Policies for attracting and utilizing high-quality human resources in the marine economic sectors of Khanh Hoa Province
ThS. Đỗ Văn Đạo
Trường Đại học Nha Trang
Email: daodv@ntu.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong bối cảnh tỉnh Khánh Hòa xác định kinh tế biển là trụ cột chiến lược và hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế biển bền vững trở thành yếu tố then chốt, có tính quyết định. Trên cơ sở tiếp cận kinh tế chính trị, bài viết phân tích thực trạng chính sách thu hút và trọng dụng nhân lực chất lượng cao trong các ngành kinh tế biển tại tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2020 – 2025, làm rõ các hạn chế về thể chế, cơ chế đãi ngộ, môi trường làm việc và hệ sinh thái đào tạo. Từ đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách nhằm thu hút, trọng dụng và phát huy hiệu quả đội ngũ nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng về kinh tế biển của vùng duyên hải Nam Trung Bộ và cả nước.
Từ khóa: Nhân lực chất lượng cao; kinh tế biển; chính sách thu hút nhân tài; tỉnh Khánh Hòa; phát triển bền vững.
Abstract: In the context of Khanh Hoa Province identifying the marine economy as a strategic pillar and aspiring to become a centrally administered city by 2030, high-quality human resources for sustainable marine economic development have become a decisive factor. Drawing on a political economy approach, this paper analyzes the current state of policies for attracting and utilizing high-quality human resources in the province’s marine economic sectors during the 2020–2025 period, highlighting limitations in institutions, remuneration mechanisms, the working environment, and the training ecosystem. Based on this analysis, the paper proposes policy improvements to attract, utilize, and effectively leverage high-quality human resources, contributing to Khanh Hoa’s emergence as a marine economic growth pole of the South Central Coast region and the country as a whole.
Keywords: High-quality human resources; marine economy; talent attraction policy; Khanh Hoa; sustainable development.
1. Đặt vấn đề
Khánh Hòa có vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ, với đường bờ biển dài 385 km, hơn 200 đảo lớn nhỏ và vùng biển rộng gấp nhiều lần diện tích đất liền. Hiện nay, kinh tế biển và ven biển đóng góp đến 80% GRDP của tỉnh, với các trụ cột, gồm: dịch vụ du lịch biển, thủy sản, công nghiệp đóng tàu, dịch vụ cảng biển và logistics, công nghiệp năng lượng. Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu đến năm 2030 Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là “một cực tăng trưởng, trung tâm của khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và cả nước về kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao” (Bộ Chính trị, 2022).
Sau 3 năm triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TW, kinh tế Khánh Hòa đã đạt mức tăng trưởng GRDP liên tục hai con số (năm 2022, tăng 18,9% cao nhất cả nước; năm 2023, tăng 10,17%; năm 2024, tăng 10,16%) (Quỳnh My, 13/5/2025), thu ngân sách năm 2025 ước đạt 36.900 tỷ đồng, vượt 31,9% dự toán (Phong Nguyên, 2026). Tuy nhiên, sự tăng trưởng ấn tượng này đang đối mặt với điểm nghẽn căn bản về thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành kinh tế biển có giá trị gia tăng cao.
Thực tiễn cho thấy, tình trạng thiếu lao động kỹ năng cao đang là rào cản lớn trong thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến và công nghệ cao tại tỉnh, trong khi đó các cơ chế, chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài còn thiếu đột phá, thiếu cạnh tranh so với các địa phương có cùng lợi thế biển trong nước và khu vực. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, bài viết tập trung phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế biển bền vững tại tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn tới.
2. Cơ sở lý luận
Theo tiếp cận kinh tế chính trị, nhân lực chất lượng cao là bộ phận đặc biệt của lực lượng sản xuất, trong đó tri thức, kỹ năng, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ trở thành yếu tố trực tiếp tạo ra năng suất lao động và lợi thế cạnh tranh. Nếu tư liệu sản xuất hiện đại là điều kiện vật chất của phát triển thì con người có tri thức và năng lực tổ chức sản xuất chính là chủ thể quyết định hiệu quả khai thác, vận hành và đổi mới các tư liệu đó. Vì vậy, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế, nhân lực chất lượng cao không chỉ là “đầu vào” của tăng trưởng mà còn là nhân tố quyết định chất lượng, tốc độ và tính bền vững của mô hình phát triển.
