Promoting the role of commune-level Vietnam Fatherland Front Committees in contemporary local governance
ThS. Tăng Quốc Trung
Đại học Trà Vinh
Email: tangquoctrung@tvu.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết phân tích vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã trong quản trị địa phương, đồng thời làm rõ một số vấn đề đặt ra từ sự thay đổi về quy mô địa bàn, quan hệ phối hợp giữa Mặt trận và chính quyền, phương thức tập hợp ý kiến nhân dân, chuyển đổi số và chia sẻ thông tin. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp hướng tới phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc như một chủ thể kết nối, đại diện, giám sát và thúc đẩy sự tham gia của xã hội, góp phần nâng cao chất lượng quản trị địa phương trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Từ khóa: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; quản trị địa phương; chính quyền địa phương hai cấp; giám sát và phản biện xã hội; tham gia của người dân.
Abstract: This article analyzes the role of the Vietnam Fatherland Front committees at the commune level in local governance, while also clarifying several issues arising from changes in the scale of the local area, the coordination between the Fatherland Front and the government, methods for gathering public opinion, digital transformation, and information sharing. Based on this analysis, the article proposes solutions aimed at enhancing the role of the Vietnam Fatherland Front as an entity that connects, represents, monitors, and promotes civic participation, thereby contributing to improving the quality of local governance within the framework of the two-tier local government model.
Keywords: Vietnam Fatherland Front Committee; local governance; two-tier local government; social oversight and criticism; public participation.
1. Đặt vấn đề
Việc chuyển từ mô hình chính quyền địa phương ba cấp sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo ra những thay đổi căn bản về tổ chức, thẩm quyền và phương thức vận hành của chính quyền địa phương. Sự thay đổi này không chỉ đặt ra yêu cầu phân định rõ hơn chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã, mà còn đòi hỏi chính quyền cơ sở phải nâng cao năng lực quản trị, tăng tính chủ động, minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân (Chính phủ (2025). Trong điều kiện đó, quản trị địa phương không thể chỉ được nhìn nhận từ năng lực và hoạt động của bộ máy chính quyền, mà cần được tiếp cận theo hướng tăng cường sự tham gia của người dân, phối hợp giữa các chủ thể và huy động các nguồn lực xã hội trong quá trình hoạch định, thực thi và giám sát chính sách công. Đây cũng là cơ sở đặt ra yêu cầu phát huy đầy đủ hơn vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã – thiết chế có chức năng tập hợp, đại diện, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân, tham gia xây dựng chính quyền, thực hiện giám sát và phản biện xã hội.
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã vì vậy không chỉ góp phần bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân mà còn có ý nghĩa nâng cao tính tham gia, tính đáp ứng, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền, qua đó góp phần xây dựng nền quản trị địa phương dân chủ, hiệu lực, hiệu quả.
2. Vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Việt Nam cấp xã có vị trí đặc biệt trong việc kết nối chính quyền với Nhân dân, góp phần bảo đảm tính dân chủ, đồng thuận và trách nhiệm giải trình trong quản trị địa phương (Quốc hội, 2025). Trước hết thể hiện ở đại diện và tập hợp ý kiến, nguyện vọng của Nhân dân, qua đó tạo kênh kết nối hai chiều giữa cộng đồng dân cư với chính quyền. Đây là chức năng có ý nghĩa lớn khi nhiều nhiệm vụ quản lý, cung ứng dịch vụ công và giải quyết các vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống người dân được tổ chức ở cấp xã. Bên cạnh đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã thực hiện giám sát và phản biện xã hội, theo dõi, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật và hoạt động của chính quyền, cán bộ, công chức; đồng thời phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn và kiến nghị điều chỉnh đến cơ quan có thẩm quyền. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội là những chủ thể quan trọng trong mở rộng sự tham gia của công dân, giám sát chính quyền, góp phần phát triển chính sách công và tăng cường trách nhiệm giải trình trong quản trị địa phương (UBTƯ MTTQVN Việt Nam, 2018 – chưa có ở TLTK?).
Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tiếp xúc cử tri, tham gia xây dựng chính quyền và phát huy dân chủ ở cơ sở, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã chuyển mong muốn, ý chí của cộng đồng thành thông tin đầu vào cho quá trình hoạch định và thực thi chính sách địa phương. Đây không chỉ là phương thức kiểm soát xã hội đối với hoạt động công quyền mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản trị, hạn chế khoảng cách giữa chính sách và thực tế đời sống xã hội. Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần được nhìn nhận không chỉ ở phương diện vận động, tập hợp Nhân dân mà còn ở phương diện tham gia quản trị, giám sát quyền lực, phản biện chính sách và thúc đẩy sự tham gia của người dân, qua đó góp phần xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, sát dân và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản trị địa phương.
3. Một số vấn đề đặt ra khi quản trị địa phương trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Một là, sự thay đổi về địa bàn và quy mô quản trị
Việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp làm thay đổi đáng kể phạm vi không gian, quy mô dân cư và đối tượng quản trị ở cấp xã. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, một đơn vị cấp xã bao gồm địa bàn rộng hơn, dân cư đông hơn và có sự đa dạng về điều kiện kinh tế – xã hội, đặc điểm cộng đồng và nhu cầu của người dân. Điều này tạo áp lực đối với năng lực điều hành của chính quyền cơ sở, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức nắm bắt tình hình và huy động sự tham gia của Nhân dân. Đối với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, thách thức không chỉ là mở rộng phạm vi tập hợp, vận động Nhân dân mà còn phải bảo đảm khả năng bao quát các nhóm dân cư, cộng đồng và địa bàn khác nhau, tránh tình trạng một bộ phận người dân bị hạn chế khả năng tiếp cận và tham gia vào quá trình quản trị địa phương. Đây cũng là cơ sở để chuyển từ phương thức tập hợp mang tính hành chính, theo địa bàn nhỏ sang phương thức tập hợp linh hoạt, đa dạng và phù hợp hơn với quy mô đơn vị hành chính mới.
Hai là, sự thay đổi về quan hệ giữa Mặt trận Tổ quốc và chính quyền.
Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mối quan hệ giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và chính quyền cùng cấp cần được nhìn nhận theo hướng tăng cường phối hợp và đồng trách nhiệm trong quản trị địa phương. Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tham gia xây dựng chính quyền, thực hiện giám sát và phản biện xã hội, đồng thời phối hợp với cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các nhiệm vụ có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Vì vậy, vấn đề đặt ra là cần xác lập cơ chế phối hợp thực chất, trong đó Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ tham gia sau khi chính sách đã được ban hành mà cần được tạo điều kiện tham gia từ quá trình nhận diện vấn đề, xây dựng chính sách đến giám sát quá trình thực hiện. Cách tiếp cận này phù hợp với quan niệm quản trị địa phương hiện đại, trong đó chính quyền, người dân và các tổ chức xã hội cùng tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề chung.
Ba là, sự thay đổi phương thức tập hợp ý kiến nhân dân.
Khi địa bàn quản trị được mở rộng, phương thức tập hợp ý kiến nhân dân theo cách thức truyền thống có thể không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tính đại diện, tính kịp thời và khả năng phản ánh đa dạng nhu cầu xã hội. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần kết hợp giữa các hình thức tiếp xúc trực tiếp với các phương thức thu thập ý kiến thông qua nền tảng số, khảo sát trực tuyến, kênh phản ánh của người dân và các diễn đàn đối thoại cộng đồng. Quan trọng hơn, việc tập hợp ý kiến cần chuyển từ “tiếp nhận phản ánh” sang chủ động phát hiện, phân loại và phản hồi các vấn đề của cộng đồng. Đây là điều kiện để tiếng nói của Nhân dân trở thành nguồn thông tin đầu vào cho quá trình ra quyết định và cải thiện chất lượng cung ứng dịch vụ công ở địa phương.
Bốn là, vấn đề cơ chế chia sẻ dữ liệu và thông tin trong quá trình chuyển đổi số trong quản trị địa phương.
