Chế định về người đứng đầu trong xây dựng Luật đô thị đặc biệt tại TP. Hồ Chí Minh

Provisions on the Head of the Special Urban Law in Ho Chi Minh City

TS. Lê Nguyễn Thị Ngọc Lan
Trường Chính trị tỉnh Đồng Nai
ThS. Phạm Hùng Minh
Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế thành phố Đồng Nai

(Quanlynhanuoc.vn) – TP. Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, cần phải có một chiếc áo mới vừa vặn, đủ mạnh, đủ linh hoạt và phù hợp để phát triển, phát huy đầy đủ vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng và trung tâm đổi mới sáng tạo. Trong quá trình đó, người “cầm lái” giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong định hướng chính sách, điều phối, kiểm soát, tổ chức tham vấn xã hội và bảo đảm chất lượng hoạt động quản lý nhà nước. Bài viết tập trung phân tích vai trò của người đứng đầu quy định trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt ở TP. Hồ Chí Minh; đánh giá thực trạng, từ đó, đề xuất tham vấn góp ý trong quá trình xây dựng và ban hành Luật đô thị đặc biệt này.

Từ khóa: Luật đô thị đặc biệt; chế định; người đứng đầu; TP. Hồ Chí Minh

Abstract: Ho Chi Minh City is a special municipality and the nation’s largest economic hub; it needs “a new, well-fitting framework that is robust, flexible, and appropriate” to develop and fully leverage its role as a driving force, growth hub, and center of innovation. In this process, the “steerers” play a particularly crucial role in policy direction, coordination, oversight, organizing public consultations, and ensuring the quality of state administration. This article analyzes the role of the head of the administrative body as defined in the draft Special Urban Law for Ho Chi Minh City, assesses the current situation, and thereby proposes recommendations for consultation during the drafting and enactment of the Special Urban Law.

Keywords: Special Urban Law; institutional framework; head of the administrative body; Ho Chi Minh City

1. Đặt vấn đề

TP. Hồ Chí Minh có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia. Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 30/12/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP. Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã đánh giá “Thành phố tiếp tục là động lực, đầu tàu, dẫn dắt trong vai trò của một trung tâm lớn về kinh tế, tài chính, thương mại, văn hoá, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục – đào tạo của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước, là cửa ngõ quan trọng kết nối với khu vực và thế giới”1. Chính vì vậy, cần phải đặt ra yêu cầu phải ban hành những chính sách, pháp luật đặc thù vượt trội, thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh hơn; đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện thể chế pháp luật về đô thị đặc biệt và chính quyền đô thị cho TP. Hồ Chí Minh. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, xác định, cần: “Đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển, nâng cao năng lực hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”2 và “đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý, quản trị phát triển giữa Trung ương và địa phương”3.

Trên phương diện thực thi, Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh và gần đây, Nghị quyết số 260/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh, cho thấy, thực tiễn phát triển của Thành phố tiếp tục đặt ra nhu cầu hoàn thiện thể chế ở cấp độ cao hơn. Đây là một bước tiến quan trọng, nhưng chưa phải là một đạo luật có tính nền tảng, ổn định và dài hạn cho quản trị một đô thị đặc biệt. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP. Hồ Chí Minh cần được xem là bước đi tất yếu về mặt thể chế và trong đó cần quan tâm đặc biệt vai trò, vị thế của người đứng đầu đô thị đặc biệt này, nhằm tạo lập cơ sở pháp lý đủ mạnh, ổn định và lâu dài để cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược, bảo đảm cho Thành phố có “chiếc áo xứng tầm, phù hợp với dáng dấp kiêu sa của đô thị đầu tàu của cả nước”.

