Innovating the Hanoi Party Committee’s leadership methods in the development of ward- and commune-level governments
ThS. Ngô Thị Vân Anh
UBND thành phố Hà Nội
TS. Bùi Thu Chang
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
(Quanlynhanuoc.vn) – Xây dựng chính quyền phường, xã vững mạnh là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Với vai trò là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng bộ thành phố, Thành ủy Hà Nội giữ vai trò quyết định trong việc định hướng, lãnh đạo xây dựng chính quyền phường, xã thông qua các phương thức lãnh đạo phù hợp.
Từ khóa: Thành ủy Hà Nội; phương thức lãnh đạo; chính quyền phường, xã; chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng chính quyền.
Abstract: Building strong ward and commune administrations is an objective requirement for enhancing the effectiveness and efficiency of state management and meeting the development needs of Hanoi, the capital, during this phase of accelerated industrialization, modernization, international integration, and digital transformation. As the highest leadership body of the city’s Party Committee, the Hanoi City Party Committee plays a decisive role in guiding and leading the development of ward and commune governments through appropriate leadership methods.
Keywords: Hanoi City Party Committee; leadership methods; ward and commune governments; two-tier local government; government development.
1. Đặt vấn đề
Xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh luôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Trong hệ thống chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, chính quyền phường có vị trí đặc biệt quan trọng bởi đây là cấp chính quyền trực tiếp tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời, là cấp chính quyền gần dân nhất ở khu vực đô thị. Hiệu quả xây dựng chính quyền phường phụ thuộc rất lớn vào chất lượng lãnh đạo của Thành ủy, đặc biệt là việc lựa chọn và vận dụng các phương thức lãnh đạo phù hợp với đặc điểm của đô thị đặc biệt và yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Vì vậy, việc nghiên cứu phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường hiện nay có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền phường trong giai đoạn mới.
2. Vai trò đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã
Thứ nhất, đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng đối với chính quyền phường, xã trong mô hình mới. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh lại mối quan hệ giữa cấp thành phố và cấp cơ sở, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động, tính tự chịu trách nhiệm của chính quyền phường. Trong bối cảnh đó, đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội có vai trò bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng nhưng không làm hạn chế tính chủ động, sáng tạo của chính quyền phường, xã.
Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo tạo cơ sở nâng cao năng lực tự chủ và hiệu quả hoạt động của chính quyền phường. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền phường, xã được giao nhiều nhiệm vụ, quyền hạn trực tiếp giải quyết các vấn đề phát sinh trên địa bàn. Điều này đòi hỏi Thành ủy Hà Nội phải đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Thông qua đổi mới phương thức lãnh đạo, Thành ủy định hướng xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền phường, xã tạo cơ chế để phường chủ động quyết định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, hạn chế tình trạng chồng chéo, phụ thuộc hoặc trông chờ vào cấp trên, gắn quyền hạn với trách nhiệm của người đứng đầu.
Thứ ba, đổi mới phương thức lãnh đạo góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ phường đáp ứng yêu cầu quản trị đô thị hiện đại. Sự vận hành hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở. Vì vậy, đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội giữ vai trò định hướng và thúc đẩy đổi mới công tác cán bộ ở cấp phường. Thành ủy lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ phường, xã theo hướng: có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và tinh thần phục vụ nhân dân. Có năng lực quản lý nhà nước, quản trị đô thị. Có kỹ năng ứng dụng công nghệ số. Có khả năng xử lý các vấn đề phức tạp nảy sinh từ thực tiễn. Đổi mới phương thức lãnh đạo về công tác cán bộ giúp chuyển từ yêu cầu cán bộ “thực hiện đúng quy trình” sang yêu cầu cán bộ “đáp ứng hiệu quả nhiệm vụ”, lấy kết quả công việc và sự hài lòng của nhân dân làm tiêu chí đánh giá.
