Improving the quality of leadership in militia and self-defense training at the current commune-level military party branches
Trung tá Võ Văn Tuyên
Hệ 5, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
(Quanlynhanuoc.vn) – Nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã hiện nay có vai trò rất quan trọng để giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh địa phương. Bài viết làm rõ vai trò của việc nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã; thực trạng chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã thời gian vừa qua; từ đó, đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã hiện nay.
Từ khóa: Chất lượng lãnh đạo; huấn luyện; dân quân tự vệ; chi bộ quân sự cấp xã.
Abstract: Improving the quality of leadership in militia training by commune-level military Party branches is crucial for maintaining political stability and social order, contributing to building clean and strong grassroots Party organizations, and meeting the requirements and tasks of socio-economic development and strengthening local defense and security. This article clarifies the role of commune-level military Party branches in improving the quality of leadership in militia training; examines the current state of leadership in militia training by commune-level military Party branches; and proposes fundamental solutions to enhance leadership in militia training by commune-level military Party branches.
Keywords: Quality of leadership; training; militia; commune-level military party branches.
1. Đặt vấn đề
Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, lực lượng dân quân tự vệ giữ vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở. Chất lượng huấn luyện dân quân tự vệ là yếu tố trực tiếp quyết định khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử lý các tình huống quốc phòng, an ninh ngay từ địa bàn cơ sở. Vì vậy, nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Trước những tác động của tình hình thế giới, khu vực và yêu cầu xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng trong điều kiện mới, nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ đặt ra ngày càng cao, toàn diện và thiết thực hơn. Điều đó đòi hỏi chi bộ quân sự cấp xã phải không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu; phát huy vai trò hạt nhân chính trị trong tổ chức, quản lý và thực hiện nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
2. Chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã hiện nay
Chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã có vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Luật Dân quân tự vệ năm 2025 đã khẳng định vị trí, vai trò của lực lượng dân quân tự vệ trong hệ thống lực lượng vũ trang Nhân dân và quy định rõ nhiệm vụ huấn luyện: “Thực hiện nhiệm vụ huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, pháp luật, hội thi, hội thao, diễn tập”1 là một trong những nội dung trọng tâm nhằm nâng cao trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng dân quân tự vệ; Đại hội XIV của Đảng xác định: “Xây dựng lực lượng dự bị động viên, lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, trên các vùng, miền, trên biển”2 xã hội và thực hiện nhiệm vụ huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, pháp luật, khái quát việc nâng cao vai trò lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã ở một số khía cạnh cơ bản sau:
Một là, chất lượng lãnh đạo của chi bộ quân sự cấp xã giữ vai trò định hướng chính trị, bảo đảm nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ được triển khai đúng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như các chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên. Thông qua nghị quyết lãnh đạo, chi bộ quân sự cấp xã xác định chủ trương, nội dung, biện pháp huấn luyện sát với yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng dân quân tự vệ.
Hai là, chất lượng lãnh đạo của chi bộ quân sự cấp xã là nhân tố trực tiếp quyết định hiệu quả trong việc tổ chức, quản lý và thực hiện nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ ở cơ sở. Khi chi bộ lãnh đạo tốt, sẽ phát huy được vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ quân sự xã trong công tác quản lý, điều hành và duy trì nghiêm nền nếp huấn luyện; bảo đảm huấn luyện đúng, đủ nội dung, thời gian theo quy định của pháp luật. Luật Dân quân tự vệ năm 2019 quy định rõ thời gian huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, pháp luật hằng năm đối với từng đối tượng dân quân tự vệ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới.
Ba là, nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã còn góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, củng cố nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh Nhân dân. Thông qua công tác huấn luyện, lực lượng dân quân tự vệ được nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ quân sự, ý thức tổ chức kỷ luật và khả năng xử lý các tình huống xảy ra ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu bảo vệ địa phương trong mọi điều kiện.
3. Thực trạng chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã thời gian vừa qua
Thời gian qua, các chi bộ quân sự cấp xã đã quán triệt và triển khai tương đối nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác quốc phòng, quân sự địa phương và nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ. Nhiều chi bộ đã chủ động xây dựng nghị quyết lãnh đạo chuyên đề về công tác huấn luyện, xác định rõ mục tiêu, nội dung, chỉ tiêu và biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp với đặc điểm địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả công tác huấn luyện dân quân tự vệ ở cơ sở. Nhờ vậy, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức huấn luyện của cấp ủy, chi bộ quân sự cấp xã từng bước được nâng cao.
