Nguyễn Thị Hải Lý
Đàm Đình Oánh
Đảng ủy xã Krông Buk, tỉnh Đắk Lắk
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ công chức của xã Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk đã bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, từng bước nâng cao hiệu quả giải quyết công việc. Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ công chức vẫn còn một số hạn chế nhất định. Bài viết đánh giá chất lượng công chức và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức xã Krông Búk, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn mới.
Từ khóa: Công chức cấp xã; chất lượng công chức; sáp nhập đơn vị hành chính; xã Krông Búk; tỉnh Đắk Lắk.
1. Đặt vấn đề
Sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động và phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp. Quá trình này không chỉ làm thay đổi địa giới hành chính và tổ chức bộ máy mà còn đặt ra những yêu cầu mới đối với chất lượng hoạt động của chính quyền cấp xã, đặc biệt là đội ngũ công chức – lực lượng trực tiếp tổ chức triển khai, thực thi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và cung ứng dịch vụ công cho Nhân dân.
Xã Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk được thành lập từ ngày 01/7/2025 trên cơ sở sáp nhập xã Cư Né và Chứ Kbô, thuộc huyện Krông Búk (cũ). Với diện tích tự nhiên 134,83 km², gồm 39 thôn, buôn, dân số hơn 30 nghìn người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 35%1. Với địa bàn rộng, dân cư đông, cơ cấu dân tộc, tôn giáo đa dạng và tỷ lệ thôn, buôn khó khăn còn tương đối cao, xã Krông Búk là trường hợp điển hình phản ánh những thách thức đặt ra đối với chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Việc nghiên cứu thực trạng chất lượng đội ngũ công chức xã Krông Búk góp phần làm rõ mức độ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước ở cơ sở sau sáp nhập; đồng thời, cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công chức cấp xã trong giai đoạn tiếp theo.
2. Thực trạng chất lượng đội ngũ công chức xã Krông Búk sau sắp xếp đơn vị hành chính
Thứ nhất, về trình độ đào tạo, bồi dưỡng.
(1) Về trình độ chuyên môn, đội ngũ công chức xã Krông Búk cơ bản đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn theo quy định. Trong tổng số 56 công chức, trình độ đào tạo đại học chiếm tỷ lệ chủ yếu. Cụ thể, khối Đảng có 18/18 công chức trình độ đại học, trong đó 2 công chức có trình độ trên đại học; khối Mặt trận có 9/10 công chức trình độ đại học, 1 công chức trình độ trên đại học; khối chính quyền có 32/37 công chức trình độ đại học, 4 công chức trình độ trên đại học và còn 1 công chức trình độ trung cấp đang trong quá trình hoàn thiện chương trình đào tạo đại học2.
(2) Về trình độ lý luận chính trị, kết quả thống kê cho thấy, trình độ trung cấp lý luận chính trị chiếm tỷ trọng lớn ở cả ba khối công tác. Tuy nhiên, mức độ bao phủ chưa đồng đều, đặc biệt tại khối chính quyền. Cụ thể, khối chính quyền còn 13/33 công chức chưa được đào tạo lý luận chính trị, trong khi khối Đảng còn 3/18 công chức chưa qua đào tạo.
(3) Về trình độ quản lý nhà nước, đa số công chức đã được bồi dưỡng và bổ nhiệm ngạch theo quy định, song tỷ lệ công chức có chứng chỉ quản lý nhà nước còn chưa đồng đều giữa các khối. Cụ thể, khối Đảng có 11/18 công chức, khối Mặt trận có 05/10 công chức và khối chính quyền có 15/33 công chức3. Điều này cho thấy, công tác đào tạo, bồi dưỡng về quản lý nhà nước đã được triển khai, nhưng vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn trong điều kiện xã mới sau sáp nhập với quy mô quản lý mở rộng và khối lượng công việc gia tăng đáng kể.
Thứ hai, về năng lực hành chính.
Trong thực tiễn thực thi công vụ, năng lực hành chính của đội ngũ công chức được thể hiện khá rõ qua việc tuân thủ nghiêm quy trình tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính. Cơ chế một cửa và một cửa điện tử liên thông được vận hành tương đối hiệu quả, góp phần nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và giảm phiền hà cho người dân. Công chức các bộ phận chuyên môn cơ bản thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn sau sáp nhập.
Thứ ba, về năng lực số.
