Factors influencing the practical capacity of key commune-level cadres in Hai Phong city
Nguyễn Văn Cương
NCS của Học viện Báo chí và Tuyên truyền
(Quanlynhanuoc.vn) – Cấp xã là cấp hành chính cơ sở, giữ vai trò trực tiếp tổ chức và triển khai các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân. Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở phụ thuộc rất lớn vào năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã. Theo đó, thành phố Hải Phòng đang đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, chuyển đổi số, sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, do đó, nâng cao năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ngày càng trở nên cấp thiết. Bài viết tập trung phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở thành phố Hải Phòng hiện nay. Đồng thời, đề ra một số giải pháp góp phần làm rõ những vấn đề đặt ra đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.
Từ khóa: Cán bộ chủ chốt; cấp xã; chính quyền địa phương; thành phố Hải Phòng.
Abstract: The commune level is the grassroots administrative level, playing a direct role in organizing and implementing the Party’s guidelines and policies, as well as the State’s policies and laws, for the benefit of the people. The effectiveness and efficiency of the political system at the grassroots level depend heavily on the practical capabilities of the key cadre at the commune level. Accordingly, as the city of Hai Phong is accelerating its urbanization and digital transformation processes, restructuring its organizational framework, and implementing a two-tier local government model, enhancing the practical capabilities of the core cadre at the commune level has become increasingly urgent. This article focuses on analyzing the factors currently influencing the practical capabilities of the core cadre at the commune level in Hai Phong City. At the same time, it proposes several solutions to help clarify the challenges facing the development of a cadre that meets the city’s development requirements in this new phase.
Keywords: Key commune-level cadres; commune level; local government; Hai Phong City.
1. Quan niệm về năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã
Cán bộ chủ chốt cấp xã là những người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý quan trọng trong hệ thống chính trị ở cơ sở, có vai trò định hướng, tổ chức và điều hành các hoạt động phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn. Đây là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống; đồng thời là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.
Năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã được hiểu là tổng hợp những phẩm chất, kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm được vận dụng vào quá trình lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Năng lực thực tiễn không chỉ thể hiện ở khả năng nhận thức, phân tích và dự báo tình hình mà còn được phản ánh thông qua kết quả giải quyết các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, khả năng huy động các nguồn lực xã hội, tập hợp và phát huy sức mạnh của Nhân dân để thực hiện các nhiệm vụ chính trị của địa phương.
Trong bối cảnh đổi mới mô hình quản trị quốc gia, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, theo đó, yêu cầu đối với năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã ngày càng cao. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ cần có khả năng thích ứng với môi trường quản trị hiện đại, ứng dụng công nghệ số trong điều hành, xử lý hiệu quả các tình huống phát sinh, đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày một tốt hơn.
Năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã có thể được đánh giá thông qua một số tiêu chí cơ bản, như: (1) Năng lực cụ thể hóa và tổ chức thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; (2) Quản lý và điều hành hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở; (3) Giải quyết các vấn đề thực tiễn và xử lý tình huống phát sinh; (4) Phối hợp, vận động quần chúng và tạo sự đồng thuận xã hội; (5) Đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong thực thi công vụ; (6) Kết quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao và mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của chính quyền cơ sở. Với vai trò là chủ thể trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở địa phương, vì vậy, năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã có ý nghĩa quyết định chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở cũng như việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trên địa bàn.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã ở thành phố Hải Phòng
Thực hiện Nghị quyết số 1669/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hải Phòng năm 2025, trên cơ sở Đề án số 381/ĐA-CP ngày 09/5/2025 của Chính phủ về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hải Phòng, thành phố đã tiến hành sắp xếp và thành lập 114 đơn vị hành chính cấp xã1, gồm: xã, phường và đặc khu. Việc tổ chức lại đơn vị hành chính không chỉ tạo những thay đổi về quy mô, phạm vi quản lý mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chủ chốt.
