(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 15/6/2026, tại Học viện Hành chính và Quản trị công, Ban Chủ nhiệm đề tài khoa học cấp Bộ trọng điểm “Quản trị phát triển xã hội của Việt Nam trên nền tảng số” tổ chức Tọa đàm với chủ đề: “Định hướng và giải pháp quản trị phát triển xã hội của Việt Nam trên nền tảng số”. GS.TS. Nguyễn Quốc Sửu, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ nhiệm đề tài, chủ trì Tọa đàm.
Đại biểu, khách mời dự Tọa đàm, gồm: TS. Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; TS. Nguyễn Nhật Quang, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ (VINASA); GS.TS. Phan Xuân Sơn, nguyên Phó Viện trưởng, nguyên Chánh Văn phòng Đề án 1677, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS. Võ Kim Sơn, nguyên Trưởng khoa Tổ chức và Quản lý Nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia; PGS.TS. Ngô Thành Can, nguyên Phó Trưởng khoa Tổ chức và Quản lý nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia; PGS.TS. Nguyễn Hữu Hải, nguyên Trưởng khoa Hành chính học, Học viện Hành chính Quốc gia; PGS.TS. Nguyễn Minh Phương, nguyên giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công; TS. Chu Xuân Khánh, nguyên Trưởng khoa Quản lý nhà nước về xã hội, Học viện Hành chính Quốc gia; PGS.TS. Ngô Thành Can, nguyên Phó Trưởng khoa Tổ chức và Quản lý Nhân sự, Học viện Hành chính Quốc gia; TS. Nguyễn Thị Hường, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Hành chính, Học viện Hành chính Quốc gia; ông Nguyễn Trí Dũng, Ủy viên Ban Chỉ đạo các công trình dự án trọng điểm quốc gia lĩnh vực đường sắt; PGS.TS. Ngô Phúc Hạnh, Học viện Chính sách và Phát triển; lãnh đạo một số khoa, đơn vị của Học viện Hành chính và Quản trị công cùng giảng viên, học viên, nghiên cứu sinh.
Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, GS.TS. Nguyễn Quốc Sửu nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với mọi mặt của đời sống xã hội, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới tư duy và phương thức quản trị phát triển xã hội ở Việt Nam. Theo ông, quản trị phát triển xã hội trong bối cảnh mới không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ số vào hoạt động quản lý nhà nước mà còn cần hướng tới xây dựng một mô hình quản trị xã hội hiện đại dựa trên dữ liệu số, nền tảng số và sự tham gia rộng rãi của người dân. Nền tảng số được xem là hạ tầng quan trọng, giúp kết nối Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; đồng thời tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản trị, chất lượng cung ứng dịch vụ công và khả năng giải quyết các vấn đề xã hội.
GS.TS. Nguyễn Quốc Sửu cũng khẳng định, người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số, vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể tham gia vào quá trình quản trị và phát triển xã hội. Trên cơ sở đó, ông mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia và các đại biểu tập trung trao đổi 3 nhóm nội dung chủ yếu: (1) Nhận diện bối cảnh, xu hướng và những vấn đề đặt ra đối với quản trị phát triển xã hội của Việt Nam trong quá trình chuyển đổi số; (2) Làm rõ các định hướng chiến lược trong xây dựng mô hình quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số ở Việt Nam; xác định các lĩnh vực quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số trọng yếu; vai trò của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và người dân trong hệ sinh thái quản trị số; (3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện thể chế, chính sách, hạ tầng số, dữ liệu số, nguồn nhân lực số và cơ chế phối hợp đa chủ thể để nâng cao hiệu quả quản trị phát triển xã hội trong giai đoạn tới.
Tại Tọa đàm, PGS. TS. Võ Kim Sơn cho rằng, quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào quản lý xã hội mà là xây dựng một phương thức quản trị mới dựa trên sự tương tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội trong môi trường số. Ông nhấn mạnh, nền tảng số đang trở thành điều kiện tất yếu của phát triển xã hội hiện đại, nhưng đây là một “nền tảng biến động” do công nghệ liên tục thay đổi, đặt ra nhiều thách thức cho cả nhà quản lý và các chủ thể tham gia quản trị; Chính phủ phải bảo đảm công bằng số, thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ngăn chặn các tác động tiêu cực, như: thông tin sai lệch, kích động thù hận hay lạm dụng nền tảng số. Từ đó, ông Sơn đề xuất định hướng phát triển xã hội số cần dựa trên các nguyên tắc: sự tham gia của công dân, công bằng xã hội, minh bạch và trách nhiệm giải trình, quan hệ đối tác công – tư, xây dựng môi trường Internet và hệ sinh thái nền tảng số an toàn, bền vững.