Lý thuyết vốn con người của Becker cho rằng, giáo dục, đào tạo và tích lũy kỹ năng là một hình thức đầu tư, làm gia tăng năng suất, thu nhập và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế (Becker, 1994). Cách tiếp cận này có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế biển, bởi đây là lĩnh vực đòi hỏi nhân lực có trình độ cao trong nhiều ngành liên kết, như: hàng hải, logistics, cảng biển, du lịch biển, nuôi biển công nghệ cao, năng lượng tái tạo biển, khoa học đại dương và quản trị tài nguyên biển. Báo cáo của OECD về kinh tế đại dương cũng nhấn mạnh, kinh tế biển là lĩnh vực có tiềm năng lớn về tăng trưởng, việc làm và đổi mới sáng tạo, đặc biệt ở các ngành biển mới nổi có hàm lượng công nghệ cao (OECD, 2016). Điều này cho thấy, chất lượng nhân lực là điều kiện nền tảng để địa phương chuyển từ khai thác lợi thế biển theo chiều rộng sang phát triển kinh tế biển theo chiều sâu, dựa trên tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Trong lĩnh vực kinh tế biển, nhân lực chất lượng cao được hiểu là lực lượng lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với các chuẩn mực quốc tế trong khai thác, quản lý và phát triển kinh tế biển. Lực lượng này bao gồm: đội ngũ chuyên gia, kỹ sư công nghệ biển, logistics, hàng hải, du lịch biển, nhà khoa học biển và cán bộ quản lý nhà nước về kinh tế biển. Theo IOC-UNESCO, năng lực khoa học biển và nguồn nhân lực nghiên cứu là điều kiện quan trọng để quản trị đại dương bền vững.
Từ góc độ phát triển vùng, các nghiên cứu của Florida (2012) cho thấy, nhân lực chất lượng cao có xu hướng tập trung tại những địa phương có hệ sinh thái phát triển thuận lợi. Do đó, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao không chỉ dừng ở ưu đãi vật chất mà cần gắn với môi trường đổi mới sáng tạo, cơ hội nghề nghiệp, chất lượng sống và cơ chế trọng dụng minh bạch.
Trên cơ sở đó, bài viết tập trung phân tích ba nội dung chính: chính sách thu hút nhân lực; chính sách trọng dụng và sử dụng nhân lực; cùng các điều kiện hỗ trợ phát triển hệ sinh thái nhân tài phục vụ kinh tế biển hiện đại.
3. Thực trạng chính sách thu hút và trọng dụng nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế biển tại tỉnh Khánh Hòa
Thứ nhất, về thể chế và hệ thống văn bản chính sách .
Trong giai đoạn 2020 – 2025, hệ thống văn bản chính sách về thu hút và phát triển nhân lực chất lượng cao tại tỉnh Khánh Hòa từng bước được hoàn thiện, hình thành trên cơ sở kết hợp giữa định hướng từ Trung ương và sự cụ thể hóa ở cấp địa phương.
Ở cấp Trung ương, Nghị quyết số 09-NQ/TW xác định tỉnh Khánh Hòa là trung tâm “đào tạo nguồn nhân lực và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao” của vùng, đặt nền tảng chính trị – pháp lý cho việc xây dựng cơ chế đặc thù về nhân lực. Tiếp đó, Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 31/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó yêu cầu 100% bộ, ngành, địa phương ban hành kế hoạch thu hút nhân tài trước tháng 6/2024 và đặt mục tiêu thu hút nhân tài vào khu vực công đạt khoảng 10% tổng tuyển dụng mới trong năm 2025. Nghị định số 179/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024 của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý linh hoạt hơn, cho phép ký hợp đồng lao động với chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong và ngoài nước theo cơ chế thị trường.
Ở địa phương, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã nâng tầm nhận thức khi xác định “thu hút, trọng dụng nhân tài là nhiệm vụ trung tâm, xuyên suốt, động lực chính” trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025 – 2030 (Tỉnh ủy Khánh Hòa, 2025). Tuy nhiên, cho đến nay, tỉnh Khánh Hòa vẫn chưa ban hành được một nghị quyết hay quyết định riêng biệt có tính đặc thù về thu hút nhân lực chất lượng cao gắn với kinh tế biển, khiến các chủ trương đúng đắn trên vẫn thiếu công cụ thực thi cụ thể.
Thứ hai, về chính sách đãi ngộ và chế độ thu hút nhân tài.
