Developing human resources for the tourism industry in Khanh Hoa province during the digital transformation and international integration period
ThS. Trần Công Huân
Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương – Nha Trang
Gmail: tranconghuan@sptwnt.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Chuyển đổi số mạnh mẽ và hội nhập quốc tế sâu rộng đặt ngành du lịch trước nhiều cơ hội và thách thức mới. Khánh Hòa là một trong những trung tâm du lịch trọng điểm của Việt Nam, có tiềm năng lớn để phát triển các loại hình du lịch hiện đại, chất lượng cao. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực du lịch của tỉnh vẫn còn hạn chế về trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng số và khả năng thích ứng với yêu cầu mới. Bài viết làm rõ thực trạng và đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch ở tỉnh Khánh Hòa trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Từ khóa: Nguồn nhân lực du lịch; chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; phát triển bền vững; tỉnh Khánh Hòa.
Abstract: Rapid digital transformation and increasingly deep international integration bring many new opportunities and challenges to the tourism industry. Khanh Hoa, one of Vietnam’s key tourism centers, has great potential for developing various forms of modern, high-quality tourism. However, the province’s tourism workforce still has limitations in professional qualifications, foreign language skills, digital skills, and adaptability to new requirements. This article examines the current situation and proposes some solutions for developing human resources in Khanh Hoa’s tourism industry during the period of digital transformation and international integration.
Keywords: Tourism human resources; digital transformation; international integration; sustainable development; Khanh Hoa province.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành Du lịch Việt Nam nói chung và ngành Du lịch tỉnh Khánh Hòa nói riêng đang đứng trước nhiều cơ hội và yêu cầu phát triển mới. Với lợi thế về tài nguyên du lịch biển, đảo và hệ thống cơ sở hạ tầng ngày càng đồng bộ. Tỉnh đặt mục tiêu “đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế” (Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa, 2025, tr. 3). Định hướng này cụ thể hóa Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời, phù hợp với chủ trương phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn tại Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị.
Yêu cầu của chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng đòi hỏi ngành Du lịch Khánh Hòa phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ chuyên môn, kỹ năng số, năng lực ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Đây cũng là định hướng chiến lược được xác lập tại Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 (Thủ tướng Chính phủ, 2020) và Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026). Thực tiễn cho thấy, dù nguồn nhân lực du lịch của tỉnh đã phát triển về số lượng và chất lượng, song vẫn còn hạn chế về kỹ năng nghề nghiệp, năng lực ứng dụng công nghệ. Do vậy, nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch ở tỉnh Khánh Hòa trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết.
2. Yêu cầu cấp thiết phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch ở tỉnh Khánh Hòa trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế
Chuyển đổi số mạnh mẽ và hội nhập quốc tế sâu rộng đặt ngành Du lịch trước nhiều cơ hội và thách thức. Đối với tỉnh Khánh Hòa, trung tâm du lịch trọng điểm của cả nước với lợi thế nổi bật về tài nguyên biển, đảo và hệ thống dịch vụ du lịch phát triển, việc phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết, có vai trò quyết định đối với sự phát triển bền vững của ngành. Yêu cầu này thể hiện trên bốn phương diện chủ yếu.
Thứ nhất, phát triển nguồn nhân lực du lịch là yêu cầu khách quan đáp ứng quá trình chuyển đổi số trong hoạt động du lịch. Sự phát triển của công nghệ số làm thay đổi phương thức quản lý, kinh doanh và quảng bá du lịch. Các nền tảng đặt phòng trực tuyến, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), thực tế ảo và các ứng dụng du lịch thông minh được triển khai ngày càng rộng rãi. Đội ngũ lao động du lịch tại Khánh Hòa phải được trang bị kiến thức công nghệ, kỹ năng số và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại để nâng cao hiệu quả phục vụ và năng lực cạnh tranh.
Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực du lịch là điều kiện nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của du khách. Trong ngành Du lịch, con người là yếu tố trực tiếp tạo ra và cung cấp dịch vụ. Chất lượng đội ngũ hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng và các cơ sở vui chơi giải trí ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ hài lòng của khách hàng. Việc đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, tác phong chuyên nghiệp, kỹ năng giao tiếp tốt góp phần xây dựng hình ảnh du lịch Khánh Hòa thân thiện, văn minh và hấp dẫn.
Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực du lịch góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành Du lịch Khánh Hòa trong hội nhập quốc tế. Sự gia tăng của khách du lịch quốc tế đòi hỏi lao động du lịch có khả năng ngoại ngữ, hiểu biết văn hóa và kỹ năng làm việc trong môi trường đa quốc gia. Nguồn nhân lực chất lượng cao giúp các doanh nghiệp du lịch địa phương tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế, mở rộng hợp tác và nâng cao vị thế của du lịch Khánh Hòa trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.
Thứ tư, phát triển nguồn nhân lực du lịch là yếu tố bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành Du lịch Khánh Hòa trong tương lai. Nguồn nhân lực có chất lượng không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch mà còn nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương. Đây là nền tảng để Khánh Hòa xây dựng ngành Du lịch hiện đại, thông minh và phát triển bền vững trong thời kỳ mới.
3. Thực trạng nguồn nhân lực ngành Du lịch ở tỉnh Khánh Hòa hiện nay
3.1. Những kết quả đạt được
Những năm gần đây, tỉnh Khánh Hòa chú trọng phát triển nhân lực ngành du lịch cả về số lượng và chất lượng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của ngành du lịch địa phương khi hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Kết quả thể hiện trên ba phương diện chủ yếu.
Một là, quy mô nguồn nhân lực du lịch không ngừng mở rộng. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của lượng khách du lịch trong nước và quốc tế thúc đẩy nhu cầu lao động trong các lĩnh vực lưu trú, lữ hành, vận chuyển, nhà hàng, khu vui chơi giải trí và các dịch vụ hỗ trợ du lịch. Năm 2024, Khánh Hòa đón trên 10,6 triệu lượt khách, trong đó khoảng 4,7 triệu lượt khách quốc tế, doanh thu du lịch đạt hơn 54.000 tỷ đồng; hệ thống cơ sở lưu trú toàn tỉnh có khoảng 1.200 cơ sở với gần 50.000 phòng, thu hút đội ngũ lao động trực tiếp và gián tiếp lên đến khoảng 150.000 người (Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, 2026). Bước sang năm 2025, chỉ trong sáu tháng đầu năm, tỉnh đã đón khoảng 6 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt gần 30.000 tỷ đồng, tiếp tục đưa du lịch trở thành ngành kinh tế tạo nhiều việc làm nhất cho người dân địa phương, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống kinh tế – xã hội của tỉnh (Uyên Nguyễn, 2025).
Hai là, nguồn nhân lực du lịch từng bước được đào tạo, bồi dưỡng chuyên nghiệp (Trần Công Huân, 2025). Trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa hiện nay hình thành hệ thống cơ sở đào tạo du lịch tương đối đầy đủ ở cả ba trình độ đại học, cao đẳng và trung cấp: Trường Đại học Nha Trang (Khoa Kinh tế – ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, ngành Quản trị khách sạn); Trường Đại học Khánh Hòa (Khoa Du lịch với các ngành Quản trị dịch vụ du lịch – lữ hành, Quản trị khách sạn, Việt Nam học); Trường Đại học Thái Bình Dương; Trường Cao đẳng Du lịch Nha Trang trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – cơ sở đào tạo du lịch chuyên biệt lớn nhất khu vực Nam Trung Bộ; Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương – Nha Trang; Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Nha Trang. Cùng với đó là các trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ du lịch, khách sạn thuộc doanh nghiệp và các cơ sở dạy nghề tư nhân. Nhiều chương trình liên kết đào tạo với doanh nghiệp được triển khai, giúp người học tiếp cận thực tiễn nghề nghiệp và nâng cao kỹ năng chuyên môn. Đội ngũ lao động trẻ ngày càng năng động, có khả năng tiếp cận công nghệ mới, từng bước đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số trong hoạt động du lịch.
