Improving the quality of party work and political work in the combat training tasks of radar regiments in the current air defense divisions
Nguyễn Văn Bay
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
(Quanlynhanuoc.vn) – Công tác đảng, công tác chính trị huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không giữ vai trò trực tiếp bảo đảm định hướng chính trị, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện và khả năng sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời của đơn vị. Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản và khảo sát thực tiễn, bài viết đánh giá thực trạng chất lượng công tác này, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế. Từ đó, đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vùng trời Tổ quốc trong tình hình mới.
Từ khóa: Công tác đảng; công tác chính trị; Huấn luyện chiến đấu; Trung đoàn ra đa; Sư đoàn Phòng không.
Abstract: Party and political work in combat training of radar regiments in air defense divisions plays a direct role in ensuring political orientation, contributing to improving the quality of training and combat readiness, and airspace management of the unit. Based on clarifying fundamental theoretical issues and surveying practical realities, this article assesses the current state of this work, pointing out its strengths and weaknesses. From there, it proposes fundamental solutions to improve the quality of party and political work in combat training of radar regiments in air defense divisions, meeting the requirements of protecting the nation’s airspace in the new situation.
Key words: Party work, political work; combat training; radar regiment; air defense division.
1. Đặt vấn đề
Trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không là lực lượng nòng cốt trong quản lý, bảo vệ vùng trời, trong đó huấn luyện chiến đấu là nhiệm vụ trung tâm, đòi hỏi cao về độ chính xác, tốc độ xử trí và hiệp đồng chặt chẽ. Thực tiễn cho thấy, chất lượng huấn luyện chiến đấu không chỉ phụ thuộc vào trình độ làm chủ khí tài mà còn chịu sự chi phối trực tiếp của hoạt động công tác đảng, công tác chính trị. Những năm qua, hoạt động này đã có chuyển biến tích cực, song vẫn còn những hạn chế về tính sát thực tiễn và hiệu quả tác động đến nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu. Vì vậy, việc nghiên cứu nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không hiện nay là yêu cầu thiết thực.
2. Huấn luyện chiến đấu và công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa ở các sư đoàn phòng không
Trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không là đơn vị cơ bản trong tác chiến của Quân chủng Phòng không – Không quân, có vị trí đặc biệt quan trọng thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời, đánh bại các cuộc tập kích hỏa lực đường không của địch, bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc.
Huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không là hệ thống các biện pháp dạy và luyện nhằm trang bị kiến thức, bồi dưỡng và phát triển phẩm chất, năng lực toàn diện cho cán bộ, chiến sĩ đặc biệt là khả năng làm chủ vũ khí, khí tài, kỹ năng, kỹ xảo trong chiến đấu, bảo đảm cho bộ đội có thể xử trí linh hoạt các tình huống, kịp thời phát hiện mục tiêu, quản lý chặt chẽ vùng trời và các nhiệm vụ khác khi được giao.
Công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không là một bộ phận quan trọng của công tác đảng, công tác chính trị trong các nhiệm vụ, bao gồm tổng thể các hoạt động về công tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách do cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị, mọi cán bộ, đảng viên và các tổ chức quần chúng trong đơn vị tiến hành; nhằm quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, tư tưởng quân sự của Đảng, phương châm, nguyên tắc huấn luyện của quân đội, xây dựng động cơ trách nhiệm đúng đắn, cổ vũ tinh thần quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu.
Nội dung công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu bao gồm: Giáo dục, quán triệt đường lối, tư tưởng quân sự của Đảng, phương châm, phương pháp huấn luyện chiến đấu; giáo dục mục đích, ý nghĩa, yêu cầu, nhiệm vụ và những thuận lợi, khó khăn trong huấn luyện chiến đấu…góp phần giữ vững định hướng chính trị, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy các cấp trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu; củng cố niềm tin, tinh thần, tâm lý và những phẩm chất chiến đấu cần thiết đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời cho cán bộ, chiến sĩ; phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong suốt quá trình huấn luyện chiến đấu; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, tạo môi trường thuận lợi để huấn luyện chiến đấu đạt chất lượng cao.
Chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không là tổng hòa những giá trị được tạo nên bởi các yếu tố, các bộ phận, các khâu, các bước của quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức tiến hành công tác tư tưởng, công tác tổ chức và công tác chính sách; nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; phát huy vai trò, trách nhiệm của cơ quan chức năng trong chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức các hoạt động công tác đảng, công tác chính trị; được biểu hiện ở trình độ giác ngộ chính trị, tinh thần trách nhiệm, kết quả huấn luyện chiến đấu và hoàn thành nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không.
