(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 11/11/2025, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề: “Đạo đức công vụ và liêm chính trong thanh tra”. PGS.TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện chủ trì Tọa đàm.
Đại biểu, khách mời dự Toạ đàm, có: bà Marion PUJAU-BOSQ, Phó Tổng Thanh tra hành chính Cộng hòa Pháp; bà Trần Lan Hương, Trưởng Phòng Hợp tác tư pháp, Pháp luật và Quản trị, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam. Về phía Học viện Hành chính và Quản trị công, có: PGS.TS. Trần Diệu Oanh, Trưởng Khoa Luật; bà Phạm Thị Quỳnh Hoa, Quyền Trưởng Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế cùng đông đảo cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên Khoa Luật tham dự Hội thảo.
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS. Lương Thanh Cường nhấn mạnh, Cộng hòa Pháp là nước đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) có quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam. Trước đó, Pháp và Việt Nam đã có mối quan hệ lâu đời, có nhiều nét tương đồng về văn hóa, kinh tế và đời sống xã hội. Học viện Hành chính và Quản trị công cũng có nhiều đối tác ở Cộng hòa Pháp, thông qua đó, Học viện đã từng bước tiếp cận với các kinh nghiệm về quản trị quốc gia, trong đó có đạo đức công vụ và liêm chính trong thanh tra. Chính vì vậy, chủ đề “Đạo đức công vụ và liêm chính trong thanh tra” rất có giá trị để mở rộng góc nhìn trong nghiên cứu và tham khảo. Đây là vấn đề cốt lõi trong bất kỳ nền hành chính hiện đại nào có quyết tâm xây dựng nền công vụ ưu tú, của dân, do dân và vì dân đều phải dựa trên nền tảng đạo đức công vụ, trong đó, lợi ích của dân tộc, của quốc gia và của người dân được đặt lên trên hết và trước hết.
Tọa đàm mong nhận được các ý kiến trao đổi, thảo luận, làm rõ các nội dung:
(1) Cập nhật và trao đổi chuyên sâu về những vấn đề lý luận và thực tiễn của đạo đức công vụ và liêm chính trong hoạt động thanh tra hành chính, trong bối cảnh hiện nay khi chuyển đổi số, quản trị kiến tạo và yêu cầu minh bạch công vụ đang trở thành trọng tâm của cải cách hành chính ở cả Việt Nam và Pháp.
(2) Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế từ hệ thống thanh tra hành chính Pháp về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp; cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích; bảo đảm tính khách quan, độc lập và trách nhiệm giải trình của đội ngũ thanh tra công vụ.
(3) Thảo luận các định hướng vận dụng phù hợp cho Việt Nam, góp phần hoàn thiện chính sách và công tác đào tạo, bồi dưỡng về đạo đức công vụ, liêm chính hành chính và văn hóa công vụ.
Phát biểu tại tọa đàm, bà Trần Lan Hương, Trưởng Phòng Hợp tác tư pháp, Pháp luật và Quản trị, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam chia sẻ chủ đề liên quan đạo đức công vụ và liêm chính trong thanh tra là nội dung ưu tiên trong hợp tác giữa Cộng hòa Pháp và Việt Nam. Trong khuôn khổ hợp tác, nhiều hoạt động liên quan tới đạo đức công vụ đã được tổ chức. Tọa đàm hôm nay cũng nằm trong việc hiện thực hoá các mục tiêu hợp tác giữa nền hành chính hai nước, làm sâu sắc hơn mối quan hệ vốn có giữa hai bên.
Chia sẻ của bà Marion PUJAU-BOSQ tập trung vào việc hệ thống hóa các nguyên tắc, giá trị và cơ chế bảo đảm đạo đức công vụ trong hoạt động thanh tra hành chính, coi đây là nền tảng của sự liêm chính, minh bạch và lòng tin của công chúng đối với bộ máy nhà nước. Bà khẳng định các giá trị cốt lõi của dịch vụ công, gồm: tính liên tục, cam kết phục vụ, liêm chính, trung thành, tôn trọng và công bằng. Những nguyên tắc pháp lý, như bình đẳng, minh bạch, khả năng thích ứng và bảo đảm tin cậy được xem là chuẩn mực điều chỉnh hành vi của công chức, đặc biệt trong hoạt động thanh tra.
