Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân

Phạm Khắc Lãm
Trường Đại học Cảnh sát nhân dân

(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn của nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân theo định hướng Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII; phân tích bản chất chiến lược chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng – lý luận; khẳng định vai trò của giáo dục chính trị, xây dựng bản lĩnh tư tưởng và phát triển năng lực đấu tranh nhận thức trong điều kiện chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân tuyệt đối trung thành với Đảng, đủ năng lực bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Từ khóa: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; Công an nhân dân; đấu tranh tư tưởng; phản bác quan điểm sai trái; phi chính trị hóa lực lượng vũ trang; chiến tranh nhận thức.

Abstract: This article provides a profound discourse on the theoretical and practical foundations of the mission to defend the Party’s ideological foundation within the People’s Public Security force, in alignment with the orientations set forth by the 8th Congress of the Central Public Security Party Organization. The study analyzes the strategic nature of subversive schemes orchestrated by hostile forces within the ideological and theoretical domains, while affirming the pivotal role of political education, the cultivation of ideological fortitude, and the development of cognitive combat capacity amidst the digital transformation. On this basis, the article proposes a systemic framework of solutions to enhance the effectiveness of protecting the Party’s ideological foundation, thereby contributing to the development of a People’s Public Security force that maintains absolute loyalty to the Party and possesses the requisite capabilities to safeguard national security in the new era.

Keywords: Defending the Party’s ideological foundation; People’s Public Security: Công an nhân dân; Ideological struggle; Rebutting erroneous and hostile views; Depoliticization of the armed forces; Cognitive warfare.

1. Nhận thức về đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay

(1) Vai trò quyết định của lý luận đối với sự tồn tại của phong trào cách mạng.

Trong toàn bộ học thuyết Mác – Lênin, vấn đề lý luận luôn giữ vị trí trung tâm. Lý luận không chỉ phản ánh hiện thực mà còn định hướng thực tiễn, tạo cơ sở cho tổ chức và hành động cách mạng. C.Mác đã khẳng định vai trò của lý luận và tổ chức khi viết: “Sự trưởng thành của phong trào công nhân phụ thuộc vào sự phát triển lý luận và tổ chức của nó”¹. Luận điểm này mang ý nghĩa phương pháp luận sâu sắc và chỉ ra rằng, nếu phong trào cách mạng không được soi sáng bởi lý luận khoa học thì sẽ rơi vào tự phát, mất phương hướng, dễ bị chi phối bởi các quan điểm sai lầm. Ngược lại, khi lý luận vững chắc, tổ chức cách mạng có thể vượt qua khủng hoảng, giữ vững định hướng và phát triển bền vững. Trong điều kiện hiện nay, khi đấu tranh giai cấp không chỉ diễn ra trên lĩnh vực kinh tế – chính trị mà còn đặc biệt gay gắt trên lĩnh vực tư tưởng, vai trò của lý luận càng trở nên quyết định. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là bảo vệ cơ sở lý luận của cách mạng, bảo vệ định hướng phát triển của chế độ.

(2) Quan điểm của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng.

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán khẳng định nền tảng tư tưởng của mình là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng”². Đây không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là yêu cầu mang tính quy luật của sự tồn tại của Đảng cầm quyền. Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy: mỗi bước ngoặt thắng lợi của cách mạng đều gắn với sự vững vàng về tư tưởng; mỗi nguy cơ suy yếu đều bắt đầu từ sự dao động về tư tưởng. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ nhất thời, mà là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên, lâu dài; không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan lý luận mà còn của toàn hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đấu tranh giữa các hệ tư tưởng chuyển mạnh sang hình thức phi vũ trang nhưng mang tính phá hoại sâu sắc. Các thế lực thù địch sử dụng chiến tranh thông tin, chiến tranh nhận thức, thao túng truyền thông và không gian mạng nhằm làm suy yếu niềm tin, gây “tự diễn biến” trong nội bộ. Văn kiện Đại hội XIV đã chỉ rõ: “Các thế lực thù địch tăng cường chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, văn hóa; thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”³. Bản chất của chiến lược này là tấn công vào niềm tin – yếu tố cốt lõi của hệ thống chính trị. Khi niềm tin bị xói mòn, tổ chức sẽ suy yếu từ bên trong mà không cần đối đầu trực tiếp. Do đó, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là đấu tranh bảo vệ niềm tin, bảo vệ bản lĩnh chính trị, bảo vệ sự ổn định và phát triển của chế độ.