Theo số liệu của Sở Nội vụ thành phố Hải Phòng, tại thời điểm ngày 15/7/2025, tổng số biên chế khối chính quyền cấp xã thực tế là 5.538 người, thấp hơn 436 người so với số lượng được Ban Thường vụ Thành ủy tạm giao. Bình quân mỗi đơn vị hành chính cấp xã có 49 cán bộ, công chức; trong đó bình quân 41 người/xã, 56 người/phường và 79 người/đặc khu. Theo đó, gần 70% cán bộ, công chức cấp xã là những người đã từng công tác ở cấp xã, trong khi hơn 30% được điều động từ cấp tỉnh và cấp huyện về cơ sở. Đến ngày 30/9/2025, tổng số cán bộ, công chức khối chính quyền cấp xã là 5.372 người, cao hơn 70 người so với định mức được giao. Trong số 114 đơn vị hành chính cấp xã, có 36 đơn vị có số lượng cán bộ, công chức cao hơn định mức và 66 đơn vị thấp hơn định mức2.
Những thay đổi về tổ chức bộ máy, cơ cấu nhân sự và yêu cầu quản lý sau sắp xếp đơn vị hành chính đang tạo ra nhiều cơ hội cũng như những thách thức đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã. Vì vậy, việc nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã trở nên cấp thiết, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương trong giai đoạn hiện nay.
2.1. Nhóm yếu tố chủ quan
Thứ nhất, trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị.
Đây là nền tảng quan trọng giúp cán bộ chủ chốt cấp xã hình thành tư duy quản lý, năng lực phân tích, đánh giá và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ vững vàng giúp cán bộ hiểu rõ các quy định pháp luật, nắm chắc nghiệp vụ vận dụng hiệu quả vào công tác lãnh đạo, điều hành. Đặc biệt, trình độ lý luận chính trị góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực quán triệt và cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành các chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Đối với thành phố Hải Phòng – địa phương đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp, dịch vụ cảng biển, đô thị hóa và chuyển đổi số, do đó, yêu cầu về trình độ chuyên môn và năng lực tư duy chiến lược của cán bộ chủ chốt cấp xã ngày càng trở nên cấp thiết.
Thứ hai, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và ý chí đổi mới sáng tạo.
Bản lĩnh chính trị vững vàng giúp cán bộ kiên định mục tiêu, nguyên tắc trong thực thi công vụ; đồng thời, chủ động ứng phó với những vấn đề phức tạp nảy sinh ở cơ sở. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đẩy mạnh chuyển đổi số, cán bộ chủ chốt cấp xã cần có tinh thần trách nhiệm cao, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây là điều kiện quan trọng để thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả giải quyết công việc, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương.
Thứ ba, đạo đức công vụ và tác phong công tác.
Đạo đức công vụ thể hiện ở tinh thần phục vụ Nhân dân, ý thức chấp hành pháp luật, tính liêm chính, khách quan và công tâm trong thực thi nhiệm vụ. Tác phong gần dân, trọng dân, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của Nhân dân giúp cán bộ chủ chốt cấp xã nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của người dân, từ đó, đưa ra các quyết định quản lý phù hợp. Uy tín của cán bộ không chỉ được xây dựng từ chức vụ, quyền hạn mà còn được hình thành từ phẩm chất đạo đức, lối sống và trách nhiệm đối với cộng đồng.
Thứ tư, năng lực lãnh đạo, quản lý và điều hành.
Đây là yếu tố trực tiếp phản ánh khả năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ của cán bộ chủ chốt cấp xã. Năng lực này được thể hiện thông qua khả năng xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ, điều phối nguồn lực, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện công việc. Trong điều kiện khối lượng công việc ngày càng gia tăng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, yêu cầu đặt ra đối với cán bộ chủ chốt cấp xã không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn mà còn phải tổ chức, vận hành bộ máy hiệu quả, phát huy được năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý.
Thứ năm, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng xử lý tình huống phát sinh.
Hoạt động quản lý ở cấp xã luôn gắn với các vấn đề đa dạng và phức tạp liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Vì vậy, kinh nghiệm công tác và khả năng xử lý tình huống là yếu tố quan trọng cấu thành năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã. Những cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn phong phú thường có khả năng nhận diện vấn đề nhanh hơn, lựa chọn phương án tối ưu hơn và hạn chế được những rủi ro trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, năng lực giải quyết các vụ việc liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, khiếu nại, tố cáo, trật tự xây dựng và các vấn đề xã hội phát sinh trên địa bàn là thước đo quan trọng phản ánh năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã hiện nay.
