(Quanlynhanuoc.vn) – Từ tháng 11/2026, nhiều chính sách mới có hiệu lực, nổi bật là các chính sách liên quan đến thuế đối với xăng, nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự; lĩnh vực kinh doanh xổ số; thay đổi quy định về họp Ban đại diện cha mẹ học sinh…
Từ 1/11/2026, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng là 0%
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP ngày 31/10/2026 quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại theo quy định tại Điều 3 Nghị quyết số 19/2026/QH16 của Quốc hội đã được điều chỉnh bởi khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP của Chính phủ hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành.
Nghị quyết nêu rõ, trường hợp cần điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian có hiệu lực của Nghị quyết này để đáp ứng yêu cầu về phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo an ninh năng lượng, ổn định thị trường xăng, dầu, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Quy định nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự
Theo Nghị định số 392/2026/NĐ-CP ngày 20/10/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026, Chính phủ quy định 10 ngành, nghề phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự gồm:
1. Kinh doanh công cụ hỗ trợ (bao gồm cả sửa chữa);
2. Kinh doanh các loại pháo, trừ pháo nổ;
3. Kinh doanh trò chơi có thưởng (bao gồm trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, casino và đặt cược);
4. Kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp;
5. Kinh doanh tiền chất thuốc nổ;
6. Kinh doanh ngành, nghề có sử dụng vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ;
7. Kinh doanh dịch vụ nổ mìn;
8. Kinh doanh dịch vụ vũ trường;
9. Kinh doanh dịch vụ lưu trú (đối với cơ sở kinh doanh là doanh nghiệp);
10. Kinh doanh súng cầm tay, súng vác vai, đạn sử dụng cho các loại vũ khí này trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số bị phạt tới 200 triệu đồng
Chính phủ ban hành Nghị định số 389/2026/NĐ-CP ngày 14/10/2026, có hiệu lực từ ngày 30/11/2026, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số.
Nghị định này quy định hành vi vi phạm hành chính, hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc, hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện; hình thức xử phạt; việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, các biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số.
Nghị định quy định mức phạt tiền đối với cá nhân bằng 1/2 lần mức phạt tiền đối với tổ chức cho cùng hành vi vi phạm. Cụ thể, mức phạt tiền đối với cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số tối đa là 100.000.000 đồng, đối với tổ chức tối đa là 200.000.000 đồng.
Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi
Từ ngày 1/11, Nghị định 353/2026 quy định cụ thể đối tượng, chương trình và tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn giáo dục tiểu học bắt buộc.
Chính phủ nêu rõ việc phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi, thực hiện giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ phải bảo đảm quyền, nghĩa vụ học tập của công dân. Nhà nước có trách nhiệm bảo đảm các điều kiện để trẻ em, công dân trong độ tuổi được tiếp cận giáo dục và hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc.
Các hoạt động này được triển khai theo hướng toàn diện, bền vững, có chất lượng, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và điều kiện thực tế của từng địa phương. Nhà nước thống nhất quản lý, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương các cấp trong tổ chức thực hiện.
Chính sách cũng đặt yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, ưu tiên nguồn lực và cơ chế hỗ trợ cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo và các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ.
Nguồn lực thực hiện được huy động từ ngân sách nhà nước và xã hội, đi kèm yêu cầu quản lý, sử dụng hiệu quả, công khai, minh bạch, phù hợp với khả năng cân đối và điều kiện thực tiễn. Công tác phổ cập, xóa mù chữ sẽ được quản lý trên môi trường số, từ điều tra, cập nhật dữ liệu, quản lý hồ sơ đến kiểm tra, công nhận và duy trì kết quả.
Từ ngày 15/11/2026, tổ chức nước ngoài tuyển lao động Việt Nam phải đăng tin tuyển dụng trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia
Chính phủ ban hành Nghị định số 371/2026/NĐ-CP ngày 25/09/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/11/2026, quy định chi tiết việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
Nghị định quy định rõ về tuyển dụng người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
Theo đó, khi có nhu cầu tuyển dụng người lao động Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thông báo bằng văn bản trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến, qua địa chỉ thư điện tử chính thức của cơ quan, tổ chức quản lý quy định tại Điều 5 Nghị định này, trong đó nêu rõ vị trí việc làm, số lượng cần tuyển dụng.
Đồng thời, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thực hiện đăng tải công khai thông tin tuyển dụng người lao động Việt Nam trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia (địa chỉ: https://www.vieclam.gov.vn) hoặc cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức.
Tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tuyển dụng người lao động Việt Nam hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức quản lý quy định tại Điều 5 Nghị định này hỗ trợ việc tuyển dụng người lao động Việt Nam.
Khi có đề nghị từ tổ chức, cá nhân nước ngoài, cơ quan, tổ chức quản lý quy định tại Điều 5 Nghị định này thực hiện việc tuyển chọn, giới thiệu ứng viên theo mô tả công việc đã được cung cấp.