Chính sách đãi ngộ thu hút nhân tài của tỉnh Khánh Hòa hiện chủ yếu dựa trên khung chung của Nhà nước, bao gồm: hỗ trợ ban đầu, phụ cấp thu hút và một số ưu đãi về nhà ở, lương thưởng theo điều kiện của tỉnh (Bộ Khoa học và Công nghệ, 16/02/2026).
Theo Nghị định số 179/2024/NĐ-CP mà Khánh Hòa đang triển khai, các địa phương được phép ưu tiên bố trí biên chế để tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp xuất sắc và nhà khoa học trẻ tài năng thông qua hình thức xét tuyển minh bạch. Người được tuyển dụng hưởng 100% lương ngay trong thời gian tập sự, kèm phụ cấp tăng thêm 150% lương trong 5 năm đầu; được cử đi đào tạo chuyên sâu trong nước và quốc tế hướng đến trở thành chuyên gia đầu ngành; được trang bị phương tiện làm việc hiện đại và xem xét bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý sau 1 – 2 năm hoàn thành tốt nhiệm vụ; được hỗ trợ nâng ngạch lên chuyên viên chính hoặc tương đương trong vòng 5 năm nếu đạt thành tích tốt (Báo Chính phủ, 06/01/2025). Đối với chuyên gia và nhà khoa học đầu ngành, mức phụ cấp tăng thêm lên đến 300% lương, cùng các hỗ trợ đặc biệt về trang thiết bị nghiên cứu và điều kiện cho gia đình (vợ/chồng, con cái) học tập, làm việc tại Việt Nam. Đáng chú ý, Nghị định số 179/2024/NĐ-CP còn quy định thành lập Quỹ Phát triển Nhân tài Quốc gia hoạt động theo mô hình tài chính nhà nước ngoài ngân sách, không vì mục đích lợi nhuận nhằm hỗ trợ phát hiện, kết nối và khuyến khích tài năng bền vững.
Thứ ba, về hệ thống đào tạo và cung ứng nhân lực kinh tế biển.
Đối với nhân lực du lịch biển, quy mô và tốc độ tăng trưởng mạnh của ngành du lịch đang tạo ra áp lực lớn đối với hệ thống đào tạo nhân lực của địa phương. Năm 2025, ngành Du lịch Khánh Hòa đón khoảng 16,4 triệu lượt khách, tổng doanh thu ước đạt 66.700 tỷ đồng, tăng 14,4% so với năm 2024 (Văn Giang, 2024), song nguồn cung nhân lực chất lượng cao vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, đặc biệt ở các vị trí quản lý khách sạn, resort cao cấp, điều hành du lịch quốc tế và lao động có trình độ ngoại ngữ. Điều này cho thấy, sự mất cân đối giữa phát triển du lịch biển với khả năng đào tạo và cung ứng nhân lực tương ứng.
Bên cạnh đó, trong lĩnh vực thủy sản và nuôi biển công nghệ cao, nhu cầu nhân lực kỹ thuật đang gia tăng nhanh cùng quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất hiện đại. Khánh Hòa có gần 1.200 ha nuôi thủy sản và hơn 2,66 triệu m³ lồng nuôi biển; riêng 6 tháng đầu năm 2025, sản lượng nuôi biển đạt 10.729,1 tấn, tăng 78% so với cùng kỳ năm trước nhờ mở rộng các mô hình nuôi biển công nghệ cao như lồng tròn tiêu chuẩn Na Uy (Công Định, 2025). Tuy nhiên, địa phương vẫn thiếu đội ngũ kỹ sư nuôi trồng thủy sản, chuyên gia công nghệ biển và nhân lực quản trị chuỗi cung ứng phục vụ xuất khẩu. Điều này phản ánh thực trạng “tăng trưởng nhanh nhưng thiếu nhân lực tương xứng” của kinh tế biển công nghệ cao.
Nhân lực logistics và cảng biển hiện là lĩnh vực bộc lộ rõ nhất sự thiếu hụt về đào tạo chuyên sâu. Trong bối cảnh tỉnh Khánh Hòa đang đẩy mạnh phát triển Khu kinh tế Vân Phong trở thành trung tâm cảng biển và logistics quốc tế theo định hướng của Chính phủ, nhu cầu về lao động kỹ thuật cao trong quản trị logistics, vận hành cảng biển, chuỗi cung ứng quốc tế và thương mại biển ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, đây lại là lĩnh vực mà hệ thống đào tạo địa phương chưa thực sự quan tâm đúng mức. Điều này cho thấy nguồn nhân lực đang trở thành “điểm nghẽn” trong quá trình hiện thực hóa chiến lược phát triển kinh tế biển dựa trên cảng biển và logistics quốc tế.