Quản trị địa phương trên địa bàn rộng và có số lượng dân cư đông đòi hỏi thông tin phải được cập nhật, kết nối và chia sẻ kịp thời giữa chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các chủ thể có liên quan. Chia sẻ dữ liệu và thông tin không chỉ là yêu cầu đối với hoạt động của cơ quan hành chính mà cần sự tham gia của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã trong việc xây dựng các kênh tương tác số với Nhân dân, thu thập và phản ánh thông tin từ cộng đồng, đồng thời chia sẻ dữ liệu phục vụ giám sát và phản biện xã hội. Vấn đề đặt ra là cần hình thành cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin phù hợp giữa chính quyền và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, bảo đảm dữ liệu được sử dụng đúng mục đích, chính xác, kịp thời và bảo vệ thông tin cá nhân. Khi được tổ chức tốt, dữ liệu từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã có thể trở thành một nguồn thông tin xã hội quan trọng, giúp chính quyền nhận diện sớm những vấn đề phát sinh và điều chỉnh chính sách phù hợp với nhu cầu thực tiễn của cộng đồng.
4. Một số giải pháp
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và chính quyền cấp xã.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp làm gia tăng yêu cầu phối hợp giữa chính quyền cơ sở với các chủ thể xã hội trong giải quyết các vấn đề công tại địa bàn. Do đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và chính quyền cấp xã theo hướng thường xuyên, có quy trình, rõ trách nhiệm và có cơ chế phản hồi. Cơ chế phối hợp không nên chỉ được thực hiện khi phát sinh một vụ việc cụ thể mà cần được thể chế hóa thành các hoạt động định kỳ như trao đổi thông tin về tình hình địa phương, xây dựng chương trình giám sát, tổ chức đối thoại, tham gia xây dựng chính sách và theo dõi việc giải quyết kiến nghị. Về phương thức thực hiện, cần xác định rõ trách nhiệm của chính quyền trong cung cấp thông tin, tạo điều kiện cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện giám sát, phản biện; đồng thời xác định trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong tổng hợp, phản ánh ý kiến nhân dân và đưa ra các kiến nghị có căn cứ. Đặc biệt, cần thiết lập cơ chế để chính quyền tiếp nhận, phản hồi và công khai kết quả xử lý kiến nghị của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Như vậy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể là những chủ thể tham gia quản trị địa phương thông qua phát triển chính sách, giám sát chính quyền và mở rộng sự tham gia của công dân.
Thứ hai, đổi mới phương thức giám sát và phản biện xã hội theo hướng thực chất, dựa trên dữ liệu.
Một trong những yêu cầu quan trọng đối với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã trong mô hình mới là nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội. Thay vì triển khai dàn trải hoặc chủ yếu dựa trên báo cáo hành chính, hoạt động giám sát cần chuyển sang tiếp cận dựa trên vấn đề, rủi ro và dữ liệu. Theo đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần căn cứ vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích và đời sống của người dân để lựa chọn nội dung giám sát; sử dụng kết hợp dữ liệu hành chính, kết quả khảo sát, phản ánh của người dân, thông tin từ cộng đồng và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác làm căn cứ đánh giá. Bên cạnh đó, cần mở rộng sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, người có kinh nghiệm thực tiễn và đại diện các nhóm chịu tác động của chính sách. Đồng thời, hoạt động phản biện cần được thực hiện sớm trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn cuối. Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26/10/2022 của Ban Bí thư đã nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò và nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát, phản biện xã hội; thực tiễn nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một vấn đề đáng chú ý là việc lựa chọn nội dung giám sát chưa thực sự dựa trên tiêu chí rõ ràng và việc theo dõi kết quả sau giám sát còn chưa đầy đủ. Vì vậy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần xây dựng quy trình khép kín từ: lựa chọn vấn đề – thu thập bằng chứng – giám sát/phản biện – kiến nghị – theo dõi – đánh giá kết quả thực hiện, qua đó nâng cao giá trị thực tiễn của hoạt động này.
Thứ ba, nâng cao năng lực số của cán bộ công tác tại Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã.