2. Vai trò người đứng đầu trong đô thị đặc biệt

2.1. Người kiến tạo cơ chế và đột phá thể chế

Dưới góc độ khoa học quản trị hiện đại, vai trò của người đứng đầu tại các đô thị đặc biệt không còn thuần túy là chủ thể điều hành hành chính mà đã chuyển dịch mạnh mẽ sang vị thế của một nhà kiến tạo chiến lược. Thay vì vận hành thụ động trong khung khổ các quy định sẵn có, nhà kiến tạo chủ động thiết lập những “hành lang pháp lý thí điểm” nhằm khai thông các điểm nghẽn về nguồn lực và thúc đẩy các mô hình tăng trưởng mới như kinh tế số hay đô thị thông minh. Với tư duy quản trị vượt mục tiêu nhiệm kỳ, họ không chỉ giải quyết các vấn đề hạ tầng cấp bách mà còn định hình nên không gian phát triển bền vững cho nhiều thế hệ mai sau. Đây chính là biểu hiện của sự chuyển dịch từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo, nơi người đứng đầu đóng vai trò là “kiến trúc sư trưởng” cho hệ thống thể chế tại địa phương.

Sự kiến tạo này còn được thể hiện rõ nét thông qua việc xây dựng một hệ sinh thái công vụ trọng dụng nhân tài và bảo vệ tư duy đổi mới sáng tạo. Người đứng đầu phải là người “truyền lửa”, chuyển hóa các nghị quyết khô khan thành những mục tiêu chung đầy khát vọng; đồng thời, thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực đi đôi với việc bao dung các sai sót trong quá trình đột phá vì lợi ích chung4. Trong bối cảnh các siêu đô thị đối mặt với những biến động toàn cầu, vai trò kiến tạo còn nằm ở khả năng xây dựng năng lực “chống chịu” cho đô thị thông qua việc số hóa quản trị và tối ưu hóa chuỗi mệnh lệnh trực tiếp. Chính tâm thế chủ động này giúp các đô thị đặc biệt không chỉ thích ứng với thực tế mà còn đủ thực quyền để dẫn dắt sự phát triển của cả vùng kinh tế. Tầm nhìn của nhà kiến tạo chính là chìa khóa để biến các đặc thù về thể chế thành động lực tăng trưởng thực chất trên thực địa.

2.2. Nhạc trưởng điều phối đa mục tiêu

Dưới góc độ quản trị điều hành, vai trò của người đứng đầu tại các đô thị đặc biệt được ví như một “nhạc trưởng điều phối đa mục tiêu”. Trong một thực thể kinh tế – xã hội phức tạp, người đứng đầu không chỉ xử lý các biến số đơn lẻ mà phải lĩnh xướng bản giao hưởng giữa tăng trưởng kinh tế, ổn định an sinh và bảo tồn các giá trị văn hóa cốt lõi. Sự tài tình của vị “nhạc trưởng” này nằm ở khả năng kết nối các nguồn lực rời rạc, từ việc khơi thông dòng vốn đầu tư công đến việc điều phối sự phối hợp liên ngành giữa giao thông, môi trường và quy hoạch đô thị. Bằng cách thiết lập một chuỗi mệnh lệnh xuyên suốt và tối ưu hóa hệ thống dữ liệu số, họ bảo đảm mọi “nhịp điệu” của bộ máy hành chính đều hướng tới mục tiêu chung là sự phát triển bền vững và tính cạnh tranh quốc tế của siêu đô thị.

2.3. Trung tâm quyết định và chịu trách nhiệm cá nhân

Trong cấu trúc quản trị của các siêu đô thị, người đứng đầu không chỉ là vị trí lãnh đạo mà còn đóng vai trò là trung tâm quyết định và chịu trách nhiệm cá nhân tối cao5. Với việc áp dụng mô hình chính quyền đô thị, quyền lực hành chính được tập trung hóa để xóa bỏ các tầng nấc trung gian, cho phép người đứng đầu đưa ra các quyết sách nhanh chóng và trực diện trước những biến động phức tạp của đô thị đặc biệt. Thay vì ẩn mình sau cơ chế “quyết định tập thể” vốn dễ dẫn đến sự trì trệ, chế định này đòi hỏi cá nhân người đứng đầu phải có bản lĩnh chính trị và năng lực chuyên môn vượt trội để tự chủ trong việc phê duyệt các dự án chiến lược hay điều chỉnh quy hoạch cục bộ. Sự hội tụ quyền lực này không nhằm tạo ra sự độc đoán mà để hình thành một đầu mối chịu trách nhiệm duy nhất, giúp quy trình giải trình trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân trở nên minh bạch và định lượng rõ ràng.

