Promoting the role of Party and political work in ensuring ideological security in the spirit
PGS.TS. Đại tá, Trần Ngọc Hồi
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Email: Meryminh@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Phát huy vai trò của hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng đối với công tác xây dựng Đảng về tư tưởng hiện nay. Bài viết làm rõ vai trò hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng; đánh giá thực trạng vai trò công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng; từ đó, đề xuất một số nội dung, giải pháp phát huy công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Từ khóa: Công tác Đảng; công tác chính trị; an ninh tư tưởng; Nghị quyết số 25-NQ/TW; Bộ Chính trị.
Abstract: Leveraging the role of Party work and political work in ensuring ideological security, in accordance with the spirit of Politburo Resolution No. 25-NQ/TW, is of particular importance to the current efforts to build the Party ideologically. This article clarifies the role of Party and political work in ensuring ideological security; assesses the current status of Party and political work in ensuring ideological security; and, based on this, proposes several measures and solutions to enhance Party and political work in ensuring ideological security in accordance with the spirit of Politburo Resolution No. 25-NQ/TW.
Keywords: Party and political work; ideological security; Resolution No. 25-NQ/TW; Politburo.
1. Mở đầu
Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị (khoá XIV) về chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đã xác định: “Ban hành Quy chế bảo đảm an ninh tư tưởng và phản ứng khủng hoảng thông tin, phân định rõ các mức độ tác động, biện pháp xử lý và đầu mối chỉ huy; thiết lập cơ chế phản ứng khủng hoảng thông tin nhanh, thống nhất, chặt chẽ, vận hành từ Trung ương đến cơ sở; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”. Vì vậy, phát huy vai trò của hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng mà còn hướng tới xây dựng môi trường chính trị, tư tưởng lành mạnh, củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận và tạo “sức đề kháng” vững chắc trước những tác động phức tạp từ bên ngoài; qua đó, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố trận địa chính trị, tư tưởng và tăng cường sức mạnh tinh thần của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong tình hình mới.
2. Vai trò hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng
Một là, hoạt động công tác đảng, công tác chính trị giữ vai trò trực tiếp xây dựng bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, tạo “sức đề kháng” tư tưởng, chủ động bảo đảm an ninh tư tưởng từ bên trong.
Bảo đảm an ninh tư tưởng không chỉ là ngăn chặn, đấu tranh với những tác động tiêu cực từ bên ngoài, mà quan trọng là phải xây dựng được “sức đề kháng” vững chắc từ bên trong mỗi tổ chức, mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng. Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, có vai trò “đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin”; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng “sức đề kháng tư tưởng của toàn xã hội” và bảo đảm an ninh tư tưởng trong mọi tình huống.
Vai trò của công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng được thể hiện ở khả năng “miễn dịch” về chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng. Thông qua giáo dục chính trị, giáo dục truyền thống, học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thông qua sinh hoạt đảng, sinh hoạt chính trị, thông tin thời sự, đối thoại, nắm bắt và giải quyết tư tưởng, công tác đảng, công tác chính trị góp phần hình thành thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng và khả năng độc lập nhận thức trước những vấn đề phức tạp.
Trong môi trường thông tin số hiện nay, an ninh tư tưởng không còn được quyết định chủ yếu trong phạm vi không gian truyền thống mà diễn ra đồng thời trên cả không gian thực và không gian số. Thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh, tác động trực tiếp đến cảm xúc, nhận thức và hành vi của con người trước khi các cơ quan chức năng kịp thời cung cấp thông tin chính thống. Vì vậy, công tác đảng, công tác chính trị phải trở thành “hệ thống cảnh báo sớm” về tư tưởng; thường xuyên nắm chắc diễn biến tư tưởng, tâm trạng, dư luận; phát hiện những biểu hiện bất thường ngay từ cơ sở; kịp thời giải thích, định hướng, đối thoại và tháo gỡ những vấn đề còn vướng mắc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ: “Công tác tư tưởng phải quán triệt phương châm “chủ động – sắc bén -thuyết phục -hiệu quả”… Phải đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện, đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin” (Tạp chí Cộng sản, 2026).
Hai là, hoạt động công tác đảng, công tác chính trị giữ vai trò chủ động nắm bắt, định hướng và dẫn dắt nhận thức, góp phần tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động.
Bảo đảm an ninh tư tưởng không thể chỉ dừng ở việc “giữ” những gì đã có mà phải chủ động dẫn dắt nhận thức, định hướng tư tưởng và tạo sự thống nhất trong hành động. Thông qua tuyên truyền, giáo dục, thông tin, đối thoại, nắm bắt và định hướng tư tưởng, công tác đảng, công tác chính trị góp phần đưa chủ trương của Đảng đến với cán bộ, đảng viên và quần chúng một cách kịp thời, dễ hiểu, thuyết phục; đồng thời phát hiện sớm những khoảng trống nhận thức, những vấn đề nảy sinh trong tư tưởng, dư luận để chủ động giải thích, tháo gỡ, không để hình thành điểm nóng tư tưởng.
Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị đã chỉ rõ: “Chủ động nắm, định hướng, xử lý kịp thời các vấn đề tư tưởng ngay tại nơi phát sinh theo quy trình nắm bắt tình hình, đối thoại, giải thích, xử lý theo thẩm quyền, thông báo kết quả”. Công tác đảng, công tác chính trị phải vừa nắm chắc diễn biến tư tưởng, dư luận trong thực tiễn, vừa chủ động nhận diện các xu hướng thông tin trên không gian mạng; kịp thời cung cấp thông tin chính thống, giải đáp vấn đề cán bộ, đảng viên và quần chúng quan tâm, lấy thông tin đúng, thông tin nhanh, thông tin có sức thuyết phục để thu hẹp khoảng trống thông tin, không để thông tin sai lệch chiếm lĩnh nhận thức.
Ba là, hoạt động công tác đảng, công tác chính trị giữ vai trò chủ động phát hiện, đấu tranh và xử lý kịp thời những nguy cơ, biểu hiện gây mất an ninh tư tưởng, không để bị động, bất ngờ.
An ninh tư tưởng chỉ thực sự vững chắc khi những nguy cơ gây dao động, phân hóa, mất đoàn kết và suy giảm niềm tin được nhận diện, ngăn chặn ngay từ khi mới manh nha. Vì vậy, công tác đảng, công tác chính trị không chỉ làm nhiệm vụ “xây” nền tảng tư tưởng, “dẫn” nhận thức mà còn phải chủ động “chống”, kịp thời “gỡ”, xử lý từ sớm, từ xa những vấn đề tư tưởng nảy sinh trong thực tiễn. Thông qua nắm bắt tình hình, quản lý tư tưởng, dư luận; tăng cường đối thoại, trao đổi; phát hiện và giải quyết những vấn đề bức xúc, vướng mắc; đồng thời tổ chức đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc, công tác đảng, công tác chính trị góp phần giữ vững sự ổn định chính trị, tư tưởng ngay từ cơ sở.
Đặc biệt, trong điều kiện không gian mạng trở thành môi trường tác động ngày càng trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm và hành vi của con người, công tác đảng, công tác chính trị phải thực sự trở thành “tai mắt tư tưởng” của tổ chức đảng, kịp thời nhận diện những vấn đề nhạy cảm, những biểu hiện lệch lạc và các phương thức tác động mới; đồng thời nhanh chóng cung cấp thông tin chính xác, định hướng nhận thức, giải đáp thấu đáo và tổ chức đấu tranh có lý, có tình, có sức thuyết phục. Qua đó, không để khoảng trống thông tin trở thành “mảnh đất” cho tin giả, luận điệu xuyên tạc và các quan điểm sai trái phát triển. Nghị quyết số 25-NQ/TW xác định: “Chủ động nắm tình hình, xác minh, giải thích, xử lý dứt điểm tại địa bàn ngay khi vụ việc mới phát sinh. Phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay tại cơ sở; thực hiện nghiêm quy định về kỷ luật phát ngôn và sử dụng mạng xã hội”.
3. Thực trạng hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng
Thời gian vừa qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ chính trị đã nhận thức đầy đủ sâu sắc về vị trí, vai trò của bảo đảm an ninh tư tưởng trong xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được quan tâm tiến hành thường xuyên, gắn với nhiệm vụ chính trị, xây dựng bản lĩnh, niềm tin và ý thức trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên, quần chúng. Việc quán triệt đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ của đơn vị từng bước được đổi mới về nội dung, hình thức, góp phần làm cho cán bộ, đảng viên có nhận thức đúng, thái độ chính trị rõ ràng, nâng cao khả năng “tự đề kháng” trước những thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch. Qua đó, công tác đảng, công tác chính trị ngày càng khẳng định vai trò là phương thức quan trọng để xây dựng nền tảng chính trị – tinh thần, tạo cơ sở bên trong cho bảo đảm an ninh tư tưởng.