Thứ tư, đổi mới phương thức lãnh đạo thúc đẩy xây dựng chính quyền cấp phường số, hiện đại và minh bạch. Trong bối cảnh Hà Nội xây dựng đô thị thông minh và đẩy mạnh chuyển đổi số, phương thức lãnh đạo của Thành ủy cũng cần được đổi mới theo hướng ứng dụng công nghệ, quản trị dựa trên dữ liệu. Vai trò của đổi mới phương thức lãnh đạo thể hiện ở việc tăng cường sử dụng nền tảng số trong chỉ đạo, điều hành, xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý đô thị, nâng cao khả năng giám sát, đánh giá hoạt động của chính quyền phường, xã tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ.
Thứ năm, đổi mới phương thức lãnh đạo góp phần phát huy dân chủ, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân. Chính quyền phường, xã là cấp gần dân nhất, do đó chất lượng hoạt động của chính quyền được đánh giá trực tiếp qua sự hài lòng và niềm tin của Nhân dân. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội có vai trò quan trọng trong việc định hướng xây dựng chính quyền phường, xã thực sự phục vụ nhân dân. Theo đó, cần tăng cường đối thoại giữa chính quyền với Nhân dân, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, lấy ý kiến Nhân dân trong đánh giá chất lượng hoạt động của chính quyền, xây dựng văn hóa phục vụ trong đội ngũ cán bộ, công chức.
3. Nội dung phương thức lãnh đạo
Phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã là tổng thể các hình thức, biện pháp, cách thức và cơ chế mà Thành ủy sử dụng để tác động đến tổ chức và hoạt động của chính quyền phường nhằm bảo đảm thực hiện đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền phường vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Một là, lãnh đạo thông qua ban hành nghị quyết, chỉ thị, chương trình và kế hoạch công tác.
Đây là phương thức lãnh đạo cơ bản, trực tiếp thể hiện vai trò định hướng chính trị của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã. Thông qua việc ban hành các nghị quyết, chỉ thị, chương trình công tác và kế hoạch thực hiện, Thành ủy xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp xây dựng chính quyền phường, xã phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong từng giai đoạn.
Những năm qua, Thành ủy Hà Nội đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình công tác liên quan đến xây dựng hệ thống chính trị, cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và xây dựng chính quyền đô thị. Trên cơ sở đó, các quận ủy, đảng ủy phường cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn. Trong nhiệm kỳ Đại hội XVII, Thành ủy Hà Nội đã ban hành 780 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo các loại; các cấp ủy trực thuộc đã xây dựng 777 đề án, kế hoạch, nghị quyết chuyên đề để triển khai thực hiện Chương trình số 01-CTr/TU về tăng cường công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị Thành phố tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả1.
Triển khai Kết luận số 121-KL/TW và Nghị quyết số 60-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, từ ngày 01/7/2025, thành phố Hà Nội đã thực hiện Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã với quy mô, phạm vi lớn, từ 526 đơn vị hành chính (109 phường, 21 thị trấn, 396 xã), sau sắp xếp còn 126 đơn vị (51 phường, 75 xã), giảm 400 đơn vị, tương đương 76,05%. Đây là một trong những tỷ lệ giảm cao nhất cả nước, thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn và cách làm bài bản, khoa học, chiến lược trong việc tái cấu trúc tổng thể hệ thống chính trị Thủ đô.
Thông qua phương thức này, Thành ủy vừa bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất, toàn diện của Đảng, vừa tạo cơ sở chính trị và pháp lý để chính quyền phường tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Thứ hai, lãnh đạo thông qua công tác cán bộ.