Những năm qua, hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của các trung đoàn ra đa đã được cấp ủy, chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tương đối đồng bộ, từng bước đi vào nền nếp, có chuyển biến về chất lượng và hiệu quả. Hoạt động này ngày càng bám sát thực tiễn hơn, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm, xây dựng bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm của bộ đội; qua đó tác động tích cực đến kết quả huấn luyện chiến đấu và khả năng sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời của các trung đoàn ra đa.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời Tổ quốc, chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định. Ở một số đơn vị, nhận thức và trách nhiệm của chủ thể tiến hành chưa thật sự toàn diện; năng lực tổ chức, phương pháp tiến hành có mặt còn lúng túng, thiếu tính linh hoạt. Nội dung, hình thức công tác tuy đã có đổi mới nhưng chưa thật sự đi sâu vào đặc thù huấn luyện của bộ đội ra đa, chưa theo kịp sự phát triển của yêu cầu nhiệm vụ. Điều đó dẫn đến hiệu quả tác động đến nhận thức, tâm lý và hành động của bộ đội có lúc, có nơi chưa tương xứng, làm cho chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu chưa thật sự vững chắc.
3. Một số giải pháp
Thứ nhất, tạo sự chuyển biến vững chắc về nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng đối với công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu tại các trung đoàn ra đa.
Nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không trước hết phải bắt đầu từ nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các chủ thể, bởi đây là yếu tố có ý nghĩa định hướng, chi phối toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện. Trong điều kiện nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của các trung đoàn ra đa ngày càng đòi hỏi cao về tính chính xác, hiệp đồng và khả năng xử trí tình huống, nếu nhận thức không đầy đủ sẽ dẫn đến triển khai hình thức, thiếu chiều sâu, làm giảm hiệu quả tác động thực tế.
Cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ, đảng viên cần nhận thức sâu sắc về các chỉ thị, quy định, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng Cục Chính trị, của Quân chủng Phòng không – Không quân về xây dựng quân đội chính quy “tinh, gọn, mạnh”, xây dựng đơn vị “Mẫu mực, tiêu biểu” về phương châm huấn luyện chiến đấu, về công tác đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của các Trung đoàn ra đa. Đồng thời cần làm cho các tổ chức, lực lượng thấm nhuần rằng công tác đảng, công tác chính trị không đứng ngoài mà phải “thấm” vào từng nội dung, từng khoa mục huấn luyện. Quá trình giáo dục cần gắn chặt với thực tiễn huấn luyện chiến đấu, làm rõ mối quan hệ giữa nhận thức chính trị, tinh thần với chất lượng thao tác, khả năng hiệp đồng và độ tin cậy trong xử trí tình huống. Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, từng lực lượng, khắc phục biểu hiện khoán trắng hoặc coi nhẹ vai trò của công tác này. Khi nhận thức được nâng lên đúng tầm và trách nhiệm được xác lập rõ ràng, công tác đảng, công tác chính trị sẽ có cơ sở để triển khai đồng bộ, hiệu quả và bền vững.
Thứ hai, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, cán bộ chủ trì và cơ quan chính trị đối với hoạt động công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu.
Sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, cán bộ chủ trì và cơ quan chính trị giữ vai trò quyết định đến chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy nắm chắc nhiệm vụ, ra nghị quyết sát đúng, tổ chức thực hiện chặt chẽ thì ở đó hoạt động công tác đảng, công tác chính trị phát huy rõ hiệu quả. Do đó, cần nâng cao chất lượng xây dựng nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu theo hướng cụ thể, bám sát đặc thù hoạt động của bộ đội ra đa, xác định rõ trọng tâm, khâu đột phá và biện pháp tổ chức thực hiện.
Quá trình chỉ đạo phải gắn chặt giữa yêu cầu chính trị với nội dung huấn luyện kỹ, chiến thuật, bảo đảm sự thống nhất từ chủ trương đến hành động. Đồng thời, phát huy vai trò tham mưu, hướng dẫn của cơ quan chính trị trong xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra, đôn đốc và rút kinh nghiệm, kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc.
Thứ ba, đổi mới nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị gắn với đặc thù huấn luyện chiến đấu của bộ đội ra đa.
Chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của trung đoàn ra đa chỉ thực sự được nâng cao khi nội dung, hình thức, biện pháp được tổ chức theo đúng đặc thù hoạt động của bộ đội ra đa, bám sát yêu cầu xử trí tình huống trong điều kiện tác chiến hiện đại. Trước hết, về nội dung, cần chuyển từ cách tiếp cận mang tính khái quát, dàn trải sang xác định nội dung theo từng tình huống, từng vị trí và chức trách cụ thể. Việc giáo dục không chỉ dừng ở nâng cao nhận thức chung mà phải đi sâu làm rõ yêu cầu về bản lĩnh, tâm lý, ý thức trách nhiệm của từng cán bộ, chiến sĩ.