Song hành với quyền quyết định là sức nặng của trách nhiệm cá nhân, nơi mọi kết quả, dù là thành công đột phá hay sai sót hệ thống đều gắn liền với uy tín và vị thế của người đứng đầu. Chế định này tạo ra động lực nội sinh mạnh mẽ, thúc đẩy người đứng đầu phải liên tục tối ưu hóa bộ máy quản trị và kiến tạo các hành lang an toàn cho cấp dưới thực thi công vụ. Để vận hành hiệu quả vai trò “trung tâm”, người đứng đầu phải thiết lập được hệ thống kiểm soát quyền lực đa tầng và cơ chế phản hồi dữ liệu thời gian thực, đảm bảo mỗi quyết định đưa ra đều dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn khách quan6. Chính sự ràng buộc chặt chẽ giữa quyền hạn tuyệt đối trong điều hành và trách nhiệm vô hạn trước kết quả đã tạo nên bản sắc quản trị của đô thị đặc biệt, nơi hiệu quả thực tiễn là thước đo duy nhất cho năng lực của người lãnh đạo. Tâm thế “đứng mũi chịu sào” này không chỉ giúp khơi thông các nguồn lực bế tắc mà còn tạo niềm tin vững chắc cho đội ngũ cán bộ trong việc dấn thân vì sự phát triển chung của thành phố.

2.4. Đại sứ thu hút nguồn lực và hội nhập quốc tế

Trong không gian quản trị hiện đại, người đứng đầu đô thị đặc biệt còn mang trọng trách của một đại sứ thu hút nguồn lực và hội nhập quốc tế. Không chỉ giới hạn trong các nghi thức ngoại giao hành chính, vai trò này đòi hỏi người đứng đầu phải là một “nhà tiếp thị chiến lược”, trực tiếp quảng bá hình ảnh và tiềm năng của đô thị nhằm thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao và các định chế tài chính quốc tế7. Bằng cách kiến tạo một môi trường đầu tư minh bạch với các cơ chế ưu đãi vượt trội, họ đóng vai trò là cầu nối quan trọng đưa siêu đô thị gia nhập vào mạng lưới các thành phố toàn cầu, đồng thời trực tiếp đối thoại để tháo gỡ các rào cản cho các tập đoàn đa quốc gia. Đây là quá trình “ngoại giao đô thị” chủ động, nơi vị thế cá nhân của người đứng đầu trở thành bảo chứng cho sự cam kết và tính ổn định của môi trường kinh doanh tại địa phương. Sự hội nhập quốc tế này còn gắn liền với khả năng tiếp biến các giá trị tinh hoa và giải pháp quản trị tiên tiến từ những trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới để áp dụng vào thực tiễn bản địa.

Người đứng đầu, trong vai trò đại sứ, phải chủ động thiết lập các mối quan hệ hợp tác chiến lược về khoa học – công nghệ, qua đó thu hút mạng lưới chuyên gia toàn cầu và các nguồn lực chất lượng cao về cho Thành phố. Việc xây dựng những “hộp cát” thể chế hay các khu kinh tế tự do chính là những sản phẩm cụ thể của tư duy hội nhập, giúp đô thị không chỉ là nơi tiếp nhận mà còn là nơi khởi phát những xu hướng phát triển mới của khu vực. Chính tầm nhìn quốc tế và khả năng kết nối không giới hạn này đã biến siêu đô thị thành một “thỏi nam châm” thu hút tinh hoa, khẳng định vai trò đầu tàu của địa phương trong việc đưa thương hiệu quốc gia vươn tầm thế giới. Sự thành công trong vai trò đại sứ vì vậy không chỉ đo đếm bằng con số vốn đầu tư, mà còn bằng vị thế và sức ảnh hưởng của đô thị trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

