an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, năng lực phòng ngừa rủi ro trở thành một bộ phận quan trọng của năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Một sự cố mất an toàn dữ liệu, tấn công mạng hoặc gián đoạn chuỗi cung ứng có thể gây thiệt hại lớn về tài chính, uy tín và thị phần cho doanh nghiệp. Vì vậy, quản trị an ninh cần chuyển từ tư duy xử lý sự cố sang tư duy phòng ngừa, cảnh báo sớm và quản trị dựa trên dữ liệu. Chính quyền địa phương càng chủ động nhận diện và xử lý sớm các nguy cơ thì càng hạn chế được những tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo đảm tính liên tục của chuỗi cung ứng và duy trì ổn định môi trường đầu tư. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu của khu vực kinh tế tư nhân trước những biến động ngày càng phức tạp của môi trường phát triển.
Thứ tư, quản trị an ninh nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy sự hội nhập của khu vực kinh tế tư nhân.
Hiệu quả quản trị an ninh có mối quan hệ chặt chẽ với năng lực cạnh tranh của cấp tỉnh và khả năng hội nhập của doanh nghiệp. PCI 2025 cho thấy, chất lượng điều hành địa phương là yếu tố có thể đo lường và tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh của khu vực tư nhân. Khi các địa phương thực hiện tốt công tác quản trị an ninh, các yếu tố như minh bạch, tiếp cận nguồn lực, cạnh tranh bình đẳng, thiết chế pháp lý và chất lượng dịch vụ công được cải thiện, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, doanh nghiệp muốn tham gia vào chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về minh bạch, bảo vệ dữ liệu, tiêu chuẩn lao động, bảo vệ môi trường và sở hữu trí tuệ. Sự hỗ trợ của chính quyền địa phương trong việc nhận diện rủi ro, cung cấp thông tin và bảo vệ quyền lợi hợp pháp sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị gia tăng.
Trong nền kinh tế toàn cầu hóa, năng lực cạnh tranh không còn được quyết định đơn thuần bởi chi phí sản xuất mà còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn về quản trị, minh bạch, an toàn dữ liệu, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Các yêu cầu này ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, quản trị an ninh hiệu quả không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh trong nước mà còn góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp và địa phương trên thị trường quốc tế, đồng thời mở rộng cơ hội thu hút đầu tư, hợp tác và hội nhập kinh tế quốc tế. Thông qua đó, khu vực kinh tế tư nhân có điều kiện nâng cao năng suất, tham gia sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao và đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Thứ năm, quản trị an ninh thúc đẩy phát triển bền vững và thực hiện vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước.
Tăng trưởng hai con số chỉ có ý nghĩa khi đi đôi với phát triển bền vững. Trong quá trình đó, quản trị an ninh giúp chính quyền địa phương cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững ổn định chính trị và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Việc lồng ghép quản trị rủi ro vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách sẽ giúp hạn chế các hệ lụy phát sinh từ tăng trưởng nóng, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quản trị an ninh còn là điều kiện để chính quyền thực hiện vai trò Nhà nước kiến tạo phát triển, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang chủ động dự báo, điều phối nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp và bảo vệ môi trường đầu tư, kinh doanh.
Xét về lâu dài, chất lượng quản trị an ninh phản ánh năng lực điều hành và khả năng thích ứng của chính quyền địa phương trước những biến động của môi trường phát triển. Sự kết hợp giữa năng lực hoạch định chiến lược của cấp tỉnh với khả năng nắm bắt thực tiễn của cấp xã sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị công, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với yêu cầu ổn định xã hội và phát triển bền vững. Ở góc độ quản trị công, đây cũng là quá trình chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo phát triển, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc tháo gỡ khó khăn, kết nối nguồn lực và hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Khi hai cấp chính quyền vận hành hiệu quả, quản trị an ninh sẽ trở thành năng lực nền tảng góp phần phát triển khu vực kinh tế tư nhân, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng bình quân 10-12%/năm và đóng góp 55-58% GDP12.