(3) Vai trò đặc biệt của lực lượng Công an nhân dân.

Lực lượng Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời là lực lượng trực tiếp đấu tranh trên mặt trận tư tưởng – lý luận. Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII xác định nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng lực lượng tuyệt đối trung thành với Đảng, chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu chống phá trên lĩnh vực tư tưởng. Điều này xuất phát từ đặc điểm: Công an nhân dân không chỉ bảo vệ an ninh vật chất mà còn bảo vệ an ninh chính trị, an ninh tư tưởng. Trong điều kiện chiến tranh nhận thức, vai trò này càng trở nên quan trọng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân trước hết là xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng; nâng cao năng lực nhận diện và phản bác luận điệu sai trái; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, thuyết phục và đấu tranh; giữa xây dựng và bảo vệ.

2. Nhận diện bản chất các luận điệu chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng

Thứ nhất, về bản chất chiến lược chống phá trên lĩnh vực tư tưởng – lý luận.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các thế lực thù địch chuyển trọng tâm từ đối đầu quân sự sang chiến lược “diễn biến hòa bình”, trong đó lĩnh vực tư tưởng – lý luận trở thành mục tiêu tấn công trọng yếu. Mục tiêu sâu xa của chiến lược này không phải chỉ làm rối loạn thông tin mà là làm suy yếu niềm tin, gây dao động về tư tưởng, tiến tới thay đổi chế độ chính trị. Luận điểm này cho thấy bản chất của chiến lược chống phá hiện nay là chiến tranh nhận thức – hình thức chiến tranh không tiếng súng nhưng có sức phá hoại sâu sắc. Khi niềm tin bị xói mòn, hệ thống chính trị có thể suy yếu từ bên trong mà không cần đối đầu trực tiếp. Từ góc độ lý luận Mác – Lênin, đây là hình thức đấu tranh giai cấp trong điều kiện mới, trong đó mặt trận tư tưởng giữ vai trò quyết định. Vì vậy, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ học thuật mà còn là nhiệm vụ chính trị mang tính sống còn.

Thứ hai, về luận điệu phủ nhận chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

Một trong những thủ đoạn phổ biến của các thế lực thù địch là xuyên tạc, phủ nhận giá trị khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, cho rằng học thuyết này “lỗi thời”, “không còn phù hợp”. Đây là luận điệu phi khoa học, phản lịch sử. Chủ nghĩa Mác – Lênin không phải là hệ thống giáo điều mà là học thuyết khoa học mở, luôn được bổ sung, phát triển qua thực tiễn. Chính Mác đã khẳng định tính vận động của lý luận khi viết: “Lý luận trở thành lực lượng vật chất khi nó thâm nhập vào quần chúng”⁴. Thực tiễn thế giới cho thấy, các quy luật mà chủ nghĩa Mác phát hiện -như quy luật vận động của xã hội, vai trò của nhà nước, quan hệ giữa quyền lực và lợi ích – vẫn giữ nguyên giá trị phương pháp luận. Việc một số mô hình xã hội chủ nghĩa sụp đổ không phải là sự sụp đổ của lý luận mà là thất bại trong vận dụng. Đảng khẳng định kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nguyên tắc bất di bất dịch của Đảng ta. Do đó, luận điệu phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là âm mưu làm suy yếu định hướng chính trị của đất nước.

