Innovating leadership activities in the two-level local government model: a case study in Hanoi
TS. Nguyễn Thị Ninh
Trường Đại học Phương Đông
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh cải cách tổ chức bộ máy nhà nước và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, việc đổi mới hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang trở thành một yêu cầu quan trọng ở Việt Nam. Bài viết phân tích cơ sở lý luận về mô hình chính quyền địa phương hai cấp và vai trò của hoạt động lãnh đạo trong hệ thống chính trị địa phương; đồng thời, đánh giá thực trạng hoạt động lãnh đạo trong quá trình vận hành mô hình này tại Hà Nội. Trên cơ sở phân tích các kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, góp phần nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản trị địa phương trong giai đoạn phát triển mới.
Từ khóa: Chính quyền địa phương hai cấp; đổi mới lãnh đạo; quản trị địa phương; cải cách hành chính; Hà Nội.
Abstract: In the context of reforming the state apparatus and enhancing the effectiveness of local governance, innovating leadership practices within the two-level local government model has become an important requirement in Vietnam. This article analyzes the theoretical foundations of the two-level local government model and the role of leadership activities in the local political system, while also evaluating the current state of leadership activities in the operation of this model in Hanoi. Based on an analysis of the achievements, limitations, and their underlying causes, the article proposes several solutions for further innovating leadership methods, thereby contributing to improving the effectiveness and efficiency of local governance in the new stage of development.
Keywords: two-level local government; leadership innovation; local governance; administrative reform; Hanoi.
1. Đặt vấn đề
Cải cách tổ chức bộ máy nhà nước và nâng cao hiệu quả quản trị công là một trong những định hướng quan trọng của quá trình đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, việc tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả đang được quan tâm đặc biệt. Một trong những xu hướng cải cách là nghiên cứu và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp nhằm giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp và nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở. Trong mô hình này, hoạt động lãnh đạo đóng vai trò quyết định đối với hiệu quả vận hành của hệ thống chính quyền địa phương. Phương thức lãnh đạo cần được đổi mới theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu và tăng cường trách nhiệm giải trình.
Với vị trí là trung tâm chính trị, hành chính và kinh tế lớn của cả nước, Hà Nội là thành phố có nhiều đặc thù về quy mô dân số, cơ cấu hành chính và tốc độ đô thị hóa. Do đó, nghiên cứu trường hợp Hà Nội có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng như các yêu cầu đổi mới hoạt động lãnh đạo trong bối cảnh quản trị đô thị hiện đại.
2. Yêu cầu mới đối với hoạt động lãnh đạo
Trong bối cảnh tinh gọn bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hoạt động lãnh đạo đòi hỏi người lãnh đạo đòi hỏi những chuyển dịch mang tính đột phá để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nhà nước.
Thứ nhất, cần phải chuyển đổi tư duy trong hoạt động lãnh đạo từ tư duy quản lý hành chính thụ động sang quản trị kiến tạo và chủ động phục vụ. Khi không còn cấp trung gian, cấp cơ sở chuyển từ vai trò cơ quan chấp hành thuần túy sang chủ thể trực tiếp quản lý phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn. Người đứng đầu cần từ bỏ tư duy hành chính mệnh lệnh, thụ động trông chờ hướng dẫn để chuyển sang tư duy kiến tạo phát triển. Quy trình ban hành quyết định chỉ đạo phải bám sát thực tiễn, tháo gỡ trực diện các rào cản từ cơ sở, hiện thực hóa nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Điều này đòi hỏi người lãnh đạo phải có tư duy đổi mới, sáng tạo, sẵn sàng hành động vì lợi ích chung.
Thứ hai, kiến tạo quyết định dựa trên nền tảng dữ liệu thực tế và khoa học. Mô hình hai cấp đòi hỏi hệ thống thông tin phải thông suốt và tức thời để tối ưu hóa hiệu năng của bộ máy hành chính nhà nước. Theo đó, người lãnh đạo không thể chỉ đạo dựa trên cảm tính hay các báo cáo định kỳ truyền thống, mà phải chuyển sang phương thức quản trị dựa trên minh chứng và dữ liệu thực tế được cập nhật liên tục. Việc ứng dụng công nghệ để phân tích dữ liệu khoa học giúp dự báo chính xác các xu hướng, tối thiểu hóa sai sót và đẩy nhanh tốc độ phản ứng chính sách. Do đó, năng lực khai thác, phân tích dữ liệu và dự báo khoa học là điều kiện tiên quyết để ban hành các quyết sách nhanh chóng, chính xác và kịp thời trước các biến động của thực tiễn.