Việc University of Economics Ho Chi Minh City triển khai UEH Nexus Campus tại Nha Trang là tín hiệu tích cực cho phát triển nhân lực kinh tế biển chất lượng cao. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy, hệ thống đào tạo hiện nay của Khánh Hòa vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, đặt ra yêu cầu cần xây dựng chiến lược đào tạo dài hạn gắn với doanh nghiệp và viện nghiên cứu.
4. Những vấn đề đặt ra
Từ thực trạng chính sách thu hút, sử dụng và đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ kinh tế biển tại tỉnh Khánh Hòa có thể thấy, địa phương đã bước đầu hình thành được định hướng phát triển nhân lực gắn với chiến lược phát triển kinh tế biển và tăng trưởng xanh. Tuy nhiên, quá trình triển khai trên thực tế vẫn đang đối mặt với nhiều vấn đề đặt ra cần tiếp tục giải quyết.
Thứ nhất, khoảng cách giữa nhu cầu phát triển kinh tế biển hiện đại với năng lực cung ứng nhân lực chất lượng cao còn khá lớn. Trong khi Khánh Hòa định hướng phát triển các ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao như logistics biển, cảng biển thông minh, nuôi biển công nghệ cao và du lịch biển quốc tế, thì hệ thống đào tạo hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn về số lượng và chất lượng lao động.
Thứ hai, chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài chưa tạo được lợi thế cạnh tranh đủ mạnh. Các chính sách hiện hành chủ yếu tập trung vào hỗ trợ tài chính ban đầu, trong khi môi trường nghiên cứu, cơ hội phát triển nghề nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chưa thực sự hấp dẫn đối với chuyên gia và lao động trình độ cao.
Thứ ba, mối liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp biển còn thiếu chặt chẽ. Hoạt động đào tạo chưa gắn sát với nhu cầu của thị trường lao động biển hiện đại, trong khi nhiều kết quả nghiên cứu khoa học biển chưa được chuyển hóa hiệu quả thành các ứng dụng phục vụ phát triển kinh tế địa phương.
Thứ tư, lợi thế về môi trường sống và hệ sinh thái biển của Khánh Hòa chưa được khai thác hiệu quả như một yếu tố cạnh tranh trong thu hút nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh cạnh tranh nhân tài ngày càng gay gắt giữa các địa phương, việc xây dựng “hệ sinh thái nhân tài biển” gắn với môi trường sống, sáng tạo và phát triển nghề nghiệp bền vững đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
5. Một số giải pháp
Một là, Khánh Hòa cần xây dựng cơ chế đặc thù về thu hút nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế biển theo tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TW. Chính sách cần xác định rõ các ngành ưu tiên, như: công nghệ nuôi biển, logistics cảng biển, công nghệ đại dương, năng lượng biển và du lịch biển chất lượng cao. Đồng thời, cần chuyển từ mô hình hỗ trợ mang tính ngắn hạn sang cơ chế đãi ngộ tổng thể, bao gồm hỗ trợ nhà ở, quỹ nghiên cứu, cơ hội thăng tiến và cơ chế hợp đồng linh hoạt để thu hút chuyên gia trong và ngoài nước.
Hai là, cần đổi mới hệ thống đào tạo nhân lực kinh tế biển theo hướng gắn với nhu cầu thực tiễn và chuẩn quốc tế. Tỉnh cần phát huy vai trò của Trường Đại học Nha Trang trong đào tạo nhân lực biển; đồng thời, tăng cường cơ chế đặt hàng đào tạo đối với các ngành đang thiếu hụt, như: công nghệ đại dương, hàng hải và quản trị cảng biển thông minh. Bên cạnh đó, cần mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng các chương trình học bổng nhằm hình thành đội ngũ nhân lực biển chất lượng cao phục vụ lâu dài cho địa phương.
Ba là, Khánh Hòa cần xây dựng môi trường làm việc và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với biển nhằm nâng cao khả năng thu hút và giữ chân nhân tài. Lợi thế về hệ sinh thái biển, môi trường sống và vị trí địa chiến lược cần được khai thác như một yếu tố cạnh tranh trong thu hút nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, tỉnh cần đầu tư phát triển các không gian sáng tạo, trung tâm nghiên cứu biển và khu đổi mới sáng tạo kinh tế biển tại Vân Phong hoặc Cam Ranh để tạo môi trường làm việc và nghiên cứu hiện đại cho chuyên gia và lao động tri thức.