3. Các mô hình người đứng đầu trong đô thị đặc biệt trên thế giới

3.1. Mô hình Thị trưởng mạnh

Đây là mô hình phổ biến tại các thành phố lớn của Hoa Kỳ8, như New York hay Chicago. Đặc điểm thị trưởng được cử tri bầu trực tiếp, nắm giữ quyền hành pháp tối cao và có quyền phủ quyết các quyết định của Hội đồng thành phố. Vai trò người đứng đầu toàn quyền bổ nhiệm hoặc bãi miễn các vị trí lãnh đạo cơ quan chuyên môn mà không cần thông qua sự phê duyệt quá khắt khe của hội đồng. Đây là mô hình đề cao tính quyết đoán và trách nhiệm cá nhân trong việc giải quyết các khủng hoảng đô thị nhanh chóng.

3.2. Mô hình Quản trị chuyên nghiệp

Mô hình này tách biệt giữa định hướng chính trị và điều hành chuyên môn, thường thấy ở một số đô thị phát triển tại Bắc Âu hoặc Singapore9 – dưới dạng Chính phủ trung ương quản trị đô thị. Đặc điểm hội đồng thành phố thuê một “Nhà quản trị thành phố” chuyên nghiệp để điều hành. Vai trò người đứng đầu đóng vai trò như một tổng giám đốc của một doanh nghiệp công, tập trung vào hiệu quả vận hành, kỹ thuật quản trị và sự minh bạch trong ngân sách, thay vì các cam kết mang tính chính trị bầu cử.

3.3. Mô hình Chính quyền hợp nhất

Phổ biến tại các siêu đô thị như Tokyo10 hay Seoul11. Đặc điểm người đứng đầu quản lý một cấp chính quyền hợp nhất, bao gồm cả các khu vực nội thành và ngoại ô trong một chỉnh thể duy nhất. Vai trò thị trưởng (như Thống đốc Tokyo) có thẩm quyền điều phối xuyên suốt các vấn đề vùng, như giao thông công cộng, xử lý rác thải và quy hoạch tổng thể trên một diện tích rộng lớn, bảo đảm sự đồng bộ và tránh sự phân mảnh quyền lực giữa các quận nội thành.

Dưới góc độ so sánh, việc lựa chọn mô hình người đứng đầu phụ thuộc vào đặc điểm chính trị và mục tiêu phát triển của từng quốc gia. Tại các đô thị đặc biệt trên thế giới, xu hướng chung là tập trung hóa quyền lực điều hành vào một cá nhân trung tâm để bảo đảm tính phản ứng nhanh trước các thách thức toàn cầu. Thay vì bị phân tán bởi các quy trình hành chính đa tầng, người đứng đầu được trao thẩm quyền quyết định các vấn đề chiến lược về tài chính và hạ tầng vượt trên các quy định thông thường của cấp địa phương. Chính sự kết hợp giữa tính chuyên nghiệp trong quản trị và quyền hạn thực chất trong thể chế đã biến các vị thị trưởng này thành những nhân vật có tầm ảnh hưởng không chỉ trong nước mà còn trên trường quốc tế. Việc nghiên cứu các mô hình này cung cấp những tham chiếu quan trọng cho việc hoàn thiện chế định người đứng đầu trong bối cảnh cải cách chính quyền đô thị tại Việt Nam hiện nay.

4. Đề xuất chế định người đứng đầu trong Luật Đô thị đặc biệt ở TP. Hồ Chí Minh

Thứ nhất, xác lập vị thế – thủ trưởng hành chính tối cao.