Nội dung huấn luyện ngày càng bám sát phương châm “cơ bản, thiết thực, chất lượng”, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị với huấn luyện quân sự, pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống thực tiễn. Đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã, nhất là bí thư chi bộ quân sự và chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã, ngày càng được quan tâm đào tạo, bồi dưỡng về trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và phương pháp tổ chức huấn luyện. Nhiều chi bộ quân sự cấp xã đã phát huy tốt vai trò hạt nhân chính trị trong lãnh đạo xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp; duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu, phối hợp giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn ở cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, ở nhiều địa phương, lực lượng dân quân tự vệ đã phát huy tốt vai trò nòng cốt trong phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ Nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở; tích cực, chủ động giúp đỡ Nhân dân phát triển kinh tế – xã hội; xóa đói giảm nghèo; xây dựng đời sống văn hóa mới. Chi bộ dân quân tự vệ cấp xã đã chủ động phối hợp với cơ quan, ban, ngành địa phương làm tốt công tác tham mưu, đề xuất với chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch huấn luyện phù hợp với đặc điểm, tình hình, yêu cầu, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng đặt ra; phòng, chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động. Qua đó, khẳng định hiệu quả lãnh đạo của chi bộ quân sự cấp xã đối với nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ hiện nay. Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Lực lượng dân quân tự vệ được xây dựng vững mạnh, rộng khắp ở các ngành, địa phương, số lượng, quy mô biên chế cơ bản phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu nhiệm vụ; coi trọng chất lượng dân quân tự vệ, đặc biệt là chất lượng chính trị, phát huy vai trò hoạt động của chi bộ quân sự xã, phường, thị trấn”3.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, công tác lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Đại hội XIV của Đảng đánh giá: “Xây dựng, quản lý, huấn luyện lực lượng dự bị động viên, lực lượng dân quân tự vệ ở một số cơ quan, địa phương còn nhiều vấn đề bất cập. Chất lượng tổng hợp của lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ có mặt còn hạn chế”4.
Ở một số địa phương, việc quán triệt và cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị của cấp trên về nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ chưa thật sâu sắc; nội dung lãnh đạo có mặt còn chung chung, chưa sát với điều kiện thực tiễn của địa phương. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ huấn luyện chưa thường xuyên; năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện của một bộ phận cán bộ quân sự cơ sở còn hạn chế; điều kiện bảo đảm cho huấn luyện ở một số nơi còn khó khăn, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả huấn luyện dân quân tự vệ.
4. Một số giải pháp
Thứ nhất, tạo sự chuyển biến về nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong việc nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã.
Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, giữ vai trò chỉ đạo, định hướng toàn bộ hoạt động nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Theo đó, cần nâng cao nhận thức cho cấp ủy, chính quyền địa phương về vị trí, vai trò của nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ và trách nhiệm lãnh đạo của chi bộ quân sự cấp xã. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát thì ở đó công tác huấn luyện dân quân tự vệ được duy trì nền nếp, chất lượng huấn luyện được nâng lên rõ rệt. Vì vậy, cần đẩy mạnh quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương; làm cho các tổ chức, lực lượng nhận thức đầy đủ rằng nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ không chỉ là trách nhiệm của chi bộ quân sự mà còn là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị ở cơ sở.
Nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong chi bộ quân sự cấp xã, nhất là bí thư chi bộ và chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã. Đây là lực lượng trực tiếp tham mưu, tổ chức và duy trì hoạt động huấn luyện dân quân tự vệ ở địa phương. Do đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải phát huy tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; chủ động nghiên cứu, nắm chắc nội dung, phương pháp huấn luyện, thường xuyên đổi mới phong cách lãnh đạo, tác phong công tác theo hướng khoa học, cụ thể, sát thực tiễn.
Đồng thời, cần khắc phục tình trạng nhận thức chưa đầy đủ, xem nhẹ công tác huấn luyện dân quân tự vệ hoặc khoán trắng cho cơ quan quân sự địa phương. Phát huy vai trò của các ban, ngành, đoàn thể và Nhân dân trong việc phối hợp thực hiện nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ. Công tác huấn luyện muốn đạt hiệu quả cao phải có sự bảo đảm đồng bộ về cơ sở vật chất, thao trường, bãi tập, kinh phí và thời gian huấn luyện. Vì vậy, các tổ chức chính trị – xã hội ở địa phương cần tích cực phối hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi để lực lượng dân quân tự vệ tham gia huấn luyện đầy đủ, đúng quy định. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết nhằm kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân thực hiện tốt; chấn chỉnh những hạn chế, yếu kém trong quá trình tổ chức thực hiện.
