(Quanlynhanuoc.vn) – Trong hai ngày 26 – 27/3/2026, Hội thảo khoa học và thực tiễn quốc tế lần thứ VII với chủ đề: “Nhân cách trong hệ thống quản lý” đã diễn ra thành công tốt đẹp. Đây là diễn đàn học thuật uy tín do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (RANEPA) tổ chức thường niên theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến.
Hội thảo đã thu hút hơn 450 chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý đến từ 13 quốc gia, bao gồm: Việt Nam, Azerbaijan, Belarus, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Indonesia, Kazakhstan, Cuba, Kyrgyzstan, Nga, Transnistria, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan. PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công (trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) dự trực tuyến và có bài tham luận.
Các tham luận tại Hội thảo đã tập trung làm rõ cơ sở lý luận, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thảo luận triển vọng của các quá trình hội nhập trong xã hội hiện đại, với định hướng xuyên suốt là phát huy tiềm năng con người trong hệ thống quản trị.
Đổi mới tư duy: khơi thông “điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn”
Tại phiên thảo luận toàn thể với chủ đề “Hội nhập như một cơ chế phát triển xã hội, tổ chức và cá nhân”, lãnh đạo các Học viện Hành chính đã cùng phân tích vai trò trung tâm của con người trước những biến động phức hợp của thời đại.
Trong tham luận tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công (trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), đã đưa ra một cách tiếp cận có tính nền tảng: trong kỷ nguyên biến động, quản lý trước hết là năng lực tư duy – khả năng nhận thức đúng thực tại và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp. PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh một luận điểm có ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc:“Trong bất kỳ cuộc cải cách nào, trở ngại lớn nhất không phải là công nghệ hay nguồn lực, mà là cách chúng ta tư duy về vấn đề và lựa chọn giải pháp. Nếu tư duy không thay đổi, chính tư duy sẽ trở thành điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn.”
Từ đó, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến chỉ ra rằng, nhiều “điểm nghẽn” trong phát triển không nằm ở thiếu chính sách, mà nằm ở cách hiểu và cách thực thi. Nếu tư duy không được đổi mới, chính tư duy sẽ trở thành rào cản lớn nhất của cải cách.
Ba trụ cột của tư duy quản trị hiện đại
Trên cơ sở phân tích bối cảnh chuyển đổi sâu sắc của xã hội và tổ chức, tham luận đã định hình ba trụ cột của tư duy quản lý hiện đại:
(1) Tư duy hệ thống: nhìn nhận vấn đề trong tổng thể liên kết đa chiều, gắn kết các mục tiêu ngắn hạn với dài hạn, quốc gia với toàn cầu.
(2) Tư duy thích ứng: đề cao năng lực điều chỉnh linh hoạt, học hỏi liên tục trong môi trường bất định.
(3) Tư duy kiến tạo giá trị: chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển, lấy kết quả và giá trị công làm trung tâm.
Ba trụ cột này phản ánh một chuyển dịch căn bản từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại, hướng tới hiệu quả thực chất và phát triển bền vững.
Công nghệ và con người: tái định hình nền tảng quản trị
Một điểm nhấn đáng chú ý trong tham luận là cách tiếp cận về trí tuệ nhân tạo (AI) như một “hạ tầng nhận thức” mới của quản trị. AI mở ra khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu và thời gian thực, song không thể thay thế con người ở những khía cạnh cốt lõi: lựa chọn giá trị, hiểu bối cảnh và chịu trách nhiệm.
Theo đó, làm chủ công nghệ thực chất là làm chủ tư duy; đồng thời, tư duy quản lý không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn chịu sự chi phối của môi trường thể chế. Một thể chế khuyến khích đổi mới, đề cao trách nhiệm giải trình sẽ tạo điều kiện hình thành tư duy quản trị hiện đại; ngược lại, cơ chế thiên về kiểm soát sẽ kìm hãm sáng tạo.
Từ tư duy đến hành động: định hướng cho cải cách quản trị
Để thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực thi, tham luận đề xuất bốn định hướng mang tính đột phá: xây dựng thể chế học hỏi thông qua các cơ chế thí điểm chính sách; đổi mới đào tạo khu vực công theo hướng phát triển năng lực tư duy; thiết lập văn hóa trách nhiệm và giải trình dựa trên kết quả; và, phát triển nền quản trị dựa trên dữ liệu.
Những định hướng này cùng hướng tới một chuyển đổi căn bản, từ quản lý dựa trên quy trình sang quản trị dựa trên kết quả, từ kinh nghiệm sang bằng chứng, từ ổn định sang thích ứng.
Sự giao thoa tri thức và kết nối kinh nghiệm quốc tế
Hội thảo cũng ghi nhận những chia sẻ thực tiễn từ các đối tác quốc tế, tạo nên một bức tranh đa diện về quản trị:
Bà Aigul Kalchakeeva, Giám đốc Học viện Quản lý nhà nước trực thuộc Tổng thống Cộng hòa Kyrgyzstan mang tên J. Abdrakhmanov, đã chia sẻ kinh nghiệm quản lý của các nhà sáng lập quốc gia, nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo và kế thừa các giá trị truyển thống để nâng cao hiệu quả của dịch vụ công.
Bà Mercedes Delgado Fernández, Hiệu trưởng Trường Cao cấp Đào tạo cán bộ nhà nước và Chính phủ Cộng hòa Cuba, đã trình bày mô hình năng lực công chức, các chuẩn mực đạo đức và phương pháp đánh giá đội ngũ quản lý tại Cuba.
Ông Jasur Salikhov, Giám đốc Học viện Chính sách và Quản lý nhà nước trực thuộc Tổng thống Cộng hòa Uzbekistan, tập trung phân tích các cải cách hành chính và vai trò của chúng trong việc hình thành nhân cách của nhà lãnh đạo hiện đại.
Kết thúc Hội thảo, các đại biểu thống nhất rằng quản trị hiện đại đang dịch chuyển từ kiểm soát quy trình sang chú trọng vào kết quả và nhân văn.
Sự tham gia tích cực và những đóng góp học thuật có chiều sâu của lãnh đạo Học viện Hành chính và Quản trị công tại hội thảo không chỉ khẳng định uy tín của Học viện trong mạng lưới hợp tác quốc tế, mà còn góp phần lan tỏa những tư duy mới về quản trị công trong bối cảnh hội nhập.
Quỳnh Hoa