4. Một số giải pháp
Từ những phân tích trên, có thể thấy trong bối cảnh thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 – 2030, quản trị an ninh không chỉ là yêu cầu bảo đảm ổn định mà còn là điều kiện quan trọng để phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo cơ hội đổi mới quản trị an ninh theo hướng kiến tạo phát triển, nâng cao năng lực dự báo, quản trị rủi ro và kết nối các nguồn lực phát triển. Theo đó, quản trị an ninh cần chuyển từ quản lý địa bàn sang quản trị các mạng lưới phát triển, góp phần tạo lập môi trường đầu tư an toàn, minh bạch, ổn định và có khả năng chống chịu cao. Đây là cơ sở để an ninh trở thành hạ tầng mềm của phát triển, thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát huy vai trò động lực quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của đất nước. Trên cơ sở đó, cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:
Một là, nâng cao năng lực an ninh – phát triển của địa phương. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, năng lực an ninh phát triển cần được xem là một bộ phận của năng lực quản trị địa phương, phản ánh khả năng nhận diện, dự báo, phòng ngừa và xử lý rủi ro, đồng thời phát hiện và khai thác các cơ hội phát triển mới cho khu vực kinh tế tư nhân. Xét ở góc độ quản trị hiện đại, đây cũng là năng lực xây dựng và vận hành hiệu quả các yếu tố hạ tầng mềm của phát triển như niềm tin thể chế, tính dự báo của chính sách, khả năng phối hợp liên ngành, liên địa phương và mức độ an toàn của môi trường đầu tư, kinh doanh. Theo đó, cấp tỉnh tập trung hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực và dự báo các xu hướng phát triển; cấp xã phát huy vai trò chủ thể quản trị phát triển ở cơ sở, chủ động nắm tình hình, hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Sự phối hợp hiệu quả giữa hai cấp trong việc chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm và giải quyết các vấn đề phát sinh sẽ góp phần nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, củng cố niềm tin của thị trường và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững.
Hai là, xây dựng cơ chế an ninh bao trùm đối với khu vực kinh tế tư nhân. Trọng tâm của giải pháp này là bảo vệ các điều kiện phát triển của doanh nghiệp, bao gồm quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, cạnh tranh bình đẳng, khả năng tiếp cận nguồn lực, dữ liệu, thị trường và cơ hội đổi mới sáng tạo. Bên cạnh việc quan tâm đến doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh – nhóm chủ thể có khả năng chống chịu còn hạn chế trước các rủi ro về thể chế, thị trường và công nghệ – cần chú trọng bảo đảm môi trường đầu tư ổn định cho các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường hoặc có hoạt động trên nhiều địa bàn. Việc giảm thiểu các rủi ro pháp lý, rủi ro dữ liệu và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi mô hình kinh doanh sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, tạo việc làm và tăng cường động lực tăng trưởng.
Ba là, đổi mới quản trị an ninh theo hướng dự báo và quản trị mạng lưới phát triển. Trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp, quản trị an ninh cần chuyển từ tư duy quản lý theo địa giới hành chính sang quản trị theo mạng lưới liên kết phát triển dựa trên dữ liệu và khả năng dự báo. Đối tượng của quản trị không chỉ là địa bàn hành chính mà còn bao gồm các mạng lưới phát triển của doanh nghiệp như chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, mạng lưới đầu tư, dòng dữ liệu, dòng vốn, lao động và các quan hệ liên kết kinh tế vượt ra ngoài phạm vi một địa phương. Theo đó, cấp xã cần trở thành trung tâm quản trị phát triển ở cơ sở, chủ động liên kết với các xã khác, cấp tỉnh, hiệp hội doanh nghiệp và các chủ thể liên quan nhằm sớm nhận diện các nguy cơ và cơ hội phát triển. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông và theo dõi các biến động kinh tế, thương mại, đầu tư, công nghệ, logistics và địa chính trị từ bên ngoài địa phương nhằm nâng cao năng lực dự báo, giảm thiểu các cú sốc phát triển và tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp có hoạt động trên nhiều địa bàn, đối tượng quản trị không chỉ là doanh nghiệp trên một địa bàn cụ thể mà còn là các hoạt động đầu tư, sản xuất, dữ liệu, chuỗi cung ứng và các mạng lưới liên kết phát triển của doanh nghiệp trong không gian liên vùng và liên địa phương.
