ThS. Nguyễn Đức Lực
Đảng ủy phường Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên
(Quanlynhanuoc.vn) – Phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên hiện nay. Bài viết làm rõ cơ sở lý luận và pháp lý về thực hành dân chủ cơ sở gắn với quản lý nhà nước ở cấp xã, phân tích thực trạng sự tham gia của Nhân dân trong quá trình xây dựng nông thôn mới, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các giải pháp phát huy vai trò của Nhân dân, góp phần hoàn thiện quản lý nhà nước ở cơ sở.
Từ khóa: Dân chủ cơ sở; vai trò của Nhân dân; xây dựng nông thôn mới; quản lý nhà nước ở cơ sở.
1. Đặt vấn đề
Thực hành dân chủ cơ sở là nguyên tắc quan trọng trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở. Trong xây dựng nông thôn mới, dân chủ cơ sở không chỉ bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân mà còn là cơ chế quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền cấp xã. Việc phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở vì vậy trở thành yêu cầu khách quan trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.
Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, xây dựng nông thôn mới diễn ra trong điều kiện đặc thù về địa hình, kinh tế – xã hội và trình độ dân trí không đồng đều. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với việc tổ chức thực hành dân chủ cơ sở, bảo đảm để Nhân dân thực sự tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát các chương trình, dự án nông thôn mới. Thực tiễn cho thấy, nơi nào phát huy tốt vai trò của Nhân dân thì việc triển khai nông thôn mới đạt hiệu quả bền vững; ngược lại, việc thực hiện dân chủ hình thức dễ dẫn đến hạn chế trong quản lý và sử dụng nguồn lực. Trong bối cảnh Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở đã được ban hành và triển khai, việc nghiên cứu phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên có ý nghĩa thiết thực, góp phần hoàn thiện quản lý nhà nước ở cơ sở hiện nay.
2. Vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở
Thực hành dân chủ cơ sở là một nội dung cốt lõi trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đồng thời là cơ chế quan trọng bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân trong quản lý xã hội ở cơ sở. Trong xây dựng nông thôn mới, dân chủ cơ sở không chỉ mang ý nghĩa chính trị – xã hội mà còn là yếu tố quyết định đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, khả năng huy động nguồn lực và tính bền vững của các kết quả đạt được. Ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, nơi điều kiện phát triển còn nhiều khó khăn, vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Về mặt lý luận, Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước, là trung tâm và mục tiêu của mọi chính sách phát triển. Thực hành dân chủ cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới chính là quá trình hiện thực hóa quyền làm chủ của Nhân dân thông qua việc tham gia vào các hoạt động quản lý, quyết định và giám sát ở cấp xã. Vai trò của Nhân dân không chỉ thể hiện ở việc thụ hưởng các thành quả của nông thôn mới mà còn ở sự tham gia trực tiếp, chủ động và có trách nhiệm trong toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện chương trình. Đây là cơ sở để bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch và đồng thuận xã hội trong xây dựng nông thôn mới.
Xét từ góc độ quản lý nhà nước, vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở góp phần nâng cao chất lượng các quyết định quản lý ở cấp xã. Thông qua việc tham gia ý kiến, thảo luận và giám sát, Nhân dân cung cấp những thông tin thực tiễn quan trọng, giúp chính quyền cơ sở ban hành và tổ chức thực hiện các chủ trương, kế hoạch phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương. Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, nơi điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và phong tục, tập quán có tính đặc thù, sự tham gia của Nhân dân là yếu tố không thể thay thế trong việc lựa chọn mô hình phát triển nông thôn mới phù hợp và khả thi.
Vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở còn được thể hiện rõ trong việc huy động và sử dụng các nguồn lực phục vụ xây dựng nông thôn mới. Thực tiễn cho thấy, khi Nhân dân được tham gia bàn bạc, quyết định và giám sát các công trình, dự án, mức độ đóng góp về công sức, vật chất và trí tuệ được nâng cao rõ rệt. Ở các xã miền núi, nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế, việc phát huy nội lực từ cộng đồng dân cư thông qua thực hành dân chủ cơ sở là giải pháp quan trọng để bảo đảm tiến độ và chất lượng xây dựng nông thôn mới.