Chia sẻ vấn đề “Từ chuyển đổi số đến chuyển đổi phương thức quản trị:nền tảng số như một thiết chế mới của quản trị phát triển xã hội”, TS. Nguyễn Sỹ Dũng khẳng định, chuyển đổi số thực chất không phải là quá trình số hóa công nghệ hay ứng dụng công nghệ thông tin đơn thuần mà là quá trình chuyển đổi căn bản phương thức quản trị quốc gia và quản trị phát triển xã hội. Theo ông Dũng, nhiều cách tiếp cận hiện nay vẫn xem chuyển đổi số chủ yếu là việc đưa các quy trình hành chính lên môi trường điện tử hoặc xây dựng Chính phủ số. Tuy nhiên, đó mới chỉ là phần bề nổi của vấn đề. Theo ông, điều quan trọng là phải tận dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số để tái thiết kế cách thức Nhà nước nhận thức thực tiễn, ra quyết định, tổ chức thực thi và tạo ra giá trị công cho xã hội. Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh, nền tảng số không còn chỉ là công cụ kỹ thuật hỗ trợ quản lý mà đang trở thành một thiết chế mới trong quản trị phát triển xã hội. Cũng như pháp luật, thị trường hay các tổ chức xã hội từng đóng vai trò là những thiết chế điều chỉnh hành vi và duy trì trật tự xã hội, các nền tảng số ngày nay đang trực tiếp thực hiện những chức năng quản trị quan trọng, như: thu thập và xử lý dữ liệu, kết nối các chủ thể, điều phối hành vi, tạo lập niềm tin, giám sát và nâng cao trách nhiệm giải trình. Vì vậy, quản trị xã hội trong kỷ nguyên số cần được nhìn nhận từ góc độ thiết chế chứ không chỉ từ góc độ công nghệ.
Tham luận về vấn đề “Xã hội số trong tổng thể chuyển đổi số quốc gia và một số khuyến nghị”, TS. Nguyễn Nhật Quang nhấn mạnh rằng xã hội số phải được đặt ở vị trí trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, ngang tầm với chính quyền số và kinh tế số. Ông cho rằng chuyển đổi số không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà là quá trình kiến tạo một môi trường xã hội mới dựa trên kết nối số và dữ liệu số, trong đó người dân vừa là đối tượng thụ hưởng vừa là chủ thể tham gia quản trị xã hội. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần phát triển các nền tảng số chính danh kết nối người dân với nhau và với chính quyền, thúc đẩy dân chủ cơ sở, tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào quản trị xã hội. Đồng thời, nâng cao năng lực số của người dân và phổ cập kỹ năng số là điều kiện tiên quyết để xây dựng một xã hội số toàn diện, không để ai bị bỏ lại phía sau. TS. Nguyễn Nhật Quang khẳng định thành công của chuyển đổi số quốc gia phụ thuộc vào việc xây dựng một xã hội số lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể tham gia quản trị xã hội thông qua các nền tảng số và năng lực số của chính người dân.
Bàn luận về chủ đề “Phát triển và vận hành nền tảng số dùng chung phục vụ quản trị phát triển xã hội”, TS. Chu Xuân Khánh nhận định rằng nền tảng số dùng chung, đặc biệt là các nền tảng số quốc gia, phải được xem là hạ tầng chiến lược và là công cụ cốt lõi để xây dựng mô hình quản trị phát triển xã hội hiện đại, hiệu quả, liên thông, lấy dữ liệu làm nền tảng. Theo ông Khánh, quản trị phát triển xã hội trong kỷ nguyên số không thể dựa trên các hệ thống riêng lẻ, phân tán của từng ngành hay địa phương mà cần được thực hiện trên các nền tảng số dùng chung nhằm chuẩn hóa dữ liệu, kết nối các chủ thể, chia sẻ nguồn lực và tạo ra khả năng quản trị thống nhất trên phạm vi cả nước.