Ba là, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và tác phong phục vụ của người lao động du lịch có nhiều tiến bộ. Sự phát triển mạnh của các thị trường khách quốc tế, như: Hàn Quốc, Trung Quốc, Liên bang Nga… tạo động lực để đội ngũ lao động du lịch nâng cao năng lực ngoại ngữ và kỹ năng phục vụ theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là yếu tố góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh du lịch Khánh Hòa đối với du khách trong và ngoài nước.
3.2. Những hạn chế và vấn đề đặt ra
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển nhân lực du lịch tại tỉnh Khánh Hòa vẫn còn một số hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ, năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Những hạn chế đó thể hiện trên bốn phương diện.
Thứ nhất, chất lượng nguồn nhân lực du lịch chưa thực sự đồng đều và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển du lịch khi hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Theo thống kê đầu năm 2025, hơn 90% lao động du lịch trên địa bàn tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu về ngoại ngữ; gần 85% cần được đào tạo bổ sung về kỹ năng nghề nghiệp; tỷ lệ lao động qua đào tạo bài bản chỉ đạt khoảng 45 – 50% tổng số lao động trong ngành (Uyên Nguyễn, 2025). Một bộ phận lao động còn thiếu kiến thức chuyên môn sâu, kỹ năng nghề nghiệp chưa cao, khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại còn hạn chế. Nhiều lao động được đào tạo chưa gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực có trình độ cao ở một số lĩnh vực, như: quản trị khách sạn, quản trị lữ hành, marketing du lịch và quản lý điểm đến.
Thứ hai, trình độ ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp quốc tế của một bộ phận lao động du lịch còn hạn chế. Khánh Hòa là một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước, thường xuyên đón lượng lớn khách quốc tế, yêu cầu về khả năng sử dụng ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp đa văn hóa ngày càng cao. Tuy nhiên, nhiều lao động, đặc biệt là lao động trực tiếp phục vụ khách du lịch, còn gặp khó khăn trong việc sử dụng ngoại ngữ để giao tiếp, tư vấn và xử lý các tình huống phát sinh, nhất là với các thị trường ngoài tiếng Anh, như: tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và hình ảnh du lịch địa phương.
Thứ ba, cơ cấu nguồn nhân lực du lịch chưa thật sự hợp lý. Lao động có trình độ cao, có khả năng quản lý và điều hành còn chiếm tỷ lệ thấp; trong khi đó, lao động phổ thông và lao động thời vụ chiếm tỷ lệ khá lớn, ước tính khoảng 30 – 35% tổng lực lượng lao động du lịch của tỉnh. Tình trạng thiếu hụt đội ngũ chuyên gia, nhà quản lý du lịch giỏi, hướng dẫn viên chất lượng cao và nhân lực có khả năng ứng dụng công nghệ số trong hoạt động du lịch vẫn diễn ra ở nhiều doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh du lịch. Ước tính đến năm 2030, khi Khánh Hòa trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế, nhu cầu lao động du lịch của tỉnh sẽ vào khoảng 200.000 người, tăng thêm khoảng 50.000 lao động so với hiện nay, tạo áp lực rất lớn về đào tạo cả lượng và chất (Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, 2026).
Thứ tư, sự liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch chưa thật sự chặt chẽ. Chương trình đào tạo ở một số cơ sở còn nặng về lý thuyết, chưa gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp còn thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng xử lý tình huống và kinh nghiệm thực tế nên gặp khó khăn khi tham gia làm việc tại các doanh nghiệp du lịch. Bên cạnh đó, chính sách thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao chưa thật sự hấp dẫn, dẫn đến tình trạng một số lao động có trình độ chuyển sang làm việc ở các địa phương hoặc lĩnh vực khác có điều kiện phát triển tốt hơn.