Thứ ba, về luận điệu “phi chính trị hóa lực lượng vũ trang”.

Đây là luận điệu đặc biệt nguy hiểm nhằm tách lực lượng vũ trang khỏi sự lãnh đạo của Đảng. Các thế lực thù địch thường ngụy trang dưới khẩu hiệu “trung lập chính trị”, “phi ý thức hệ”. Tuy nhiên, về bản chất lý luận, không tồn tại lực lượng vũ trang “phi chính trị”. Chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ rõ lực lượng vũ trang luôn mang bản chất giai cấp, phục vụ lợi ích chính trị của nhà nước. Do đó, “phi chính trị hóa” thực chất là chính trị hóa theo hướng đối lập với Đảng cầm quyền. Lịch sử thế giới cho thấy, ở đâu lực lượng vũ trang mất định hướng chính trị, ở đó xảy ra bất ổn, đảo chính hoặc khủng hoảng nhà nước. Vì vậy, giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện đối với lực lượng vũ trang là điều kiện bảo đảm ổn định chính trị và an ninh quốc gia. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: “Giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện đối với lực lượng vũ trang nhân dân”⁵. Do đó, luận điệu “phi chính trị hóa lực lượng vũ trang” là phi lý luận, phản lịch sử và mang mục tiêu chính trị chống phá.

Thứ tư, chiến tranh nhận thức và thao túng không gian mạng.

Trong cấu trúc quyền lực hiện đại, không gian mạng đã trở thành một “không gian chính trị – tư tưởng mới”, nơi diễn ra cuộc đấu tranh gay gắt giữa các hệ giá trị, các hệ tư tưởng và các mô hình phát triển. Nếu trong các giai đoạn trước, sự chống phá chủ yếu thông qua bạo lực, can thiệp trực tiếp hoặc phá hoại kinh tế, thì trong thời đại số, chiến lược chống phá chuyển mạnh sang chiến tranh nhận thức (cognitive warfare) – hình thức tác động trực tiếp vào tư duy, niềm tin và hệ giá trị của con người.

Bản chất của chiến tranh nhận thức là tái cấu trúc nhận thức xã hội theo hướng làm suy yếu nền tảng tư tưởng của lực lượng chính trị cầm quyền. Mục tiêu không phải là đánh bại đối phương bằng sức mạnh vật chất mà là làm cho đối phương tự nghi ngờ chính mình, tự suy yếu từ bên trong. Chính vì vậy, chiến tranh nhận thức được xem là hình thức chiến tranh “không tiếng súng” nhưng có sức công phá sâu rộng, lâu dài. Trong điều kiện đó, các thế lực thù địch sử dụng tổng hợp nhiều công cụ: mạng xã hội, truyền thông số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, thuật toán lan truyền, và cả “học thuật giả danh” nhằm định hướng dư luận, thao túng nhận thức xã hội. Phương thức chủ yếu của chúng không phải là tấn công trực diện mà là chiến lược “xói mòn dần”, được triển khai theo nhiều tầng nấc tinh vi, như:

(1) Gây nhiễu loạn thông tin. Các thế lực thù địch tạo ra khối lượng thông tin khổng lồ, pha trộn giữa thật – giả – nửa thật – nửa sai nhằm phá vỡ khả năng phân biệt đúng sai của công chúng. Khi thông tin bị “bão hòa” và mất chuẩn mực, chân lý bị relativize (tương đối hóa), thì niềm tin xã hội bị suy giảm. Đây là cơ chế tâm lý – nhận thức làm suy yếu hệ tư tưởng mà không cần đối đầu trực tiếp.

(2) Gieo rắc nghi ngờ đối với hệ giá trị và lý tưởng chính trị. Thay vì phủ nhận trực tiếp, các luận điệu chống phá thường sử dụng phương pháp “đặt vấn đề”, “giải cấu trúc”, “tương đối hóa”, từ đó làm cho hệ giá trị cách mạng bị nhìn nhận như một lựa chọn tùy ý chứ không phải là kết quả của lịch sử và quy luật phát triển xã hội. Khi niềm tin bị thay thế bằng hoài nghi, nền tảng tư tưởng sẽ bị lung lay từ bên trong.