Bốn là, phát triển hệ sinh thái an ninh dữ liệu, an ninh số và an ninh chuỗi giá trị. Trong nền kinh tế số, dữ liệu, công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị ngày càng trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Vì vậy, phạm vi bảo đảm an ninh cần được mở rộng sang dữ liệu, tài sản số, sở hữu trí tuệ, công nghệ lõi, AI, đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị sản xuất – kinh doanh. Đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, ưu tiên là nâng cao kỹ năng số, bảo vệ dữ liệu và phòng ngừa rủi ro trên không gian mạng; đối với doanh nghiệp quy mô lớn, cần chú trọng an ninh đầu tư, an ninh dữ liệu xuyên địa phương, an ninh chuỗi cung ứng, an ninh chuỗi giá trị và an ninh đổi mới sáng tạo. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và trên toàn cầu.
Năm là, thúc đẩy cơ chế đồng quản trị an ninh phát triển. Trong điều kiện phát triển hiện nay, bảo đảm an ninh không thể chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà cần có sự tham gia của doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề và các tổ chức xã hội. Doanh nghiệp cần được tạo điều kiện tham gia vào việc nhận diện rủi ro, phản biện chính sách, giám sát việc thực thi và đánh giá chất lượng quản trị địa phương. Cấp xã giữ vai trò cầu nối trực tiếp giữa chính quyền và doanh nghiệp; cấp tỉnh thực hiện chức năng điều phối, tổng hợp và hoàn thiện chính sách. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trên nhiều địa bàn hoặc tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, cần tăng cường cơ chế phối hợp liên xã, liên địa phương và liên vùng nhằm xử lý hiệu quả các vấn đề liên quan đến đầu tư, thị trường, dữ liệu và chuỗi giá trị, qua đó nâng cao chất lượng thực thi chính sách và hiệu quả huy động nguồn lực xã hội cho phát triển.
Sáu là, xây dựng an ninh trở thành hạ tầng mềm cho phát triển và động lực cho tăng trưởng ở mức hai con số. Trong giai đoạn phát triển mới, an ninh không chỉ là điều kiện bảo đảm ổn định mà còn cần được nhìn nhận như một loại hạ tầng mềm của phát triển, có vai trò tạo lập niềm tin, giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo trong khu vực kinh tế tư nhân. Điều này đòi hỏi các yêu cầu về an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, an ninh AI, an ninh đổi mới sáng tạo, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh chuỗi giá trị phải được lồng ghép ngay từ quá trình hoạch định chính sách phát triển. Cùng với việc nâng cao khả năng chống chịu của doanh nghiệp trước các rủi ro về thị trường, công nghệ, thiên tai, dịch bệnh và biến động quốc tế, cần thúc đẩy các mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với địa phương và giữa các địa phương với nhau nhằm mở rộng không gian phát triển vượt ra ngoài phạm vi địa giới hành chính truyền thống. Khi môi trường đầu tư được bảo đảm an toàn, minh bạch và có khả năng dự báo cao, quản trị an ninh sẽ không chỉ góp phần giảm rủi ro và củng cố niềm tin đầu tư mà còn trực tiếp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mở rộng đầu tư tư nhân, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh, tạo nền tảng để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030.
5. Kết luận
Trong bối cảnh Việt Nam phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, khả năng phát huy vai trò này không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực và năng lực của doanh nghiệp mà còn gắn chặt với chất lượng quản trị nhà nước, đặc biệt là quản trị an ninh của chính quyền địa phương trong mô hình hai cấp.
