Thượng tá, ThS. Đỗ Đức Quân
Hệ 5, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Trung tá, ThS. Đinh Đức Thắng
Học viện Biên phòng
(Quanlynhanuoc.vn) – Các tỉnh biên giới Tây Bắc (Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Lai Châu) với 51 đồn biên phòng giữ vị trí địa chiến lược ở khu vực Tây Bắc của Tổ quốc. Do vậy, việc tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc nhằm nâng cao giác ngộ cách mạng, xây dựng bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm khắc phục khó khăn cho cán bộ, chiến sĩ thuộc các đồn biên phòng. Phát huy vai trò các tổ chức, các lực lượng, xây dựng đồn biên phòng có chất lượng tổng hợp, trình độ sẵn sàng chiến đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Đồng thời, bảo đảm cho mọi hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của các đồn biên phòng luôn đi đúng định hướng chính trị. Bài viết đánh giá khái quát thực trạng và đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc hiện nay.
Từ khóa: Công tác đảng, công tác chính trị; các tỉnh Tây Bắc; đồn biên phòng; quản lý, bảo vệ biên giới.
1. Đặt vấn đề
Thực tiễn xây dựng và chiến đấu của lực lượng Bộ đội Biên phòng đã chứng minh hiệu lực to lớn và sức sống mãnh liệt của công tác đảng, công tác chính trị trong việc củng cố tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng, tạo cơ sở chính trị, tinh thần vững chắc cho nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Bộ đội Biên phòng, bảo đảm cho Bộ đội Biên phòng hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, trong đó có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia – nhiệm vụ chính trị thường xuyên quan trọng nhất của Bộ đội Biên phòng. Vì vậy, tăng cường công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc hiện nay là đòi hỏi tất yếu, là nguyên tắc trong xây dựng lực lượng và thực hiện nhiệm vụ của các đồn biên phòng.
2. Thực trạng tiến hành công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc hiện nay
a. Những kết quả đạt được
Một là, thường xuyên làm tốt việc quán triệt đường lối chính trị, quân sự của Đảng, từng bước nâng cao nhận thức trách nhiệm, xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất chiến đấu và công tác cho cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng.
(1) Thường xuyên giáo dục, quán triệt cho cán bộ, chiến sĩ thấm nhuần sâu sắc các quan điểm, nghị quyết của các cấp ủy đảng, nhiệm vụ quân đội, của lực lượng và đơn vị. Qua công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc đã giúp cho cán bộ, chiến sĩ “tuyệt đối trung thành với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa, có bản lĩnh chính trị vững vàng, yên tâm gắn bó với biên giới, phát huy trách nhiệm, hoàn thành tốt nhiệm vụ”1.
(2) Hoạt động công tác đảng, công tác chính trị còn trực tiếp nâng cao trình độ giác ngộ chính trịcho cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trên tuyến biến giới, hiểu rõ bản chất âm mưu thủ đoạn của kẻ thù và đối tượng tác chiến của quân đội, của Bộ đội Biên phòng. Từng bước khắc phục các biểu hiện mơ hồ mất cảnh giác, động viên cán bộ, chiến sĩ tự giác chấp hành nghiêm các chế độ, quy định sẵn sàng chiến đấu. Khảo sát ở các đồn biên phòng trên địa bàn các tỉnh Tây Bắc về vai trò của công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia, có 86,5% ý kiến khẳng định: hoạt động công tác đảng, công tác chính trị góp phần nâng cao nhận thức chính trị, giác ngộ cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ đồn biên phòng2.
Hai là, triển khai thực hiện toàn diện, có hiệu quả các nội dung, hình thức, biện pháp trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia của đồn biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc.
(1) Đối với công tác tư tưởng, hằng năm, các đồn biên phòng đều thực hiện 100% kế hoạch về nội dung chương trình học tập chính trị và phổ biến giáo dục pháp luật cho các đối tượng. Từ năm 2020 – 2024, quân số tham gia đạt bình quân 97,34%, kết quả kiểm tra trung bình hằng năm đạt: giỏi 37,6%; khá 40,46%; đạt 21,94%3. Công tác tuyên truyền cổ động, văn hoá văn nghệ đã được duy trì thường xuyên, có nề nếp, tập trung vào các dịp kỷ niệm, các ngày lễ lớn, các sự kiện chính trị của Đảng, Nhà nước, quân đội, của Bộ đội Biên phòng và địa phương các tỉnh Tây Bắc, đồng thời, tổ chức tốt các hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục – thể thao, giao lưu, tọa đàm… Khảo sát tại các đồn biên phòng trên địa bàn các tỉnh Tây Bắc về chất lượng hoạt động công tác đảng, công tác chính trị cho thấy, có 26% ý kiến khẳng định, hoạt động công tác đảng, công tác chính trị đạt tốt và 57,5% cho rằng đạt khá4.