Thứ hai, thường xuyên củng cố, kiện toàn chi ủy, nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ chi ủy viên và cán bộ chủ trì, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã.
Đây là giải pháp hết sức quan trọng, trực tiếp góp phần xây dựng, củng cố và nâng cao phẩm chất, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã trong kỷ nguyên mới.Theo đó, cần thường xuyên củng cố, kiện toàn chi ủy, chi bộ quân sự cấp xãvề mọi mặt; đòi hỏi phải chú ý đến cả số lượng, chất lượng, cơ cấu, bảo đảm chi ủy có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, thực sự trở thành hạt nhân đoàn kết lãnh đạo ở đơn vị. Việc lựa chọn, bố trí cấp ủy viên phải căn cứ vào phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác và uy tín trong quần chúng. Đặc biệt, cần quan tâm xây dựng đội ngũ bí thư chi bộ, chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, có kiến thức và kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác huấn luyện dân quân tự vệ.
Tập trung bồi dưỡng năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ cho đội ngũ chi ủy viên và cán bộ chủ trì. Nội dung bồi dưỡng cần toàn diện cả về kiến thức quân sự, quốc phòng, kỹ năng quản lý, điều hành huấn luyện và phương pháp công tác ở cơ sở. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã phải nắm vững nội dung, chương trình và phương pháp huấn luyện dân quân tự vệ; biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào điều kiện thực tiễn của địa phương. Đồng thời, cần tăng cường tập huấn, hội thi, hội thao, rút kinh nghiệm sau huấn luyện nhằm nâng cao trình độ tổ chức, chỉ huy và xử lý các tình huống thực tiễn.
Phát huy vai trò của cấp ủy cấp trên và cơ quan quân sự địa phương trong việc kiểm tra, hướng dẫn, giúp đỡ chi bộ quân sự cấp xã xây dựng đội ngũ cán bộ, chi ủy viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thông qua công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện những hạn chế, yếu kém để có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục; đồng thời biểu dương, nhân rộng những mô hình, cách làm hiệu quả trong lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ.
Thứ ba, đổi mới nội dung, quy trình, phương thức lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã.
Đây là giải pháp rất quan trọng nhằm nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã trong kỷ nguyên mới. Chi bộ quân sự cấp xã cần đổi mới nội dung lãnh đạo theo hướng toàn diện, trọng tâm, trọng điểm; tập trung vào những khâu yếu, mặt yếu trong công tác huấn luyện dân quân tự vệ. Nội dung nghị quyết lãnh đạo phải ngắn gọn, cụ thể, sát với thực tiễn, xác định rõ chỉ tiêu, biện pháp và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ huấn luyện. Đồng thời, cần tăng cường lãnh đạo đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, chất lượng”, gắn huấn luyện quân sự với giáo dục chính trị, pháp luật và rèn luyện khả năng xử lý các tình huống thực tế ở cơ sở. Đổi mới quy trình và phương thức lãnh đạo theo hướng khoa học, dân chủ, sâu sát cơ sở.
Chi bộ quân sự cấp xã cần phát huy tốt nguyên tắc tập trung dân chủ, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, tăng cường kiểm tra, giám sát và sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình tổ chức huấn luyện. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mô hình trực quan và phương pháp huấn luyện hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và chất lượng huấn luyện dân quân tự vệ trong điều kiện mới, sát với thực tiễn, địa bàn, khu vực, phát huy được tinh thần, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng, đặc biệt Nhân dân địa phương cùng tham gia huấn luyện để không bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Thứ tư, lãnh đạo xây dựng, bổ sung, hoàn thiện và tổ chức thực hiện nghiêm túc chương trình, nội dung huấn luyện dân quân tự vệ.
Đây là giải pháp cơ bản, là cơ sở để thực hiện nhiệm vụ huấn luyện theo đúng nghị quyết của Quân ủy Trung ương và quy định của Bộ Quốc phòng. Lãnh đạo xây dựng và thực hiện nghiêm chương trình, nội dung huấn luyện là tất yếu khách quan, là nhiệm vụ trọng tâm, trực tiếp nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi ủy, chi bộ quân sự cấp xã hiện nay.
