(Quanlynhanuoc.vn) – Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới 2026 diễn ra tại Dubai trong bối cảnh trật tự toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, khi các quốc gia đồng thời đối mặt với áp lực tăng trưởng, bất định địa – chính trị, cách mạng công nghệ và yêu cầu phát triển bền vững. Với chủ đề “Định hình các Chính phủ Tương lai”, Hội nghị không chỉ là diễn đàn trao đổi chính sách cấp cao mà còn là không gian định hình tư duy chiến lược về mô hình nhà nước, phương thức quản trị và vai trò của Chính phủ trong thế kỷ XXI. Trong bối cảnh đó, việc đóng góp ý kiến của Học viện Hành chính và Quản trị công Việt Nam thông qua PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến – Giám đốc Học viện – thể hiện bước chuyển từ vị thế tiếp nhận sang chủ động chia sẻ kinh nghiệm cải cách thể chế, góp phần vào đối thoại toàn cầu về xây dựng các chính phủ hiệu quả, linh hoạt và lấy con người làm trung tâm.
Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới 2026 (World Governments Summit – WGS 2026) diễn ra từ ngày 03 – 05/02/2026 tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất với chủ đề “Shaping Future Governments”- Định hình các Chính phủ Tương lai. Đây là một trong những diễn đàn chính trị – quản trị lớn nhất thế giới, quy tụ các nguyên thủ quốc gia, bộ trưởng, lãnh đạo các tổ chức quốc tế, giới học giả và cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo nhằm chia sẻ tầm nhìn chiến lược, chính sách và giải pháp thực thi trong bối cảnh thế giới đang chuyển đổi sâu sắc.
Với hơn 6.000 đại biểu, trên 35 nguyên thủ quốc gia, đại diện hơn 150 chính phủ và khoảng 500 bộ trưởng cùng nhiều chủ tịch, tổng Giám đốc các Tập đoàn lớn tham dự, cùng hơn 445 phiên thảo luận đa lĩnh vực, WGS 2026 không chỉ là không gian trao đổi tri thức cấp cao mà còn là nền tảng hành động thúc đẩy đổi mới quản trị, hợp tác quốc tế và hoạch định chiến lược toàn cầu. Các chủ đề trọng tâm của Hội nghị trải rộng từ quản trị toàn cầu và lãnh đạo hiệu quả; phúc lợi xã hội và phát triển năng lực con người; thịnh vượng kinh tế và đầu tư chiến lược; tương lai đô thị và biến động nhân khẩu học; đến các biên giới phát triển mới như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu. Điểm đặc biệt của WGS 2026 là cách tiếp cận liên ngành, kết hợp giữa chính sách công, công nghệ, kinh tế và xã hội, với một tầm nhìn xuyên suốt: xây dựng các chính phủ thông minh, linh hoạt, dựa trên dữ liệu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thiết kế các mô hình phát triển lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững dựa trên tầm nhìn dài hạn.
Phiên bàn tròn cấp cao: Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm cải cách thể chế
Một trong những điểm nhấn quan trọng của WGS 2026 là phiên tọa đàm cấp Bộ trưởng “Định hình Chính phủ Tương lai I: Thành tựu và thách thức ở khu vực Nam bán cầu” diễn ra ngày 04/02/2026. Đây là không gian đối thoại đa chiều về các mô hình cải cách thể chế và quản trị công dưới góc nhìn quốc gia, khu vực và toàn cầu. Đây là không gian đối thoại chiến lược nhằm tìm lời giải cho “áp lực kép”: Thúc đẩy tăng trưởng đột phá trong khi vẫn bảo đảm ổn định xã hội trước các biến số như chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và già hóa dân số.
Phiên tọa đàm bàn tròn quy tụ các bộ trưởng, lãnh đạo các cơ quan chính phủ, các tổ chức quốc tế và đại diện các học giả đến từ châu Á – Thái Bình Dương, châu Phi, châu Mỹ Latinh và Đông Âu. Đại diện Chính phủ và Lãnh đạo cấp cao. Lãnh đạo các Tổ chức Quốc tế và học giả uy tín, các chuyên gia dẫn dắt các mạng lưới quản trị toàn cầu.
Vượt ra khỏi các khuôn khổ lý thuyết, tọa đàm tập trung vào các giải pháp thực chất nhằm cải cách thể chế: xây dựng mô hình quản trị linh hoạt, thích ứng với kỷ nguyên AI và dữ liệu lớn; tối ưu hóa dịch vụ công: nâng cao năng lực hành chính để phục vụ người dân tốt hơn, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển; thu hẹp khoảng cách: giảm thiểu sự bất bình đẳng và hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) trong một thế giới nhiều biến động.
PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công Việt Nam, tham dự phiên tọa đàm bàn tròn cấp cao trong khuôn khổ Hội nghị. Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang biến động nhanh, sâu và khó dự báo, câu hỏi trung tâm của quản trị quốc gia hiện nay không chỉ là làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn mà quan trọng hơn là quản trị như thế nào để phát triển bền vững, bao trùm và không ai bị bỏ lại phía sau.
