Applying Ho Chi Minh Thought in protecting the Party’s ideological foundation through propaganda work
TS. Trần Thị Thu Lan
Trường Chính trị tỉnh Gia Lai
(Quanlynhanuoc) – Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, nhất là khi ở cương vị cao nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm và đưa ra nhiều chỉ dẫn cho công tác tuyên truyền của Đảng. Người xem công tác tuyên truyền là một việc rất hệ trọng trong công tác xây dựng đảng vững mạnh về tư tưởng. Bước vào kỷ nguyên mới, trước âm mưu thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” với những thủ đoạn vô cùng xảo quyệt nhằm chống phá công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống phá Đảng. Vấn đề tăng cường công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, bảo vệ vững chắc nền tảng của Đảng là rất quan trọng và cấp thiết. Bài viết tập trung khái quát những nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền và sự vận dụng vào tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh; công tác tuyên truyền; bảo vệ nền tảng tư tưởng; Đảng Cộng sản Việt Nam.
Abstract: Throughout his revolutionary career, especially while holding the highest office, President Ho Chi Minh always paid close attention to and provided extensive guidance on the Party’s propaganda work. He regarded propaganda as a matter of the utmost importance in building a Party that is ideologically strong. Entering a new era, faced with schemes to implement the “peaceful evolution” strategy—employing extremely cunning tactics aimed at undermining the construction of socialism and the Party—the issue of strengthening propaganda efforts to promote the Party and State’s policies and guidelines, and firmly safeguarding the Party’s ideological foundation, is of utmost importance and urgency. This article summarizes the fundamental aspects of Ho Chi Minh’s ideology on propaganda work and its application to current efforts to safeguard the Party’s ideological foundation.
Keywords: Ho Chi Minh’s ideology; propaganda work; safeguarding the ideological foundation; Communist Party of Vietnam.
1. Đặt vấn đề
Bước vào kỷ nguyên mới, từ thực tiễn 40 năm đổi mới và hướng tới kỷ niệm 100 năm ngày thành lập Đảng (1930 – 2030), Đảng nhấn mạnh: xây dựng đảng trong sạch vững mạnh là yêu cầu, nhiệm vụ hàng đầu quyết định thành bại của cách mạng, trong đó công tác tuyên truyền được nhấn mạnh “Tăng cường công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và giáo dục truyền thống cách mạng của Đảng gắn với việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng”1. Đồng thời, cần đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đảng vững mạnh về tư tưởng; việc quán triệt và vận dựng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền trong bảo vệ nền tảng tư tưởng hiện nay là quan trọng và cấp thiết.
2. Những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền
Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là vị lãnh tụ vĩ đại, anh hùng giải phóng dân tộc, mà còn là chiến sĩ lỗi lạc trên mặt trận tuyên truyền. Người làm công tác tuyên truyền từ khi bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước, tìm ra con đường cứu nước, cứu dân khi lựa chọn lý luận Mác – Lênin và truyền bá vào Việt Nam, trở thành nhân tố quan trọng dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Đảng đưa sự nghiệp cách mạng vươn lên giành thắng lợi rực rỡ.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền được thể hiện một cách toàn diện, từ vai trò, nội dung, cách thức (phương pháp) tuyên truyền đến người làm công tác tuyên truyền.
Thứ nhất, về vai trò của công tác tuyên truyền.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, công tác tuyên truyền có vị trí quan trọng hàng đầu trong công tác tư tưởng, chỉ khi làm tốt công tác tuyên truyền thì mới giành thắng lợi trên mặt trận tư tưởng.
Trong bài viết: Chiến tranh tư tưởng, đăng trên Báo Cứu quốc số 372, ngày 11/10/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xếp vai trò, tầm quan trọng của công tác tư tưởng ngang hàng với các mặt công tác quân sự, chính trị, kinh tế. Người viết: “chiến tranh ngày nay không riêng gì về mặt quân sự, mà cả về chính trị, kinh tế, văn hoá nữa. Chiến tranh về mặt văn hoá hay tư tưởng so với những mặt khác cũng không kém quan trọng. Mục đích của nó là làm ly gián quân địch, làm nhụt chí chiến đấu của bên địch”2. Đồng thời, Người nhấn mạnh trên mặt trận tư tưởng, công tác tuyên truyền là thứ vũ khí quan trọng sắc bén nhất và chỉ có giành thắng lợi trên lĩnh vực tuyên truyền mới có thể giành thắng lợi ở các mặt trận công tác khác: “người ta coi phương pháp tuyên truyền là một lợi khí sắc bén nhất”3; và “Chúng ta phải đánh thắng địch về mặt tuyên truyền, cũng như bộ đội ta đã đánh thắng địch về mặt quân sự!”4.