Bên cạnh đó, Nhân dân giữ vai trò quan trọng trong việc giám sát hoạt động của chính quyền cơ sở và các chủ thể tham gia xây dựng nông thôn mới. Thông qua các hình thức giám sát cộng đồng, giám sát của Ban thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư của cộng đồng và các tổ chức chính trị – xã hội, Nhân dân góp phần kiểm soát quyền lực ở cơ sở, phòng ngừa các biểu hiện quan liêu, lãng phí, tham nhũng. Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, nơi trình độ cán bộ và điều kiện quản lý còn có sự chênh lệch, vai trò giám sát của Nhân dân càng có ý nghĩa trong việc bảo đảm kỷ cương, kỷ luật hành chính và nâng cao niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.
Từ góc độ xã hội, việc phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và nâng cao ý thức trách nhiệm công dân. Thông qua quá trình tham gia xây dựng nông thôn mới, Nhân dân không chỉ thực hiện quyền làm chủ mà còn từng bước nâng cao năng lực tham gia quản lý xã hội, hình thành thói quen đối thoại, hợp tác và tuân thủ pháp luật. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng đời sống chính trị – xã hội ổn định ở các xã miền núi, nơi có sự đa dạng về dân tộc, văn hóa và điều kiện sinh sống.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở không tự phát huy nếu thiếu cơ chế, điều kiện và sự bảo đảm từ phía Nhà nước. Việc xác định đúng vai trò của Nhân dân phải gắn với việc phân định rõ trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong tổ chức thực hiện dân chủ. Nhân dân là chủ thể tham gia, song chính quyền cơ sở giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn, tạo điều kiện và bảo đảm để quyền làm chủ của Nhân dân được thực hiện đầy đủ, đúng pháp luật. Đây là mối quan hệ hai chiều, tác động qua lại, có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả xây dựng nông thôn mới.
3. Thực tiễn thực hành dân chủ cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên
Thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã đạt được những kết quả đáng kể trong xây dựng nông thôn mới, thể hiện rõ qua sự thay đổi diện mạo nông thôn và tăng cường vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở. Đến cuối quý I/2025, toàn tỉnh có 109/137 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 79,56%, vượt chỉ tiêu đề ra; trong đó có 41 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 7 xã đạt kiểu mẫu, với bình quân 17,36 tiêu chí/xã, cao hơn mức trung bình cả nước. Đặc biệt, có 6 đơn vị cấp huyện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (Thành phố Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên, Phú Bình, Đại Từ và Định Hoá).
Những kết quả này không chỉ là sự nỗ lực của hệ thống chính trị mà còn phản ánh vai trò tích cực, chủ động của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở – từ tham gia quyết định, tổ chức thực hiện đến giám sát và đánh giá các nội dung xây dựng nông thôn mới.
Một là, Nhân dân tham gia vào quá trình bàn bạc và quyết định các nội dung xây dựng nông thôn mới. Phong trào thi đua “Thái Nguyên chung sức xây dựng nông thôn mới” đã tạo điều kiện cho Nhân dân – với tư cách chủ thể – được tiếp cận thông tin, tham gia thảo luận và đóng góp ý kiến đối với các kế hoạch phát triển của xã. Tại các buổi hội nghị Nhân dân, người dân không chỉ được nghe mà còn được chất vấn và đề xuất kiến nghị trước đại diện chính quyền, góp phần hình thành các quyết định phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội địa phương. Thông qua các kênh này, chính quyền cơ sở lắng nghe được các nguyện vọng của dân cư về tiêu chí ưu tiên như thu nhập, môi trường, cơ sở hạ tầng, từ đó điều chỉnh các nội dung xây dựng nông thôn mới cho sát yêu cầu thực tiễn. Việc mở rộng các hình thức lấy ý kiến Nhân dân đã giúp loại bỏ dần các quyết định “trên giấy” và đưa sự đồng thuận của cộng đồng vào trung tâm các quyết sách. Nhân dân ở các xã miền núi đã chủ động đóng góp vào quá trình lựa chọn các dự án quan trọng, thể hiện rõ vị trí của họ trong thực hành dân chủ cơ sở.
