State management of online public administrative service provision in the northern mountainous and border provinces today
NCS. Lô Thị Thu Hường
Học viện Hành chính và Quản trị công
Email: Lothithuhuong.lo9@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và xây dựng Chính phủ số, quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc giữ vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị hành chính và chất lượng phục vụ người dân. Bài viết tập trung làm rõ vai trò, thực trạng và giải pháp nâng cao quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Thực tiễn cho thấy, các địa phương đã đạt nhiều kết quả trong hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu và nâng cao năng lực cán bộ. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế về hạ tầng, kỹ năng số và mức độ tiếp cận của người dân. Vì vậy, cần triển khai giải pháp quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay.
Từ khóa: Quản lý nhà nước; dịch vụ hành chính công trực tuyến; các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc.
Abstract: In the context of national digital transformation and the development of a digital government, state management of online public administrative services in the northern mountainous and border provinces plays a crucial role in improving the effectiveness and efficiency of administrative governance and the quality of service to the people. This article focuses on clarifying the role, current situation, and solutions for improving state management in this field. Practical experience shows that localities have achieved many results in institutional reform, developing digital infrastructure, building databases, and enhancing officials’ capacity. However, limitations remain in infrastructure, digital skills, and access for citizens. Therefore, solutions for state management of online public administrative services in the northern mountainous and border provinces are necessary.
Keywords: State administration; online public administrative services; mountainous and border provinces in the North.
1. Đặt vấn đề
Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Trong đó, việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến là nội dung cốt lõi của xây dựng Chính phủ số, góp phần cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí xã hội và tăng cường sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Đối với các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc, việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là khu vực có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh và đối ngoại, đồng thời còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng, trình độ phát triển kinh tế – xã hội, chất lượng nguồn nhân lực và mức độ tiếp cận công nghệ số của người dân. Vì vậy, việc quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc; góp phần thúc đẩy xây dựng chính quyền số, cải cách hành chính và phát triển bền vững khu vực trong giai đoạn mới. Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01/12/2025 về việc phê duyệt chương trình phát triển Chính phủ số đã chỉ rõ: “Phát triển các dịch vụ bao trùm, rộng khắp trên nguyên tắc lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể, đối tượng phục vụ, đồng sáng tạo các dịch vụ số. Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất, không ai bị bỏ lại phía sau” (Thủ tướng Chính phủ, 2025).
2. Vai trò quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay
Một là, quản lý nhà nước là nhân tố quyết định bảo đảm cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến thống nhất, hiệu quả và đúng pháp luật.
Quản lý nhà nước giữ vai trò trung tâm trong việc định hướng, tổ chức và kiểm soát toàn bộ quá trình cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Thông qua việc ban hành và tổ chức thực hiện hệ thống pháp luật, chiến lược, quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan hành chính nhà nước, Nhà nước tạo lập khuôn khổ pháp lý thống nhất để hoạt động cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến được triển khai đồng bộ, thông suốt và đúng quy định của pháp luật.
Đại hội XIV của Đảng chỉ rõ: “Xây dựng hệ thống quản lý nhà nước, quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả phục vụ và kiến tạo phát triển, xây dựng chính phủ số, chính quyền số” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.129). Đối với các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc, vai trò này càng có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là khu vực có địa hình chia cắt, giao thông khó khăn, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống và trình độ phát triển kinh tế – xã hội giữa các địa phương còn có sự chênh lệch. Nếu thiếu sự quản lý thống nhất của Nhà nước, việc triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến sẽ dễ rơi vào tình trạng phát triển không đồng bộ về hạ tầng số, cơ sở dữ liệu, nền tảng công nghệ và quy trình xử lý hồ sơ, làm gia tăng khoảng cách số giữa các địa phương.
Vì vậy, quản lý nhà nước không chỉ bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện mà còn đóng vai trò điều tiết nguồn lực, ưu tiên đầu tư hạ tầng số, hỗ trợ các địa phương khó khăn và bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ hành chính công trên môi trường điện tử. Quản lý nhà nước hiệu quả sẽ tạo nền tảng để thu hẹp khoảng cách số, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền các cấp và góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.