Thứ hai, chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền.
(1) Về mục đích tuyên truyền.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, chỉ có đạt được mục đích thì công tác tuyên truyền mới thành công: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm”5. Từ đó, Người đã có những chỉ dẫn quý báu về cách tuyên truyền và người tuyên truyền để bảo đảm công tác tuyên truyền thành công đạt được mục đích.
(2) Về nội dung tuyên truyền
Trong bài nói chuyện tại Hội nghị Tuyên giáo miền núi ngày 31/8/1963, Người đã nhấn mạnh vấn đề quan trọng của nội dung tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực trong tuyên truyền, phù hợp với trình độ nhân dân, tránh nói dài dòng, lý thuyết suông, không gắn với thực tiễn, người được tuyên truyền không hiểu, không nhớ thì là tuyên truyền thất bại, Người lấy ví dụ: “Bây giờ mục đích tuyên truyền huấn luyện là: “Không nên lúc nào cũng trích CácMác, cũng trích Lênin, làm cho đồng bào khó hiểu. Nói thế nào cho đồng bào hiểu được, đồng bào làm được, đó là nói được chủ nghĩa Mác – Lênin. Nói thiết thực, nói đúng lúc, đúng chỗ, mới là hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin”6.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở, muốn làm tốt công tác tuyên truyền cần chú trọng chất lượng các bài nói, bài viết, tránh sử dụng ngôn ngữ, văn phong dài dòng, rỗng tuếch, ba hoa, lý luận suông, hoặc sính dùng từ ngữ nước ngoài: “Tuyên truyền không cần phải nói tràng giang đại hải. Mà nói ngắn gọn, nói những vấn đề thiết thực, chắc chắn làm được, để cho mọi người hiểu rõ và quyết tâm làm bằng được”7.
Người đặc biệt phê phán lối tuyên truyền dập khuôn máy móc, làm theo chỉ thị, nghị quyết một cách khô khan, thiếu thuyết phục, làm cho có: “Tuyên truyền huấn luyện phải xuất phát từ chỗ nào? Xuất phát từ nhiệt tình cách mạng, tình thương yêu chân thành đồng bào các dân tộc, từ tinh thần hết lòng phục vụ đồng bào các dân tộc. Có như thế, mới tìm ra cái đúng cái hay mà làm. Chứ không phải Trung ương bảo làm, tỉnh bảo làm, thì tôi làm. Tuyên truyền cũng thế, huấn luyện cũng thế. Phải làm sao dễ hiểu, nói sao để người ta hiểu được, hiểu để làm. Vì thế nên tuyên truyền phải thiết thực. Không phải tuyên truyền để mà tuyên truyền”8.
Một vấn đề quan trọng trong nội dung tuyên truyền mà Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở là nói đúng sự thực, tôn trọng sự thực “không tô hồng, không bôi đen”, vì chỉ có sự thực mới bảo đảm tính thuyết phục đối với nhân dân, đây cũng là điều cha ông ta luôn nhắc nhở “nói phải củ cải cũng nghe”. Trong lời căn dặn các cán bộ tuyên truyền, ngày 08/01/1946, Người viết: “Tuyên truyền, anh em nên chú ý một điều này nữa là, bao giờ ta cũng tôn trọng sự thực. Có nói sự thực thì việc tuyên truyền của mình mới có nhiều người nghe”9.
(3) Về người tuyên truyền.
Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm “người tuyên truyền” là những người làm công tác tuyên truyền, có vai trò quan trọng hàng đầu quyết định sự thành công của tuyên truyền. Người tuyên truyền theo quan niệm của Hồ Chí Minh không phải chỉ là những cán bộ, đảng viên làm công tác tuyên truyền mà bao gồm nhiều thành phần, lực lượng trong quân đội, công an và mỗi người dân yêu nước, Người chỉ rõ: “Mỗi người yêu nước đều phải làm tuyên truyền”10 và “Bộ đội, công an, công nhân trong nông trường, lâm trường, công trường, xí nghiệp, cán bộ thương nghiệp, y tế, các giáo viên và tất cả cán bộ các ngành phải thấy rằng mỗi người đều phải là người tuyên truyền chính sách của Đảng, của Nhà nước”11.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, để công tác tuyên truyền thành công, trước hết là người làm công tác tuyên truyền phải hiểu rõ những nội dung tuyên truyền, chỉ khi hiểu rõ những nội dung tuyên truyền và tin tưởng vào những điều mình tuyên truyền thì mới làm cho dân hiểu, Người viết: “Trước hết, mình phải hiểu rõ”12. Tiếp đó, người làm công tác tuyên truyền phải có thái độ khiêm tốn, cầu thị, tôn trọng và hòa đồng với đối tượng tuyên truyền. Người nhắc nhở cán bộ tuyên truyền phải luôn lễ phép, tránh thói trịch thượng, làm tuyên truyền mà như dạy bảo đối với nhân dân, kể cả những người giữ trọng trách của Đảng và Nhà nước, có làm được như vậy thì người dân mới lắng nghe, tin tưởng và làm theo, Người viết: “phải có lễ độ. Thường những anh em thanh niên, đến nói trong một cuộc mít tinh, mở miệng là: “Các đồng chí!”. Ba tiếng đó không phải là vô phép, nhưng vì không hợp hoàn cảnh, nên chướng tai …Đó là một điều nên chú ý”13.
Một yêu cầu cơ bản được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh đối với người tuyên truyền là phải có phẩm chất đạo đức trong sáng, phải luôn gương mẫu, người tuyên truyền phải luôn là tấm gương để người dân học tập, tin tưởng và làm theo: “Người tuyên truyềncần phải chịu khó, chịu khổ, khéo ở, siêng làm”14 và “Muốn làm được tốt những việc trên thì cán bộ, đảng viên, đoàn viên, bộ đội, công an vũ trang phải gương mẫu. Trước hết là cán bộ, đảng viên phải gương mẫu”15.
Trong bài viết Tuyên truyền đăng Báo Nhân Dân, số 273, ngày 26/11/1954, Người nhấn mạnh yêu cầu với người làm công tác tuyên truyền cần phải chú ý từng cử chỉ, lời nói, hành động, đến cách ứng xử với nhân dân, tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, kỷ luật, chính những cử chỉ, hành động… tưởng chừng nhỏ nhưng có sức thu hút, hướng dẫn cho người dân rất cao, nhiều khi còn có sức mạnh hơn những lời nói văn hoa, sáo rỗng trong tuyên truyền, Người viết: “Nghe nói bộ đội ta rất trong sạch, một ông Hoa kiều muốn thử xem có thật như thế chăng. Mỗi khi các chiến sĩ đến mua gì, ông ta cứ thoái thừa tiền. Mấy lần như vậy, lần nào các chiến sĩ cũng đưa trả số tiền thừa lại cho ông ta. Sau đó, tự ông ta đi tuyên truyền khắp phố: “Bộ đội Cụ Hồ liêm chính thật”16.
Một điều quan trọng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu đối với người tuyên truyền là phải hòa mình vào công việc, nói những điều mình hiểu, những điều mình nghĩ, những điều mình tin, tuyên truyền bằng tâm huyết, tình cảm chân thành với nhân dân: “dân ở đó sinh hoạt thế nào, ta cũng phải sinh hoạt như họ. Nếu dân dậy sớm mà mình ngủ trưa, dân đang làm việc mà mình nằm ngủ lì, thì sẽ bị dân ghét, và ảnh hưởng xấu đến việc tuyên truyền. Thấy dân làm việc gì, bất kỳ to nhỏ, ta cũng ra tay làm giúp. Đó là cách gây cảm tình tốt nhất, nó sẽ giúp cho việc tuyên truyền kết quả gấp bội”17; và “Tuyên truyền huấn luyện phải xuất phát từ chỗ nào? Xuất phát từ nhiệt tình cách mạng, tình thương yêu chân thành đồng bào các dân tộc, từ tinh thần hết lòng phục vụ đồng bào các dân tộc”18.