Cần luật hóa vai trò của người đứng đầu không chỉ là chủ tịch một cơ quan hành pháp mà là Tổng điều hành của siêu đô thị. Trao quyền quyết định cá nhân đối với các vấn đề mang tính kỹ thuật, quản trị đô thị và đầu tư công thuộc nhóm A mà không cần thông qua tập thể UBND. Chuyển dịch từ cơ chế thảo luận tập thể (vốn chậm chạp) sang chế độ thủ trưởng chịu trách nhiệm, phù hợp với nhịp độ phát triển của một trung tâm kinh tế toàn cầu.

Thứ hai, đặc quyền về nhân sự và bộ máy.

Để người đứng đầu thực sự có thực quyền, họ phải có quyền chọn lựa đội ngũ thực thi. Cho phép người đứng đầu có quyền bổ nhiệm các vị trí chuyên gia cấp cao như: Kiến trúc sư trưởng, Giám đốc Công nghệ, Giám đốc Tài chính công mà không nhất thiết phải là công chức theo ngạch bậc truyền thống. Được quyền quyết định các gói thu nhập đặc biệt và cơ chế thưởng theo chỉ số hiệu quả công việc (KPI) cho đội ngũ cộng sự đắc lực.

Thứ ba, thẩm quyền về “Hộp cát thể chế”.

Đô thị đặc biệt là nơi thử nghiệm cái mới, do đó người đứng đầu cần có “quyền sai số” trong phạm vi cho phép. Luật hóa quyền cho phép người đứng đầu tạm đình chỉ các quy định hành chính địa phương gây cản trở đổi mới sáng tạo hoặc thí điểm các mô hình kinh tế mới (kinh tế chia sẻ, xe tự hành, tiền số) trong một khu vực nhất định.  Việc này phải đi kèm với báo cáo giải trình trực tiếp trước cơ quan lập pháp định kỳ.

Thứ tư, đề xuất nội dung hành văn cho văn bản luật.

Việc thiết lập chế định người đứng đầu trong Luật Đô thị đặc biệt phải dựa trên nguyên tắc “Quyền năng tương xứng với trách nhiệm”. Theo đó, người đứng đầu không chỉ vận hành như một mắt xích trong bộ máy hành chính mà phải trở thành hạt nhân điều phối, có quyền tự chủ cao nhất trong việc huy động và phân bổ nguồn lực chiến lược. Chế định này cần xác lập rõ quyền hạn của người đứng đầu trong việc quyết định các dự án hạ tầng đa mục tiêu và các cơ chế tài chính đột phá nhằm vượt qua các rào cản hành chính thông thường. Sự tập trung quyền lực này nhằm kiến tạo một đầu mối quyết sách duy nhất, giúp tăng tốc độ phản ứng của đô thị trước các cơ hội kinh tế và thách thức an ninh phi truyền thống.

Chính sự rõ ràng trong thẩm quyền sẽ là tiền đề để loại bỏ tư duy đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong bộ máy công vụ. Đồng thời, chế định người đứng đầu phải gắn liền với cơ chế chịu trách nhiệm cá nhân đến cùng và hệ thống hậu kiểm minh bạch. Để bảo đảm quyền lực được sử dụng đúng mục đích, Luật cần quy định cụ thể về trách nhiệm giải trình trực tiếp của người đứng đầu trước Hội đồng nhân dân và các cơ quan giám sát tối cao về các chỉ số phát triển bền vững. Việc luật hóa các tiêu chuẩn đánh giá năng lực dựa trên hiệu quả thực tế và sự hài lòng của cư dân sẽ là bộ lọc tự nhiên để lựa chọn những nhà quản trị giỏi. Bên cạnh đó, việc xây dựng hành lang bảo vệ cán bộ dám đột phá sẽ tạo tâm thế tự tin cho người đứng đầu trong việc thực thi các chính sách chưa có tiền lệ. Tầm nhìn của chế định này là xây dựng một hình mẫu lãnh đạo đô thị hiện đại, quyết đoán trong hành động, minh bạch trong trách nhiệm và tiên phong trong hội nhập.

