(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 15/4/2026, Khoa Khoa học liên ngành – Ngoại ngữ – Tin học, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam”. PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Trưởng khoa Khoa học liên ngành – Ngoại ngữ – Tin học chủ trì Hội thảo. Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến đến các Phân hiệu của Học viện.
Hội thảo thu hút sự tham gia đông đảo của các nhà khoa học trong và ngoài Học viện, cùng các giảng viên, học viên, sinh viên Khoa Khoa học liên ngành – Ngoại ngữ – Tin học.
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà, nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện, việc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị trở thành yêu cầu tất yếu. Đặc biệt, sự chuyển dịch từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang tư duy quản trị công hiện đại là chìa khóa để bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững.
Quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị là hai phạm trù có mối quan hệ biện chứng: đổi mới hệ thống chính trị tạo tiền đề cho quản trị công, và ngược lại, quản trị công hiện đại chính là động lực để tối ưu hóa cấu trúc và vận hành của hệ thống chính trị. Việc nghiên cứu chủ đề này không chỉ góp phần củng cố cơ sở khoa học cho công cuộc đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước mà còn phục vụ trực tiếp nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học của Học viện trong giai đoạn mới. PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà mong nhận được nhiều ý kiến tham luận, chia sẻ của các chuyên gia, nhà khoa học tập trung làm rõ các nội dung: sự cần thiết của việc đổi mới hệ thống chính trị gắn với nền quản trị công; phát huy dân chủ, sự tham gia của người dân và tác động của Chính phủ số đến các thành tố trong hệ thống chính trị; kinh nghiệm quốc tế về quản trị công và kinh nghiệm cho đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam; đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm thúc đẩy nền quản trị công hiệu lực, hiệu quả.
Với chủ đề “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”, PGS.TS. Nguyễn Thanh Bình cho rằng, trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, vấn đề nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công đang là một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình cải cách bộ máy nhà nước ở Việt Nam.
Thực tiễn cho thấy, chất lượng quản trị công không chỉ phản ánh năng lực quản lý của Nhà nước mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm hiệu quả thực thi chính sách, nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song hiệu lực, hiệu quả quản trị công ở Việt Nam hiện nay vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, như: sự chồng chéo trong chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan; hiệu quả phối hợp giữa các cấp, các ngành chưa cao, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy quản trị, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực thực thi của bộ máy nhà nước.
Tham luận tại Hội thảo, TS. Đỗ Thu Hường nhấn mạnh, đổi mới hệ thống chính trị là một nội dung trọng tâm mang tính chiến lược, là điều kiện then chốt để nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững. Nếu Đại hội XIII đặt nền tảng với yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thì Đại hội XIV tiếp tục phát triển theo hướng đổi mới mạnh mẽ hơn về chất, gắn với yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hiện đại và thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đặc biệt, Đại hội XIV nhấn mạnh tư duy quản trị quốc gia hiện đại, chuyển từ “quản lý” sang “quản trị”, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, đề cao trách nhiệm giải trình, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Đồng thời, yêu cầu tăng cường pháp quyền đi đôi với đạo đức công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; phát huy vai trò giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội. Như vậy, đổi mới hệ thống chính trị theo tinh thần Đại hội XIII và XIV là cuộc cách mạng về tổ chức và tư duy, nhằm tạo ra một bộ máy vận hành thông suốt, liêm chính, đủ sức dẫn dắt đất nước trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bàn về vai trò của Chính phủ điện tử trong quản trị phát triển đô thị thông minh ở Việt Nam hiện nay, TS. Lê Thị Tươi cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số, chính phủ điện tử giữ vai trò là nền tảng thể chế – công nghệ và có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả quản trị và phát triển đô thị thông minh ở Việt Nam.