(4) Về phương pháp tuyên truyền.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, tuyên truyền muốn thành công thì cần phải có phương pháp tuyên truyền đúng, phù hợp: “Muốn thành công, phải biết cách tuyên truyền”19. Công tác tuyên truyền phải hiểu rõ: “Tuyên truyền cái gì? Tuyên truyền cho ai? Tuyên truyền để làm gì?”20. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Người nhấn mạnh: “Người tuyên truyền bao giờ cũng phải tự hỏi: Viết cho ai xem? Nói cho ai nghe? Nếu không vậy, thì cũng như cố ý không muốn cho người ta nghe, không muốn cho người ta xem”21. Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ khẳng định tầm quan trọng của vấn đề tuyên truyền phù hợp đối tượng, mà còn khẳng định: “Người tuyên truyền không điều tra, không phân tách, không nghiên cứu, không hiểu biết quần chúng, chỉ gặp sao nói vậy, bạ gì viết nấy, nhất định thất bại”22.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc phân loại đúng đối tượng thì mới có phương pháp phù hợp với từng đối tượng, mới bảo đảm công tác tuyên truyền thành công: “Trong dân chúng, có nhiều tầng lớp khác nhau, trình độ khác nhau, ý kiến khác nhau. Có lớp tiền tiến, có lớp chừng chừng, có lớp lạc hậu”23 và “Bất kỳ nơi nào có quần chúng, thì nhất định có ba hạng người: hạng hăng hái, hạng vừa vừa, và hạng kém. Mà trong ba hạng đó, hạng vừa vừa, hạng ở giữa, nhiều hơn hết, hạng hăng hái và hạng kém đều ít hơn”24. Người lấy ví dụ cụ thể: “Một tỉnh có đồng bào Thái, đồng bào Mèo, thì tuyên truyền huấn luyện đối với đồng bào Thái khác, đồng bào Mèo khác, phải có sự thay đổi cho thích hợp. Bởi vì đời sống, trình độ đồng bào Mèo và Thái khác nhau, cho nên tuyên truyền huấn luyện phải khác”25.
Do đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, muốn tuyên truyền thành công, trước hết và quan trọng nhất trong phương pháp tuyên truyền phải phù hợp với đối tượng, đối tượng khác nhau phải sử dụng phương pháp khác nhau.
Thứ ba, tuyên truyền phải học cách của quần chúng, phải thật sự dân chủ, tránh sự áp đặt một chiều.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, để công tác tuyên truyền thành công phải học hỏi quần chúng, hiểu quần chúng, tạo được sự đồng thuận của quần chúng. Người nói: “Chúng ta muốn tuyên truyền quần chúng, phải học cách nói của quần chúng, mới nói lọt tai quần chúng”26 và “Làm theo cách quần chúng. Việc gì cũng hỏi ý kiến dân chúng, cùng dân chúng bàn bạc. Giải thích cho dân chúng hiểu rõ. Được dân chúng đồng ý. Do dân chúng vui lòng ra sức làm”27.
Hồ Chí Minh chỉ rõ việc học hỏi quần chúng phải sử dụng nhiều cách thức “Có nhiều cách hỏi ý kiến dân chúng. Nói chuyện với từng người. Nói chuyện với đông người. Khai hội, nói chuyện với tầng lớp này, nói chuyện với tầng lớp khác, với mọi tầng lớp”28. Nhưng muốn việc học hỏi dân chúng có hiệu quả, thực chất thì cần phải thực hiện dân chủ trong bàn bạc, trao đổi với nhân dân chứ không được làm theo thói dân chủ hình thức, hỏi ý kiến quần chúng nhưng không tiếp thu và sửa chữa, Người nhắc nhở: “Muốn dân chúng thành thật bày tỏ ý kiến, cán bộ phải thành tâm, phải chịu khó, phải khéo khơi cho họ nói. Do ý kiến và đề nghị lẻ tẻ của dân chúng, ta phải khéo gom góp lại, sắp đặt lại cho có ngăn nắp, thứ tự rồi cùng dân chúng ra sức thi hành. Như vậy, vừa nâng cao trình độ của dân chúng, mà cũng nâng cao kinh nghiệm của mình”29.