4. Một số giải pháp
Một là, nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Trước hết, đổi mới toàn diện nội dung, chương trình đào tạo theo hướng gắn đào tạo với thực hành, trải nghiệm thực tế và nhu cầu của thị trường (Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, 2026). Các cơ sở đào tạo du lịch trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa thường xuyên cập nhật những xu hướng phát triển mới của ngành du lịch thế giới, đặc biệt là các mô hình du lịch thông minh, du lịch xanh, du lịch bền vững và kinh tế số trong lĩnh vực du lịch. Chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng tích hợp giữa kiến thức chuyên môn với các kỹ năng thiết yếu, như: kỹ năng số, kỹ năng ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp liên văn hóa, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng thích ứng với môi trường làm việc quốc tế. Đồng thời, tăng cường các học phần liên quan đến ứng dụng công nghệ số, quản trị dữ liệu du lịch, marketing số, thương mại điện tử và AI trong hoạt động quản lý, kinh doanh và quảng bá du lịch.
Bên cạnh đó, tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và địa phương trong đào tạo nhân lực du lịch (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2026). Cần đẩy mạnh mô hình đào tạo kép (dual education) và “học kỳ doanh nghiệp” theo hướng đưa chương trình học của sinh viên vào ứng dụng thực tế tại các khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng và công ty lữ hành trên địa bàn. Thực tiễn tại Khánh Hòa đã hình thành một số mô hình liên kết hiệu quả, như: chương trình hợp tác giữa các cơ sở đào tạo với Tập đoàn Vingroup (Vinpearl Nha Trang), InterContinental Nha Trang, Sheraton Nha Trang, Ana Mandara Cam Ranh, Six Senses Ninh Vân Bay, Mường Thanh, Sunrise Nha Trang và nhiều khu nghỉ dưỡng bốn đến năm sao khác; sinh viên có thể thực tập nghề từ 3 đến 6 tháng, thậm chí thực hiện “học kỳ doanh nghiệp” trọn vẹn tại cơ sở lưu trú, được doanh nghiệp trả thù lao và đánh giá kết quả theo tiêu chuẩn nghề nghiệp. Đồng thời, các doanh nghiệp cử chuyên gia, quản lý cấp cao tham gia giảng dạy học phần chuyên ngành, cùng cơ sở đào tạo xây dựng chuẩn đầu ra, thiết kế nội dung, đánh giá chất lượng đào tạo và định hướng các kỹ năng nghề nghiệp cần thiết. Ngày hội tuyển dụng du lịch tổ chức thường niên với sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp trở thành cầu nối trực tiếp giữa nhà trường, người học và thị trường lao động. Cách làm này thu hẹp rõ khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động, giúp sinh viên có việc làm ngay khi tốt nghiệp và doanh nghiệp tiếp cận được nguồn nhân lực đúng chuẩn.
Ngoài ra, chú trọng công tác đào tạo lại, bồi dưỡng thường xuyên và cập nhật kiến thức mới cho đội ngũ lao động đang làm việc trong ngành du lịch. Trong đó, tập trung đào tạo kỹ năng nghề, ngoại ngữ, kỹ năng số, kỹ năng giao tiếp, ứng xử văn minh, thân thiện (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2026). Đồng thời, phát triển mạnh các hình thức đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa và học tập suốt đời nhằm tạo điều kiện cho người lao động chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, đáp ứng hiệu quả yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế của ngành du lịch Khánh Hòa trong giai đoạn hiện nay.
Hai là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và nâng cao năng lực số cho đội ngũ lao động ngành Du lịch.
Các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp du lịch tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng số cho đội ngũ lao động trong toàn ngành. Nội dung đào tạo tập trung vào việc sử dụng thành thạo các phần mềm quản lý du lịch, hệ thống đặt phòng trực tuyến, nền tảng thương mại điện tử, công cụ tiếp thị số và các ứng dụng hỗ trợ chăm sóc khách hàng. Đồng thời, trang bị cho người lao động kiến thức về phân tích dữ liệu du lịch, khai thác và quản lý thông tin khách hàng, bảo mật dữ liệu, an toàn thông tin và kỹ năng làm việc trong môi trường số. Việc nâng cao trình độ công nghệ giúp người lao động thích ứng nhanh với những thay đổi của thị trường, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách trong thời đại số.