Chi bộ tập trung chỉ đạo làm tốt công tác chuẩn bị thông qua việc giao nhiệm vụ cụ thể cho Ban Chỉ huy quân sự cấp xã rà soát hệ thống giáo án, bài giảng và mô hình học cụ trước mỗi giai đoạn huấn luyện. Chỉ đạo tổ chức lấy ý kiến đóng góp rộng rãi của chi ủy viên và đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở để hoàn thiện kế hoạch huấn luyện, bảo đảm tính khả thi và sát với trình độ của lực lượng dân quân tự vệ tại chỗ. Thường xuyên rà soát, bổ sung, hoàn thiện chương trình theo hướng giảm lý thuyết, tăng thực hành; chú trọng huấn luyện các nội dung mới về cứu hộ, cứu nạn, phòng, chống cháy rừng, đấu tranh trên không gian mạng và các nội dung tham gia tác chiến trong chiến tranh hiện đại.
Thứ năm, phát huy sức mạnh tổng hợp trong việc nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã.
Đây là giải pháp cơ bản, thể hiện quan điểm sức mạnh tổng hợp, huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành và toàn bộ hệ thống chính trị nhằm tạo ra nguồn lực cộng hưởng, bảo đảm công tác huấn luyện dân quân tự vệ đạt hiệu quả cao. Để thực hiện giải pháp này, cần tập trung tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cơ quan cấp trên đối với nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ của chi bộ quân sự cấp xã. Cần phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương trong công tác huấn luyện dân quân tự vệ. Cấp ủy, chính quyền các cấp phải thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách, kinh phí, cơ sở vật chất, thao trường, bãi tập phục vụ công tác huấn luyện. Đồng thời, cần gắn nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ với việc xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh ở địa phương.
Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền là yếu tố quan trọng bảo đảm chi bộ quân sự cấp xã thực hiện tốt chức năng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ. Phát huy vai trò nòng cốt của cơ quan quân sự địa phương và đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã trong việc tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện. Ban chỉ huy quân sự cấp xã phải chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền xây dựng kế hoạch, chương trình huấn luyện sát với yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn của địa phương. Đồng thời, đội ngũ cán bộ quân sự cần thường xuyên đổi mới phương pháp, tác phong công tác; nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực quản lý, điều hành huấn luyện nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị – xã hội và Nhân dân trong việc tham gia xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh. Các đoàn thể, như: Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ cần tích cực phối hợp tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân về vị trí, vai trò của lực lượng dân quân tự vệ và nhiệm vụ huấn luyện ở cơ sở. Qua đó, tạo sự đồng thuận, thống nhất cao trong xã hội, huy động các nguồn lực phục vụ huấn luyện dân quân tự vệ đạt hiệu quả thiết thực. Kết hợp chặt chẽ giữa việc phát huy nội lực của chi bộ quân sự cấp xã với sự hướng dẫn, giúp đỡ của cấp trên và cơ quan quân sự địa phương. Thông qua công tác kiểm tra, hướng dẫn, sơ kết, tổng kết và rút kinh nghiệm, kịp thời phát hiện những hạn chế, yếu kém để có biện pháp khắc phục hiệu quả. Đồng thời, chú trọng xây dựng môi trường đoàn kết, thống nhất trong chi bộ và lực lượng dân quân tự vệ; phát huy tinh thần trách nhiệm, ý thức tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên và chiến sĩ dân quân tự vệ trong quá trình tham gia huấn luyện.
5. Kết luận
Dân quân tự vệ là lực lượng giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong nền quốc phòng toàn dân và trong thế trận chiến tranh nhân dân. Nâng cao chất lượng lãnh đạo nhiệm vụ huấn luyện dân quân tự vệ trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt và quyết liệt của các tổ chức, các lực lượng, trong đó trực tiếp và nòng cốt là chi bộ quân sự cấp xã. Khi vai trò lãnh đạo được phát huy đúng mức, lực lượng dân quân tự vệ sẽ không chỉ mạnh về kỹ chiến thuật mà còn vững vàng về bản lĩnh chính trị, thực sự trở thành lực lượng tin cậy bảo vệ Đảng, chính quyền và Nhân dân, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Chú thích:
1. Quốc hội (2025). Luật Dân quân tự vệ năm 2025.
2, 3, 4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập 1. H. NXB Quốc gia Sự thật, tr. 116, 137, 142.