2.2. Nhóm yếu tố khách quan
Thứ nhất, mô hình tổ chức bộ máy và yêu cầu thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Đây là yếu tố có tác động trực tiếp đến môi trường hoạt động và khả năng phát huy năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã. Sau khi thực hiện Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy mô nhiều xã, phường của thành phố Hải Phòng đã có sự thay đổi đáng kể. Diện tích tự nhiên và dân số của một số đơn vị hành chính tăng lên, kéo theo sự gia tăng về khối lượng công việc và tính chất phức tạp của công tác quản lý nhà nước ở cơ sở. Theo đó, đội ngũ cán bộ chủ chốt phải nâng cao năng lực điều hành, phối hợp và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Thực tiễn này đòi hỏi cán bộ chủ chốt cấp xã chuyển từ tư duy quản lý theo chức năng, nhiệm vụ sang tư duy quản trị hiện đại, lấy hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Thứ hai, công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và luân chuyển cán bộ.
Những năm gần đây, Hải Phòng đã tăng cường điều động, luân chuyển cán bộ từ cấp huyện, cấp sở về cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền mới. Theo thống kê của thành phố, hơn 30% cán bộ, công chức cấp xã hiện nay được điều động từ cấp huyện và cấp tỉnh về công tác tại cơ sở3. Đây là điều kiện thuận lợi để bổ sung nguồn nhân lực có trình độ, kinh nghiệm quản lý và khả năng tham mưu cho cấp xã. Đồng thời, việc bố trí cán bộ tại những địa bàn có nhiều dự án trọng điểm phức tạp về đất đai, giải phóng mặt bằng, như: phường Thủy Nguyên, An Dương hoặc An Hải đã tạo môi trường thực tiễn quan trọng giúp cán bộ rèn luyện năng lực lãnh đạo, điều hành và xử lý tình huống.
Thứ ba, cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá cán bộ và hành lang pháp lý trong thực thi công vụ.
Thành phố Hải Phòng đã từng bước đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng lấy kết quả và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo chủ yếu. Việc vận dụng các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPIs) gắn với các nhiệm vụ trọng tâm của địa phương như tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, chỉ số cải cách hành chính, tỷ lệ giải quyết hồ sơ hành chính đúng hạn, kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, công tác giải phóng mặt bằng và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đã góp phần nâng cao tính khách quan, minh bạch trong đánh giá cán bộ. Thông qua hệ thống chỉ số này, năng lực thực tiễn của cán bộ được phản ánh bằng những kết quả và sản phẩm cụ thể, hạn chế tình trạng đánh giá mang tính định tính, nể nang hoặc bình quân chủ nghĩa. Đồng thời, tạo áp lực tích cực, thúc đẩy cán bộ chủ động đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao trách nhiệm cá nhân và tập trung vào chất lượng, hiệu quả giải quyết công việc.
Thứ tư, chế độ đãi ngộ và điều kiện bảo đảm thực thi công vụ.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều cán bộ chủ chốt cấp xã ở Hải Phòng phải quản lý địa bàn rộng, dân số đông và xử lý khối lượng công việc lớn hơn trước, đặc biệt tại các địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh. Điều này làm gia tăng đáng kể áp lực công việc cũng như yêu cầu về năng lực điều hành, phối hợp và giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở.
Tuy nhiên, chế độ tiền lương, phụ cấp trách nhiệm và các chính sách khuyến khích đối với cán bộ cấp xã hiện nay nhìn chung vẫn chưa thực sự tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ và áp lực công việc trong bối cảnh mới. Điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý, động lực làm việc và mức độ gắn bó lâu dài của đội ngũ cán bộ với cơ sở. Bên cạnh đó, việc xây dựng chính quyền số và đẩy mạnh chuyển đổi số ở cấp xã cần phải có hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị làm việc và phần mềm quản lý đồng bộ. Thực tế, tại một số địa phương sau sáp nhập, điều kiện cơ sở vật chất và hạ tầng kỹ thuật vẫn còn những hạn chế nhất định, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu xử lý công việc trên môi trường số. Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính mà còn hạn chế khả năng ứng dụng công nghệ trong lãnh đạo, quản lý và cung cấp dịch vụ công cho người dân.