Nội dung công tác đảng, công tác chính trị vì vậy phải “đúng người, trúng việc”, trực tiếp giải quyết những vấn đề nảy sinh trong quá trình huấn luyện, nhất là khi xử trí các tình huống phức tạp. Cùng với đó, việc vận dụng hình thức, biện pháp tiến hành cần theo hướng linh hoạt, sáng tạo, gắn chặt với tiến trình huấn luyện chiến đấu. Không tách rời hoạt động công tác đảng, công tác chính trị thành các hoạt động độc lập, mà phải lồng ghép ngay trong từng khoa mục, từng giai đoạn huấn luyện, từ chuẩn bị, thực hành đến rút kinh nghiệm. Thông qua diễn tập, luyện tập hiệp đồng, đặc biệt là các tình huống giả định sát thực tế chiến đấu, cần tổ chức tốt việc phân tích, rút kinh nghiệm không chỉ về kỹ thuật mà còn về trạng thái tâm lý, mức độ phối hợp và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ.
Về phương pháp, cần khắc phục lối truyền đạt một chiều, tăng cường đối thoại, trao đổi, gợi mở, giúp bộ đội nhận diện rõ khó khăn, áp lực, từ đó hình thành khả năng tự điều chỉnh trạng thái tâm lý và nâng cao tính chủ động trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu. Đồng thời, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ các cấp trong việc kết hợp giữa huấn luyện chiến đấu với định hướng tư tưởng, giữ vững “nhịp tâm lý” chung trong suốt quá trình huấn luyện.
Thứ tư, thường xuyên làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội huấn luyện chiến đấu.
Sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm không chỉ là khâu mang tính thủ tục mà phải trở thành một nội dung thường xuyên, trực tiếp nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu. Trong điều kiện huấn luyện với cường độ cao, yêu cầu chính xác và hiệp đồng chặt chẽ, việc rút kinh nghiệm cần được tiến hành theo hướng cụ thể, đi thẳng vào từng khoa mục, từng tình huống. Sau mỗi lần luyện tập hoặc diễn tập, không chỉ dừng lại ở đánh giá kết quả mà cần phân tích sâu trạng thái tâm lý, mức độ ổn định, sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, làm rõ vì sao có sai sót, sai ở đâu, do yếu tố kỹ thuật hay do tâm lý, ý chí, trách nhiệm.
Quá trình sơ kết, tổng kết cần được tổ chức chặt chẽ, có trọng tâm, bảo đảm tính thực chất, gắn với đánh giá đúng vai trò lãnh đạo của cấp ủy, năng lực tổ chức của cán bộ và hiệu quả tác động của công tác đảng, công tác chính trị đối với nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu. Đồng thời, cần chú trọng phát hiện, nhân rộng những cách làm hay, kinh nghiệm tốt trong việc lồng ghép công tác đảng, công tác chính trị vào huấn luyện, tạo cơ sở để phổ biến, vận dụng trong toàn đơn vị. Cùng với đó, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội phải được xác định là một nội dung quan trọng, tác động trực tiếp đến trạng thái tâm lý và hiệu quả huấn luyện chiến đấu.
Trong điều kiện bộ đội ra đa thường xuyên trực ban, huấn luyện trong môi trường áp lực cao, dễ phát sinh căng thẳng, mệt mỏi, nếu không quan tâm đúng mức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác thao tác và khả năng hiệp đồng. Vì vậy, cần bảo đảm đầy đủ chế độ, tiêu chuẩn, quan tâm cải thiện điều kiện ăn, ở, nghỉ ngơi; thường xuyên tổ chức tốt các hoạt động văn hóa, tinh thần, tạo sự cân bằng tâm lý cho bộ đội.
4. Kết luận
Công tác Đảng, công tác chính trị trong huấn luyện chiến đấu của các trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không giữ vai trò chi phối trực tiếp đến chất lượng huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời của đơn vị. Trong bối cảnh nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu ngày càng cao, việc nâng cao chất lượng công tác này cần được tiến hành một cách toàn diện, đồng bộ, bám sát đặc thù huấn luyện của bộ đội ra đa. Qua đó, không chỉ góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm và khả năng hiệp đồng của bộ đội mà còn tạo động lực trực tiếp nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của trung đoàn ra đa, ở các sư đoàn phòng không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo:
1. Quân ủy Trung ương (2012). Nghị quyết số 765-NQ/QU-TW ngày 20/12/2012 về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013-2020 và những năm tiếp theo.
2. Bộ Quốc phòng (2003). Nghệ thuật tác chiến của lực lượng Phòng không – Không quân trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
3. Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân (2025). Mệnh lệnh số 7875/ML-PKKQ huấn luyện chiến đấu năm 2026 của Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.
4. Đảng ủy Quân chủng Phòng không – Không quân (2025). Báo cáo chính trị của Đảng uỷ Quân chủng tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân chủng Phòng không – Không quân lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
5. Đảng uỷ Trung đoàn ra đa 293 (2025). Báo cáo chính trị của Đảng uỷ Trung đoàn tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Trung đoàn lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
6. Nguyễn Mạnh Phú (2015). Công tác Đảng, công tác chính trị trong nhiệm vụ huấn luyện quân sự cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở Học viện Phòng không – Không quân hiện nay. Luận văn thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước, Học viện Chính trị.