Công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”, là phương thức lãnh đạo đặc biệt quan trọng của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã. Thành ủy thực hiện vai trò lãnh đạo thông qua việc: xây dựng quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ phường, xã; thực hiện luân chuyển, điều động cán bộ; đánh giá, bổ nhiệm và giới thiệu cán bộ ứng cử; kiểm tra việc thực hiện các quy định về công tác cán bộ. Thông qua công tác cán bộ, Thành ủy bảo đảm đội ngũ cán bộ lãnh đạo chính quyền phường, xã có phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực chuyên môn và phương pháp công tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Ngay từ những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Ban Thường vụ Thành ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn đồng bộ đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp phường, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, nâng cao về chất lượng, với 2.943 Ủy viên Ban Chấp hành, 1.324 Ủy viên Ban Thường vụ, 126 Bí thư, 252 Phó Bí thư, 126 Chủ tịch UBND, 247 Phó Chủ tịch UBND; đội ngũ cán bộ cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định, có trình độ chuyên môn và lý luận chính trị được chuẩn hóa, từng bước nâng cao năng lực quản lý nhà nước, khả năng tổ chức thực hiện trong điều kiện phân cấp mạnh, qua đó bảo đảm sự lãnh đạo, điều hành thống nhất, liên thông, hiệu quả từ thành phố đến cơ sở, tạo nền tảng quan trọng để bộ máy vận hành thông suốt, phục vụ Nhân dân. Chỉ đạo ban hành đồng bộ các giải pháp để kiện toàn, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ nhất là tại cấp xã như điều động theo chiều ngang giữa các xã, phường; theo chiều dọc từ thành phố xuống cơ sở; tiếp nhận cán bộ từ nguồn ngoài thành phố; ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ công chức theo Nghị định số 173/2025/NĐ-CP của Chính phủ; trọng dụng người có tài năng vào làm việc trong hệ thống chính trị thành phố, trong đó chú trọng kiện toàn cán bộ có chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm về công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Thứ ba, lãnh đạo thông qua công tác kiểm tra, giám sát.
Kiểm tra, giám sát là phương thức quan trọng nhằm bảo đảm các chủ trương, nghị quyết của Thành ủy được triển khai thực hiện nghiêm túc trong hoạt động của chính quyền phường, xã. Thông qua các cuộc kiểm tra, giám sát định kỳ hoặc chuyên đề, Thành ủy đã đánh giá việc thực hiện chủ trương, nghị quyết về xây dựng chính quyền phường. Kiểm tra trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu. Phát hiện những hạn chế, khuyết điểm trong quản lý nhà nước. Phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm, tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Đồng thời, kết quả kiểm tra, giám sát còn là cơ sở quan trọng để điều chỉnh chủ trương, hoàn thiện phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền phường.
Từ lúc vận hành mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp (01/7/2025) đến nay, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã tổ chức 4 cuộc kiểm tra, giám sát với 58 đoàn công tác đối với các cấp ủy, cơ quan, đơn vị và 126 xã, phường; Ủy ban Kiểm tra Thành ủy, HĐND thành phố và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức 38 cuộc giám sát chuyên đề.
Cấp xã sau sắp xếp trực tiếp quản lý 5.463 thôn, tổ dân phố; toàn thành phố Hà Nội có diện tích 3.334,70 km², dân số 8.855.946 người, mật độ bình quân chung khoảng 2.647,8 người/km2. Ủy ban Kiểm tra Thành ủy thực hiện giám sát thường xuyên đối với 21 nội dung trọng tâm, tập trung vào tiến độ xử lý các điểm nghẽn lớn của Thành phố, công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, các công trình theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội và các nhiệm vụ cấp bách về quản lý đô thị, phòng chống ngập úng… Theo Quyết định số 1221-QĐ/TU ngày 09/3/2026 về việc thành lập các Đoàn Kiểm tra của Ban Thường vụ Thành ủy nhằm kiểm tra công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố tại các địa phương trên địa bàn. Ban Thường vụ Thành ủy thành lập 12 đoàn kiểm tra, tiến hành kiểm tra đối với 40 Ban Thường vụ Đảng ủy các xã, phường và đảng viên là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Trong đó, Đoàn kiểm tra số 3 tiến hành kiểm tra đối với Đảng ủy các phường: Ba Đình, Giảng Võ, Hai Bà Trưng. Mục tiêu chính của đợt kiểm tra này là thông qua kiểm tra để phát hiện những mô hình tốt, cách làm hay, những nhân tố điển hình để có thể nhân rộng trong toàn thành phố; đồng thời kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh những nội dung còn hạn chế, chưa đạt yêu cầu3.
