Xây dựng đội ngũ đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Building the contingent of Party members in accordance with Ho Chi Minh’s thought in the current period

Lê Nguyễn Duy
Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp

(Quanlynhanuoc.vn) – Xây dựng đội ngũ đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng, góp phần quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, người đảng viên cộng sản phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, năng lực công tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, luôn gắn bó mật thiết với Nhân dân và không ngừng tu dưỡng, rèn luyện. Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên và xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

Từ khóa: Chủ tịch Hồ Chí Minh; đảng viên; vận dụng; Đảng Cộng sản Việt Nam.

Abstract: Building a cadre of Party members in accordance with Ho Chi Minh’s ideology is a fundamental task that plays a decisive role in the Party’s leadership capacity and fighting spirit. Within Ho Chi Minh’s ideological system, a Communist Party member must possess firm political resolve, pure revolutionary morality, and the professional competence to meet the demands of their duties; they must always maintain close ties with the people and continuously cultivate and refine themselves. Applying Ho Chi Minh’s ideology plays a practical role in enhancing the quality of the Party membership and building a clean and strong Party.

Keywords: President Ho Chi Minh, Party members, application, Communist Party of Vietnam.

1. Đặt vấn đề

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác xây dựng Đảng, coi đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn tại, phát triển và vai trò lãnh đạo của Đảng. Trong đó, xây dựng đội ngũ đảng viên giữ vị trí đặc biệt quan trọng, bởi “Đảng là do các đảng viên mà tổ chức nên”¹. Đội ngũ đảng viên là những tế bào cấu thành tổ chức Đảng, là nhân tố trực tiếp tạo nên năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và uy tín của Đảng trước Nhân dân. Người cho rằng: “Để lãnh đạo cách mạng, Đảng phải mạnh. Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt”². Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên không chỉ là yêu cầu thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng mà còn là điều kiện căn bản để củng cố tổ chức cơ sở đảng, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, bảo đảm cho đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được tổ chức thực hiện hiệu quả trong thực tiễn.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên được thể hiện sâu sắc trong nhiều tác phẩm, bài nói, bài viết quan trọng, như: Đường cách mệnh, Sửa đổi lối làm việc, Đạo đức cách mạng, Nâng cao đạo đức cách mạng, Quét sạch chủ nghĩa cá nhân và Di chúc… Trong đó, tập trung vào các nội dung về tư cách người cách mạng, đạo đức cách mạng, tự phê bình và phê bình, đoàn kết trong Đảng, gắn bó với Nhân dân, chống chủ nghĩa cá nhân và trách nhiệm nêu gương. Những quan điểm đó không chỉ có giá trị lý luận sâu sắc mà còn mang ý nghĩa thực tiễn to lớn đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay.

2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nội dung xây dựng đội ngũ đảng viên giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Theo Người, sức mạnh của Đảng không chỉ ở đường lối đúng đắn, tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh mà còn ở chất lượng của từng đảng viên. Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên chính là củng cố nền tảng bên trong của Đảng, bảo đảm Đảng giữ vững bản chất cách mạng, vai trò lãnh đạo và mối liên hệ mật thiết với Nhân dân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng người đảng viên phải có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân. Trong tác phẩm Đường cách mệnh năm 1927, khi bàn về “Tư cách một người cách mệnh”, Nguyễn Ái Quốc yêu cầu người cách mạng phải: “Vị công vong tư. Không hiếu danh, không kiêu ngạo. Nói thì phải làm. Giữ chủ nghĩa cho vững. Hy sinh. Ít lòng ham muốn về vật chất”³. Lời dạy đó khẳng định, mỗi đảng viên phải thường xuyên rèn luyện, giữ vững lập trường, nêu cao trách nhiệm, không dao động trước khó khăn, không sa vào chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa thực dụng và chủ nghĩa cá nhân.

Người đặc biệt coi trọng đạo đức cách mạng của người đảng viên. Đạo đức là nền tảng, là gốc của người cách mạng. Người khẳng định: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được Nhân dân”⁴. Từ đó có thể thấy, người đảng viên nếu thiếu đạo đức thì khó có thể lãnh đạo, thuyết phục và tập hợp quần chúng.

Không chỉ dừng lại ở yêu cầu về phẩm chất đạo đức, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu người đảng viên phải thống nhất giữa “đức” và “tài”. Người nhấn mạnh: “Có tài mà không có đức, ví như một anh làm kinh tế, tài chính rất giỏi nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài, ví như ông Bụt không làm hại gì nhưng cũng không lợi gì cho loài người”⁵. Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên không thể chỉ chú trọng một mặt mà phải kết hợp chặt chẽ giữa phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng với năng lực thực tiễn.