Hai là, Nhân dân tích cực tham gia tổ chức thực hiện các hoạt động xây dựng nông thôn mới. Ngoài vai trò tư vấn, Nhân dân còn trực tiếp tham gia tổ chức thực hiện các công việc cụ thể, như đóng góp ngày công lao động, hiến đất, góp vốn đối ứng cho các công trình cộng đồng. Thống kê từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tỉnh cho thấy, qua thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, Nhân dân đã hiến gần 82 ha đất và tài sản trên đất, đóng góp hơn 156.357 ngày công lao động, với huy động xã hội hóa đạt trên 86,4 tỷ đồng để phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn như đường giao thông, nhà văn hóa, hệ thống thủy lợi và các tiện ích sinh hoạt khác.
Chẳng hạn, tại huyện Đại Từ, phong trào “Mở rộng đường xóm 6m” đã thu hút đông đảo người dân hiến đất và tài sản để mở rộng hệ thống giao thông nông thôn; nhiều hộ gia đình – dù điều kiện kinh tế còn khó khăn – vẫn tự nguyện tham gia công việc này. Những đóng góp này đã làm thay đổi diện mạo nông thôn miền núi và giảm gánh nặng đầu tư từ ngân sách.
Ba là, vai trò giám sát và phản biện của Nhân dân được củng cố. Nhân dân – thông qua các tổ chức cộng đồng như Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, Ban thanh tra nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội – tham gia giám sát việc thực hiện các dự án, quá trình giải ngân vốn và chất lượng xây dựng công trình thuộc chương trình nông thôn mới. Việc giám sát này giúp nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở và các chủ thể triển khai dự án, đồng thời góp phần phát hiện, ngăn ngừa những sai sót trong quản lý và sử dụng nguồn lực. Sự tham gia giám sát của Nhân dân không chỉ dừng ở báo cáo định kỳ mà còn trở thành hoạt động thường xuyên trong cộng đồng, thể hiện quyền làm chủ và hiểu biết về các quy trình thực hiện chương trình. Điều này góp phần củng cố niềm tin giữa người dân và chính quyền, tạo nền tảng cho các hoạt động dân chủ sâu rộng hơn.
Bốn là, Nhân dân góp phần củng cố khối đại đoàn kết và phát triển phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới. Các cuộc vận động và phong trào thi đua rộng khắp đã lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng, khơi dậy sức mạnh tổng hợp của toàn dân trong xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó, tinh thần “dân biết – dân bàn – dân làm – dân kiểm tra” được cụ thể hóa trong các hoạt động cộng đồng. Phong trào thi đua đã không chỉ góp phần thúc đẩy hoàn thành tiêu chí nông thôn mới mà còn gắn kết người dân trong các công việc chung của cộng đồng, nâng cao ý thức trách nhiệm công dân và sự thống nhất trong nhận thức về mục tiêu phát triển bền vững nông thôn. Tại nhiều địa phương, phong trào đi liền với các hoạt động văn hóa – xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng tinh thần tự quản, qua đó góp phần nâng cao đời sống tinh thần và vật chất của người dân, đồng thời tạo nền tảng ổn định chính trị – xã hội ở cấp cơ sở.
Dù đã đạt nhiều kết quả tích cực, thực tế thực hành vai trò Nhân dân trong xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên vẫn tồn tại đáng kể hạn chế.
Mức độ tham gia của Nhân dân ở một số nội dung còn mang tính hình thức. Những buổi họp đôi khi chỉ dừng lại ở báo cáo thông tin một chiều mà thiếu không gian để người dân thực sự trao đổi, chất vấn và đối thoại với chính quyền. Trong các nội dung chiến lược như lựa chọn đầu tư công, nhiều ý kiến của dân cư chưa được tổng hợp đầy đủ hoặc phản ánh vào văn bản quyết định cuối cùng, làm giảm chất lượng dân chủ thực chất.