Sự thay đổi về quy mô địa bàn và phương thức quản trị đòi hỏi cán bộ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã phải có năng lực sử dụng công nghệ và dữ liệu tốt hơn. Nâng cao năng lực số vì vậy không nên được hiểu đơn thuần là đào tạo kỹ năng sử dụng phần mềm, mà cần hướng đến năng lực thu thập, quản trị, phân tích và sử dụng thông tin số phục vụ hoạt động đại diện, giám sát và phản biện xã hội.
Trước hết, cần tổ chức các chương trình bồi dưỡng theo nhóm năng lực, bao gồm: kỹ năng khai thác cơ sở dữ liệu; xây dựng và phân tích khảo sát trực tuyến; quản lý thông tin phản ánh của người dân; sử dụng các nền tảng tương tác số; nhận diện và kiểm chứng thông tin trên môi trường mạng; bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đồng thời, cần hình thành đội ngũ cán bộ có khả năng sử dụng dữ liệu để nhận diện xu hướng, vấn đề nổi lên trong cộng đồng và cung cấp minh chứng cho hoạt động giám sát, phản biện. Đây cũng là điều kiện để Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã chuyển từ phương thức hoạt động chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và thông tin định tính sang kết hợp giữa dữ liệu thực tiễn của cộng đồng để phục vụ ra quyết định.
Thứ tư, xây dựng cơ chế tiếp nhận, phân tích và phản hồi ý kiến nhân dân đa kênh.
Việc mở rộng địa bàn cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tập hợp ý kiến Nhân dân. Nếu chỉ dựa vào hội nghị, tiếp xúc trực tiếp hoặc các hình thức truyền thống, khả năng tiếp cận đầy đủ các nhóm dân cư có thể bị hạn chế. Vì vậy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần xây dựng cơ chế tiếp nhận ý kiến Nhân dân theo hướng đa kênh, liên tục và có khả năng phân tích.
Cần kết hợp các hình thức trực tiếp như hội nghị Nhân dân, đối thoại, tiếp xúc cử tri với các hình thức trực tuyến như khảo sát điện tử, cổng hoặc trang thông tin tương tác, nền tảng mạng xã hội và các kênh phản ánh phù hợp. Tuy nhiên, điểm cốt lõi không nằm ở số lượng kênh mà ở quy trình xử lý thông tin sau khi tiếp nhận. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần xây dựng quy trình gồm tiếp nhận, phân loại, xác minh, tổng hợp, chuyển cơ quan có thẩm quyền, theo dõi và phản hồi. Những ý kiến có tính phổ biến hoặc phản ánh vấn đề mang tính hệ thống cần được tổng hợp thành dữ liệu phục vụ giám sát, phản biện chính sách. Như vậy, tiếng nói của người dân địa phương không chỉ được tiếp nhận mà còn được chuyển hóa thành nguồn thông tin đầu vào cho quản trị địa phương.
Thứ năm, đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số trong hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Ứng dụng nền tảng số cần được xem là phương thức đổi mới hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, thay vì chỉ là giải pháp kỹ thuật để thay thế hồ sơ giấy hoặc các phương thức truyền thông truyền thống. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã có thể sử dụng nền tảng số để thực hiện đồng thời các chức năng tuyên truyền, vận động, khảo sát, tiếp nhận phản ánh, công khai kết quả giám sát và tương tác với người dân. Việc này có ý nghĩa quan trọng trong điều kiện địa bàn quản trị được mở rộng, khoảng cách địa lý có thể làm giảm tần suất tương tác trực tiếp giữa UBMTTQVN với cộng đồng dân cư. Chuyển đổi số của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần được thực hiện theo nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm tính dễ tiếp cận và không tạo thêm rào cản đối với những nhóm hạn chế về kỹ năng hoặc điều kiện tiếp cận công nghệ. Đồng thời, cần tránh tình trạng mỗi cơ quan, đơn vị sử dụng một nền tảng riêng, tạo ra sự phân mảnh thông tin. Việc ứng dụng nền tảng số của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã cần được kết nối với hệ sinh thái chính quyền số ở địa phương trong phạm vi pháp luật cho phép, qua đó hình thành các kênh tương tác đa chiều giữa người dân – Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam – chính quyền.
Thứ sáu, xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu và thông tin giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã với chính quyền.