(3) Tác động đến thế hệ trẻ – đối tượng nhạy cảm về nhận thức. Thanh niên là lực lượng đang trong quá trình hình thành thế giới quan, dễ bị tác động bởi môi trường truyền thông số. Thông qua văn hóa đại chúng, mạng xã hội, diễn ngôn “phi ý thức hệ”, các thế lực thù địch từng bước làm phai nhạt lý tưởng chính trị, thay thế bằng chủ nghĩa cá nhân cực đoan, chủ nghĩa hư vô lịch sử, hoặc quan điểm “trung lập chính trị” giả tạo.

(4) Kích thích “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đây là mục tiêu sâu xa nhất. Khi sự hoài nghi tích tụ đủ lâu, nó có thể chuyển hóa thành sự dao động tư tưởng, từ đó dẫn đến thay đổi lập trường chính trị. Văn kiện Đảng đã cảnh báo: các thế lực thù địch tăng cường chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, tìm cách thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Như vậy, chiến tranh nhận thức không nhằm phá hủy vật chất mà nhằm tấn công trực tiếp vào niềm tin – nền tảng của hệ thống chính trị. Khi niềm tin bị xói mòn, tổ chức chính trị có thể suy yếu từ bên trong mà không cần đối đầu bên ngoài. Chính vì thế, đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong không gian mạng trở thành nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong thời đại số.

3. Vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng theo định hướng Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII

Trong cấu trúc quyền lực của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, lực lượng Công an nhân dân không chỉ là thiết chế bảo đảm an ninh, trật tự mà còn là lực lượng chính trị – tư tưởng giữ vai trò đặc biệt trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh chiến tranh nhận thức và các hình thức chống phá tư tưởng ngày càng tinh vi, vai trò đó càng trở nên nổi bật, mang tính chiến lược và lâu dài. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025–2030 (sau đây gọi tắt là Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương) đã xác lập rõ định hướng xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh toàn diện, đủ năng lực bảo vệ Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong mọi tình huống.

Thứ nhất, Công an nhân dân là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Từ góc độ lý luận Mác – Lênin, lực lượng vũ trang là bộ phận cấu thành của quyền lực nhà nước, mang bản chất giai cấp và thực hiện chức năng bảo vệ hệ thống chính trị. Trong nhà nước xã hội chủ nghĩa, lực lượng Công an nhân dân phải tuyệt đối trung thành với Đảng – lực lượng lãnh đạo duy nhất của hệ thống chính trị. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương khẳng định rõ giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với Công an nhân dân⁶. Luận điểm này có ý nghĩa bản thể luận chính trị: sự lãnh đạo của Đảng đối với Công an nhân dân không chỉ là nguyên tắc tổ chức mà còn là điều kiện tồn tại của bản chất cách mạng của lực lượng. Khi sự lãnh đạo đó được bảo đảm, nền tảng tư tưởng của Đảng được củng cố; khi nguyên tắc này bị suy giảm, nguy cơ “phi chính trị hóa” lực lượng sẽ xuất hiện. Do đó, trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, Công an nhân dân giữ vai trò nòng cốt, trực tiếp phát hiện, ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng.

