(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 13/10/2026, tại Hà Nội, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong lĩnh vực Văn thư – Lưu trữ và Quản trị văn phòng”. PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Vân, Trưởng khoa Lưu trữ và Quản trị văn phòng và TS. Nguyễn Mạnh Cường, Phó Trưởng Khoa, đồng chủ trì hội thảo. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các phân hiệu của Học viện.
Tham dự Hội thảo, về phía các đại biểu khách mời, có: PGS.TS. Nguyễn Văn Hậu, Chánh Văn phòng Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS. Đặng Thị Thu Trang, Trưởng phòng Lưu trữ, Vụ Hành chính, Văn phòng Quốc hội; TS. Cam Anh Tuấn, Trưởng khoa, Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; ThS. Đinh Thế Vinh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Lưu trữ Việt Nam; ThS. Đỗ Thành Thoa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học và Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe, Sắc đẹp Tầm Nhìn Mới; ông Nguyễn Đắc Minh Hải, Giám đốc Công ty cổ phần sáng kiến Hưng Gia; ông Lê Hồng Hải, Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư Đức Nghiệp; bà Nguyễn Thị Nguyệt, Giám đốc dự án, Công ty cổ phần HIPT; Ông Trần Sỹ Cao, Công ty cổ phần tập đoàn HIPT.
Về phía Học viện Hành chính và Quản trị công, có: PGS. TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện; lãnh đạo các khoa, ban, đơn vị; các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên, học viên và sinh viên Học viện quan tâm đến chủ đề hội thảo, tham dự trực tiếp hoặc tham dự trực tuyến.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS. Lương Thanh Cường nhấn mạnh ý nghĩa của lĩnh vực văn thư, lưu trữ và quản trị văn phòng đối với việc vận hành và phát triển của cơ quan, tổ chức. Dù phương thức đã chuyển từ văn bản giấy, lưu trữ truyền thống sang lưu trữ số, quản trị hiện đại và văn phòng số, ba lĩnh vực này vẫn giữ vai trò nền tảng và có mối quan hệ mật thiết với nhau.
PGS.TS. Lương Thanh Cường đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới đào tạo theo hướng trang bị cho sinh viên năng lực khởi nghiệp, quản trị và ứng dụng chuyên môn ở trình độ cao. Sinh viên Khoa Lưu trữ và Quản trị văn phòng cần chuyển từ thực hiện thao tác sang quản trị dòng văn thư, phát triển năng lực quản lý chuyên sâu; đồng thời, cần có khả năng khởi nghiệp. Qua đó, Học viện hướng tới tăng cường kết nối với doanh nghiệp, hiệp hội và người học, tạo điều kiện để sinh viên trở thành những “doanh nhân tương lai”, đóng góp tích cực cho xã hội và đất nước.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Vân nhận định rằng đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Các chủ trương của Đảng trong thời gian qua, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tinh thần đó đặt ra yêu cầu đối với mọi ngành, mọi lĩnh vực phải chủ động đổi mới, thích ứng và tạo ra giá trị mới. Theo đó, lĩnh vực Văn thư – Lưu trữ và Quản trị văn phòng cũng không nằm ngoài xu thế và yêu cầu đó.
PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Vân cho rằng đổi mới sáng tạo cần bắt đầu từ đổi mới tư duy và phương thức làm việc, thông qua việc thiết kế lại quy trình, ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu, tự động hóa và phát triển các sản phẩm, giải pháp, dịch vụ mới. Khởi nghiệp trong lĩnh vực này cũng cần được tiếp cận rộng hơn, không chỉ là thành lập doanh nghiệp mà còn có thể bắt đầu từ một ý tưởng giải quyết vấn đề thực tiễn, một sản phẩm chuyên môn, một giải pháp công nghệ hoặc một mô hình dịch vụ. Các hướng tiềm năng gồm số hóa và khai thác tài liệu, quản lý hồ sơ và dữ liệu, quản trị văn phòng, tư vấn – đào tạo nghiệp vụ và ứng dụng AI, tự động hóa.
Định hướng nội dung trao đổi tại hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Vân đề nghị các đại biểu tập trung vào các nội dung, như: chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; thực trạng và xu hướng đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Văn thư – Lưu trữ và Quản trị văn phòng; các mô hình và giải pháp khởi nghiệp trong lĩnh vực Văn thư – Lưu trữ và Quản trị văn phòng; ứng dụng công nghệ mới trong công tác Văn thư – Lưu trữ và nâng cao năng lực quản trị văn phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới; khung pháp lý, cơ chế hỗ trợ từ Nhà nước, Học viện và các tổ chức liên quan về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
Với chủ đề “Ý tưởng khởi nghiệp trong lĩnh vực Văn thư – Lưu trữ và Quản trị văn phòng trong bối cảnh chuyển đổi số”, TS. Trần Thị Minh Tâm tiếp cận khởi nghiệp theo chuỗi “vấn đề – nhu cầu – cơ hội – ý tưởng – giải pháp – sản phẩm/dịch vụ – mô hình kinh doanh”, nhấn mạnh rằng một ý tưởng chỉ thực sự trở thành cơ hội khởi nghiệp khi gắn với nhu cầu thực tế, tạo ra giá trị cho khách hàng và có khả năng thương mại hóa. Trong bối cảnh đó, tri thức chuyên môn về hồ sơ, tài liệu, quy trình hành chính và tổ chức thông tin được xem là nguồn lực quan trọng để nhận diện những vấn đề chưa được giải quyết đầy đủ bằng các phương thức hiện có.