Thứ tư, lãnh đạo thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục và vận động.
Thành ủy Hà Nội lãnh đạo xây dựng chính quyền phường, xã không chỉ bằng các quyết định hành chính hay công tác tổ chức cán bộ mà còn thông qua công tác tư tưởng. Nội dung tuyên truyền, giáo dục tập trung vào quan điểm của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vai trò của chính quyền phường, xã trong hệ thống chính trị, trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ cán bộ, công chức, yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số. Thông qua hoạt động tuyên truyền, giáo dục giúp nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với nhiệm vụ xây dựng chính quyền phường. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội ban hành Kế hoạch số 51-KH/BTGDVTU ngày 19/5/2026 về tuyên truyền, giáo dục, thực hành liêm chính trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố nhằm cụ thể hóa Chương trình hành động số 11-CTr/TU của Thành ủy về tăng cường công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới.
Bên cạnh đó, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội. Thực hiện chuyển đổi số là “cầu nối” để Mặt trận đến gần dân hơn, thấu hiểu dân hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn. Xây dựng hạ tầng “một trục, đa kênh”, qua các ứng dụng như iHanoi, HanoiWork… tạo ra “hạ tầng của niềm tin” – nơi thông tin chính thống lan tỏa nhanh nhất và tâm tư của nhân dân được tiếp nhận sớm nhất. Đổi mới tuyên truyền bằng công nghệ AI. Không còn là tuyên truyền một chiều đơn điệu, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thủ đô đã ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để tạo ra các video ngắn, infographic sinh động. Thông tin từ thành phố đến cơ sở giờ đây chỉ tính bằng “giây”, đảm bảo mọi chủ trương đều được thấm sâu, lan tỏa rộng, góp phần giữ gìn và lan tỏa nét đẹp, văn hóa ứng xử của người Hà Nội4.
Thứ năm, lãnh đạo thông qua chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, Thành ủy Hà Nội từng bước đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng hiện đại. Thông qua các nền tảng số, hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung và các phần mềm quản lý nhằm theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ của chính quyền phường, nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành, tăng cường tính công khai, minh bạch, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Đây là phương thức lãnh đạo mới, phù hợp với yêu cầu xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh ở Hà Nội hiện nay.
Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố đã chủ động đổi mới mạnh mẽ hình thức cung cấp thông tin. Việc kết hợp linh hoạt giữa hội nghị trực tiếp và hội nghị trực tuyến trở thành giải pháp then chốt để bảo đảm tính thống nhất, thông suốt thông tin. Nổi bật là việc tổ chức hội nghị giao ban trực tuyến 4 trục: Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố được kết nối đến điểm cầu 126 phường, xã… thực hiện quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy, việc biếu ấn phẩm Hànộimới hằng ngày cho đảng viên 50 năm tuổi Đảng trở lên được duy trì thường xuyên. Tổng số lượng báo biếu tích lũy từ năm 2017 đến hết quý I/2026 đạt hơn 175,8 triệu tờ. Số lượng đảng viên được thụ hưởng chính sách đã tăng từ 34.000 người vào năm 2017 lên mức gần 60.000 người vào giai đoạn cao điểm. Hệ thống trang thông tin điện tử thành phố được phát huy với khoảng 15.000 tin, bài. Thành phố duy trì 3.162 bảng tin công cộng; 117/126 xã, phường có đài truyền thanh hoạt động (đạt 92,86%); hơn 59 triệu tin nhắn viễn thông phục vụ tuyên truyền từ đầu năm 2025 đến nay.