Đặc thù các xã miền núi là trình độ dân trí chưa đồng đều, đời sống kinh tế của người dân còn nhiều khó khăn. Điều này ảnh hưởng tới khả năng Nhân dân tham gia chủ động vào các hoạt động bàn bạc và giám sát. Không ít người dân e ngại bày tỏ ý kiến, đặc biệt khi ý kiến đó mâu thuẫn với quan điểm của chính quyền hoặc các tổ chức địa phương. Điều này kìm hãm sự phát triển thực chất của thực hành dân chủ cơ sở, khiến vai trò Nhân dân trong một số nội dung chưa được phát huy toàn diện.
Cơ chế tiếp nhận và phản hồi ý kiến của Nhân dân chưa kịp thời và đồng đều. Sau khi lấy ý kiến và kiến nghị của Nhân dân, việc tổng hợp, giải trình và phản hồi từ phía chính quyền cơ sở đôi khi còn chậm hoặc thiếu rõ ràng. Điều này tạo ra khoảng cách giữa tiếng nói của Nhân dân và quyết định hành chính cuối cùng, làm giảm niềm tin và động lực tham gia của người dân trong các hoạt động dân chủ tiếp theo. Việc thiếu kênh phản hồi hiệu quả cũng khiến Nhân dân khó thấy rõ tác động trực tiếp của sự tham gia của mình đối với các quyết định quản lý, ảnh hưởng tới chất lượng thực hành dân chủ cơ sở.
4. Một số giải pháp
Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, thể chế bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới.
Phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở trước hết đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế, thể chế bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân theo đúng tinh thần của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022. Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, cần cụ thể hóa các quy định của pháp luật thành quy chế, quy trình phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, trình độ dân trí và đặc điểm cộng đồng dân cư địa phương, bảo đảm để Nhân dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực hiện.
Trọng tâm là làm rõ phạm vi, nội dung và hình thức để Nhân dân được “biết, bàn, quyết định, giám sát và thụ hưởng” trong từng tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Các nội dung liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như quy hoạch, đầu tư hạ tầng, huy động nguồn lực, sử dụng các khoản đóng góp của Nhân dân cần được công khai minh bạch, có hướng dẫn cụ thể về quy trình lấy ý kiến và tiếp thu ý kiến Nhân dân. Đồng thời, phải quy định rõ trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc giải trình, phản hồi các kiến nghị của người dân. Bên cạnh đó, cần gắn thực hành dân chủ cơ sở với kỷ luật, kỷ cương hành chính; tránh tình trạng dân chủ hình thức hoặc lợi dụng dân chủ gây chia rẽ nội bộ cộng đồng. Hoàn thiện thể chế dân chủ cơ sở theo hướng đồng bộ, khả thi sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc để Nhân dân thực sự phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên.
Thứ hai, nâng cao nhận thức và năng lực tham gia của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở.
Một trong những điều kiện quyết định để phát huy vai trò của Nhân dân là nâng cao nhận thức chính trị, pháp luật và năng lực tham gia của người dân trong các hoạt động dân chủ ở cơ sở. Thực tế ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên cho thấy, trình độ dân trí không đồng đều và tâm lý e ngại phát biểu vẫn là rào cản đối với việc thực hiện dân chủ thực chất. Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về dân chủ cơ sở và xây dựng nông thôn mới theo hướng dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với từng nhóm đối tượng và từng cộng đồng dân cư.
Nội dung tuyên truyền cần tập trung làm rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Nhân dân trong từng khâu của quá trình xây dựng nông thôn mới; đồng thời khẳng định vai trò, vị trí của Nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà là chủ thể tham gia trực tiếp. Hình thức tuyên truyền cần đa dạng, linh hoạt, kết hợp giữa hội nghị, sinh hoạt cộng đồng với các phương tiện truyền thông cơ sở, phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng, già làng, trưởng xóm, trưởng dòng họ. Song song với nâng cao nhận thức, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng tham gia cho Nhân dân, nhất là kỹ năng thảo luận, phản biện, giám sát và đề xuất sáng kiến. Khi Nhân dân có đủ thông tin và năng lực cần thiết, việc tham gia thực hành dân chủ cơ sở sẽ chuyển từ bị động sang chủ động, góp phần nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và hiệu quả xây dựng nông thôn mới.