Hai là, quản lý nhà nước thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số quốc gia, góp phần đổi mới phương thức hoạt động của bộ máy hành chính theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Thông qua việc chỉ đạo xây dựng, vận hành các cổng dịch vụ công, số hóa hồ sơ, kết nối và chia sẻ cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính và ứng dụng các nền tảng số, Nhà nước tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính mọi lúc, mọi nơi, giảm thời gian, chi phí đi lại và nâng cao mức độ hài lòng đối với hoạt động của cơ quan hành chính. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới, xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả, giảm mạnh các thủ tục hành chính trong hoạt động của Chính phủ, các bộ, ngành và chính quyền địa phương” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.127).
Ba là, quản lý nhà nước góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc.
Các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc có vị trí đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; là địa bàn chiến lược trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và tăng cường hợp tác với các nước láng giềng. Vì vậy, quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến không chỉ nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân mà còn góp phần tăng cường năng lực quản trị của chính quyền các cấp, bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số.
Việc tổ chức cung ứng dịch vụ công trực tuyến một cách thống nhất, thông suốt và hiệu quả sẽ giúp người dân ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ hành chính, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng chính trị – xã hội vững chắc để giữ vững ổn định địa bàn. Đồng thời, quản lý nhà nước hiệu quả còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi và đồng bằng, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của khu vực, tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển vùng trung du và miền núi Bắc Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
3. Thực trạng quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc thời gian vừa qua
Thời gian vừa qua, thực hiện chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia, cải cách hành chính và xây dựng Chính phủ số, công tác quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các cấp ủy, chính quyền địa phương đã từng bước nâng cao nhận thức về vai trò của dịch vụ công trực tuyến, xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng miền núi với các khu vực khác.
Trên cơ sở các nghị quyết của Đảng, chương trình chuyển đổi số quốc gia và các quy định của Chính phủ, hầu hết các tỉnh trong khu vực như Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Bắc Kạn, Tuyên Quang… đã ban hành kế hoạch, chương trình hành động và bố trí nguồn lực để triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương.
Các địa phương đã chủ động rà soát, chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cổng Dịch vụ công quốc gia, góp phần nâng cao tính thống nhất, công khai và minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính. Nhiều thủ tục hành chính được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử, giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại của người dân, đặc biệt đối với đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Hạ tầng số và nền tảng công nghệ phục vụ cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến tiếp tục được quan tâm đầu tư.
Mặc dù điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn, song các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc đã ưu tiên phát triển mạng truyền số liệu chuyên dùng, trung tâm dữ liệu, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính và nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu. Đến nay, 100% tỉnh, thành phố trong cả nước đã kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cổng Dịch vụ công quốc gia; nhiều dịch vụ công thiết yếu được thực hiện trực tuyến, tạo điều kiện để người dân chỉ cần sử dụng một tài khoản định danh điện tử là có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính khác nhau. Theo Bộ Công an và Văn phòng Chính phủ, việc triển khai Đề án 06 đã giúp các địa phương, trong đó có nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, tích hợp và cung cấp hàng chục dịch vụ công thiết yếu trên môi trường điện tử, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao mức độ hài lòng của người dân.
Các địa phương đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức; đẩy mạnh ứng dụng chữ ký số, hồ sơ điện tử, văn bản điện tử và hệ thống quản lý điều hành trên môi trường mạng. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát việc giải quyết thủ tục hành chính được tăng cường thông qua các hệ thống theo dõi, đánh giá trực tuyến, góp phần nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, hạn chế tình trạng chậm trễ, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Theo kết quả Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính (SIPAS) những năm gần đây, nhiều địa phương như: Lạng Sơn, Lào Cai và Quảng Ninh (địa phương có nhiều huyện biên giới) duy trì kết quả tích cực trong cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ số, trở thành những mô hình tham khảo cho các tỉnh miền núi phía Bắc trong triển khai dịch vụ công trực tuyến. Thông qua các chương trình tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng nền tảng số, hỗ trợ cài đặt tài khoản định danh điện tử VNeID và các tổ công nghệ số cộng đồng, người dân tại nhiều xã vùng sâu, vùng xa đã từng bước tiếp cận và sử dụng các dịch vụ công trực tuyến. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần hình thành công dân số, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện ở khu vực miền núi, biên giới phía Bắc, tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc vẫn còn bộc lộ một số hạn chế. Hạ tầng số và hạ tầng viễn thông ở nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến chất lượng cung ứng dịch vụ công trực tuyến. Công tác chỉ đạo, điều hành và phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị chưa thật sự chặt chẽ, việc chia sẻ, kết nối dữ liệu còn bất cập.