Thứ ba, công tác lãnh đạo trong chỉ đạo và ban hành các quyết định trong hoạt động lãnh đạo phải bảo đảm tính pháp lý tối thượng và chuẩn mực đạo đức công vụ. Mọi quyết định hành chính phải tuyệt đối nằm trong khuôn khổ pháp luật và tuân thủ nguyên tắc thượng tôn pháp luật để tránh nguy cơ lạm quyền khi thiếu vắng cơ quan giám sát. Song song đó, người lãnh đạo phải quán triệt sâu sắc các chuẩn mực đạo đức công vụ. Quyết định được ban hành phải lấy sự khách quan, minh bạch và lợi ích tối cao của cộng đồng làm thước đo hành động, loại bỏ hoàn toàn các biểu hiện của lợi ích nhóm hay tư duy nhiệm kỳ.
3. Thực trạng hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay tại Hà Nội
Một là, hoạt động lãnh đạo của chính quyền địa phương tại Hà Nội đã có những đổi mới rõ nét theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền và phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền cơ sở. Thành phố đã từng bước hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý giữa các cấp trên nhiều lĩnh vực, như: quản lý đô thị, đầu tư công, tài chính – ngân sách, quản lý đất đai, trật tự xây dựng và giải quyết thủ tục hành chính. Việc đẩy mạnh phân cấp đã góp phần giảm tải cho cấp thành phố, đồng thời tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong xử lý công việc phát sinh từ thực tiễn địa phương.
Hai là, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính quyền địa phương từng bước được cải thiện theo hướng đồng bộ, liên thông và rõ trách nhiệm hơn. Thành phố Hà Nội đã chú trọng xây dựng cơ chế phối hợp giữa các sở, ban, ngành với chính quyền cơ sở nhằm bảo đảm tính thống nhất trong quá trình triển khai chính sách và thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội. Việc phối hợp liên ngành được tăng cường trong các lĩnh vực, như: quản lý đô thị, bảo vệ môi trường, cải cách hành chính, an sinh xã hội, phòng, chống dịch bệnh và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.
Ba là, việc đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý nhà nước đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong hoạt động lãnh đạo của chính quyền địa phương. Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong triển khai xây dựng chính quyền điện tử và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hành chính công. Thành phố đã triển khai nhiều nền tảng số phục vụ công tác điều hành, quản lý văn bản điện tử, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến và kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước.
Bốn là, chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính quyền địa phương từng bước được nâng cao, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của quá trình cải cách hành chính và đổi mới quản trị địa phương. Thành phố Hà Nội đã quan tâm hơn đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là nâng cao năng lực quản lý, kỹ năng hành chính, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và khả năng thích ứng với yêu cầu quản trị hiện đại. Nhiều cán bộ, công chức đã có sự chuyển biến tích cực về tinh thần trách nhiệm, tác phong làm việc và thái độ phục vụ người dân.
Năm là, hiệu quả quản lý và điều hành phát triển kinh tế – xã hội của chính quyền địa phương tiếp tục được nâng cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của Thủ đô. Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền các cấp tại Hà Nội đã chủ động hơn trong xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Công tác quản lý đô thị, đầu tư hạ tầng, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển giáo dục, y tế và cải thiện môi trường sống của người dân được quan tâm triển khai đồng bộ.
