(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 25/8/2026, Học viện Hành chính và Quản trị công đã tổ chức buổi Tọa đàm khoa học với chủ đề “Quản trị tích hợp phát triển cấp xã: kết nối không gian, lĩnh vực, chủ thể và nguồn lực trong bối cảnh đổi mới quản trị địa phương”. Mục tiêu của tọa đàm nhằm phục vụ công tác xây dựng tài liệu và tình huống giảng dạy chuyên đề bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ chủ chốt cấp xã trên phạm vi toàn quốc. PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện và PGS. TS. Nguyễn Thị Hồng Hải, Trưởng khoa Hành chính học, đồng chủ trì Tọa đàm.
Dự Tọa đàm có: PGS.TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện; lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Học viện; giảng viên, các nhà khoa học, các nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý công và chuyên ngành Luật (Khóa 24 đợt 1 năm 2026).
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện nhấn mạnh, quản trị tích hợp phát triển cấp xã là vấn đề mới, mang tính thời sự cao, đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với đổi mới quản trị địa phương. Vì vậy, nghiên cứu về quản trị tích hợp cần tập trung làm rõ sự gắn kết chặt chẽ giữa bốn yếu tố then chốt là không gian, lĩnh vực, chủ thể và nguồn lực.
Trong bối cảnh đời sống kinh tế – xã hội không ngừng biến đổi, các nhà khoa học và nghiên cứu sinh cần chủ động đào sâu lý luận, mở rộng tầm nhìn để đưa ra những chỉ dẫn khoa học có giá trị ứng dụng. Đối với lĩnh vực Quản lý công, nghiên cứu cần hướng tới nhận diện và giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong quản trị; đối với lĩnh vực Luật, cần tiếp cận thể chế theo toàn bộ vòng đời, từ nhận diện vấn đề, hoạch định, tổ chức thực thi đến điều chỉnh, đánh giá và hoàn thiện, qua đó đáp ứng kịp thời những biến chuyển nhanh chóng của đời sống xã hội.
Bên cạnh đó, Giám đốc Học viện mong muốn các nhà khoa học, nghiên cứu sinh tập trung làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa khu vực công và khu vực tư; đồng thời xác định các điều kiện bảo đảm tính khả thi của mô hình quản trị hiện đại. Thông qua những phân tích và trao đổi từ các trường hợp cụ thể, Tọa đàm góp phần cung cấp những luận cứ khoa học có giá trị, trang bị cho đội ngũ nhân lực chất lượng cao nền tảng tri thức cần thiết để phục vụ hiệu quả công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tại tọa đàm, NCS. Thân Trung khẳng định tính thiết thực của chủ đề Tọa đàm, đặc biệt trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vấn đề “quản trị tích hợp phát triển cấp xã” càng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực phối hợp liên ngành và xử lý các vấn đề phức tạp ở cấp xã. Tại Tọa đàm, Nghiên cứu sinh Thân Trung Kiên cũng nêu bật mô hình hiệu quả tại phường Từ Sơn nhờ chủ động số hóa dữ liệu di tích, phân công trách nhiệm rõ ràng, đẩy mạnh xã hội hóa và gắn bảo tồn với phát triển du lịch vùng Thủ đô; đồng thời, cũng phản ánh thực trạng phân tán trong chuyển đổi số khi cán bộ cơ sở phải vận hành đồng thời quá nhiều phần mềm chuyên ngành riêng lẻ, dẫn đến thao tác trùng lặp và phiền hà cho người dân khi phải khai báo nhiều lần. Từ thực tiễn đó, Nghiên cứu sinh đề xuất cần sớm xây dựng một phần mềm tích hợp dùng chung trong giải quyết thủ tục hành chính nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.
Tại buổi tọa đàm, NCS. Nguyễn Đức Minh đã đóng góp góc nhìn thực tiễn về quản trị tích hợp trong cải cách thủ tục hành chính từ trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp. Theo Nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Minh, quản trị tích hợp là yêu cầu bắt buộc khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm bù đắp khoảng cách thích ứng do áp lực công việc dồn về cấp xã trong bối cảnh biên chế và ngân sách hạn chế. Nghiên cứu sinh đề xuất lấy toàn bộ chuỗi thủ tục hành chính làm đơn vị phân tích thay vì các thủ tục riêng lẻ, đồng thời đo lường hiệu quả qua 3 chỉ số cốt lõi: số đầu mối tiếp xúc, số lần kê khai lại thông tin và tổng thời gian xử lý cả chuỗi để hướng tới giảm chi phí tuân thủ pháp luật. Nghiên cứu sinh Nguyễn Đức Minh gợi mở việc phân loại 4 nhóm dịch vụ công theo chuẩn OECD nhằm mở rộng năng lực cung ứng dịch vụ hành chính công mà không làm tăng biên chế. Muốn khu vực tư tham gia hiệu quả, chính quyền cần bảo đảm tính dự đoán được về danh mục công việc, tiêu chí lựa chọn và cơ chế xử lý rủi ro. Đây cũng là định hướng nhằm đánh giá tác động của quản trị tích hợp đối với việc tối ưu hóa quy trình và giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho người dân, doanh nghiệp.