Bên cạnh công tác đào tạo, các doanh nghiệp du lịch đẩy mạnh đầu tư và ứng dụng công nghệ số vào hoạt động quản lý, điều hành và kinh doanh. Việc triển khai các hệ thống quản trị khách sạn, quản lý lữ hành, thanh toán điện tử, quản lý dữ liệu khách hàng và ứng dụng AI trong tư vấn, hỗ trợ và chăm sóc du khách góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Quá trình tiếp cận và sử dụng thường xuyên các công nghệ hiện đại trong thực tiễn công việc giúp người lao động từng bước hoàn thiện kỹ năng số, nâng cao năng suất lao động và chất lượng dịch vụ.
Ngoài ra, tỉnh Khánh Hòa xây dựng và phát triển hệ sinh thái du lịch số đồng bộ, hiện đại, tạo môi trường thuận lợi để người lao động tiếp cận và khai thác hiệu quả các nền tảng công nghệ. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp du lịch, cơ sở lưu trú, điểm tham quan và các đơn vị cung cấp dịch vụ nâng cao hiệu quả quản lý, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số toàn diện trong ngành. Đồng thời, đây là điều kiện giúp đội ngũ lao động hình thành tư duy số, phương pháp làm việc hiện đại, nâng cao khả năng sáng tạo và thích ứng với những biến động nhanh chóng của thị trường du lịch trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Ba là, tăng cường đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng mềm và tác phong làm việc chuyên nghiệp cho nguồn nhân lực du lịch.
Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ cho đội ngũ lao động du lịch theo hướng thực hành, gắn với yêu cầu công việc và đặc điểm của các thị trường khách trọng điểm. Các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp du lịch và cơ quan quản lý nhà nước phối hợp xây dựng các chương trình đào tạo linh hoạt, chú trọng các ngôn ngữ phổ biến, như: tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn Quốc, tiếng Nga và một số ngôn ngữ khác phù hợp với định hướng phát triển du lịch của tỉnh. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy và học tập ngoại ngữ thông qua các nền tảng trực tuyến, phần mềm học tập thông minh và các khóa đào tạo từ xa, tạo điều kiện thuận lợi để người lao động chủ động nâng cao trình độ ngoại ngữ.
Bên cạnh ngoại ngữ, việc phát triển kỹ năng mềm cho nguồn nhân lực du lịch cũng cần được quan tâm đúng mức. Trong môi trường làm việc hiện đại, người lao động không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải thành thạo các kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, xử lý tình huống phát sinh, quản lý thời gian và chăm sóc khách hàng. Các chương trình đào tạo tăng cường các hoạt động thực hành, mô phỏng tình huống thực tế và trải nghiệm nghề nghiệp nhằm giúp người học hình thành kỹ năng ứng xử linh hoạt, nâng cao khả năng thích nghi với môi trường làm việc đa văn hóa và yêu cầu ngày càng cao của du khách.
Cùng với đó, việc xây dựng tác phong làm việc chuyên nghiệp cho đội ngũ lao động du lịch là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài. Người lao động cần được giáo dục về ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ tận tâm, thái độ văn minh, lịch sự, tuân thủ quy trình nghiệp vụ và chuẩn mực nghề nghiệp. Các doanh nghiệp du lịch xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện đại, thường xuyên tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ, kiểm tra chất lượng phục vụ và kịp thời biểu dương, khen thưởng những cá nhân có thành tích xuất sắc.
Bốn là, hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút, sử dụng và đãi ngộ nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao.