Tuy nhiên, thời gian qua, hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Hà Nội vẫn còn một số hạn chế:
Thứ nhất, việc phân định chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giữa các cấp chính quyền trong một số lĩnh vực vẫn chưa thật sự rõ ràng và thống nhất. Trong thực tiễn quản lý, một số nội dung công việc vẫn còn hiện tượng giao thoa giữa cấp thành phố với cấp cơ sở, đặc biệt trong các lĩnh vực như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, quản lý đô thị, giải quyết thủ tục hành chính và cung ứng dịch vụ công. Điều này dẫn đến tình trạng chồng chéo trách nhiệm hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, làm kéo dài thời gian xử lý công việc và ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành. Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp liên thông giữa các cấp chính quyền trong một số trường hợp còn thiếu chặt chẽ, chưa bảo đảm tính đồng bộ và kịp thời trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách.
Thứ hai, chất lượng và năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức ở một số địa phương chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mô hình quản trị hiện đại. Mặc dù đội ngũ cán bộ cơ bản có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, song khả năng thích ứng với yêu cầu chuyển đổi số, quản trị thông minh và phương thức điều hành mới còn chưa đồng đều giữa các địa phương. Một bộ phận cán bộ vẫn còn hạn chế về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, năng lực phân tích dữ liệu, kỹ năng phối hợp liên ngành và tư duy quản trị theo hướng phục vụ người dân. Điều này làm ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu, tổ chức thực thi chính sách cũng như hiệu quả giải quyết công việc trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính ngày càng cao.
Thứ ba, cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp chưa thật sự toàn diện và hiệu quả. Việc đánh giá kết quả thực thi công vụ ở một số nơi vẫn còn mang tính hình thức, chủ yếu dựa trên báo cáo hành chính mà chưa gắn chặt với kết quả đầu ra và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, hệ thống tiêu chí đánh giá hiệu quả quản trị địa phương chưa được chuẩn hóa đầy đủ, dẫn đến khó khăn trong việc đo lường chất lượng điều hành giữa các đơn vị. Công tác kiểm tra, giám sát nội bộ ở một số địa phương còn thiếu tính thường xuyên và chưa phát hiện kịp thời những hạn chế, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Thứ tư, quá trình chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện bảo đảm thực hiện. Hệ thống thể chế và các quy định pháp lý liên quan chưa thực sự đồng bộ với yêu cầu đổi mới quản trị địa phương, khiến cho một số nội dung triển khai còn lúng túng trong thực tiễn. Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức và phương thức quản lý đòi hỏi thời gian thích nghi cả về cơ cấu bộ máy, quy trình điều hành và tư duy quản lý của đội ngũ cán bộ, công chức. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư cho chuyển đổi số, hiện đại hóa hạ tầng hành chính và xây dựng chính quyền điện tử tại một số địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.
4. Giải pháp đổi mới hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Hà Nội
Một là, đổi mới tư duy lãnh đạo theo hướng quản trị kiến tạo và phân quyền thực thi.
Để khắc phục tình trạng còn tồn tại tư duy hành chính truyền thống và sự phụ thuộc vào cấp trên trong quá trình ra quyết định, Hà Nội cần thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi tư duy lãnh đạo từ “quản lý hành chính” sang “quản trị kiến tạo phát triển”. Trọng tâm là thay đổi vai trò của người đứng đầu từ người chỉ đạo theo mệnh lệnh hành chính sang chủ thể kiến tạo thể chế, dẫn dắt phát triển và chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả đầu ra; đồng thời, cần thể chế hóa nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” thông qua việc ban hành hệ thống quy định rõ ràng về phân quyền thực chất, hạn chế tối đa cơ chế xin – cho và giảm các tầng nấc trung gian trong quy trình phê duyệt. Tiếp tục tăng cường trao quyền cho cấp xã, phường trong các lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống người dân, đi đôi với cơ chế kiểm soát quyền lực dựa trên kết quả thực thi và trách nhiệm giải trình.
Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế khuyến khích sáng tạo trong lãnh đạo, cho phép thử nghiệm chính sách ở cấp cơ sở (sandbox chính sách) đối với các mô hình quản lý đô thị mới, qua đó, thúc đẩy tư duy đổi mới, linh hoạt và chủ động trong điều hành.
Hai là, nâng cao chất lượng quyết định lãnh đạo dựa trên dữ liệu và bằng chứng khoa học.