Chia sẻ kinh nghiệm từ Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh rằng cải cách thể chế không đơn thuần là cải cách kỹ thuật quản lý, mà là lựa chọn chiến lược về con đường phát triển, có ý nghĩa quyết định đối với việc mở ra một kỷ nguyên phát triển mới của quốc gia. Việt Nam bước vào năm 2026 với những thành tựu kinh tế đáng kể, song đồng thời cũng đứng trước một ngã rẽ mang tính cấu trúc: hoặc bứt phá để trở thành nước phát triển, hoặc đối mặt nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình khi các động lực tăng trưởng truyền thống dần cạn kiệt.
Một lợi thế đặc biệt của Việt Nam, theo PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, là nguồn “vốn xã hội” quý giá gồm sự ổn định chính trị, đồng thuận xã hội và niềm tin của người dân vào công cuộc đổi mới. Chính nền tảng này cho phép Việt Nam triển khai những cải cách lớn, khó và nhạy cảm, kể cả những thay đổi trực tiếp tác động tới bộ máy và phương thức quản trị truyền thống.
Trên nền tảng đó, Việt Nam đã xác lập tầm nhìn cải cách thể chế mang tính tổng thể và dài hạn, được cụ thể hóa trong các nghị quyết chiến lược của Đại hội XIV của Đảng, với triết lý xuyên suốt: Nhà nước kiến tạo – Thị trường dẫn dắt – Xã hội đồng hành – Người dân là trung tâm. Cải cách thể chế được triển khai theo hướng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thể chế hóa mô hình tăng trưởng mới dựa trên kinh tế số và chuyển đổi xanh, chuyển đổi tư duy pháp lý từ “quản lý” sang “kiến tạo”, đồng thời gắn cải cách thể chế với hội nhập quốc tế sâu rộng và tự chủ chiến lược.
Đặc biệt, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh việc gắn cải cách thể chế với cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực hành động của Nhà nước. Trong giai đoạn 2024 – 2025, Việt Nam đã tiến hành tái cấu trúc sâu rộng bộ máy hành chính ở cả trung ương và địa phương, đi đôi với phân cấp, phân quyền và tăng cường trách nhiệm giải trình. Mục tiêu không chỉ là tinh giản để tiết kiệm chi phí mà quan trọng hơn là rút ngắn quá trình ra quyết định, đưa chính quyền đến gần người dân hơn, nâng cao chất lượng dịch vụ công và giải phóng nguồn lực cho phát triển và an sinh xã hội.
Từ thực tiễn, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến khẳng định cải cách thể chế ở Việt Nam đang trực tiếp chuyển hóa thành năng lực điều hành thực chất, niềm tin xã hội và dư địa phát triển mới, thể hiện qua việc tháo gỡ nhiều điểm nghẽn kéo dài và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong bối cảnh toàn cầu nhiều bất ổn.
Phát biểu kết luận, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến khái quát ba thông điệp then chốt cho tư duy về Chính phủ tương lai:
Thứ nhất, Chính phủ tương lai không phải là chính phủ có nhiều quyền lực hơn, mà là chính phủ có năng lực hành động cao hơn.
Thứ hai, tinh gọn bộ máy không làm thu hẹp vai trò của Nhà nước mà nâng cao chất lượng quản trị của Nhà nước.
Thứ ba, phát triển bền vững không thể tách rời công bằng xã hội và hạnh phúc con người.
Theo PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Chính phủ tương lai không thể chỉ được thiết kế dựa trên công nghệ mà phải được xây dựng trên ba trụ cột căn bản: pháp quyền, đạo đức công vụ và niềm tin xã hội. Trên tinh thần đó, Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cải cách thể chế của mình như một đóng góp thực tiễn cho đối thoại toàn cầu về “Định hình Chính phủ tương lai”, đồng thời khẳng định mong muốn trở thành đối tác tin cậy, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế trong nỗ lực hướng tới phát triển bền vững, hòa bình và thịnh vượng chung.
Sự hiện diện và đóng góp của Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công tại phiên bàn tròn cấp Bộ trưởng không chỉ nâng cao tiếng nói Việt Nam trong đối thoại chính sách toàn cầu mà còn khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của Học viện như một trung tâm tri thức, đối tác học thuật và cầu nối chính sách giữa Việt Nam và thế giới. Đây cũng là cơ hội quan trọng để Học viện xác lập vị thế là đối tác học thuật uy tín và cầu nối chính sách trọng yếu giữa Việt Nam với cộng đồng quốc tế. Thông qua diễn đàn này, Học viện không chỉ mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế mà còn kiến tạo những giá trị mới trong nghiên cứu và đào tạo, thúc đẩy tiến trình hội nhập toàn diện và bền vững.
World Governments Summit 2026 một lần nữa khẳng định vai trò của quản trị như nền tảng cho phát triển bền vững trong thế kỷ XXI. Trong bức tranh chung đó, Việt Nam không chỉ là người học hỏi mà đang từng bước trở thành người chia sẻ kinh nghiệm và đối tác tri thức, góp phần định hình tư duy và giải pháp cho các chính phủ tương lai – hiệu quả hơn, nhân văn hơn và bền vững hơn.
PV