Bên cạnh những kết quả đạt được, phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã vẫn còn một số hạn chế, như: việc đổi mới phương thức lãnh đạo ở một số lĩnh vực chưa theo kịp yêu cầu phát triển của thực tiễn. Một số nơi còn biểu hiện hành chính hóa hoạt động lãnh đạo của Đảng; việc phân định giữa lãnh đạo của Đảng với quản lý, điều hành của chính quyền chưa thật rõ ràng. Chất lượng công tác kiểm tra, giám sát ở một số lĩnh vực chưa cao; việc phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở có lúc còn chậm. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức phường chưa đồng đều; một bộ phận cán bộ còn hạn chế về kỹ năng quản trị đô thị và năng lực số. Việc ứng dụng công nghệ số trong lãnh đạo, chỉ đạo chưa đồng bộ; hạ tầng số và nguồn nhân lực số ở một số phường chưa đáp ứng yêu cầu.
Nguyên nhân của những hạn chế trên là do nhận thức của một số cấp ủy, cán bộ về đổi mới phương thức lãnh đạo chưa đầy đủ. Tốc độ đô thị hóa và yêu cầu quản lý đô thị phát triển nhanh hơn khả năng thích ứng của bộ máy.Một số cơ chế, chính sách về phân cấp, phân quyền còn chưa hoàn thiện. Nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi số và đào tạo cán bộ ở cơ sở còn hạn chế.
4. Một số giải pháp
Một là, nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng về đổi mới phương thức lãnh đạo đối với xây dựng chính quyền phường, xã.
Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, tạo cơ sở cho việc triển khai các giải pháp khác. Thành ủy Hà Nội cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới hệ thống chính trị và xây dựng chính quyền địa phương. Các cấp ủy phải nhận thức đầy đủ rằng đổi mới phương thức lãnh đạo không làm giảm vai trò lãnh đạo của Đảng mà nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, bảo đảm Đảng lãnh đạo bằng chủ trương, định hướng, cơ chế và kiểm tra, giám sát. Cần khắc phục tình trạng hành chính hóa hoạt động lãnh đạo của Đảng hoặc bao biện, làm thay công việc của chính quyền; đồng thời tránh khuynh hướng buông lỏng lãnh đạo hoặc khoán trắng cho chính quyền trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Việc nâng cao nhận thức phải được thực hiện thường xuyên thông qua công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và hoạt động tổng kết thực tiễn.
Hai là, tiếp tục đổi mới việc ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết, chương trình, kế hoạch về xây dựng chính quyền phường, xã.
Thành ủy Hà Nội cần đổi mới mạnh mẽ việc xây dựng nghị quyết theo hướng ngắn gọn, rõ mục tiêu, xác định cụ thể nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm của các chủ thể thực hiện. Các nghị quyết, chương trình công tác phải bám sát yêu cầu phát triển của Thủ đô, nhất là những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn quản lý đô thị, chuyển đổi số, cải cách hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng công tác sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết; xây dựng cơ chế đánh giá kết quả thực hiện dựa trên các tiêu chí định lượng cụ thể, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Thành ủy cũng cần tăng cường ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, kiểm tra tiến độ thực hiện các nghị quyết, chương trình và kế hoạch về xây dựng chính quyền phường, xã.
Ba là, đổi mới công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ phường, xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Công tác cán bộ tiếp tục là khâu đột phá trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội. Cần tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phường, xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tư duy đổi mới, năng lực quản trị đô thị hiện đại và khả năng ứng dụng công nghệ số. Thành ủy cần hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ theo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đẩy mạnh luân chuyển, điều động cán bộ giữa các địa bàn, lĩnh vực công tác. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phường theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Chú trọng đào tạo kỹ năng lãnh đạo, quản trị công, chuyển đổi số và phục vụ nhân dân. Thực hiện tốt chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài vào làm việc trong hệ thống chính trị ở cơ sở. Bên cạnh đó, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có khả năng thích ứng nhanh với yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp và quá trình chuyển đổi số toàn diện.
Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực trong hoạt động của chính quyền phường, xã.