Để khắc phục hạn chế trong việc ra quyết định còn dựa nhiều vào báo cáo hành chính và kinh nghiệm chủ quan, Hà Nội cần chuyển mạnh sang mô hình lãnh đạo dựa trên dữ liệu (data-driven governance). Trong đó, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu tích hợp dùng chung, bảo đảm liên thông giữa các ngành, lĩnh vực và các cấp chính quyền. Trên cơ sở đó, xây dựng trung tâm phân tích dữ liệu đô thị (Urban Data Center) để cung cấp thông tin thời gian thực phục vụ lãnh đạo ra quyết định.
Việc ban hành quyết định phải dựa trên các chỉ số định lượng, mô hình dự báo và phân tích xu hướng thay vì chỉ dựa vào báo cáo định kỳ. Đồng thời, cần ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và công cụ phân tích dự báo để hỗ trợ nhận diện sớm các vấn đề như ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường hay biến động dân cư. Đi kèm với đó là nâng cao năng lực phân tích dữ liệu cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo thông qua đào tạo bắt buộc về quản trị dữ liệu và ra quyết định dựa trên bằng chứng.
Ba là, bảo đảm tính pháp lý và chuẩn mực đạo đức trong hoạt động ban hành quyết định.
Để hạn chế nguy cơ chồng chéo, lạm quyền và thiếu kiểm soát trong bối cảnh tinh gọn bộ máy, Hà Nội cần tăng cường kỷ luật pháp lý trong toàn bộ quy trình ban hành quyết định hành chính. Trước hết, cần rà soát, chuẩn hóa và hệ thống hóa toàn bộ quy trình ban hành quyết định theo hướng minh bạch, thống nhất và dễ kiểm soát. Mọi quyết định hành chính phải được kiểm tra tính hợp pháp ngay từ khâu dự thảo, thông qua cơ chế thẩm định pháp lý bắt buộc. Song song với đó, chú trọng tăng cường cơ chế kiểm soát quyền lực nội bộ và giám sát độc lập, đặc biệt thông qua vai trò của Hội đồng nhân dân, cơ quan thanh tra và hệ thống kiểm toán công.
Về đạo đức công vụ, cần xây dựng bộ quy tắc đạo đức lãnh đạo trong chính quyền đô thị Hà Nội, nhấn mạnh các giá trị cốt lõi, như: liêm chính, minh bạch, khách quan và đặt lợi ích công lên trên lợi ích cá nhân. Đồng thời, gắn trách nhiệm đạo đức với đánh giá cán bộ và xử lý kỷ luật công vụ.
Bốn là, hoàn thiện cơ chế phối hợp và khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng.
Để giải quyết hạn chế về phân định chức năng chưa rõ ràng, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên thông giữa các cấp chính quyền theo hướng “một việc – một đầu mối – một trách nhiệm”. Cần rà soát lại toàn bộ hệ thống phân công nhiệm vụ giữa cấp thành phố và cấp cơ sở, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, xây dựng, trật tự đô thị và dịch vụ công. Trên cơ sở đó, ban hành danh mục phân quyền rõ ràng, tránh chồng chéo và trùng lặp. Đồng thời, thiết lập cơ chế phối hợp bắt buộc giữa các cơ quan thông qua nền tảng số, bảo đảm mọi quy trình xử lý công việc được theo dõi, giám sát và đo lường thời gian thực hiện.
Năm là, nâng cao năng lực đội ngũ lãnh đạo đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại.
Để khắc phục hạn chế về năng lực cán bộ chưa đồng đều, Hà Nội cần xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực lãnh đạo theo hướng chuyên nghiệp hóa và số hóa.Trọng tâm là xây dựng khung năng lực cán bộ lãnh đạo trong chính quyền hai cấp, trong đó nhấn mạnh các năng lực mới, như: tư duy chiến lược, năng lực số, năng lực phân tích dữ liệu, quản trị liên ngành và kỹ năng lãnh đạo trong môi trường biến động. Công tác đào tạo cần chuyển từ hình thức truyền thống sang đào tạo theo vị trí việc làm và theo tình huống thực tiễn (case-based learning). Đồng thời, tăng cường đánh giá cán bộ dựa trên kết quả công việc và mức độ hài lòng của người dân (KPI gắn với SIPAS, PAR Index). Bên cạnh đó, cần có cơ chế sàng lọc, luân chuyển và thay thế cán bộ không đáp ứng yêu cầu, đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao từ khu vực tư nhân và chuyên gia về khu vực công.