Các hình thức đối thoại, trao đổi, thông tin thời sự, sinh hoạt chính trị, giáo dục truyền thống được vận dụng linh hoạt hơn, góp phần giải quyết những băn khoăn, vướng mắc từ cơ sở, hạn chế nguy cơ phát sinh điểm nóng về tư tưởng. Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của không gian mạng, việc theo dõi, nhận diện và định hướng những vấn đề tư tưởng trên môi trường số ngày càng được quan tâm.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số và các phương tiện truyền thông hiện đại cũng mở rộng khả năng truyền tải thông tin chính thống, góp phần chủ động chiếm lĩnh không gian thông tin, hạn chế khoảng trống thông tin và nâng cao hiệu quả định hướng tư tưởng; quá trình tiến hành đã có sự kết hợp giữa “xây” và “chống” trong bảo đảm an ninh tư tưởng, tạo sức mạnh tổng hợp của cả tổ chức và mỗi cá nhân. Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đánh giá: “Qua 40 năm đổi mới, công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng xây dựng và hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng”.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vai trò hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong bảo đảm an ninh tư tưởng còn một số hạn chế: Nhận thức về vị trí, vai trò của bảo đảm an ninh tư tưởng ở một số cấp ủy, cán bộ, đảng viên chưa thật sự đầy đủ, có lúc còn xem đây là nhiệm vụ của cơ quan chính trị, chưa phát huy đầy đủ trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng. Công tác nắm, dự báo và định hướng tư tưởng có thời điểm chưa thật sự chủ động, kịp thời, nhất là trước những vấn đề phức tạp, nhạy cảm và những diễn biến nhanh trên không gian mạng; khả năng phát hiện từ sớm, xử lý từ cơ sở còn hạn chế. Nội dung, hình thức và phương pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị ở một số nơi chậm đổi mới, chưa thật sự hấp dẫn, thuyết phục; việc ứng dụng công nghệ số và khai thác các nền tảng truyền thông hiện đại trong định hướng tư tưởng còn chưa tương xứng với yêu cầu thực tiễn. Sự kết hợp giữa “xây” và “chống” trong bảo đảm an ninh tư tưởng chưa thật sự đồng bộ, việc giáo dục, củng cố niềm tin có lúc chưa gắn chặt với đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch.
4. Một số giải pháp
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ đối với nhiệm vụ bảo đảm an ninh tư tưởng.
Tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì và đội ngũ cán bộ làm công tác đảng, công tác chính trị về vị trí, ý nghĩa chiến lược của bảo đảm an ninh tư tưởng trong tình hình mới. Phải nhận thức sâu sắc rằng, đây không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan chính trị hay lực lượng chuyên trách mà là nhiệm vụ thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và cả hệ thống chính trị; trong đó, cấp ủy giữ vai trò lãnh đạo, cán bộ chủ trì chịu trách nhiệm và cơ quan chính trị giữ vai trò tham mưu, hướng dẫn, tổ chức thực hiện.
Công tác tư tưởng là công việc của toàn Đảng và hệ thống chính trị; cấp ủy và người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm, không “khoán trắng” cho cơ quan chuyên trách. Theo đó, đưa nội dung bảo đảm an ninh tư tưởng vào nghị quyết lãnh đạo, kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị và chương trình công tác thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng; gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu.
Cùng với giáo dục, quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, cần chú trọng trang bị cho cán bộ, đảng viên năng lực nhận diện, phân tích, đánh giá và xử lý thông tin, nhất là thông tin trên không gian mạng; hình thành bản lĩnh chính trị, khả năng “tự đề kháng” trước những luận điệu xuyên tạc, thông tin sai lệch và tác động tiêu cực. Đồng thời, phải phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, bởi trong công tác tư tưởng, uy tín của người cán bộ và sức thuyết phục từ thực tiễn có khi còn mạnh hơn cả lời tuyên truyền. Thực hiện tốt giải pháp này sẽ tạo chuyển biến từ “nhận thức đúng” sang “trách nhiệm cao”, từ “trách nhiệm của lực lượng chuyên trách” sang “trách nhiệm của toàn tổ chức”, qua đó hình thành thế chủ động trong bảo đảm an ninh tư tưởng.
Hai là, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động côngcông tác đảng, công tác chính trị, nâng cao năng lực nắm bắt, dự báo và định hướng tư tưởng.
Đổi mới nội dung, phương thức công tác đảng, công tác chính trị là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh tư tưởng trong điều kiện tình hình tư tưởng diễn biến nhanh, phức tạp và không gian mạng ngày càng tác động sâu rộng. Trọng tâm là chuyển mạnh từ “truyền đạt” sang “đối thoại”, từ “phổ biến” sang “thuyết phục”, từ xử lý tình huống sang chủ động nắm bắt, dự báo và định hướng tư tưởng từ sớm, từ xa.
Nội dung giáo dục, tuyên truyền phải thiết thực, ngắn gọn, dễ tiếp nhận, gắn với những vấn đề thực tiễn mà cán bộ, đảng viên và quần chúng quan tâm; đồng thời kịp thời cung cấp thông tin chính thống, giải đáp những vấn đề mới, nhạy cảm, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động. Tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục lý luận chính trị trong hệ thống trường chính trị và hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng phù hợp với từng đối tượng, gắn lý luận với thực tiễn; xây dựng, vận hành nền tảng học tập lý luận chính trị số dùng chung, kiểm tra, đánh giá thực chất.