Tỉnh Khánh Hòa xây dựng và ban hành các chính sách thu hút nhân lực du lịch chất lượng cao theo hướng đồng bộ, linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Cần có các chính sách ưu đãi về thu nhập, nhà ở, điều kiện làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp đối với các chuyên gia, nhà quản lý và lao động có trình độ cao trong lĩnh vực du lịch. Đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp du lịch chủ động tuyển dụng, thu hút nhân tài trong và ngoài nước tham gia vào các hoạt động quản lý, đào tạo và phát triển sản phẩm du lịch.
Bên cạnh đó, đổi mới cơ chế sử dụng nguồn nhân lực theo hướng phát huy tối đa năng lực, sở trường và tính sáng tạo của người lao động. Các doanh nghiệp du lịch xây dựng hệ thống đánh giá năng lực minh bạch, khoa học, gắn với kết quả công việc và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Việc bố trí, sử dụng lao động phải bảo đảm đúng chuyên môn, đúng vị trí việc làm, tạo điều kiện để người lao động được học tập, nâng cao trình độ và phát triển nghề nghiệp lâu dài. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản trị nhân sự nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn nhân lực.
Cùng với đó, chú trọng hoàn thiện chính sách đãi ngộ nhằm tạo động lực làm việc và giữ chân lao động chất lượng cao. Ngoài chế độ tiền lương, thưởng và phúc lợi phù hợp, các doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại, thân thiện và có nhiều cơ hội thăng tiến. Việc quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của người lao động góp phần nâng cao sự gắn bó và trách nhiệm đối với doanh nghiệp cũng như ngành du lịch địa phương.
Năm là, đẩy mạnh liên kết, hợp tác trong nước và quốc tế về phát triển nguồn nhân lực du lịch.
Tỉnh Khánh Hòa tăng cường phối hợp giữa các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp du lịch trên địa bàn trong quá trình xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực hành, thực tập và tuyển dụng lao động. Sự liên kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp giúp quá trình đào tạo bám sát nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, hạn chế tình trạng mất cân đối giữa cung và cầu nhân lực. Các doanh nghiệp có thể tham gia góp ý chương trình đào tạo, cử chuyên gia giảng dạy, hướng dẫn thực tập; đồng thời, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đây là giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp, kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng của người lao động sau khi tốt nghiệp.
Bên cạnh đó, tỉnh mở rộng hợp tác với các địa phương có ngành du lịch phát triển trong nước nhằm trao đổi kinh nghiệm quản lý, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực. Thông qua các chương trình liên kết, hội thảo chuyên đề, diễn đàn nghề nghiệp và các hoạt động giao lưu chuyên môn, đội ngũ cán bộ quản lý và người lao động du lịch của Khánh Hòa có cơ hội học hỏi những mô hình tiên tiến, phương pháp quản trị hiện đại và xu hướng phát triển mới của ngành du lịch. Điều này góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của ngành du lịch địa phương.
Đối với hợp tác quốc tế, tỉnh Khánh Hòa chủ động thiết lập và mở rộng quan hệ với các tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo du lịch hàng đầu và các doanh nghiệp du lịch nước ngoài. Thông qua các chương trình liên kết đào tạo, trao đổi sinh viên, thực tập sinh, chuyên gia và giảng viên, nguồn nhân lực du lịch của tỉnh có điều kiện học hỏi kinh nghiệm quản lý, kỹ năng nghề nghiệp và chuẩn mực phục vụ quốc tế. Đồng thời, việc tiếp nhận các chương trình đào tạo tiên tiến từ nước ngoài giúp nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực hội nhập của đội ngũ lao động du lịch.
Sáu là, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo môi trường thuận lợi để tiếp tục thúc đẩy phát triển du lịch Khánh Hòa
Để phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, bên cạnh phát triển nguồn nhân lực, tỉnh Khánh Hòa cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về du lịch. Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 14/5/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh xác định hoàn thiện cơ chế, chính sách là một trong những nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển du lịch Khánh Hòa giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, cần rà soát, bổ sung và cụ thể hóa các chính sách theo hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thu hút đầu tư có chọn lọc, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế, bảo vệ tài nguyên, môi trường và lợi ích của cộng đồng địa phương.