Từ góc độ quản trị công, bà khẳng định, đô thị thông minh không chỉ là sự ứng dụng công nghệ mà là một mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, tính minh bạch và sự tham gia của người dân. Trong đó, chính phủ điện tử không đơn thuần là công cụ kỹ thuật mà là phương thức đổi mới toàn diện hoạt động quản lý nhà nước, góp phần tích hợp dữ liệu, nâng cao chất lượng ra quyết định và tăng cường tương tác giữa chính quyền với xã hội. Đồng thời, nhấn mạnh, việc phát triển đô thị thông minh ở Việt Nam cần gắn với việc hoàn thiện chính phủ điện tử, chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị, lấy dữ liệu và người dân làm trung tâm và dữ liệu làm cơ sở cho quá trình ra quyết định.
Từ kinh nghiệm của một số nước, như: Anh, New Zealand, Singapore, Estonia, TS. Đặng Đình Tiến cho rằng, các quốc gia trên thế giới đã chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang các mô hình quản trị công hiện đại, như: quản trị công mới (New Public Management), quản trị tốt (Good Governance), quản trị số. Điểm chung của các mô hình này là hướng tới nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực công, tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và lấy người dân làm trung tâm. TS. Đặng Đình Tiến nhấn mạnh, không tồn tại một mô hình quản trị công mang tính khuôn mẫu chung mà xu hướng chủ đạo là sự tích hợp linh hoạt các yếu tố ưu việt của nhiều mô hình khác nhau.
Đối với Việt Nam, vấn đề cốt lõi không phải là sao chép kinh nghiệm quốc tế mà là tiếp thu có chọn lọc, phù hợp với điều kiện đặc thù quốc gia. Trên cơ sở đó, ông đưa ra một số khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam theo hướng hiện đại, hiệu quả và phù hợp với bối cảnh phát triển mới, như: chuyển đổi tư duy quản trị (chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm); hoàn thiện thể chế theo hướng minh bạch và trách nhiệm giải trình; phát triển nguồn nhân lực khu vực công; tăng cường sự tham gia của người dân và xã hội, …
Xoay quanh chủ đề “Quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam”, Hội thảo nhận được nhiều ý kiến chia sẻ của các chuyên gia, nhà khoa học. Trong đó, các ý kiến đều thống nhất:
(1) Về nhận thức lý luận, cần nhìn nhận quản trị công và đổi mới hệ thống chính trị có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau, đổi mới quản trị công phải đặt trong tổng thể đổi mới hệ thống chính trị;
(2) Về xu hướng phát triển, cần chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, từ “ban hành” sang “tổ chức thực thi”, từ lý thuyết sang thực chứng, từ kiểm soát sang kiến tạo phát triển. Quản trị công hiện đại nhấn mạnh quản lý theo kết quả, huy động đa dạng nguồn lực và phát huy vai trò của người dân, doanh nghiệp;
(3) Về đổi mới hệ thống chính trị: tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả; đổi mới phương thức lãnh đạo và vận hành, chuyển sang mô hình quản trị linh hoạt, dựa trên dữ liệu, tăng cường phân cấp, phân quyền và trách nhiệm giải trình;
(4) Về yêu cầu thực tiễn: cần giải quyết các “điểm nghẽn” về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực; đồng thời, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp cơ sở, gắn với bối cảnh chuyển đổi số và phát triển nhanh, bền vững.
Kết luận Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà trân trọng cảm ơn các ý kiến tham luận của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học. Hội thảo đã góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản trị công gắn với đổi mới hệ thống chính trị; đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quản trị theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.
Các tham luận và trao đổi đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học và gợi mở giải pháp quan trọng, không chỉ giúp nhận diện những hạn chế, thách thức mà còn định hướng cho quá trình hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng bộ máy và nguồn nhân lực. Kết quả Hội thảo là nguồn tư liệu có giá trị, phục vụ thiết thực cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và tham mưu chính sách, góp phần thúc đẩy đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam trong thời gian tới.
Nguyễn Thùy – Khánh Huyền