Tại Tọa đàm, Nghiên cứu sinh Phạm Xuân Khánh đưa ra trường hợp phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh để làm rõ vai trò của quản trị tích hợp trong giải quyết các vấn đề phức tạp ở cấp cơ sở, nhất là tại địa bàn có diện tích nhỏ, mật độ dân số cao. Thực tiễn cho thấy, hiệu quả quản trị không thể chỉ dựa vào một cơ quan chuyên môn mà đòi hỏi sự phối hợp liên ngành, liên cấp và huy động sự tham gia của cộng đồng. NCS. Phạm Xuân Khánh nêu 2 ví dụ điển hình: (1) Trong quản lý trật tự đô thị, phường Tân Định tổ chức phối hợp giữa cơ quan kinh tế – hạ tầng với công an, Mặt trận, các đoàn thể, khu phố và người dân để xử lý các điểm nóng; (2) Đối với chương trình khám sức khỏe toàn dân, thay vì giao cho trạm y tế vốn quá tải, phường Tân Định thành lập các tổ công tác đa lực lượng tại khu phố, kết nối nguồn lực y tế, công an, quân sự, đoàn thể và cơ sở khám chữa bệnh, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân. Những trường hợp này cho thấy, quản trị tích hợp giúp kết nối các chủ thể, phân bổ và khai thác hiệu quả nguồn lực, từ đó nâng cao năng lực giải quyết vấn đề ở cấp cơ sở. Từ thực tiễn đó, đề xuất cần có các tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ, góp phần hỗ trợ địa phương chuyển từ tư duy quản lý đơn ngành sang tư duy quản trị tích hợp, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ nhân dân.
Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Thanh Thúy tập trung làm rõ yêu cầu quản trị tích hợp phát triển cấp xã trong lĩnh vực văn hóa – thể thao tại TP. Hồ Chí Minh, trong bối cảnh Thành phố hướng tới mục tiêu trở thành đô thị đáng sống và xây dựng siêu đô thị sáng tạo. Theo đó, quản trị địa phương cần chuyển từ tư duy hành chính, mệnh lệnh sang quản trị phục vụ, lấy chất lượng sống và sự thụ hưởng của người dân làm mục tiêu, đồng thời tăng cường khả năng kết nối không gian, nguồn lực và các chủ thể. Nhấn mạnh vai trò của người dân và các nhóm xã hội trong quản trị địa phương thông qua cơ chế giám sát, đồng kiến tạo và đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp, thanh niên, công nhân, nông dân. Theo đó, việc huy động sự tham gia của các chủ thể xã hội cần được cụ thể hóa trong từng lĩnh vực, trong đó văn hóa là một không gian quan trọng để tạo lập và lan tỏa các giá trị công. Trong lĩnh vực văn hóa, việc đưa nghệ thuật vào giáo dục phổ thông được xem là một hướng đi góp phần bồi dưỡng giá trị nhân văn cho thế hệ trẻ. Qua đó, quản trị tích hợp không chỉ hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý mà còn nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần, hướng tới mục tiêu xây dựng một đô thị đáng sống và phát triển bền vững.
Tọa đàm cũng nhận được nhiều ý kiến tham luận, trong đó, tập trung vào các nội dung, như: (1) Quản trị tích hợp đòi hỏi chuyển từ tư duy quản lý đơn ngành, dựa vào nguồn lực nhà nước sang phương thức quản trị kết nối, trong đó các chủ thể, không gian, lĩnh vực, thể chế và đa dạng nguồn lực được huy động và phối hợp trong một chỉnh thể thống nhất; (2) Cùng với việc tăng cường năng lực thực thi, tích hợp dữ liệu và nâng cao trách nhiệm giải trình, quản trị tích hợp cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, vượt qua tư duy nhiệm kỳ và hướng tới phòng ngừa rủi ro, phát triển bền vững; (3) Hiệu quả quản trị không được đo bằng số lượng hoạt động đã thực hiện mà bằng những giá trị công thực tế tạo ra, mức độ hài lòng, chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của người dân.
Kết luận Tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Thị Hồng Hải, Trưởng khoa Hành chính học, khẳng định quản trị tích hợp là yêu cầu khách quan trong quá trình tinh gọn bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đòi hỏi sự kết nối đồng bộ giữa thể chế, không gian, nguồn lực và các chủ thể trong quản trị. Mặc dù bước đầu đã được vận dụng trong thực tiễn, mô hình này vẫn đứng trước những điểm nghẽn về dữ liệu, chuyển đổi số và năng lực thích ứng của đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở.
Hiệu quả của quản trị tích hợp không chỉ phụ thuộc vào nền tảng thể chế, nguồn lực hay cơ chế phối hợp mà còn được quyết định bởi năng lực thực thi, văn hóa, niềm tin và tinh thần trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Vì vậy, mục tiêu cuối cùng của quản trị tích hợp là tạo lập giá trị công, nâng cao chất lượng phục vụ và chất lượng cuộc sống của người dân. Tọa đàm cũng là dịp kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn công vụ, qua đó góp phần nhận diện những vấn đề đặt ra từ cơ sở và gợi mở các hướng nghiên cứu, hoàn thiện chính sách trong thời gian tới.
Nguyễn Thùy