Do đó, việc hoàn thiện chính sách đãi ngộ, cải thiện điều kiện làm việc không chỉ là giải pháp bảo đảm đời sống vật chất cho cán bộ mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực thực tiễn và hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã trong giai đoạn hiện nay.
Thứ năm, điều kiện kinh tế – xã hội và đặc điểm địa bàn quản lý.
Hải Phòng là địa phương có sự phân hóa khá rõ về điều kiện kinh tế – xã hội giữa các khu vực đô thị, ven đô, nông thôn và hải đảo. Bên cạnh các phường có tốc độ đô thị hóa cao, như: phường Thủy Nguyên, An Dương, thành phố còn có nhiều xã, đặc khu đang trong quá trình thay đổi về cơ cấu kinh tế và không gian phát triển, như: xã Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy và đặc khu Cát Hải… Sự khác biệt về đặc điểm dân cư, trình độ phát triển và yêu cầu quản lý đã tạo ra những thách thức mới đối với năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã.
Tại các khu vực đô thị và ven đô, cán bộ thường phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến quản lý đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng và giải quyết khiếu nại của người dân. Trong khi đó, tại các địa bàn nông thôn và hải đảo, yêu cầu phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới và giữ gìn quốc phòng, an ninh lại trở thành những nhiệm vụ trọng tâm. Chính sự đa dạng về điều kiện kinh tế – xã hội và đặc điểm dân cư đã tác động trực tiếp đến quá trình hình thành, rèn luyện và phát huy năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã.
Chính vì vậy, điều kiện kinh tế – xã hội và đặc điểm địa bàn quản lý không chỉ tạo ra môi trường hoạt động mà còn đặt ra những yêu cầu khác nhau đối với năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, đòi hỏi cán bộ phải không ngừng nâng cao năng lực thích ứng, quản lý và giải quyết các vấn đề thực tiễn ở cơ sở.
3. Một số giải pháp nâng cao năng lực thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã ở thành phố Hải Phòng hiện nay
Một là, nâng cao năng lực quản trị địa phương đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy mô quản lý của nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hải Phòng đã có sự thay đổi đáng kể cả về diện tích tự nhiên, dân số và khối lượng công việc. Điều này đòi hỏi đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã phải chuyển từ tư duy quản lý theo chức năng, nhiệm vụ sang tư duy quản trị hiện đại, có khả năng điều phối nguồn lực, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và giải quyết hiệu quả các vấn đề phát sinh ở cơ sở. Để đáp ứng yêu cầu đó, thành phố cần tiếp tục đổi mới công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ theo hướng gắn lý luận với thực tiễn; chú trọng bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, điều hành, quản trị địa phương, xử lý tình huống và giải quyết các vấn đề phức tạp phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Đồng thời, tăng cường luân chuyển cán bộ giữa các địa bàn, nhất là những địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh hoặc có nhiều vấn đề phức tạp về đất đai, giải phóng mặt bằng để tạo môi trường rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm thực tiễn.
Hai là, xây dựng chính quyền số và nâng cao năng lực số của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã.
Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công của chính quyền các cấp. Trong bối cảnh Hải Phòng đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã không chỉ cần có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn mà còn phải có năng lực số, khả năng khai thác dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong xử lý công việc. Vì vậy, thành phố cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số phục vụ hoạt động quản lý ở cấp xã; đồng thời, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, nhất là kỹ năng sử dụng các hệ thống quản lý điều hành, dịch vụ công trực tuyến và khai thác dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi công vụ và chất lượng phục vụ người dân.