Cần xây dựng cơ chế nắm tình hình nhiều chiều, kết hợp giữa nắm bắt trực tiếp ở cơ sở với khai thác, phân tích thông tin trên môi trường số; kịp thời nhận diện những vấn đề có khả năng tác động đến tư tưởng, tâm trạng, niềm tin của cán bộ, đảng viên và quần chúng để tham mưu xử lý phù hợp. Không chờ tư tưởng “có vấn đề” mới giải quyết, mà phải nhận diện nguy cơ ngay từ khi vấn đề còn trong quá trình hình thành. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, giáo dục và định hướng tư tưởng; kết hợp hài hòa giữa phương thức truyền thống với các nền tảng số, sản phẩm trực quan, nội dung đa phương tiện và hình thức tương tác phù hợp. Chủ động xây dựng và lan tỏa thông tin tích cực, lấy cái đúng để định hướng, cái tốt để dẫn dắt, cái thật để thuyết phục, qua đó thu hẹp khoảng trống thông tin và nâng cao khả năng “miễn dịch” trước thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch.
Ba là, xây dựng lực lượng nòng cốt và cơ chế phối hợp đồng bộ, nâng cao hiệu quả đấu tranh, bảo đảm an ninh tư tưởng.
Bảo đảm an ninh tư tưởng trong tình hình mới đòi hỏi không chỉ có nhận thức đúng, phương thức đúng mà còn phải có lực lượng đủ mạnh, cơ chế đủ chặt và hành động đủ nhanh. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác đảng, công tác chính trị có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén về tư tưởng, am hiểu thực tiễn, thành thạo công nghệ và có năng lực nhận diện, phân tích, xử lý thông tin, nhất là những vấn đề phức tạp trên không gian mạng.
Chú trọng bồi dưỡng cho đội ngũ này khả năng dự báo tình hình, kỹ năng truyền thông, đối thoại, thuyết phục và đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên có uy tín, có năng lực chuyên môn trong tạo dựng và lan tỏa thông tin tích cực. cần hình thành cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy, cơ quan chính trị, cán bộ chủ trì và các lực lượng có liên quan trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, dự báo, định hướng và xử lý các vấn đề tư tưởng. Phải bảo đảm thông tin được chia sẻ kịp thời, trách nhiệm được phân định rõ ràng, xử lý thống nhất và không để khoảng trống trong lãnh đạo, chỉ đạo.
Kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, giữa xây dựng lực lượng chuyên trách với phát huy sức mạnh của đông đảo cán bộ, đảng viên và quần chúng. Chủ động tạo lập, lan tỏa những thông tin chính thống, tích cực, có tính thuyết phục; đồng thời kiên quyết đấu tranh, phản bác những thông tin sai trái, xuyên tạc, độc hại. Mỗi cán bộ, đảng viên phải trở thành một “điểm tựa tư tưởng”, có trách nhiệm bảo vệ cái đúng, lan tỏa cái tốt và góp phần giữ vững sự thống nhất trong tổ chức.
5. Kết luận
Trong mọi điều kiện, bảo đảm an ninh tư tưởng luôn là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự ổn định chính trị, sức mạnh của tổ chức và sự thống nhất về ý chí, hành động. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước có nhiều diễn biến nhanh chóng, phức tạp; sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng làm cho cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng ngày càng quyết liệt, đa chiều và khó dự báo, yêu cầu bảo đảm an ninh tư tưởng càng đặt ra cấp thiết.
Thực tiễn đòi hỏi phải phát huy đầy đủ hơn nữa vai trò của hoạt động công tác đảng, công tác chính trị, biến công tác đảng, công tác chính trị thực sự trở thành “thành trì chính trị – tư tưởng”, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố sức mạnh tinh thần của tổ chức. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Công tác lãnh đạo tư tưởng là quan trọng nhất. Trong Đảng và ngoài Đảng có nhận thức rõ tình hình mới, hiểu rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởng mới thống nhất; tư tưởng thống nhất thì hành động mới thống nhất… Tư tưởng thống nhất và hành động thống nhất thì nhiệm vụ tuy nặng nề, công việc tuy khó khăn, phức tạp, ta cũng nhất định thắng lợi” (Hồ Chí Minh, 2011, tr. 554-555).
Tài liệu tham khảo:
Bộ Chính trị (2026). Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 về chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới.
Báo Chính phủ (03/9/2026). Toàn văn phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị. https://baochinhphu.vn/toan-van-phat-bieu-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tai-hoi-nghi-toan-quocquan-triet-va-trien-khai-thuc-hien-nghi-quyet-hoi-nghi-trung-uong-3-102260729105333715.htm
Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập (Tập 8). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