Bên cạnh việc rèn luyện phẩm chất và năng lực, Hồ Chí Minh nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa đảng viên và Nhân dân. Theo Người, Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân; vì vậy, cán bộ, đảng viên phải là người phục vụ Nhân dân, tôn trọng Nhân dân, học hỏi Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân. Trong Thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng, Người căn dặn: “Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta”⁶. Những lời dạy đó cho thấy mỗi đảng viên phải luôn gần dân, hiểu dân, trọng dân, lắng nghe dân và giải quyết công việc vì lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Cùng với yêu cầu gắn bó mật thiết với Nhân dân, Hồ Chí Minh đề cao tự phê bình và phê bình trong việc xây dựng đội ngũ đảng viên. Theo Người, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng, là phương thức quan trọng để mỗi đảng viên tự sửa chữa khuyết điểm, phát huy ưu điểm, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật và giữ gìn đoàn kết trong Đảng. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Người chỉ rõ: “Một Đảng mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một Đảng hỏng”⁷. Người cũng nhấn mạnh: “Một Đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm đó, xét rõ hoàn cảnh sinh ra khuyết điểm đó, rồi tìm kiếm mọi cách để sửa chữa khuyết điểm đó. Như thế là một đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính⁸. Từ tư tưởng của Người, trong xây dựng đội ngũ đảng viên, việc nhìn thẳng vào khuyết điểm, dũng cảm sửa chữa sai lầm là yêu cầu bắt buộc để mỗi tổ chức đảng và mỗi đảng viên ngày càng trong sạch, tiến bộ.

Mặt khác, Hồ Chí Minh coi chống chủ nghĩa cá nhân là nhiệm vụ thường xuyên trong xây dựng đội ngũ đảng viên. Người cho rằng, chủ nghĩa cá nhân là nguồn gốc sinh ra nhiều căn bệnh nguy hiểm trong Đảng như tham ô, lãng phí, quan liêu, bè phái, cục bộ, háo danh, thiếu kỷ luật, nói không đi đôi với làm. Trong tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, Người chỉ rõ: “Tóm lại, do cá nhân chủ nghĩa mà phạm nhiều sai lầm⁹. Người yêu cầu: “Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết¹⁰. Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên không chỉ là bồi dưỡng phẩm chất tích cực mà còn là quá trình đấu tranh thường xuyên, kiên quyết trước những biểu hiện tiêu cực trong mỗi con người và trong tổ chức Đảng.

Đặc biệt, Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; nêu gương là phương thức giáo dục và lãnh đạo có sức thuyết phục sâu sắc, bởi quần chúng không chỉ nghe lời nói mà còn nhìn vào những hành động cụ thể của cán bộ, đảng viên. Người khẳng định: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền¹¹. Người cũng nhắc nhở: “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán hai chữ ‘cộng sản’ mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách và đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước để người ta bắt chước¹²”. Vì vậy, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu, phải gương mẫu trong lời nói và việc làm, trong đạo đức và lối sống, trong việc chấp hành kỷ luật và thực hiện nhiệm vụ.

3. Công tác xây dựng đội ngũ đảng viên của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay

Nhận thức sâu sắc giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của người đảng viên, Đảng ta luôn coi xây dựng đội ngũ đảng viên là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Trong Văn kiện Đại hội XIII, Đảng khẳng định: “Xây dựng đội ngũ đảng viên và cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”¹³. Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, yêu cầu này tiếp tục được đặt ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Đảng ta nhấn mạnh cần “Tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, nhất là người đứng đầu”¹⁴, từ đó đặt ra yêu cầu đội ngũ cán bộ, đảng viên phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực thực tiễn, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Những năm gần đây, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên được triển khai toàn diện trên các mặt tư tưởng, chính trị, tổ chức, đạo đức và cán bộ. Việc học tập, quán triệt chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng được tiến hành thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin, bản lĩnh và ý thức trách nhiệm của đội ngũ đảng viên. Đặc biệt, Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về “đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” tiếp tục được triển khai gắn với Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về “tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW”. Đây là cơ sở quan trọng để việc học tập và làm theo Bác đi vào chiều sâu, gắn với trách nhiệm nêu gương, rèn luyện đạo đức, lối sống, phong cách công tác và thái độ phục vụ Nhân dân của cán bộ, đảng viên.

Cùng với công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, Đảng đặc biệt chú trọng xây dựng đạo đức cách mạng cho đội ngũ đảng viên. Những chuẩn mực cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục được cụ thể hóa thông qua các quy định về trách nhiệm nêu gương, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới. Đặc biệt, Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về “chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới” là quy định rất quan trọng, trực tiếp cụ thể hóa yêu cầu rèn luyện đạo đức cách mạng hiện nay, đồng thời là căn cứ để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, tự rèn luyện.