Người nhắc nhở tất cả những người làm công tác tuyên truyền của Đảng, Chính phủ đều phải học hỏi quần chúng, có như vậy khi làm công tác tuyên truyền mới thành công, Người nói: “Chẳng những các người phụ trách tuyên truyền, những người viết báo, viết sách, những người nghệ sĩ là người tuyên truyền, mà tất cả cán bộ, tất cả đảng viên, hễ những người có tiếp xúc với dân chúng đều là người tuyên truyền của Đảng. Vì vậy, ai cũng phải học nói nhất là học nói cho quần chúng hiểu”30.
Thứ tư, tuyên truyền phải dùng ngôn ngữ thông dụng, phổ biến, dễ hiểu, tránh nói dài, viết rỗng, phương pháp phải phù hợp với nội dung.
Mục đích của tuyên truyền là làm cho dân hiểu và làm theo, vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, để công tác tuyên truyền có hiệu quả, để cho dân chúng hiểu thì người làm tuyên truyền trước hết phải nói có sự chuẩn bị kỹ càng trước khi nói, nói ngắn gọn, thiết thực, để cho dân hiểu rõ, Người nói “Tuyên truyền không cần phải nói tràng giang đại hải. Mà nói ngắn gọn, nói những vấn đề thiết thực, chắc chắn làm được, để cho mọi người hiểu rõ và quyết tâm làm bằng được”31.
Theo Hồ Chí Minh, nói hay viết trong tuyên truyền mà dài dòng, rỗng tuếch, không chuẩn bị kỹ hoặc báo cáo giả dối thì việc tuyên truyền tất yếu dẫn đến thất bại “Chỉ làm cho quần chúng chán và ngủ gật”32 hoặc “Nhiều người, trước khi nói không sắp sửa kỹ càng. Lúc ra nói hoặc lắp lại những cái người trước đã nói. Hoặc lắp đi lắp lại cái mình đã nói rồi. Lúng túng như gà mắc tóc. Thôi đi thì trẽn. Nói nữa thì chán tai”33.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn về cách nói, cách viết trong công tác tuyên truyền “phải biết cách nói. Nói thì phải giản đơn, rõ ràng, thiết thực. Phải có đầu, có đuôi, sao cho ai cũng hiểu được, nhớ được. Chớ dùng những danh từ lạ, ít người hiểu. Chớ nói ra ngoài đề, chớ lắp đi lắp lại. Chớ nói quá một tiếng đồng hồ, vì nói dài thì người ta chán tai, không thích nghe nữa. Muốn tránh những khuyết điểm đó, trước khi nói, phải viết một dàn bài rõ ràng, rồi cứ xem đó mà nói”34.
Thứ năm, muốn tuyên truyền thành công phải tiến hành thường xuyên, lâu dài và kết hợp nhiều nội dung với nhau để quần chúng nhân dân dễ hiểu và làm theo.
Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm tuyên truyền là một việc phải tiến hành thường xuyên và lâu dài, có những việc phải nói đi nói lại thì quần chúng nhân dân mới hiểu, tin và làm theo, Người đặc biệt phê phán những cán bộ làm công tác tuyên truyền có suy nghĩ đơn giản, Người nói “Người tuyên truyền […] Chớ tưởng rằng: Đi phớt qua địa phương, diễn thuyết một hai giờ đồng hồ mà có kết quả”35. Hoặc coi trọng công tác tuyên truyền, Người nói “Thế mà có nhiều cán bộ ta xem khinh việc tuyên truyền của địch …Nghĩ như vậy là lầm to, là chủ quan khinh địch, là rất nguy hiểm, là để một thứ vũ khí rất sắc bén cho địch chống lại ta. Địch tuyên truyền xảo quyệt và bền bỉ, ngày này đến ngày khác, năm này đến năm khác. “Giọt nước rỏ lâu, đá cũng mòn”. Cho nên không khỏi có một số đồng bào bị địch tuyên truyền mãi mà hoang mang”36. Vì vậy, theo Hồ Chí Minh, công tác tuyên truyền phải được tiến hành thường xuyên và lâu dài, Người nói: “để cho mọi người hiểu rõ và quyết tâm làm bằng được. Cố nhiên không phải làm một ngày, một buổi mà phải làm từng bước, làm bước nào chắc chắn bước ấy. Bây giờ đang có ba cuộc vận động lớn. Công việc tuyên truyền, huấn luyện, văn hóa, giáo dục của các cô các chú phải kết hợp chặt chẽ với ba cuộc vận động đó”37.