(2) Đối với công tác tổ chức, thường xuyên củng cố, kiện toàn các cấp ủy, tổ chức đảng theo đúng quy định, thực sự là hạt nhân lãnh đạo ở đơn vị; tích cực xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh, tập trung củng cố xây dựng các chi bộ đơn vị chiến đấu; coi trọng bồi dưỡng đội ngũ bí thư, cấp ủy, cán bộ chủ trì cả về phẩm chất chính trị, năng lực lãnh đạo chỉ huy, quản lý, trình độ chuyên môn,nghiệp vụ và học vấn; thường xuyên chăm lo làm tốt công tác phát triển Đảng, chú trọng phát triển trong đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp. Hiện nay, đã có 100% sĩ quan và trên 90% quân nhân chuyên nghiệplà đảng viên, đưa tỉ lệ lãnh đạo ở các đồn Biên phòng năm sau cao hơn năm trước5.
Ba là, phát huy mạnh mẽ vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chính trị, đội ngũ cán bộ đảng viên và quần chúng trong nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.
(1) Đảng ủy, Bộ chỉ huy và cơ quan chính trị Bộ đội Biên phòng ở các tỉnh Tây Bắc đã thường xuyên chú trọng việc bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức kinh nghiệm và năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị cho đội ngũ cấp ủy viên, bí thư và cán bộ chủ trì đồn biên phòng, nhờ đó, đội ngũ cấp ủy viên và cán bộ chính trị đã phát huy tốt vai trò trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ: 100% các đồng chí cán bộ chủ trì được cấp ủy đương nhiệm giới thiệu đều trúng vào cấp ủy. Các chính trị viên đồn đều được bầu giữ chức bí thư6. Từ nghiên cứu và khảo sát ở các đồn biên phòng trên địa bàn các tỉnh Tây Bắc cho thấy, về vai trò của cấp ủy, cán bộ chính trị, có 83% ý kiến khẳng định phát huy tốt trách nhiệm7.
(2) Đội ngũ cán bộ, đảng viên các đồn biên phòng đã nhận thức rõ vị trí, vai trò trong thực hiện nhiệm vụ, đã phát huy tốt vai trò tiền phong gương mẫu đi đầu trong thực hiện nghị quyết lãnh đạo của cấp ủy, chi bộ và kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị của đơn vị. Qua khảo sát về phát huy vai trò trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, có 43,5% ý kiến khẳng định phát huy tốt; 32,5% cho rằng phát huy khá8.
(3) Đoàn Thanh niên ở đồn biên phòng cũng thường xuyên bám sát nhiệm vụ chính trị, chủ động xây dựng chương trình hoạt động cụ thể. Nhiều phong trào hành động cách mạng, như: “Tuổi trẻ lập công tô hồng truyền thống”, “Tuổi trẻ Bộ đội Biên phòng sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại”, cuộc vận động “nghĩa tình biên giới”… đã lôi cuốn tập hợp, động viên tinh thần, giáo dục bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực hoạt động thực tiễn, rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống cho đoàn viên thanh niên. Qua đó, góp phần quan trọng vào xây dựng đồn biên phòng vững mạnh toàn diện, đảng bộ, chi bộ đồn trong sạch vững mạnh. Cụ thể về phát huy vai trò xung kích của tổ chức đoàn thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, có 78% ý kiến khẳng định phát huy tốt9.
b. Những khuyết điểm, hạn chế
Một là, công tác giáo dục nâng cao nhận thức chính trị, giáo dục chủ trương, đối sách về công tác biên phòng còn có mặt hạn chế, chưa có chiều sâu. Nhận thức chính trị, nhiệt tình trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Trong thực tế, “Năng lực vận dụng tổng hợp các biện pháp, chủ trương, đối sách trong xử lý vụ việc cụ thể còn hạn chế. Có lúc, có đơn vị còn lúng túng, thiếu sáng tạo, thậm chí còn sai sót”10, nhất là trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu.
Hai là, năng lực lãnh đạo toàn diện, sức chiến đấu của một số cấp ủy, tổ chức đảng còn hạn chế.Trong thực hiện chủ trương, biện pháp lãnh đạo của đảng ủy, chi ủy đồn biên phòng còn dàn trải; chưa xác định đúng, trúng những nội dung trọng tâm, những khâu có tính chất đột phá cần tập trung lãnh đạo giải quyết dứt điểm. Vì vậy, “thực hiện nhiệm vụ quản lý bảo vệ biên giới có thời điểm chưa chặt chẽ, vận dụng chủ trương đối sách xử lý một số tình huống còn lúng túng, có trường hợp chưa nhạy bén, đấu tranh chống buôn lậu hiệu quả thấp”11. Một số cấp ủy, chi bộ chưa quan tâm đúng mức lãnh đ