Thứ ba, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội trong huy động và tổ chức sự tham gia của Nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, vận động và phát huy sức mạnh của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở. Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chức này theo hướng gần dân, sát dân và vì lợi ích thiết thực của Nhân dân trong xây dựng nông thôn mới.
Trọng tâm là phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong giám sát và phản biện xã hội đối với các chương trình, dự án nông thôn mới, đặc biệt là các nội dung liên quan đến huy động và sử dụng nguồn lực. Các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên cần chủ động xây dựng các mô hình, phong trào cụ thể để thu hút hội viên tham gia, qua đó tạo môi trường thực hành dân chủ thường xuyên và liên tục. Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa chính quyền cơ sở với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội trong việc tiếp nhận, tổng hợp và phản hồi ý kiến của Nhân dân. Khi các tổ chức này thực sự trở thành cầu nối hiệu quả giữa Nhân dân và chính quyền, vai trò của Nhân dân trong thực hành dân chủ cơ sở sẽ được phát huy đầy đủ, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội trong xây dựng nông thôn mới.
Thứ tư, đổi mới phương thức tổ chức thực hành dân chủ cơ sở gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số ở cấp xã.
Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, việc đổi mới phương thức tổ chức thực hành dân chủ cơ sở là yêu cầu tất yếu nhằm phát huy vai trò của Nhân dân một cách hiệu quả và bền vững. Đối với các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên, cần từng bước ứng dụng công nghệ thông tin để mở rộng các kênh tham gia của Nhân dân, khắc phục hạn chế về khoảng cách địa lý và điều kiện tiếp cận thông tin. Cụ thể, cần tăng cường công khai thông tin về xây dựng nông thôn mới trên các nền tảng số của xã, như cổng thông tin điện tử, mạng xã hội chính thống hoặc hệ thống truyền thanh thông minh, tạo điều kiện để Nhân dân dễ dàng theo dõi, giám sát và phản hồi. Đồng thời, thí điểm các hình thức lấy ý kiến Nhân dân trực tuyến đối với những nội dung phù hợp, kết hợp với hình thức truyền thống nhằm bảo đảm tính bao trùm và không bỏ sót đối tượng.
Việc ứng dụng công nghệ cần gắn với nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở, bảo đảm mọi ý kiến của Nhân dân đều được ghi nhận, xử lý và phản hồi kịp thời. Đổi mới phương thức thực hành dân chủ cơ sở theo hướng hiện đại, minh bạch sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân trong xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên.
5. Kết luận
Thực hành dân chủ cơ sở gắn với xây dựng nông thôn mới là quá trình phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở cấp xã. Thực tiễn tại các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên cho thấy, khi vai trò của Nhân dân được bảo đảm và phát huy đúng mức, quá trình xây dựng nông thôn mới đạt được sự đồng thuận cao, huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội và tạo nền tảng phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc phát huy vai trò của Nhân dân vẫn còn những hạn chế đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tham gia và đổi mới phương thức tổ chức thực hiện dân chủ cơ sở. Trong thời gian tới, việc kết hợp hài hòa giữa bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân với tăng cường kỷ cương, trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở sẽ là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (2025). Báo cáo tổng kết Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025, trình bày kết quả huy động vốn và thực hiện Bộ tiêu chí giai đoạn này.
2. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2023). Báo cáo tổng kết giữa kỳ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2025, Hà Nội.
3. Quốc hội (2022). Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022.
4. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2021). Đề án Xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021 – 2025.
5. Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2023). Báo cáo hoạt động giám sát và phản biện xã hội trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 – 2023.
6. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên (2025). Thái Nguyên chung sức xây dựng nông thôn mới: Huy động sức dân, tạo dựng diện mạo mới cho nông thôn; báo cáo phong trào thi đua, huy động Nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2021 – 2025.