Phạt đến 60 triệu nếu thu thập dữ liệu trái phép
Tại Nghị định số 363/2026, Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu, hiệu lực từ ngày 11/11.
Dự thảo quy định phạt tiền 20-40 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân thu thập, tạo lập dữ liệu khi chưa được chủ thể hoặc chủ sở hữu dữ liệu đồng ý; không ban hành quy trình thu thập, không đánh giá, áp dụng biện pháp bảo vệ dữ liệu trước khi thực hiện hoặc không kiểm tra tính xác thực, chất lượng dữ liệu.
Mức phạt tăng lên 40-60 triệu đồng đối với hành vi cố ý tạo lập dữ liệu sai lệch so với dữ liệu gốc, làm giả dữ liệu, thu thập vượt quá phạm vi hoặc mục đích đã thông báo. Mức phạt này cũng áp dụng với các vi phạm thuộc nhóm trên nếu liên quan đến dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng quốc gia hoặc làm rò rỉ thông tin nhạy cảm, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và an ninh quốc gia.
Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm. Với vi phạm liên quan đến dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng quốc gia hoặc gây rò rỉ thông tin nhạy cảm, mức xử lý bổ sung là đình chỉ hoạt động quản trị, vận hành cơ sở dữ liệu từ 6 đến 9 tháng.
Chính phủ đồng thời quy định các biện pháp khắc phục hậu quả. Trong đó, đơn vị vi phạm phải ban hành quy trình thu thập, áp dụng biện pháp bảo vệ và an toàn dữ liệu; xóa hoặc tiêu hủy dữ liệu được thu thập trái phép, dữ liệu giả mạo hoặc vượt phạm vi cho phép. Trường hợp dữ liệu sai lệch, giả mạo, đơn vị liên quan phải đính chính, hiệu chỉnh và cập nhật. Số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm cũng phải được nộp lại.
Sửa đổi nhiều quy định về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thống kê
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 362/2026/NĐ-CP ngày 18/9/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 95/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2021/NĐ-CP ngày 15/11/2021 của Chính phủ (Nghị định số 95/2016/NĐ-CP).
Trong đó, Nghị định số 362/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nhiều quy định về xử lý vi phạm trên môi trường điện tử; biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân; thẩm quyền xử phạt của Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác…
Nghị định này có hiệu lực từ ngày 2/11/2026.
Ban đại diện cha mẹ học sinh không được đặt khoản thu bắt buộc
Thông tư 81/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, có hiệu lực từ ngày 15/11. Quy định mới liệt kê 9 nhóm hành vi Ban đại diện cha mẹ học sinh và các thành viên không được thực hiện.
Theo đó, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được can thiệp vào tổ chức, quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục; không tham gia đánh giá, xếp loại cán bộ quản lý, giáo viên và nhân sự hỗ trợ giáo dục. Việc thực hiện chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy, kiểm tra và đánh giá học sinh thuộc trách nhiệm chuyên môn của nhà trường.
Ban đại diện không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ bình quân, tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ. Việc vận động phụ huynh cũng không được thực hiện dưới hình thức ép buộc hoặc gây áp lực.
Ban đại diện đồng thời không được sử dụng danh nghĩa của mình để vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục, thu nhận, quản lý hoặc sử dụng các khoản tài trợ dành cho nhà trường. Quy định cũng cấm thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện; sử dụng hàng hóa, dịch vụ được hỗ trợ sai mục đích hoặc lợi dụng hoạt động để trục lợi.
Ngoài ra, Ban đại diện không được phân biệt đối xử, gây bất lợi cho trẻ em, học sinh và phụ huynh vì tham gia hoặc không tham gia các hoạt động, hỗ trợ kinh phí. Việc thu thập, cung cấp, sử dụng và công khai trái quy định thông tin cá nhân, đời sống riêng tư, bí mật gia đình của học sinh và phụ huynh cũng bị nghiêm cấm.
Thay đổi thủ tục hưởng trợ cấp mai táng đối với cựu chiến binh
Thông tư số 21/2026/TT-BNV của Bộ Nội vụ sửa đổi, bổ sung hướng dẫn thực hiện chế độ, chính sách đối với cựu chiến binh, có hiệu lực từ ngày 10/11/2026.
Theo quy định mới, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp mai táng gồm bản khai giải quyết chế độ, giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử và giấy tờ xác nhận người đã mất là cựu chiến binh. Trường hợp thông tin khai tử có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin thì không cần nộp giấy tờ này.
Người đề nghị có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đến UBND cấp xã nơi cựu chiến binh thường trú trước khi mất.
Trong thời hạn 5 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, UBND cấp xã kiểm tra, xác nhận bản khai và chuyển hồ sơ đến Sở Nội vụ. Trong 7 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ, Sở Nội vụ kiểm tra và ban hành quyết định giải quyết chế độ theo quy định.
Thuỳ Dương