Thứ hai, Công an nhân dân là lực lượng chủ công trong bảo vệ an ninh chính trị nội bộ và ngăn chặn biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Chiến tranh nhận thức không chỉ tác động từ bên ngoài mà còn tìm cách xâm nhập, gây dao động từ bên trong hệ thống. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi phải giữ vững an ninh chính trị nội bộ. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương xác định bảo vệ vững chắc an ninh chính trị nội bộ, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn mọi biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”⁷. Nội dung này phản ánh nhận thức sâu sắc về nguy cơ xói mòn tư tưởng từ bên trong. Trong bối cảnh toàn cầu hóa thông tin, các thế lực thù địch không chỉ tấn công trực diện mà còn sử dụng chiến lược “xói mòn dần”, kích thích nghi ngờ, làm suy giảm niềm tin. Vì vậy, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò trung tâm trong bảo vệ “vùng lõi” của hệ thống chính trị, đó là bản lĩnh, niềm tin và sự kiên định của cán bộ, đảng viên.

Thứ ba, Công an nhân dân bảo đảm ổn định chính trị – điều kiện thực tiễn của sự ổn định tư tưởng.

Ổn định tư tưởng không thể tách rời ổn định chính trị – xã hội. Khi môi trường an ninh được bảo đảm, niềm tin xã hội được củng cố; khi xã hội rối loạn, tư tưởng dễ bị dao động. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương khẳng định nhiệm vụ bảo đảm vững chắc môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, thuận lợi cao nhất cho phát triển. Luận điểm này cho thấy vai trò của Công an nhân dân không chỉ dừng ở xử lý vi phạm pháp luật mà còn tạo nền tảng thực tiễn để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Bởi lẽ, niềm tin chính trị được nuôi dưỡng trong môi trường ổn định, an toàn và phát triển.

Thứ tư, Công an nhân dân là lực lượng tiên phong trong hiện đại hóa phương thức đấu tranh tư tưởng.

Trong điều kiện chiến tranh nhận thức, phương thức đấu tranh phải được đổi mới toàn diện. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương nhấn mạnh chuyển đổi toàn diện phương thức hoạt động kết hợp nhuần nhuyễn, chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại⁸. Điều này phản ánh yêu cầu chuyển từ bảo vệ vật chất sang bảo vệ nhận thức, từ phòng ngừa sang chủ động định hình không gian thông tin. Lực lượng Công an nhân dân không chỉ đấu tranh bằng công cụ pháp luật mà còn bằng năng lực lý luận, khả năng phân tích chiến lược và ứng dụng công nghệ trong bảo vệ an ninh tư tưởng.

Thứ năm, Công an nhân dân gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương xác định mục tiêu chiến lược: “Xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, ngang tầm yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”⁹. Đây không chỉ là định hướng xây dựng lực lượng về tổ chức và trang bị, mà còn là định hướng nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ lý luận và năng lực đấu tranh tư tưởng. Trong bối cảnh cạnh tranh ý thức hệ và chiến tranh thông tin, “hiện đại” trước hết phải là hiện đại về tư duy và nhận thức.

Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương cho thấy, vai trò của lực lượng Công an nhân dân trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là chức năng chính trị mang tính chiến lược. Khi sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng được giữ vững, khi an ninh chính trị nội bộ được bảo đảm, khi môi trường ổn định được duy trì và khi phương thức đấu tranh được hiện đại hóa, lực lượng Công an nhân dân sẽ có đủ năng lực bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi điều kiện lịch sử.

4. Giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân

Trong bối cảnh chiến tranh nhận thức, cạnh tranh diễn ngôn và các hình thức chống phá tư tưởng ngày càng tinh vi, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân phải được triển khai trên cơ sở lý luận vững chắc, gắn chặt với định hướng chiến lược của Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng bộ Công an Trung ương. Từ góc độ khoa học chính trị, đây không chỉ là nhiệm vụ tư tưởng – lý luận mà còn là quá trình bảo vệ cơ sở chính danh của quyền lực chính trị trong điều kiện lịch sử mới. Trên cơ sở đó, có thể xác định các định hướng chủ yếu sau:

Một là, kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng gắn với việc củng cố bản chất chính trị của lực lượng Công an nhân dân.