Từ tác động của chuyển đổi số, TS. Trần Thị Minh Tâm nhận diện sáu nhóm cơ hội khởi nghiệp chủ yếu, gồm: số hóa và quản trị hồ sơ, tài liệu; lưu trữ số và khai thác dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị thông tin; văn phòng số và tự động hóa quy trình; quản trị tri thức; tư vấn, đào tạo và phát triển năng lực số. Các cơ hội này không tồn tại độc lập mà có thể liên kết thành chuỗi giá trị, từ số hóa tài liệu, tạo dữ liệu, lưu trữ và khai thác bằng AI đến quản trị tri thức và tích hợp vào văn phòng số.
Trên cơ sở đó, TS. Trần Thị Minh Tâm đề xuất sáu nhóm điều kiện bảo đảm phát triển khởi nghiệp liên quan đến thị trường; công nghệ và dữ liệu; pháp lý và an toàn thông tin; nhân lực; tài chính và mô hình kinh doanh; hệ sinh thái hỗ trợ. Đặc biệt, cần hình thành đội ngũ liên ngành kết hợp chuyên môn văn thư – lưu trữ, quản trị văn phòng với công nghệ, dữ liệu, AI và kinh doanh; đồng thời tăng cường kết nối giữa các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, cơ quan quản lý, chuyên gia và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp. Qua đó, tri thức nghề nghiệp có thể được chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên số.
Từ thực tiễn hoạt động quản lý, điều hành tại Văn phòng Quốc hội, TS. Đặng Thị Thu Trang phân tích yêu cầu đổi mới hoạt động quản lý, điều hành của Văn phòng Quốc hội trong bối cảnh sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số. Với vai trò là cơ quan tham mưu, tổng hợp và phục vụ hoạt động của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội cần chuyển đổi phương thức quản lý theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, liên thông, minh bạch và chủ động, qua đó nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả phục vụ hoạt động của Quốc hội.
Những năm qua, Văn phòng Quốc hội đã ứng dụng công nghệ thông tin trong phục vụ kỳ họp, quản lý văn bản, trao đổi thông tin và hỗ trợ đại biểu Quốc hội thông qua các hệ thống biểu quyết điện tử, họp trực tuyến, app Quốc hội, ứng dụng dành cho đại biểu và phần mềm quản lý, điều hành văn bản. Tuy nhiên, các ứng dụng vẫn còn phân tán, thiếu tính liên thông và chưa hình thành một hệ thống tổng thể. Trên cơ sở đó, TS. Đặng Thị Thu Trang đề xuất xây dựng Văn phòng Quốc hội số, chuyển hoạt động quản lý, điều hành từ môi trường truyền thống sang môi trường số dựa trên dữ liệu và công nghệ, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan. Các giải pháp trọng tâm gồm: hoàn thiện quy định, quy trình và kiến trúc Quốc hội số; xây dựng hệ sinh thái số, cơ sở dữ liệu dùng chung và các hệ thống phục vụ quản lý, điều hành; tái cấu trúc quy trình trước khi số hóa; phát triển văn hóa làm việc số và nâng cao năng lực đội ngũ; đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Qua đó, chuyển từ “số hóa tài liệu” sang “số hóa phương thức làm việc”, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ hoạt động của Quốc hội.
Tham luận tại Hội thảo, ông Trần Sỹ Cao, Công ty Cổ phần Tập đoàn HIPT, đề xuất 3 giải pháp trợ lý trên một nền tảng dùng chung cho Học viện Hành chính và Quản trị công. Đề xuất tập trung vào việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo, bồi dưỡng và quản trị trong bối cảnh Học viện được kiện toàn sau sắp xếp tổ chức, với quy mô đào tạo, bồi dưỡng ngày càng rộng và yêu cầu chuyển đổi số toàn diện. Cách tiếp cận là xây dựng một nền tảng dùng chung với 3 trợ lý AI, kế thừa hạ tầng và hệ thống hiện có, không thay thế các phần mềm quản lý hiện có. AI chỉ sử dụng nguồn dữ liệu được phê duyệt và các văn bản do hệ thống tạo ra được xác định là bản dự thảo, bảo đảm con người giữ vai trò quyết định.