Kiểm tra, giám sát vừa là chức năng lãnh đạo của Đảng, vừa là phương thức bảo đảm các chủ trương, nghị quyết của Thành ủy được thực hiện nghiêm túc. Thành ủy Hà Nội cần tăng cường các cuộc kiểm tra, giám sát chuyên đề đối với những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, như: quản lý đất đai, trật tự xây dựng, đầu tư công, quản lý tài chính và cải cách hành chính. Đổi mới phương pháp kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động, thường xuyên và dựa trên dữ liệu số. Kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, vi phạm từ sớm, từ xa. Thực hiện nghiêm cơ chế kiểm soát quyền lực đối với người đứng đầu chính quyền phường, xã. Đồng thời, cần phát huy vai trò của Ủy ban Kiểm tra các cấp, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và Nhân dân trong giám sát hoạt động của chính quyền cơ sở.
Năm là, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của chính quyền phường.
Thực tiễn phát triển của Hà Nội cho thấy nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước cần được giao mạnh hơn cho cấp cơ sở để nâng cao tính chủ động, linh hoạt và hiệu quả quản lý. Thành ủy Hà Nội cần lãnh đạo tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền giữa thành phố với phường theo nguyên tắc: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Bảo đảm tính thống nhất trong quản lý nhưng phát huy tính chủ động của cơ sở. Gắn quyền hạn với trách nhiệm giải trình. Việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và nâng cao năng lực thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ phường, xã.
Sáu là, đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số.
Đây là giải pháp mang tính đột phá trong bối cảnh hiện nay. Thành ủy Hà Nội cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý. Trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung phục vụ công tác lãnh đạo. Số hóa quy trình quản lý, điều hành và giải quyết công việc. Xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền phường theo thời gian thực. Tăng cường kết nối dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả lãnh đạo mà còn góp phần xây dựng chính quyền phường công khai, minh bạch, hiện đại và phục vụ nhân dân tốt hơn.
Bảy là, phát huy dân chủ và tăng cường sự tham gia của nhân dân trong xây dựng chính quyền phường, xã.
Hiệu quả lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã cần được đánh giá thông qua mức độ hài lòng của người dân. Vì vậy, Thành ủy cần tập trung lãnh đạo các nội dung: thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở; mở rộng các hình thức tiếp xúc, đối thoại giữa chính quyền với Nhân dân; nâng cao chất lượng hoạt động giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc; khuyến khích người dân tham gia góp ý xây dựng chính quyền thông qua các nền tảng số. Đồng thời, cần lấy ý kiến và mức độ hài lòng của người dân làm một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền phường, xã và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo.
5. Kết luận
Phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với xây dựng chính quyền phường, xã là tổng thể các hình thức, biện pháp và cơ chế mà Thành ủy sử dụng để bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền phường, xã. Thời gian qua, Thành ủy Hà Nội đã có nhiều đổi mới trong phương thức lãnh đạo thông qua ban hành nghị quyết, công tác cán bộ, kiểm tra giám sát, phát huy dân chủ và đẩy mạnh chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Tuy nhiên, trước yêu cầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xây dựng chính quyền số và phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa để góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội, xây dựng chính quyền phường, xã tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô trong thời kỳ mới.
Chú thích:
1. Thành ủy Hà Nội (2025). Báo cáo số 859-BC/TU ngày 29/9/2025 kiểm điểm công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2020 – 2025.
2. Thành ủy Hà Nội đẩy mạnh kiểm tra, giám sát sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. https://nguoihanoi.vn/thanh-uy-ha-noi-day-manh-kiem-tra-giam-sat-sau-khi-van-hanh-mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-2-cap-101164.html
3. Hà Nội công bố quyết định kiểm tra tại 3 phường trung tâm. https://thanhtra.com.vn/xay-dung-dang-818A7B3ED/ha-noi-cong-bo-quyet-dinh-kiem-tra-tai-3-phuong-trung-tam-71994ba1d.html
4. Hà Nội tiên phong xây dựng “Mặt trận số” vì nhân dân phục vụ. https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/ha-noi-tien-phong-xay-dung-mat-tran-so-vi-nhan-dan-phuc-vu-4260512111232022.htm.