Trình độ, kỹ năng số của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; năng lực hướng dẫn, hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn hạn chế. Tỷ lệ người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, thường xuyên sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn thấp do điều kiện tiếp cận công nghệ và kỹ năng số còn hạn chế. Công tác tuyên truyền, phổ biến và hỗ trợ người dân ở một số địa phương chưa thật sự hiệu quả. Việc kiểm tra, giám sát, đánh giá chất lượng cung ứng dịch vụ công trực tuyến chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến hiệu quả quản lý nhà nước ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu phát triển chính quyền số và chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay.
4. Một số giải pháp
Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay.
Cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến theo hướng đồng bộ, thống nhất với các quy định về chuyển đổi số, dữ liệu số, giao dịch điện tử và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong quá trình hoàn thiện thể chế cần chú trọng đến những đặc điểm riêng của khu vực miền núi, biên giới phía Bắc như địa hình chia cắt, dân cư phân tán, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao và điều kiện phát triển kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn. Các chính sách cần bảo đảm tính khả thi, tạo điều kiện để các địa phương chủ động bố trí nguồn lực, phát triển hạ tầng số, hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đồng thời thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, miền. Đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý nhà nước theo hướng quản trị số, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Các địa phương cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, thực hiện số hóa toàn diện hồ sơ, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, hạn chế việc người dân phải cung cấp lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia. Đồng thời, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp chính quyền trong tổ chức cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến, bảo đảm mọi thủ tục hành chính đều được giải quyết đúng thời hạn, đúng quy định của pháp luật và công khai, minh bạch.
Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá chất lượng quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá cụ thể về chất lượng phục vụ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, tỷ lệ số hóa hồ sơ, mức độ khai thác và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Kết quả đánh giá phải được sử dụng làm căn cứ để xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, công chức, đồng thời kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đối với các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc, cần tăng cường kiểm tra việc triển khai dịch vụ công trực tuyến tại cấp xã, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn nhằm bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ hành chính công. phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý thống nhất của chính quyền các cấp và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị trong triển khai dịch vụ hành chính công trực tuyến.
Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả chuyển đổi số và chất lượng cung ứng dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý; coi đây là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm. Đồng thời, tăng cường công khai, minh bạch, tiếp nhận và xử lý kịp thời phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp nhằm không ngừng hoàn thiện chất lượng quản lý nhà nước và nâng cao hiệu quả phục vụ. Nghị quyết số 57-NQ/TW chỉ rõ: “Có kế hoạch và lộ trình đưa toàn bộ hoạt động của cơ quan trong hệ thống chính trị lên môi trường số, bảo đảm liên thông, đồng bộ, bí mật nhà nước. Xây dựng nền tảng số dùng chung quốc gia, phát triển hệ thống giám sát, điều hành thông minh nhằm tăng cường quản lý công” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2024).
Thứ hai, phát triển hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay.
Các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc cần tiếp tục ưu tiên đầu tư, nâng cấp hạ tầng số theo hướng đồng bộ, hiện đại, có khả năng đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền số. Trong đó, trọng tâm là mở rộng mạng lưới viễn thông, internet băng rộng đến các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới; nâng cao chất lượng kết nối tại các trung tâm hành chính công, bộ phận một cửa các cấp; phát triển các nền tảng dùng chung phục vụ quản lý, điều hành và cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Đặc biệt, đối với những địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, Nhà nước cần có chính sách ưu tiên đầu tư, hỗ trợ nguồn lực để khắc phục khoảng cách về hạ tầng số, tránh tình trạng người dân ở vùng miền núi bị hạn chế khả năng tiếp cận các dịch vụ công hiện đại.
Đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến. Các địa phương cần tăng cường số hóa hồ sơ, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị; khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu. Việc hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất, liên thông không chỉ giúp nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để chính quyền địa phương chuyển từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, nâng cao tính chính xác, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động quản lý. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
Các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng khai thác, sử dụng các nền tảng công nghệ, kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin và phương pháp hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử cho đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cán bộ cấp xã. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế thu hút, sử dụng nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ chuyên trách, tổ công nghệ số cộng đồng trong hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Thứ ba, nâng cao khả năng tiếp cận, sử dụng dịch vụ hành chính công trực tuyến của người dân, doanh nghiệp ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc hiện nay.
Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền về vai trò, lợi ích của dịch vụ hành chính công trực tuyến. Công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, phù hợp với đặc điểm dân cư, văn hóa, trình độ nhận thức và điều kiện thực tế của từng địa phương. Đối với khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các tổ chức chính trị – xã hội, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng; đồng thời sử dụng ngôn ngữ, cách thức truyền đạt dễ hiểu, gần gũi để người dân nhận thức rõ những tiện ích của việc thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
Chính quyền các cấp, nhất là cấp xã, cần phát huy vai trò của bộ phận một cửa, tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn thanh niên và các tổ chức xã hội trong việc hướng dẫn tạo tài khoản, thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến, tra cứu kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Đối với những địa bàn khó khăn, cần duy trì các điểm hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm người dân không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số. Đây là giải pháp quan trọng nhằm khắc phục hạn chế về kỹ năng số, tạo sự tin tưởng và hình thành thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong cộng đồng dân cư.
Các cơ quan nhà nước cần thường xuyên rà soát, đơn giản hóa quy trình, cải thiện giao diện, nâng cao khả năng sử dụng của các hệ thống dịch vụ công, bảo đảm người dân có thể dễ dàng tiếp cận, thao tác ngay cả khi trình độ công nghệ còn hạn chế. Đồng thời, chú trọng bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tăng cường trách nhiệm của cơ quan cung ứng dịch vụ để tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia môi trường số. Khi người dân được tiếp cận thuận lợi với các dịch vụ công hiện đại, sự gắn kết giữa chính quyền và nhân dân được tăng cường, niềm tin của nhân dân đối với bộ máy nhà nước được củng cố, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại địa bàn chiến lược. Đồng thời, đây cũng là điều kiện quan trọng để thực hiện mục tiêu phát triển xã hội số, thu hẹp khoảng cách số giữa miền núi với đồng bằng và thúc đẩy phát triển bền vững khu vực.
5. Kết luận
Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ số và thực hiện chuyển đổi số quốc gia, quản lý nhà nước đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc trở thành yêu cầu khách quan, có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn. Đây không chỉ là phương thức đổi mới hoạt động của nền hành chính theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu quả mà còn là giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ công của người dân, doanh nghiệp, nhất là đối với những địa bàn còn nhiều khó khăn, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, miền.
Quản lý nhà nước hiệu quả đối với cung ứng dịch vụ hành chính công trực tuyến ở các tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc không chỉ là nhiệm vụ cải cách hành chính trong kỷ nguyên số mà còn là một nội dung quan trọng trong xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, phát triển bền vững và bảo đảm lợi ích của Nhân dân. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ góp phần xây dựng chính quyền số ở khu vực biên giới, nâng cao năng lực quản trị địa phương, phát huy tiềm năng phát triển của vùng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị – xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo:
Đảng Cộng sản Việt Nam (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập 1). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Phạm Đức Hiếu (2024). Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ công ở Việt Nam hiện nay. Tạp chí Quản lý nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2024/10/15/thuc-trang-va-giai-phap-nang-cao-hieu-qua-cung-ung-dich-vu-cong-o-viet-nam-hien-nay/
Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01/12/2025 về việc phê duyệt chương trình phát triển Chính phủ số.