Nghiên cứu cho thấy, quản trị an ninh không chỉ thực hiện chức năng bảo đảm trật tự, an toàn xã hội mà còn góp phần tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch; bảo vệ quyền tài sản; phòng ngừa rủi ro; nâng cao năng lực cạnh tranh; và thúc đẩy phát triển bền vững của khu vực kinh tế tư nhân. Trong điều kiện chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và sự gia tăng của các thách thức an ninh phi truyền thống, quản trị an ninh cần được đổi mới theo hướng dự báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa, quản trị dựa trên dữ liệu và gắn chặt với yêu cầu phát triển.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo điều kiện nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cấp tỉnh và cấp xã, rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và doanh nghiệp, đồng thời mở ra cơ hội chuyển đổi từ tư duy quản lý địa bàn sang quản trị các mạng lưới phát triển. Theo đó, an ninh cần được nhìn nhận không chỉ là điều kiện bảo đảm ổn định mà còn là một loại hạ tầng mềm phục vụ phát triển, góp phần tạo lập niềm tin, kết nối các nguồn lực và mở rộng không gian tăng trưởng cho khu vực kinh tế tư nhân. Đây cũng chính là cơ sở quan trọng để phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và phát triển đất nước nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.
Chú thích:
1. Ban Chấp hành Trung ương (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.
2. Việt Nam đạt tăng trưởng GDP 8,02% năm 2025. https://en.baochinhphu.vn/viet-nam-posts-802-gdp-growth-in-2025-11126010515474478.htm
3. An ninh kinh tế quốc gia của Việt Nam: Nhận diện các yếu tố tác động, thời cơ và thách thức từ môi trường quốc tế. https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/quoc-phong-an-ninh-oi-ngoai1/-/2018/1248902/an-ninh-kinh-te-quoc-gia-cua-viet-nam–nhan-dien-cac-yeu-to-tac-dong%2C-thoi-co%2C-thach-thuc-tu-moi-truong-quoc-te.aspx
4. Quản trị địa phương theo hướng hiện đại, hiệu quả trong tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp hiện nay. https://tcnnld.vn/news/detail/69302/Quan-tri-dia-phuong-theo-huong-hien-dai-hieu-qua-trong-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-02-cap-hien-nay.html
5. Kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân trong mô hình tăng trưởng mới: Mối quan hệ bổ trợ tạo động lực phát triển. https://hssk.tapchicongsan.org.vn/kinh-te-nha-nuoc-va-kinh-te-tu-nhan-trong-mo-hinh-tang-truong-moi-quan-he-bo-tro-tao-dong-luc-phat-trien-6284.html
6. Bài viết của Tổng Bí thư về phát triển kinh tế tư nhân: Thay đổi mạnh mẽ quan điểm và nhận thức về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/bai-viet-cua-tong-bi-thu-ve-phat-trien-kinh-te-tu-nhan-thay-doi-manh-me-quan-diem-va-nhan-thuc-ve-vai-tro-khu-vuc-kinh-te-tu-nhan/57635.html
7. Không thể tăng trưởng cao nếu nội lực yếu: Đã đến lúc trao quyền cho tư nhân. https://vnbusiness.vn/khong-the-tang-truong-cao-neu-noi-luc-yeu-da-den-luc-trao-quyen-cho-tu-nhan.html
8. Đánh giá tác động của khu vực kinh tế tư nhân đối với tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong thời gian qua. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/11/18/danh-gia-tac-dong-cua-khu-vuc-kinh-te-tu-nhan-den-tang-truong-kinh-te-tai-viet-nam-thoi-gian-qua/
9. Quản trị địa phương theo hướng hiện đại, hiệu quả trong tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp hiện nay. https://tcnnld.vn/news/detail/69302/Quan-tri-dia-phuong-theo-huong-hien-dai-hieu-qua-trong-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-02-cap-hien-nay.html
10. Viet Nam posts 8.02% GDP growth in 2025 amid challenges. https://en.nhandan.vn/viet-nam-posts-802-gdp-growth-in-2025-amid-challenges-post157522.html
11. Ban Chấp hành Trung ương (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân.
12. Quản trị địa phương theo hướng hiện đại, hiệu quả trong tổ chức chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. https://tcnnld.vn/news/detail/69302/Quan-tri-dia-phuong-theo-huong-hien-dai-hieu-qua-trong-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-02-cap-hien-nay.html