Công tác phát triển, quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên tiếp tục được đặt trong yêu cầu coi trọng chất lượng hơn số lượng. Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XIII) về “tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới” đã xác định rõ mục tiêu “Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, lâu dài, liên tục, là trách nhiệm của các cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên”¹⁵. Nghị quyết nêu rõ mục tiêu hằng năm có trên 90% tổ chức cơ sở đảng, đảng viên được đánh giá, xếp loại từ hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; đồng thời, giai đoạn 2025-2030, tỷ lệ kết nạp đảng viên mới hằng năm đạt từ 3-4% tổng số đảng viên.

Điểm mới đáng chú ý trong công tác đảng viên hiện nay là hệ thống quy định, hướng dẫn về việc thi hành Điều lệ Đảng và nghiệp vụ công tác đảng viên tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện. Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về “thi hành Điều lệ Đảng” là văn bản mới trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hóa các nguyên tắc về tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng. Trên cơ sở đó, Hướng dẫn số 01-HD/TW ngày 19/5/2026 của Ban Bí thư về “một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng” đã thay thế Hướng dẫn số 06-HD/TW năm 2025, trong đó tiếp tục quy định cụ thể về quy trình, hồ sơ, điều kiện, tiêu chuẩn và trách nhiệm của tổ chức đảng trong công tác đảng viên. Cùng với đó, Hướng dẫn số 38-HD/BTCTW ngày 29/9/2025 của Ban Tổ chức Trung ương về “nghiệp vụ công tác đảng viên” góp phần chuẩn hóa các khâu nghiệp vụ, nâng cao chất lượng quản lý, giáo dục, rèn luyện, đánh giá và sàng lọc đảng viên.

Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng được tăng cường, góp phần làm trong sạch đội ngũ đảng viên và củng cố kỷ luật, kỷ cương trong Đảng. Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương (khóa XIII) nhấn mạnh yêu cầu “đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị”, “kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống”, có biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Đồng thời, Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về “những điều đảng viên không được làm” là cơ sở quan trọng để quản lý, giáo dục, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm đối với đảng viên. Quy định này góp phần xác định rõ ranh giới giữa những việc đảng viên được làm, phải làm và không được làm, từ đó nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, đạo đức, lối sống và trách nhiệm nêu gương của mỗi đảng viên. Đồng thời, Đảng đã ban hành Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, việc ban hành Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng; bảo đảm mọi tổ chức đảng và đảng viên đều được đặt trong khuôn khổ kỷ luật nghiêm minh của Đảng.

Bên cạnh đó, các quy định mới về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tiếp tục được ban hành, tạo hành lang chính trị – pháp lý quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch, liêm chính. Quy định số 114-QĐ/TW ngày 11/7/2023 của Bộ Chính trị về “kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ” đã thay thế Quy định số 205-QĐ/TW năm 2019, bổ sung yêu cầu kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong các khâu tuyển chọn, quy hoạch, bổ nhiệm và giới thiệu cán bộ.

Một điểm mới khác là Đảng tăng cường gắn trách nhiệm của người đứng đầu với chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Quy định số 142-QĐ/TW ngày 23/4/2024 của Bộ Chính trị về “thí điểm giao quyền, trách nhiệm cho người đứng đầu trong công tác cán bộ” xác định rõ người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn, điều kiện, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và năng lực công tác của nhân sự do mình giới thiệu. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng đội ngũ đảng viên, nhất là đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, thật sự có phẩm chất, năng lực, uy tín và ngang tầm với nhiệm vụ.

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được nhấn mạnh ở tầm cao mới. Kế hoạch số 03-KH/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị về thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV) về “tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới” cho thấy, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên hiện nay phải gắn chặt với xây dựng văn hóa liêm chính, kiểm soát quyền lực, chống suy thoái, chống chủ nghĩa cá nhân và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đây là yêu cầu rất quan trọng để bảo vệ uy tín của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng đội ngũ đảng viên vẫn còn không ít hạn chế và thách thức. Đại hội XIV đã chỉ ra: “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cấp cao thiếu tu dưỡng, rèn luyện, không gương mẫu, có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, không dám làm, không dám đổi mới sáng tạo, phai nhạt lý tưởng, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm kỷ luật đảng, vi phạm những điều đảng viên không được làm, vi phạm pháp luật”¹⁶. Nếu không được ngăn chặn, xử lý kịp thời, những biểu hiện đó sẽ ảnh hưởng đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và uy tín của Đảng.