5. Kết luận

Việc xác lập chế định người đứng đầu trong quản trị đô thị đặc biệt không chỉ là một yêu cầu cấp thiết về mặt hành chính mà còn là bước đột phá mang tính chiến lược để giải phóng tiềm năng của các siêu đô thị. Vai trò này đã chuyển hóa từ một người điều hành thụ động sang một nhà kiến tạo thể chế, một nhạc trưởng điều phối đa mục tiêu, và một trung tâm chịu trách nhiệm cá nhân tối cao.Sự hội tụ quyền lực đi kèm với cơ chế giải trình minh bạch chính là chìa khóa để phá vỡ những rào cản truyền thống, cho phép các đô thị đặc biệt phản ứng linh hoạt trước những biến động toàn cầu và dẫn dắt sự phát triển của cả vùng kinh tế.

Việc thể chế hóa các nội dung này vào luật pháp không chỉ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc cho người đứng đầu tự tin quyết sách, mà còn xây dựng niềm tin cho đội ngũ cán bộ và cộng đồng nhà đầu tư. Khi người đứng đầu thực sự trở thành “đại sứ” kết nối nguồn lực và “kiến trúc sư” trưởng cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đô thị đặc biệt sẽ không còn bị bó hẹp trong các thủ tục hành sự vụ mà sẽ vươn mình trở thành những cực tăng trưởng có sức cạnh tranh quốc tế. Kết quả cuối cùng của mọi nỗ lực kiến tạo thể chế này chính là chất lượng sống của cư dân và vị thế của thành phố trên bản đồ các đô thị toàn cầu. Tầm nhìn về một “người đứng đầu kiến tạo” chính là hạt nhân để hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững và thịnh vượng của các siêu đô thị trong kỷ nguyên mới.

Chú thích:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2022). Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 30/12/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
2, 3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 387, 387.
4, 5, 6. Bộ Chính trị (2021). Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.
7. Quốc hội (2023). Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh.
8. Nguyễn Bích Thùy (2022). Nghiên cứu mô hình Thị trưởng của một số nước và giá trị tham khảo đối với Việt Nam. Bộ Nội vụ.
9. Trần Nam Trung (2025). Kinh nghiệm quản lý nhà nước về phát triển đô thị thông minh của một số quốc gia: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Tạp chí nghiên cứu Tài chính kế toán, kỳ 2/tháng 4 (số 286) -2025.
10. Mô hình Quản trị Tokyo (Tokyo Metropolitan Government – TMG): Tài liệu về cấu trúc Thống đốc và Hội đồng đô thị đặc biệt Tokyo.
11. Mô hình Chính quyền Seoul (Seoul Metropolitan Government): Các bài học về chính quyền số và vai trò kiến tạo của Thị trưởng Seoul.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022). Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 05/5/2022 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
2. Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/01/2022 về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
3. Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 30/12/2022 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
4. Chính phủ (2021). Nghị định số 33/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 về quy định chi tiết và biện pháp thi hành Nghị quyết số 131/2020/QH14 ngày 16/11/2020 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị tại TP. Hồ Chí Minh.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I, II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
6. Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh (2025). Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
7. Quốc hội (2024). Luật Thủ đô năm 2024.
8. Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
9. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2016). Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của về phân loại đô thị.
10. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2022). Nghị quyết số 26/2022/UBTVQH15 ngày 21/9/2022 về sửa đổi một số điều của Nghị quyết số 1210/2016/UBTVQH13 ngày 25/5/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị.
11. OECD (2015). The Governance of Metropolitan Areas (Nghiên cứu về các mô hình quản trị siêu đô thị và vai trò của người đứng đầu trong việc điều phối liên vùng).
12. World Bank (2022). Pancakes to Pyramids – City Form to Promote Sustainable Growth (Tài liệu về quản trị hình thái đô thị và hiệu quả kinh tế của các siêu đô thị).