Trong lĩnh vực thanh tra, đạo đức và liêm chính là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm khách quan, công bằng và trách nhiệm giải trình. Các đoàn thanh tra của Tổng Thanh tra Hành chính Pháp (IGA) được thành lập với yêu cầu chặt chẽ: không có xung đột lợi ích, cân bằng giới, có sự kết hợp giữa kinh nghiệm và chuyên môn. Thanh tra viên phải điều tra độc lập, lắng nghe tích cực, phân tích khách quan và tuyệt đối bảo mật thông tin, bảo vệ người cung cấp dữ liệu và nhân chứng. IGA đặc biệt coi trọng tính độc lập nghề nghiệp và trách nhiệm cá nhân.Thanh tra viên có quyền tiếp cận thông tin, quyền không thể bị bãi nhiệm, đồng thời, phải duy trì sự trung thực, khiêm tốn và liêm khiết trong mọi hoàn cảnh.
Những vi phạm đạo đức công vụ có thể bị xử lý theo bốn nhóm kỷ luật, từ cảnh cáo đến buộc thôi việc, dựa trên nguyên tắc “một hành vi – một hình thức xử phạt”, bảo đảm tính tương xứng và quyền bào chữa. Bộ Quy tắc Đạo đức của IGA (ban hành năm 2017) quy định rõ các chuẩn mực: độc lập, chính trực, công bằng, thận trọng, trách nhiệm cá nhân và tinh thần đồng đội. Thanh tra viên phải ký cam kết thực hiện quy tắc, kê khai lợi ích cá nhân và được tham vấn thường xuyên về đạo đức nghề nghiệp.
Trong phần kết luận, bà Marion PUJAU-BOSQ nhấn mạnh, việc xây dựng văn hóa đạo đức công vụ trong thanh tra là điều kiện tiên quyết để bảo vệ công lý, tăng cường hiệu quả quản trị và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Những giá trị cốt lõi mà IGA duy trì sẽ là nguồn tham khảo hữu ích cho Việt Nam trong quá trình hoàn thiện cơ chế bảo đảm liêm chính và đạo đức công vụ trong nền hành chính hiện đại.
Trong phần trao đổi, các đại biểu tham gia Tọa đàm đặt câu hỏi cho bà Marion PUJAU-BOSQ để tìm hiểu thêm về các chủ đề: cách thức tổ chức hoạt động của Đoàn thanh tra; kinh nghiệm cho Việt Nam trong quá trình tinh gọn bộ máy tổ chức nhà nước, đồng thời nâng cao tính liêm chính, minh bạch trong hoạt động thanh tra; các chế tài mang tính hình sự đối với công chức, viên chức khi vi phạm; làm thế nào để một trong những nghĩa vụ cơ bản của công chức Cộng hoà Pháp là “nghĩa vụ đạo đức” luôn được bảo đảm thực hiện trong khi thi hành công vụ; cơ chế bảo đảm cho việc thực hiện kết luận của thanh tra; làm thế nào để phòng ngừa tình huống xung đột lợi ích trong hoạt động thanh tra…
Phát biểu tổng kết tọa đàm, PGS.TS. Lương Thanh Cường trân trọng cảm ơn chia sẻ của bà Marion PUJAU-BOSQ, Phó Tổng Thanh tra hành chính Cộng hòa Pháp và những trao đổi sôi nổi của các đại biểu tham gia Tọa đàm. Ông khẳng định, qua sự chia sẻ của bà Marion PUJAU-BOSQ đã góp phần làm sáng tỏ các nguyên tắc, giá trị và giải pháp nhằm củng cố văn hóa liêm chính trong hoạt động công vụ. PGS.TS. Lương Thanh Cường bày tỏ hy vọng những chia sẻ của bà Marion PUJAU-BOSQ, cùng với các kinh nghiệm đã được tích luỹ trong quá trình công tác, cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên Học viện có thể tiếp tục tự nghiên cứu, so sánh, làm dày thêm vốn kiến thức của mình, góp phần hoàn thiện chính sách và công tác đào tạo, bồi dưỡng về đạo đức công vụ, liêm chính hành chính và văn hóa công vụ.
Đinh Hương