Các nền tảng này không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ công nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn. Ông cho rằng, quản trị phát triển xã hội hiện nay phải chuyển từ mô hình quản lý hành chính theo chiều dọc sang mô hình quản trị đa chủ thể, dựa trên sự hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp và công dân, trong đó con người vừa là trung tâm vừa là mục tiêu của phát triển. Nền tảng số dùng chung chính là công cụ kết nối và điều phối mối quan hệ này. Để thực hiện điều đó, ông nhấn mạnh 4 yêu cầu mang tính chiến lược theo hướng: xây dựng hệ thống nền tảng dùng chung trên quy mô quốc gia; chuẩn hóa và liên thông dữ liệu ngay từ khâu thiết kế; xây dựng mô hình vận hành bền vững với sự tham gia của cả Nhà nước và doanh nghiệp công nghệ; nâng cao năng lực khai thác, sử dụng nền tảng của các cơ quan, tổ chức và người dân.
Xoay quanh chủ đề “Định hướng và giải pháp quản trị phát triển xã hội của Việt Nam trên nền tảng số”, Tọa đàm nhận được nhiều ý kiến chia sẻ từ các chuyên gia và nhà khoa học. Các ý kiến thảo luận đều thống nhất rằng quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số không chỉ là vấn đề ứng dụng công nghệ mà trước hết là quá trình đổi mới thể chế và phương thức quản trị. Theo đó, cần xác định rõ vai trò kiến tạo, điều phối của Nhà nước, đồng thời hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp, phân quyền hợp lý giữa các cấp chính quyền, bảo đảm sự thống nhất trong thực hiện các chính sách xã hội trên phạm vi cả nước và quyền tiếp cận bình đẳng của mọi công dân đối với các dịch vụ công và an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, nền tảng số cần được nhìn nhận như một thiết chế số tổng hợp, tích hợp các yếu tố chính trị, xã hội và kỹ thuật, vận hành trên cơ sở dữ liệu, các quy tắc và quy trình thống nhất nhằm nâng cao hiệu quả quản trị, giảm sự phụ thuộc vào các phương thức xử lý thủ công và các thủ tục hành chính truyền thống. Để hiện thực hóa mô hình này, yếu tố quyết định là nguồn nhân lực và năng lực số của các chủ thể tham gia. Điều đó đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ chuyên gia chất lượng cao, phát huy trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tổ chức thực thi; đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp đối với 3 nhóm chủ thể gồm: cơ quan quản lý nhà nước, đội ngũ thực thi và người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, cần chú trọng thu hẹp các “vùng lõm” về hạ tầng và kỹ năng số, nâng cao năng lực số cho người dân thông qua các thiết chế hỗ trợ ở cơ sở như Tổ công nghệ số cộng đồng. Như vậy, quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số chỉ có thể thành công khi kết hợp đồng bộ giữa đổi mới thể chế, xây dựng nền tảng số quốc gia và phát triển nguồn nhân lực số theo hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình phát triển.
Kết luận Tọa đàm, GS.TS. Nguyễn Quốc Sửu trân trọng cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học đã đóng góp, chia sẻ nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc để Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp tục hoàn thiện nghiên cứu. Các ý kiến đều khẳng định, nền tảng số không chỉ đơn thuần là công cụ kỹ thuật mà còn đã trở thành một môi trường, một nguồn lực và phương thức để nhận diện, dự báo, điều tiết cũng như giải quyết các vấn đề xã hội, đặc biệt là trong quản trị xã hội. Tọa đàm cũng đã thống nhất các nhận định cốt lõi. Cụ thể, quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số phải: lấy con người làm trung tâm; lấy dữ liệu làm cơ sở; lấy thể chế làm bảo đảm; lấy công nghệ làm phương tiện; lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo. Những ý kiến trao đổi tại Tọa đàm không chỉ góp phần làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản trị phát triển xã hội trên nền tảng số mà còn là cơ sở quan trọng để Ban Chủ nhiệm đề tài tiếp tục hoàn thiện các luận cứ khoa học, đề xuất các khuyến nghị chính sách phục vụ quá trình xây dựng và hoàn thiện mô hình quản trị phát triển xã hội của Việt Nam trong thời kỳ chuyển đổi số.
Nguyễn Thùy