Trước hết, tỉnh cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực du lịch; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng và hoạt động kinh doanh du lịch. Ưu tiên thu hút các dự án có quy mô, chất lượng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại, sử dụng hiệu quả tài nguyên và có khả năng tạo ra các sản phẩm, dịch vụ du lịch có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các khu vực còn nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng, góp phần mở rộng không gian phát triển du lịch và giảm áp lực tập trung vào một số địa bàn, điểm đến truyền thống.
Bên cạnh đó, cần hoàn thiện chính sách phát triển đa dạng sản phẩm du lịch theo hướng nâng cao chất lượng và gia tăng thời gian lưu trú, mức chi tiêu của du khách. Khánh Hòa cần ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch biển, đảo, nghỉ dưỡng cao cấp, sinh thái, cộng đồng, văn hóa – di sản, chăm sóc sức khỏe, thể thao biển, kinh tế đêm và các sản phẩm gắn với đặc trưng văn hóa, làng nghề, ẩm thực địa phương. Việc phát triển sản phẩm cần được đặt trong mối liên kết giữa các khu vực, tạo thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn thay vì phát triển riêng lẻ từng điểm đến. Đây cũng là định hướng được Nghị quyết số 14-NQ/TU nhấn mạnh nhằm tổ chức lại không gian du lịch và hình thành các sản phẩm đặc trưng của tỉnh.
5. Kết luận
Phát triển nguồn nhân lực ngành Du lịch ở tỉnh Khánh Hòa trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập quốc tế là yêu cầu cấp thiết, có vai trò quyết định đối với việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của ngành du lịch địa phương. Khi khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ, nhu cầu của du khách ngày càng đa dạng và xu hướng hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nguồn nhân lực du lịch không chỉ đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn phải có năng lực số, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng mềm và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Để đạt được mục tiêu đó, Khánh Hòa cần triển khai đồng bộ năm nhóm giải pháp: nâng cao chất lượng đào tạo; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số; tăng cường đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng mềm; hoàn thiện cơ chế thu hút, đãi ngộ nhân lực chất lượng cao; mở rộng liên kết, hợp tác trong nước và quốc tế. Thực hiện đồng bộ các giải pháp này góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực du lịch chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành Du lịch Khánh Hòa trong giai đoạn mới.
Tài liệu tham khảo:
Bộ Chính trị (2017). Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/01/2022 về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa (2025). Nghị quyết số 01-NQ/ĐH ngày 25/9/2025 Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Thủ tướng Chính phủ (2020). Quyết định số 147/QĐ-TTg ngày 22/01/2020 phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030.
Thủ tướng Chính phủ (2023). Quyết định số 318/QĐ-TTg ngày 29/3/2023 phê duyệt Quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Thủ tướng Chính phủ. (2024b). Quyết định số 509/QĐ-TTg ngày 13/6/2024 phê duyệt Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Tỉnh ủy Khánh Hòa (2026). Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 14/5/2026 về phát triển du lịch Khánh Hòa trở thành ngành kinh tế mũi nhọn giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Trần Công Huân (14/10/2025). Phát triển du lịch bền vững tại tỉnh Khánh Hòa trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tạp chí Quản lý nhà nước. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/10/14/phat-trien-du-lich-ben-vung-tai-tinh-khanh-hoa-trong-boi-canh-hoi-nhap-quoc-te
Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa (2026). Kế hoạch số 4389/KH-UBND ngày 24/3/2026 triển khai thực hiện Chiến lược phát triển du lịch tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045.
Uyên Nguyễn (04/4/2025). Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển du lịch Khánh Hòa. Báo Khánh Hòa. https://baokhanhhoa.vn/du-lich/202504/dao-tao-nguon-nhan-luc-chat-luong-cao-phuc-vu-phat-trien-du-lich-khanh-hoa-e471374