Toàn bộ công chức ở cả ba khối Đảng, Mặt trận và chính quyền đã sử dụng thành thạo các nền tảng số phục vụ công việc, như: hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp, phần mềm quản lý văn bản iDesk/iOffice và các phần mềm quản lý hồ sơ công việc chuyên ngành. Tính đến tuần 2 tháng 12/2025, xã Krông Búk được xếp loại xuất sắc về chất lượng phục vụ trên môi trường điện tử với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 86,99%, tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đạt 100% và tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 80,26%4. Bên cạnh đó, xã đã triển khai 100% chữ ký số cho cán bộ lãnh đạo và tích cực hỗ trợ người dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 1, mức độ 2, với hơn 90% công dân trên địa bàn đã được hỗ trợ đăng ký. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chính quyền số, xã hội số ở địa phương. Tuy nhiên, năng lực số vẫn còn tồn tại những hạn chế nhất định: một bộ phận công chức còn hạn chế về kỹ năng số.
Thứ tư, về năng lực đổi mới và thích ứng.
Năng lực đổi mới và thích ứng của đội ngũ công chức xã Krông Búk được thể hiện rõ nét trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đội ngũ công chức đã nhanh chóng ổn định tư tưởng, tổ chức và phương thức làm việc, vận hành tương đối hiệu quả bộ máy mới được hình thành từ hai xã Cư Né và Chứ Kbô, không để xảy ra gián đoạn trong quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công.
Đáng chú ý, đã có sự chuyển biến trong tư duy phục vụ, từ mô hình chính quyền nặng về hành chính sang chính quyền phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Công chức chủ động đổi mới phương thức tiếp cận, tuyên truyền và tương tác với người dân, kết hợp hài hòa giữa các hình thức truyền thống (loa truyền thanh, hội nghị) và các nền tảng hiện đại, như: Zalo, Facebook. Một điểm nhấn sáng tạo là việc tổ chức livestream quảng bá nông sản địa phương, thu hút hàng trăm nghìn lượt tiếp cận và góp phần kết nối tiêu thụ, xuất khẩu nông sản, qua đó, mở rộng vai trò của chính quyền cơ sở trong hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương.
Tuy nhiên, năng lực đổi mới và thích ứng vẫn chưa thật sự đồng đều trong toàn bộ đội ngũ. Một bộ phận công chức mới tiếp cận công việc sau sáp nhập còn lúng túng về kinh nghiệm thực tiễn và kỹ năng xử lý tình huống tại các địa bàn đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
3. Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ công chức xã Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk
Một là, tăng cường bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức công vụ, liêm chính và trách nhiệm phục vụ Nhân dân.
Cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng thiết thực, gắn với yêu cầu thực thi công vụ ở cấp xã. Việc học tập các nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cần được lồng ghép với phân tích các tình huống cụ thể trong quản lý đất đai, giải quyết thủ tục hành chính, công tác dân tộc, tôn giáo và xử lý khiếu nại, tố cáo, qua đó, giúp công chức nhận thức đầy đủ hơn trách nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý trong từng quyết định hành chính.
Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện và thực thi nghiêm các chuẩn mực đạo đức công vụ gắn với vị trí việc làm, nhất là đối với công chức trực tiếp tiếp xúc với người dân. Các chuẩn mực này cần được cụ thể hóa thành yêu cầu hành vi; đồng thời, gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát và tiêu chí đánh giá, xếp loại công chức hằng năm. Đặc biệt, cần phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu và đội ngũ lãnh đạo các bộ phận chuyên môn trong giữ gìn kỷ luật, kỷ cương hành chính, xây dựng văn hóa công vụ.
Hai là, nâng cao hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng năng lực hành chính của đội ngũ công chức xã.
Cần rà soát, đánh giá thực chất năng lực của từng công chức theo vị trí việc làm, làm cơ sở xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào các kỹ năng cốt lõi của quản lý nhà nước cấp xã, như: tham mưu, tổng hợp – phân tích, soạn thảo văn bản quản lý nhà nước, phối hợp liên ngành và xử lý tình huống hành chính, đặc biệt trong các lĩnh vực dễ phát sinh khiếu kiện, như: đất đai, xây dựng và chính sách dân tộc.