Có thể nói, quan niệm và chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tuyên truyền giữ vị trí quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trên lĩnh vực tư tưởng. Những tư tưởng của Người về vai trò, nội dung, người tuyên truyền và phương pháp tuyên truyền đã góp phần quan trọng vào công tác xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng trong hơn 96 năm qua đến nay nó vẫn đang là kim chỉ nam cho công tác tuyên truyền của Đảng.
3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào tăng cường công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay
Trong Báo cáo Tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua ở Việt Nam, tại Đại hội XIV, về định hướng, giải pháp và nhiệm vụ xây dựng Đảng về tư tưởng, Báo cáo Chính trị nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức công tác tư tưởng, nâng cao tính chiến đấu, tính giáo dục, tính thuyết phục”38.
Cụ thể hóa chủ trương, quan điểm Đại hội XIV của Đảng, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ hai đã dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Tại Điều 3 Quy định số 19-QĐ/TW đã khẳng định: “Công tác chính trị, tư tưởng phải lấy mục tiêu kiên trì, bảo vệ và phát huy “4 kiên định”: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; Kiên định đường lối đổi mới của Đảng; Kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; Kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng làm định hướng hành động. Mọi hoạt động của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên phải nhất quán tuyệt đối về chính trị, tư tưởng. Quán triệt quan điểm chính trị, tư tưởng và văn hóa tạo ra nội lực tinh thần để Đảng lãnh đạo dân tộc đi xa và đi vững trong kỷ nguyên mới”39.
Như vậy, Đảng nhất quán quan điểm vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong hoạch định đường lối của Đảng. Trong giai đoạn hiện nay, cần tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, quán triệt sâu sắc, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền với tư cách là thứ vũ khí sắc bén nhất trong công tác tư tưởng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:
Một là, cần thấm nhuần và quán triệt sâu sắc quan điểm và chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về mục tiêu, nhiệm vụ của tuyên truyền
Chỉ khi xác định đúng mục tiêu của tuyên truyền là làm cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm thì những cơ quan, tổ chức và người làm công tác tuyên truyền mới có sự chuẩn bị chu đáo về nội dung, sử dụng phương pháp phù hợp để làm tốt công tác tuyên truyền. Như vậy, việc đạt được mục đích tuyên truyền chính là kết quả của tuyên truyền. Để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thì cần phải làm cho dân hiểu, dân tin, thì tuyên truyền về nền tảng tư tưởng của Đảng mới thành công. Muốn đạt được mục đích như vậy, công tác tuyên truyền phải làm cho dân hiểu nền tảng tư tưởng của Đảng là gì. Ở đây cần nhấn mạnh là phải làm cho toàn dân hiểu rõ nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ sự hiểu rõ nội dung và giá trị của nền tảng tư tưởng của Đảng, thì người dân mới tin tưởng và hành động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Hai là, cần xây dựng được một đội ngũ tuyên truyền viên, báo cáo viên có phẩm chất đạo đức trong sáng, có trình độ chuyên môn sâu, có phương pháp tuyên truyền sáng tạo.
Như Hồ Chí Minh đã khẳng định, công tác tuyên truyền muốn thành công thì phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ tuyên truyền có đầy đủ các phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, am hiểu về những vấn đề chuyên môn mình trình bày và luôn có ý thức trau dồi kiến thức chuyên môn và đổi mới phương pháp tuyên truyền. Hiện nay, muốn xây dựng được một đội ngũ như vậy cần lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng những cán bộ làm công tác tuyên truyền. Đặc biệt, xây dựng được đội ngũ báo cáo viên, cộng tác viên ở tất cả các lĩnh vực có trình độ chuyên môn cao, năng lực, phương pháp tốt, trong đó chú trọng đến đối tượng báo cáo viên là cán bộ lãnh đạo.