Cụ thể, ba trợ lý AI gồm:(1) Trợ lý giải đáp cho sinh viên, học viên nhằm xử lý các câu hỏi lặp lại về học phí, lịch thi, đăng ký học phần và thủ tục; hoạt động 24/7 trên các kênh thông tin của Học viện, trả lời theo quy chế và thông báo chính thức, kèm trích dẫn văn bản gốc. Qua đó, người học được cung cấp thông tin thống nhất, đồng thời giảm tải cho cán bộ phụ trách; (2) Trợ lý nghiệp vụ cho cán bộ, giảng viên, hỗ trợ tra cứu quy định, xác định văn bản còn hiệu lực, giải đáp quy trình và soạn thảo công văn, quyết định, tờ trình đúng thể thức, qua đó giảm thời gian và số lần chỉnh sửa văn bản; (3) Trợ lý học tập, bồi dưỡng được thiết kế như một trợ lý cá nhân cho từng học phần, hỗ trợ giảng viên và học viên trong quá trình dạy và học. Giảng viên có thể đưa vào hệ thống các giáo trình, slide bài giảng, file ghi âm, video bài giảng và các tài liệu liên quan để trợ lý phân tích, khai thác và cung cấp thông tin phục vụ việc học tập. Học viên có thể truy cập trợ lý trên các nền tảng phổ biến và đặt câu hỏi bất cứ lúc nào, tương tự như trợ lý dành cho người học. Các câu trả lời đều đi kèm trích dẫn nguồn tài liệu cụ thể, giúp người học dễ dàng kiểm tra và đối chiếu với nội dung gốc. Đây là giải pháp nhằm cá nhân hóa việc hỗ trợ học tập theo từng học phần, đồng thời khai thác hiệu quả kho học liệu do giảng viên cung cấp.
Tham luận về những định hướng hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của Hội Doanh nghiệp Lưu trữ Việt Nam, ThS. Đinh Thế Vinh cho rằng đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong lĩnh vực văn thư – lưu trữ gặp nhiều khó khăn hơn so với các lĩnh vực khác, trước hết do những rào cản về điều kiện kinh doanh và hành nghề. Hoạt động dịch vụ lưu trữ từng là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, gây trở ngại đáng kể cho doanh nghiệp, người làm nghề và sinh viên có mong muốn khởi nghiệp. Tuy nhiên, các chính sách gần đây đang theo hướng giảm bớt các điều kiện này, tạo thêm cơ hội cho hoạt động kinh doanh và khởi nghiệp.
ThS. Đinh Thế Vinh nhấn mạnh vai trò đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp đối với sinh viên thông qua thực tập, tham gia các công việc chỉnh lý, số hóa và hỗ trợ thành lập doanh nghiệp. Trong bối cảnh nhu cầu chỉnh lý, số hóa tài liệu tăng mạnh sau sáp nhập đơn vị hành chính, ngành Lưu trữ đang đứng trước tình trạng thiếu nhân lực, trong khi một bộ phận sinh viên chưa thực sự kiên trì gắn bó với nghề. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ còn thiếu đồng bộ; mỗi ngành và địa phương sử dụng các phần mềm khác nhau. Vì vậy, ThS. Đinh Thế Vinh đề xuất tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước để xây dựng hệ thống phần mềm lưu trữ điện tử thống nhất, liên thông từ đào tạo đến việc sử dụng nguồn nhân lực.
Thảo luận tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về yêu cầu đổi mới quản trị, ứng dụng công nghệ và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn thư – lưu trữ và quản trị văn phòng. Trước hết, đổi mới quản trị văn phòng cần chuyển từ cách làm dựa trên kinh nghiệm sang quản trị bằng hệ thống, đồng thời thay đổi nhận thức về vị trí của công tác văn phòng từ hoạt động hành chính đơn thuần thành một chức năng có vai trò kết nối và hỗ trợ quản trị doanh nghiệp. Việc kết hợp giữa nghiệp vụ chuyên môn và công nghệ số được xem là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, quy trình và hoạt động điều hành. Các đại biểu nhấn mạnh vai trò trung tâm của con người, yêu cầu người học không chỉ vững nghiệp vụ mà còn phải có tư duy hệ thống, kỹ năng số, khả năng phân tích thông tin và kỹ năng giao tiếp. Về ứng dụng công nghệ, các giải pháp như mô phỏng thực hành ảo, cổng thông tin thông minh và AI nội bộ được giới thiệu nhằm tạo môi trường thực hành, kết nối hệ thống và khai thác dữ liệu một cách an toàn. Bên cạnh đó, đổi mới quản trị mở ra cơ hội phát triển các dịch vụ mới, tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên tham gia thực tiễn và khởi nghiệp. Các đại biểu thống nhất rằng đổi mới sáng tạo cần gắn với nền tảng chuyên môn, công nghệ và năng lực quản trị bền vững.
Phát biểu bế mạc Hội thảo, PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Vân cảm ơn những chia sẻ và ý kiến đóng góp quý giá của các đại biểu. Các ý kiến thể hiện tính đa dạng về góc tiếp cận, sâu sắc về nội dung và gợi mở nhiều hướng nghiên cứu mới cho lĩnh vực văn thư – lưu trữ và quản trị văn phòng hiện nay. PGS. TS. Nguyễn Thị Thu Vân bày tỏ hy vọng rằng những trao đổi thiết thực, những góc nhìn mới và những đề xuất có giá trị này sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển chung trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới mô hình quản trị hiện nay.
Đinh Hương