Trong quản trị địa phương dựa trên dữ liệu, thông tin không chỉ là nguồn lực phục vụ hoạt động hành chính mà còn là cơ sở để các chủ thể xã hội tham gia giám sát và phản biện. Do đó, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và chính quyền cấp xã theo nguyên tắc đúng thẩm quyền, đúng mục đích, có khả năng kiểm chứng và bảo đảm an toàn thông tin. Chính quyền cấp xã cần chủ động cung cấp cho Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam những thông tin cần thiết liên quan đến các chương trình, chính sách, dự án và hoạt động quản lý có tác động trực tiếp đến người dân. Ở chiều ngược lại, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có thể cung cấp các thông tin tổng hợp từ cộng đồng như kết quả khảo sát, phản ánh, kiến nghị và những vấn đề xã hội nổi lên. Trên cơ sở đó, từng bước hình thành cơ chế dữ liệu dùng chung hoặc các phương thức kết nối dữ liệu phù hợp, trong đó Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có thể khai thác thông tin cần thiết để thực hiện chức năng giám sát, phản biện và đại diện cho Nhân dân.
Giải pháp này cần được đặt trong tổng thể quá trình chuyển đổi phương thức quản trị địa phương theo hướng dựa trên dữ liệu và kết quả. Chính quyền địa phương hiện nay được đặt trước yêu cầu gắn phân cấp với nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực; đồng thời chuyển đổi số được xác định là một công cụ quan trọng để đổi mới phương thức quản trị. Do đó, sự tham gia của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã vào hệ thống dữ liệu địa phương không chỉ giúp nâng cao năng lực của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mà còn góp phần tạo thêm một kênh kiểm chứng xã hội đối với thông tin và kết quả quản trị của chính quyền.
5. Kết luận
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở, trong đó tăng cường sự tham gia của Nhân dân và phát huy vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã là một nội dung cần được quan tâm. Với chức năng đại diện, tập hợp ý kiến Nhân dân, giám sát và phản biện xã hội, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã có điều kiện trở thành cầu nối quan trọng giữa chính quyền và cộng đồng, góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng đáp ứng của chính quyền địa phương. Để phát huy vai trò này, bài viết đề xuất một số giải pháp quan trọng, tập trung vào cả Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và chính quyền cấp xã. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, hướng tới hình thành cơ chế quản trị có sự tham gia, dựa trên dữ liệu và tăng cường trách nhiệm giải trình. Từ đây, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã không chỉ thực hiện tốt hơn chức năng đại diện và giám sát xã hội mà còn có thể đóng góp trực tiếp vào quá trình nâng cao chất lượng quản trị địa phương, củng cố đồng thuận xã hội và bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tài liệu tham khảo:
Ban Bí thư (2022). Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 26/10/2022 về phát huy vai trò, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội.
Bộ Chính trị (2013). Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị – xã hội.
Bộ Chính trị (2013). Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 ban hành Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị – xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.
Chính phủ (2025). Nghị quyết số 74/NQ-CP ngày 07/4/2025 về ban hành Kế hoạch thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Quốc hội (2013). Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày 16/6/2025.
Quốc hội (2015). Luật số 75/2015/QH13 ngày 09/6/2015 về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 97/2025/QH15).
Quốc hội (2022). Luật số 10/2022/QH15 ngày 10/11/2022 về Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Quốc hội (2025). Luật số 72/2025/QH15 ngày 16/6/2025 về Tổ chức chính quyền địa phương.
Quốc hội (2025). Luật số 97/2025/QH15 ngày 27/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 1589/QĐ-TTg ngày 24/7/2025 về việc ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15.
Hoàng Minh Hội (chủ biên), Trương Hồ Hải, Tào Thị Quyên và các tác giả (2019). Cơ chế pháp lý về giám sát của nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội đối với các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay. Hà Nội: NXB Lý luận Chính trị.
Nguyễn Thị Thanh Nhàn (2022). Nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội cấp xã. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 320, tr. 34-39.
Âu Thị Minh Tâm (2024). Pháp luật về giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với chính quyền địa phương. Tạp chí Quản lý nhà nước, số 345, tr. 55-60.