Nền tảng tư tưởng của Đảng – chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh – không chỉ là hệ thống lý luận mà còn là cơ sở định hướng hành động chính trị của toàn bộ hệ thống. Khi nền tảng tư tưởng vững chắc, quyền lực chính trị có khả năng tự ổn định; khi nền tảng tư tưởng bị xói mòn, hệ thống sẽ suy yếu từ bên trong. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương nhấn mạnh việc giữ vững sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, và quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Công an nhân dân. Luận điểm này khẳng định rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng trước hết là bảo vệ định hướng chính trị của lực lượng, bảo đảm Công an nhân dân luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Trong điều kiện chiến tranh nhận thức, sự kiên định tư tưởng chính là yếu tố tạo nên “trục ổn định” của quyền lực chính trị.

Hai là, xây dựng cơ chế “miễn dịch tư tưởng” như nền tảng nội sinh của sức mạnh đấu tranh.

Một hệ thống chính trị chỉ bền vững khi có khả năng tự đề kháng trước các tác động chống phá. Đối với lực lượng Công an nhân dân, khả năng này biểu hiện ở bản lĩnh chính trị vững vàng, cấu trúc nhận thức ổn định và năng lực phản biện trước các quan điểm sai trái. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương xác định xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ ¹¹. Điều này cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng phải bắt đầu từ củng cố nội sinh – tức là làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ có khả năng tự bảo vệ về nhận thức. Khi “miễn dịch tư tưởng” được hình thành ở cấp cá nhân, nó sẽ chuyển hóa thành cơ chế bảo vệ tập thể của toàn lực lượng, tạo nên sức đề kháng bền vững trước các tác động chống phá.

Ba là, chuyển từ phòng ngừa sang chủ động định hình không gian nhận thức.

Trong cấu trúc quyền lực hiện đại, không gian mạng trở thành một không gian cạnh tranh về nhận thức và diễn ngôn. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng ở việc phản ứng mà phải chủ động định hướng nhận thức của xã hội. “Bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, không để bị động, bất ngờ về chiến lược; chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh ngăn chặn mọi biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”¹². Điều này phản ánh sự chuyển dịch từ quyền lực cưỡng chế sang quyền lực định hướng nhận thức. Trong chiến tranh nhận thức, bảo vệ niềm tin xã hội chính là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Bốn là, thống nhất biện chứng giữa xây dựng và đấu tranh như một quy luật bảo vệ bền vững.

Trong logic biện chứng, phát triển bền vững chỉ có thể đạt được thông qua sự thống nhất giữa hai mặt đối lập. Trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng, hai mặt đó là xây dựng và đấu tranh. Xây dựng nền tảng nội sinh; đấu tranh để tạo cơ chế tự vệ; sự thống nhất giữa hai yếu tố này tạo nên sự ổn định lâu dài. Nghị quyết Đại hội VIII nhấn mạnh nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, củng cố niềm tin và giữ vững ổn định xã hội, cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng phải gắn chặt với bảo vệ an ninh quốc gia.

Năm là, hiện đại hóa phương thức đấu tranh tư tưởng trong điều kiện chiến tranh nhận thức và chuyển đổi số.

Trong xã hội hiện đại, tri thức trở thành nguồn lực quyền lực chủ yếu. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải được nâng lên cấp độ bảo vệ bằng sức mạnh trí tuệ. Nghị quyết Đại hội VIII Đảng bộ Công an Trung ương nhấn mạnh việc chuyển đổi toàn diện phương thức hoạt động, kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại; xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Điều này cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là vấn đề tư tưởng mà còn là vấn đề phương thức, gắn với hiện đại hóa tư duy lý luận và năng lực đấu tranh trên không gian mạng.

Sáu là, gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng với việc củng cố niềm tin xã hội và bảo đảm ổn định chính trị – xã hội.