Song song với đào tạo, bồi dưỡng theo chương trình chuẩn, cần đẩy mạnh các hình thức bồi dưỡng tại chỗ thông qua giao nhiệm vụ cụ thể, luân chuyển công việc trong nội bộ cơ quan và phát huy vai trò kèm cặp, hỗ trợ của công chức có kinh nghiệm đối với công chức trẻ. Đây là giải pháp phù hợp với điều kiện ngân sách còn hạn chế của địa phương nhưng có hiệu quả thiết thực trong nâng cao năng lực hành chính. Đồng thời, cần từng bước chuyển từ cách tiếp cận “thực thi công vụ theo quy trình” sang “thực thi công vụ theo kết quả”, góp phần hình thành tư duy quản trị công hiện đại, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Ba là, phát triển năng lực số gắn với thúc đẩy đổi mới và khả năng thích ứng của đội ngũ công chức xã.
Nâng cao nhận thức của đội ngũ công chức về vai trò của chuyển đổi số như một quá trình đổi mới toàn diện phương thức quản lý và cung ứng dịch vụ công, thay vì chỉ là yêu cầu về kỹ thuật. Chuyển đổi số cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Bên cạnh đó, cần phát triển năng lực số theo nhóm đối tượng và vị trí việc làm, bảo đảm phù hợp với trình độ và đặc thù công tác của từng công chức.
Khuyến khích công chức trẻ phát huy vai trò nòng cốt trong đổi mới quy trình làm việc, hỗ trợ đồng nghiệp và lan tỏa văn hóa làm việc trên môi trường số trong cơ quan hành chính cấp xã. Đặc biệt, cần tạo môi trường khuyến khích đổi mới, sáng tạo và nâng cao khả năng thích ứng của đội ngũ công chức thông qua việc ghi nhận, đánh giá và nhân rộng các sáng kiến cải tiến quy trình giải quyết công việc, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và mức độ hài lòng của người dân.
Bốn là, đổi mới công tác đánh giá, sử dụng và tạo động lực làm việc cho đội ngũ công chức xã.
Tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá công chức theo hướng gắn với kết quả đầu ra và mức độ hài lòng của người dân, bổ sung các chỉ số cụ thể như tiến độ và chất lượng giải quyết hồ sơ, hiệu quả phối hợp công tác, tinh thần trách nhiệm và khả năng đổi mới, sáng tạo trong thực thi nhiệm vụ. Đồng thời, cần gắn chặt kết quả đánh giá với công tác sử dụng, đào tạo, quy hoạch và khen thưởng công chức, bảo đảm nguyên tắc đánh giá thực chất, công bằng và minh bạch, qua đó tạo động lực phấn đấu cho đội ngũ công chức. Bên cạnh chế độ đãi ngộ vật chất, cần chú trọng các biện pháp động viên tinh thần như ghi nhận thành tích, tạo cơ hội học tập, bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp, xây dựng môi trường công vụ tích cực, chuyên nghiệp, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
4. Kết luận
Qua nghiên cứu thực trạng chất lượng công chức tại xã Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk cho thấy, đội ngũ công chức cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn chuyển tiếp sau sáp nhập. Tuy nhiên, những hạn chế về tính đồng đều trong trình độ đào tạo, bồi dưỡng, năng lực hành chính hiện đại, năng lực số và cơ chế đánh giá gắn với kết quả đầu ra đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác quản lý công chức ở cấp xã. Các giải pháp nêu trên được đề xuất theo hướng đồng bộ, trọng tâm, gắn với vị trí việc làm và quản trị theo kết quả không chỉ có ý nghĩa đối với xã Krông Búk mà còn góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã ở các địa phương có điều kiện tương đồng trong tiến trình cải cách hành chính hiện nay.
Chú thích:
1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và xã hội. https://krongbuk.daklak.gov.vn/vi-tri-dia-ly-dieu-kien-tu-nhien-va-xa-hoi-144.html
2, 3. Ủy ban nhân dân xã Krông Búk (2025). Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026.
4. Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk (2025). Báo cáo kết quả đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công theo thời gian thực trên môi trường điện tử tỉnh Đắk Lắk tuần 2 tháng 12/2025.
Tài liệu tham khảo:
1. Đảng ủy xã Krông Búk (2025). Báo cáo sơ kết thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn xã năm 2025.
2. Ủy ban nhân dân xã Krông Búk (2025). Báo cáo kết quả phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2030.
3. Ủy ban nhân dân xã Krông Búk (2025). Báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