Sáu là, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện để khắc phục hạn chế về điều kiện thực hiện.
Để giải quyết hạn chế về nguồn lực và hạ tầng chuyển đổi số, Hà Nội cần ưu tiên đầu tư đồng bộ cho chính quyền số như một nền tảng cốt lõi của mô hình quản trị hai cấp. Thành phố cần hoàn thiện hệ thống dịch vụ công trực tuyến toàn trình, hướng tới 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được thực hiện trên môi trường số. Đồng thời, thực hiện nguyên tắc “một lần khai báo – dùng nhiều lần”, giảm tối đa giấy tờ và thủ tục trung gian.Cần xây dựng hệ thống điều hành thông minh (IOC) thống nhất toàn thành phố, kết nối từ cấp thành phố đến xã, phường, bảo đảm khả năng giám sát và điều hành theo thời gian thực. Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư hạ tầng số tại cơ sở, đặc biệt ở khu vực ngoại thành, bảo đảm không tạo ra khoảng cách số trong quản trị công.
Bảy là, tăng cường minh bạch, giám sát và sự tham gia của người dân
Để khắc phục hạn chế trong cơ chế giám sát và nâng cao tính trách nhiệm giải trình, Hà Nội cần mở rộng các kênh tham gia của người dân vào quá trình ra quyết định. Thành phố cần thiết lập cơ chế tham vấn bắt buộc đối với các chính sách lớn, đồng thời số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý và phản hồi ý kiến người dân. Song song đó, cần công khai hóa dữ liệu quản trị công trên nền tảng số, cho phép người dân theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, dự án đầu tư công và các chỉ số phục vụ công. Việc tăng cường giám sát xã hội không chỉ nâng cao hiệu quả quản trị mà còn góp phần hạn chế tiêu cực, tăng cường niềm tin của người dân đối với chính quyền địa phương.
5. Kết luận
Đổi mới hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương. Qua việc phân tích thực trạng hoạt động lãnh đạo trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Hà Nội cho thấy, hoạt động lãnh đạo đã có những chuyển biến tích cực theo hướng hiện đại hóa, thể hiện qua việc cải thiện hiệu quả cải cách hành chính, nâng cao mức độ hài lòng của người dân và thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong quản trị địa phương.
Trên phương diện lý thuyết, nghiên cứu khẳng định, mô hình lãnh đạo tại Hà Nội đang vận động theo hướng hội tụ giữa các nguyên lý của quản trị công mới và quản trị công mới thế hệ thứ hai; đồng thời, vẫn duy trì những đặc trưng riêng gắn với bối cảnh thể chế. Điều này cho thấy, sự hình thành của một mô hình lãnh đạo “lai ghép” (hybrid governance), kết hợp giữa tính hiệu quả, tính tương tác và tính định hướng chính trị.
Chú thích:
1. Phân quyền – nền tảng của quản trị địa phương. https://ojs.tapchicongthuong.vn/vi/ojs-post/phan-quyen-nen-tang-cua-quan-tri-dia-phuong-130583.htm
2. Hooghe, L., & Marks, G. (2003). Unraveling the central state, but how? Types of multi-level governance. American Political Science Review, 97(2), 233 – 243.
3. Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3-19.
4. Osborne, S. P. (Ed.). (2010). The new public governance? Emerging perspectives on the theory and practice of public governance. Routledge, 6-11.
5. Burns, J. M. (1978). Leadership. Harper & Row, 425 – 430.
Tài liệu tham khảo:
1. Thủ tướng Chính phủ (2022).Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 – 2025, tầm nhìn đến năm 2030
2. Từ cơ sở khoa học đến thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp ở Việt Nam. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/05/16/tu-co-so-khoa-hoc-den-thuc-tien-trien-khai-mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap-o-viet-nam/
3. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Khẳng định chủ trương đúng đắn sau một năm triển khai. https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/mo-hinh-chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap-khang-dinh-chu-truong-dung-dan-sau-mot-nam-trien-khai-4260526183205282.htm