Ba là, đổi mới công tác đánh giá cán bộ và phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Năng lực thực tiễn của cán bộ chỉ có thể được phát huy đầy đủ khi được đánh giá khách quan, công bằng và gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Do đó, Hải Phòng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ theo hướng lấy hiệu quả công việc và sản phẩm đầu ra làm thước đo chủ yếu. Việc vận dụng hệ thống các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPIs) cần được triển khai đồng bộ, gắn với các nhiệm vụ trọng tâm như cải cách hành chính, chuyển đổi số, giải ngân vốn đầu tư công, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, công tác giải phóng mặt bằng và mức độ hài lòng của người dân. Bên cạnh đó, cần thực hiện hiệu quả các chủ trương, quy định về khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tạo môi trường làm việc dân chủ, minh bạch để cán bộ mạnh dạn đề xuất các giải pháp mới, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành ở cơ sở.
Bốn là, nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn phát sinh từ quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế – xã hội.
Trong bối cảnh nhiều địa phương của Hải Phòng đang đẩy mạnh đô thị hóa, phát triển công nghiệp, dịch vụ cảng biển và logistics, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã cần được trang bị kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về quản lý đất đai, trật tự xây dựng, giải phóng mặt bằng, bảo vệ môi trường, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tổ chức thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Đồng thời, thành phố cần tăng cường mở các lớp bồi dưỡng theo chuyên đề, gắn nội dung đào tạo với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra tại cơ sở; đồng thời chú trọng rèn luyện kỹ năng đối thoại, xử lý tình huống, giải quyết mâu thuẫn và phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong nắm bắt tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, hạn chế tình trạng vụ việc kéo dài hoặc vượt cấp. Thông qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn mới.
Năm là, xây dựng môi trường và điều kiện bảo đảm để cán bộ chủ chốt cấp xã phát huy năng lực thực tiễn.
Thành phố cần chú trọng xây dựng môi trường làm việc dân chủ, kỷ cương, chuyên nghiệp; tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm phục vụ Nhân dân cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã. Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chính sách liên quan đến tiền lương, phụ cấp và chế độ khuyến khích đối với cán bộ cấp xã, nhất là tại các địa bàn có quy mô dân số lớn, khối lượng công việc cao sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đồng thời, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc và hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ xây dựng chính quyền số ở cấp xã. Bên cạnh đó, cần quan tâm giảm áp lực hành chính không cần thiết, tạo điều kiện để cán bộ tập trung vào các nhiệm vụ quản lý, điều hành và giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã yên tâm công tác, nâng cao hiệu quả thực thi công vụ và phát huy tốt năng lực thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.
4. Kết luận
Để thực hiện mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, trung tâm kinh tế biển, logistics và động lực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Hồng, việc nâng cao năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã cần được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Bên cạnh đó, đội ngũ này không chỉ là lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách ở cơ sở mà còn là nhân tố quan trọng bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản trị địa phương. Do đó, việc phát huy các yếu tố tích cực, đồng thời khắc phục những rào cản ảnh hưởng đến năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã có ý nghĩa quan trọng đối với việc xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh. Đây chính là tiền đề để nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và tạo động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn mới.
Chú thích:
1. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 1669/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hải Phòng năm 2025.
2, 3. Sở Nội vụ Hải Phòng (2025). Báo cáo về tình hình tổ chức bộ máy, biên chế, bố trí cán bộ, công chức cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị (2021). Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.
2. Chính phủ (2021). Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 – 2030.
3. Chính phủ (2025). Đề án số 381/ĐA-CP ngày 09/5/2025 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hải Phòng.
4. Quốc hội (2025). Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025.
5. Quốc hội (2025). Luật Cán bộ, công chức năm 2025.
6. Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
7. Nguyễn Minh Phương (2020). Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở Việt Nam. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 296, (9/2020).
8. Trần Thị Hồng Việt (2021). Nâng cao năng lực chính quyền cơ sở trong cải cách hành chính. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 304, (6/2021).
9. Các yếu tố tác động đến năng lực đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tỉnh Đắk Lắk trong bối cảnh xây dựng chính quyền số. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/04/29/cac-yeu-to-tac-dong-den-nang-luc-doi-ngu-can-bo-cong-chuc-cap-xa-tinh-dak-lak-trong-boi-canh-xay-dung-chinh-quyen-so/
10. Yêu cầu về năng lực của chính quyền cấp xã hiện nay. https://www.quanlynhanuoc.vn/2026/04/02/yeu-cau-ve-nang-luc-cua-chinh-quyen-cap-xa-hien-nay/.