Bốn là, cần tăng cường liên kết vùng và hợp tác quốc tế trong phát triển nhân lực kinh tế biển. Khánh Hòa cần mở rộng hợp tác với các trung tâm đào tạo, viện nghiên cứu và địa phương có thế mạnh về kinh tế biển nhằm thu hút chuyên gia tham gia giảng dạy, nghiên cứu và tư vấn. Đồng thời, cần thúc đẩy hợp tác với các quốc gia có nền kinh tế biển phát triển, như: Na Uy, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore để tiếp nhận công nghệ, kinh nghiệm quản trị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực biển của địa phương.
Năm là, cần hoàn thiện cơ chế quản lý, đánh giá và sử dụng nhân lực chất lượng cao sau thu hút. Tỉnh cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý nhân lực chất lượng cao phục vụ điều phối và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực trong toàn bộ nền kinh tế biển. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế đánh giá, tôn vinh và tạo động lực phát triển nghề nghiệp theo hướng thực chất, công bằng và gắn với hiệu quả đóng góp của nhân lực đối với phát triển kinh tế biển bền vững tại Khánh Hòa.
6. Kết luận
Nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt đối với phát triển kinh tế biển bền vững tại Khánh Hòa trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Mặc dù tỉnh đã đạt được một số kết quả trong thu hút, đào tạo và sử dụng nhân lực phục vụ kinh tế biển, song vẫn còn nhiều hạn chế về cơ chế, chính sách, chất lượng đào tạo và môi trường làm việc. Trên cơ sở phân tích thực trạng, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện chính sách thu hút, trọng dụng và phát huy hiệu quả nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế biển hiện đại, bền vững của tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn tới.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2018). Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Báo Chính phủ (06/01/2025). Nghị định số 179/2024/NĐ-CP: Chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/nghi-dinh-so-179-2024-nd-cp-quy-dinh-chinh-sach-thu-hut-trong-dung-nguoi-co-tai-nang-119250101094739743.htm
Becker, G.S. (1994). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education (3rd ed.). The University of Chicago Press, Chicago.
Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/01/2022 về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Bộ Khoa học và Công nghệ (16/02/2026). Khánh Hòa đặt trọng tâm thu hút nhân lực chất lượng cao cho chuyển đổi số. https://mst.gov.vn/khanh-hoa-dat-trong-tam-thu-hut-nhan-luc-chat-luong-cao-cho-chuyen-doi-so-197260212101845345.htm
Chính phủ (2024). Nghị định số 179/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024 quy định chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội.
Công Định (2025). Nông nghiệp Khánh Hòa: Nhiều điểm sáng trong sản xuất công nghệ cao và nuôi biển. Báo Khánh Hòa. https://baokhanhhoa.vn/kinh-te/202508/nong-nghiep-khanh-hoa-nhieu-diem-sang-trong-san-xuat-cong-nghe-cao-va-nuoi-bien-b9a3b1b/
Florida, R. (2012). The Rise of the Creative Class. Basic Books, New York.
OECD (2016). The Ocean Economy in 2030. Paris: OECD Publishing.
Phong Nguyên (2026). Khánh Hòa vượt và đạt 21/22 chỉ tiêu kinh tế-xã hội năm 2025. Báo Nhân dân. https://nhandan.vn/khanh-hoa-vuot-va-dat-2122-chi-tieu-kinh-te-xa-hoi-nam-2025-post934648.html
Quỳnh My (13/5/2025). Nhìn lại sau 03 năm thực hiện Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. https://tinhuykhanhhoa.vn/tin-bai/dua-nghi-quyet-cua-dang-vao-cuoc-song/nhin-lai-sau-03-nam-thuc-hien-nghi-quyet-so-09-nqtw-cua-bo-chinh-tri-ve-xay-dung-phat-trien-tinh-kha-19836
Thủ tướng Chính phủ (2023). Quyết định số 899/QĐ-TTg ngày 31/7/2023 phê duyệt Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tỉnh ủy Khánh Hòa (2025). Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 14/7/2025 về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025 – 2030.
Văn Giang (2024). Nâng cao tỷ lệ lao động qua đào tạo. Báo Khánh Hòa. https://baokhanhhoa.vn/xa-hoi/202409/nang-cao-ty-le-lao-dong-qua-dao-tao-1b845fd/