Chỉ khi những người làm công tác tuyên truyền, đặc biệt là những người lãnh đạo, mỗi lời nói, cử chỉ, hành động của mình có ý nghĩa tuyên truyền, thuyết phục rất cao. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên, đặc biệt là những người làm công tác tuyên truyền phải luôn gương mẫu, phải là tấm gương về phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng để dân tin, học tập và làm theo.
Ba là, cần chú trọng nội dung tuyên truyền và phương pháp tuyên truyền.
Dù là bước vào kỷ nguyên mới trong bối cảnh thế giới và đất nước nhiều biến đổi, cách mạng công nghiệp 4.0, kinh tế tri thức, chuyển đổi số… Song những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về nội dung tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực và phương pháp tuyên truyền luôn phải quan tâm sự phù hợp đối tượng.
Mặc dù hiện nay có nhiều hình thức và phương pháp tuyên truyền trên nền tảng số, không gian mạng có khả năng cung cấp phổ biến thông tin một cách nhanh nhạy và rộng rãi. Nhưng để thực sự cung cấp tri thức đến mọi người dân, có trình độ, nhận thức khác nhau, thì vấn đề nội dung chính xác, cụ thể là rất quan trọng. Đồng thời đối với mỗi đối tượng cần có phương pháp quan trọng, ví dụ tuyên truyền kiến thức pháp luật cho học sinh tiểu học cần phương pháp trực quan sinh động.
Bốn là, cần tránh tuyệt đối tuyên truyền mang tính hình thức, phong trào, chỉ làm mất thời gian, công sức của nhân dân. Mọi hình thức, cách thức tuyên truyền cần phải có điều tra, khảo sát, hỏi ý kiến nhân dân, để từ đó, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền.
Hiện nay, các cấp, các ngành đã và đang tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu nền tảng tư tưởng của Đảng. Ở đây chúng ta thường chỉ tập trung đánh giá kết quả, thành công mà nhiều khi chưa nhận thấy hết những hạn chế. Thực tế có không ít cán bộ, đảng viên chưa ý thức được sự quan trọng của việc tìm hiểu, nghiên cứu để viết bài dự thi, dẫn đến còn có nhiều bài thi chất lượng thấp, thậm chí đôi khi hiểu sai vấn đề. Vì vậy, thời gian tới, các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị cần xây dựng các mô hình sinh hoạt phong phú, thiết thực, như: câu lạc bộ tìm hiểu chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh… Chỉ khi người dân tự nguyện tham gia thì mới gây dựng niềm tin và tinh thần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiệu quả nhất.
4. Kết luận
Hiện nay, tình hình thế giới và đất nước có nhiều thay đổi, nhưng những quan điểm, chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác tuyên truyền vẫn luôn là kim chỉ nam để Đảng vận dụng vào làm tốt công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, làm đúng và sáng tạo phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay sẽ thành công. Trước hết, cần lựa chọn, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác tuyên truyền. Ở đây cần lưu ý việc xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên, báo cáo viên, cộng tác viên ở tất cả các lĩnh vực, bởi vì, họ chính là những người am hiểu chuyên môn nhất. Tiếp đó, cần đa dạng hình thức và phương thức tuyên truyền, nhất là việc khai thác nền tảng số và không gian mạng… Có thể khẳng định, những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tuyên truyền vẫn giữ nguyên giá trị, luôn là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và dân tộc Việt Nam.
Chú thích:
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I. H. NXB. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 131.
2, 3, 9. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 4. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 366, 367, 172
4, 36. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 8. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 491, 491.
5, 12, 13, 14, 17, 19, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 35. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 5. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 191, 191, 191-192, 192, 192, 191, 340, 340, 336, 329, 341, 334, 336, 335, 341, 340, 341, 191, 192.
6, 7, 8, 11, 15, 18, 20, 25, 31, 37. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 14. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 161, 169, 159, 168, 167, 159, 159, 159, 169, 169.
10, 16. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 9. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 134, 134.
38. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập II. H. NXB. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 282.
39. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026). Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.