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan. Về khách quan, mặt trái của kinh tế thị trường, tác động của toàn cầu hóa, mạng xã hội, lối sống thực dụng, chủ nghĩa cá nhân và sự chống phá của các thế lực thù địch đã ảnh hưởng đến tư tưởng, đạo đức và lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Về chủ quan, ở một số nơi, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng còn hình thức; sinh hoạt chi bộ chưa thật sự chất lượng; tự phê bình và phê bình còn nể nang, né tránh; công tác kiểm tra, giám sát có lúc chưa kịp thời; việc đánh giá đảng viên còn chung chung, chưa gắn chặt với kết quả thực hiện nhiệm vụ, sản phẩm cụ thể và sự tín nhiệm của Nhân dân.

4. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên hiện nay

Thứ nhất, tiếp tục tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ đảng viên. Mỗi đảng viên cần kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; nâng cao khả năng nhận diện, phân tích và xử lý các vấn đề phức tạp trong thực tiễn.

Thứ hai, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, Kết luận số 21-KL/TW, Quy định số 144-QĐ/TW và các quy định của Đảng về trách nhiệm nêu gương, kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Việc học tập và làm theo Bác cần tránh hình thức, khẩu hiệu; phải chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ Nhân dân và kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Thứ ba, nâng cao chất lượng công tác phát triển đảng viên. Cần chú trọng bồi dưỡng quần chúng ưu tú có động cơ phấn đấu đúng đắn, phẩm chất đạo đức tốt, năng lực thực tiễn và tinh thần cống hiến. Đồng thời, phải làm tốt công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện, đánh giá, sàng lọc đảng viên, kiên quyết đưa ra khỏi Đảng những người không còn đủ tư cách.

Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và thực hiện nghiêm nguyên tắc tự phê bình, phê bình. Tự phê bình và phê bình phải được tiến hành dân chủ, thẳng thắn, chân thành, có trọng tâm, có giải pháp khắc phục cụ thể. Công tác kiểm tra, giám sát cần chủ động, thường xuyên, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn; xử lý nghiêm minh, công bằng, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Thứ năm, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu. Người giữ chức vụ càng cao càng phải gương mẫu về đạo đức, lối sống, chấp hành kỷ luật, thực hiện trách nhiệm và giữ gìn mối quan hệ mật thiết với Nhân dân. Nêu gương phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, bằng hiệu quả công tác, bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung.

Thứ sáu, đổi mới nội dung, phương thức quản lý, giáo dục và rèn luyện đảng viên phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển đất nước. Cần đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu đảng viên, triển khai hiệu quả Sổ tay đảng viên điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong sinh hoạt chi bộ, quản lý hồ sơ, đánh giá, xếp loại đảng viên; đồng thời thực hiện các quy định mới về kết nối, chia sẻ dữ liệu, xử lý văn bản điện tử, định danh và xác thực điện tử trong hệ thống thông tin của các cơ quan Đảng. Đội ngũ đảng viên trong giai đoạn hiện nay không chỉ cần có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt mà còn phải có tri thức, kỹ năng, tư duy đổi mới, năng lực số và năng lực hành động hiệu quả.

Thứ bảy, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ, phẩm chất đạo đức và sự tín nhiệm của Nhân dân làm thước đo quan trọng để đánh giá đảng viên. Đánh giá đảng viên cần khắc phục tình trạng hình thức, nể nang, chung chung; phải gắn với sản phẩm công việc, tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong phục vụ Nhân dân và mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đây là cơ sở để xây dựng đội ngũ đảng viên thực sự tiên phong, gương mẫu, có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm với nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

5. Kết luận

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ đảng viên là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Những quan điểm của Người về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, tinh thần phục vụ Nhân dân và trách nhiệm nêu gương của người đảng viên tiếp tục là nền tảng cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam đã không ngừng chú trọng xây dựng đội ngũ đảng viên có phẩm chất, năng lực và uy tín, qua đó góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Trong bối cảnh mới, việc tiếp tục quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và nguyện vọng của Nhân dân.

Chú thích:
1. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 8. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 281.
2, 9, 10. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 15. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 113, 547, 547.
3. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 2. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 280.
4, 7, 8. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 5. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 292, 301, 302.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 11. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 399.
6. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 4. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 65.
11. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 1. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 284.
12. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 6. H. NXB Chính trị quốc gia, tr. 11.
13. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập I. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr.96.
14, 17. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 383, 166-167.
15, 16. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022), Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 về “tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới”.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2021). Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 về những điều đảng viên không được làm.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập I, II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Bộ Chính trị (2024). Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I, II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
6. Xây dựng Đảng theo tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh và sự vận dụng trong giai đoạn hiện nay. https://www.quanlynhanuoc.vn/2023/11/09/xay-dung-dang-theo-tu-tuong-chu-tich-ho-chi-minh-va-su-van-dung-trong-giai-doan-hien-nay/.
7. Tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong bối cảnh mới. https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/tang-cuong-cung-co-xay-dung-to-chuc-co-so-dang-va-nang-cao-chat-luong-doi-ngu-dang-vien-trong-boi-canh-moi.