Niềm tin xã hội là nền tảng của ổn định chính trị, và ổn định chính trị là điều kiện thực tiễn của ổn định tư tưởng. Nghị quyết Đại hội VIII khẳng định nhiệm vụ: “Bảo đảm vững chắc môi trường hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước”. Điều này cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng không tách rời bảo vệ an ninh quốc gia, bởi ổn định xã hội chính là cơ sở thực tiễn của sự ổn định tư tưởng.

Bảy là, nâng cao năng lực lý luận và trí tuệ chính trị như một điều kiện bảo vệ trong thời đại tri thức.

Trong thời đại số, sức mạnh chính trị không chỉ dựa vào công cụ cưỡng chế mà còn dựa vào năng lực lý luận và khả năng định hướng nhận thức. Vì vậy, nâng cao trình độ lý luận, năng lực phân tích chiến lược và tư duy phản biện của lực lượng Công an nhân dân là yêu cầu mang tính quy luật. Khi quyền lực tri thức được củng cố, hệ thống tư tưởng có khả năng tự tái sản xuất và mở rộng ảnh hưởng; khi tri thức suy yếu, khả năng tự bảo vệ sẽ bị hạn chế.

Những định hướng nêu trên cho thấy bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân không chỉ là nhiệm vụ tư tưởng – lý luận mà còn là quá trình bảo vệ cơ sở chính danh của quyền lực chính trị trong điều kiện lịch sử mới. Khi sự kiên định tư tưởng, bản lĩnh chính trị, năng lực trí tuệ và phương thức hiện đại được kết hợp đồng bộ, lực lượng Công an nhân dân sẽ có đủ năng lực bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi biến động của thời đại.

5. Kết luận

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp cách mạng. Trong điều kiện chiến tranh nhận thức, cạnh tranh ý thức hệ và sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch, nhiệm vụ này không chỉ mang tính tư tưởng – lý luận mà còn mang tính chính trị – chiến lược, gắn trực tiếp với sự ổn định và phát triển của chế độ. Từ góc độ lý luận chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chính là bảo vệ cơ sở chính danh của quyền lực chính trị, bảo vệ hệ quy chiếu định hướng hành động của toàn xã hội và bảo vệ niềm tin – nền tảng tinh thần của hệ thống chính trị. Trong cấu trúc quyền lực của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, lực lượng Công an nhân dân giữ vai trò đặc biệt trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Vai trò đó không chỉ xuất phát từ chức năng bảo vệ an ninh quốc gia, mà còn từ bản chất chính trị của lực lượng – lực lượng vũ trang tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong lực lượng Công an nhân dân là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định chính trị và sự phát triển của đất nước. Khi sự lãnh đạo của Đảng được giữ vững, khi bản lĩnh chính trị được củng cố, khi phương thức đấu tranh được hiện đại hóa và khi niềm tin xã hội được tăng cường, lực lượng Công an nhân dân sẽ đủ năng lực bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi điều kiện lịch sử, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới.

Chú thích:
1. C.Mác-Ph.Ăngghen toàn tập (1995). Tập 33. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 318.
2, 3, 5. Đại hội XIV kiên định tư tưởng Hồ Chí Minh là phủ nhận các quan điểm sai trái về Người của các thế lực thù địch. https://tuyengiaodanvan.vn/vn/blogs/dai-hoi-xiv-kien-dinh-tu-tuong-ho-chi-minh-la-phu-nhan-cac-quan-diem-sai-trai-ve-nguoi-cua-cac-the-luc-thu-dich-
4. C.Mác-Ph.Ăngghen toàn tập (1995). Tập 1. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 580.
6, 7, 8, 9, 10, 11, 12. Đảng ủy Công an Trung ương (2025). Nghị quyết số 01-NQ/ĐH ngày 05/10/2025 của Đại hội đại biểu Đảng bộ Công an Trung ương lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025–2030.
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Công an (2023). Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo trong Công an nhân dân.
2. Hội đồng Lý luận Trung ương (2022). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2023). Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn. H. NXB Lý luận chính trị.
4. Nguyễn Phú Trọng (2022). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.