Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh đối với sinh viên các ngành không chuyên Anh tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP. Hồ Chí Minh

Factors affecting the quality of English language training for non-English major students at the University of Foreign Languages and Information Technology, Ho Chi Minh City

ThS. Nguyễn Xuân Hiền
Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học Thành phố Hồ Chí Minh

(Quanlynhanuoc.vn) – Nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên không chuyên tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP. Hồ Chí Minh (HUFLIT). Dựa trên thang đo HEdPERF, mô hình nghiên cứu gồm 6 yếu tố: chương trình đào tạo, công tác giảng dạy, cơ sở vật chất, khả năng tiếp cận dịch vụ học tập, khía cạnh phi học thuật và động cơ học tập của sinh viên. Kết quả khảo sát 337 sinh viên cho thấy, chương trình đào tạo có tác động mạnh nhất đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. Cả 5 yếu tố còn lại cũng đều có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo. Tác giả đề xuất các hàm ý quản trị nhằm cải thiện chương trình đào tạo tiếng Anh tại HUFLIT, phù hợp hơn với chuẩn đầu ra và yêu cầu nghề nghiệp của sinh viên các ngành không chuyên Anh.

Từ khóa: Chất lượng đào tạo tiếng Anh; HUFLIT; HEdPERF; chương trình tiếng Anh.

Abstract: This study aims to identify the factors influencing the quality of English language training for non-English major students at the University of Foreign Languages and Information Technology (HUFLIT) in Ho Chi Minh City. Based on the HEdPERF scale, the research model includes six factors: Curriculum, Teaching Methods, Facilities, Access to learning services, Non-academic aspects, and Students’ Learning Motivation. The survey results of 337 students indicate that, among these factors, the Curriculum has the strongest impact on the quality of English language training. The remaining factors also have a positive influence on the quality of education. The study suggests management implications to improve the English training program at HUFLIT, aligning it better with the required outcomes and the career needs of non-English major students.

Keywords: English training quality, HUFLIT, HEdPERF, English program.

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số trong giáo dục, việc sử dụng thành thạo tiếng Anh đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với sinh viên đại học. Tiếng Anh không chỉ là công cụ hỗ trợ học tập mà còn là kỹ năng quan trọng giúp sinh viên giao tiếp và làm việc trong môi trường quốc tế. Đặc biệt đối với sinh viên các ngành không chuyên Anh, việc sử dụng tiếng Anh trong công việc và nghiên cứu ngày càng trở nên quan trọng. Tuy nhiên, chất lượng đào tạo tiếng Anh cho nhóm sinh viên này tại các cơ sở giáo dục đại học vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Những yếu tố như chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, cơ sở vật chất, khả năng tiếp cận và các yếu tố phi học thuật đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập tiếng Anh.

Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP. Hồ Chí Minh (HUFLIT) là cơ sở đào tạo có thế mạnh trong đào tạo các ngành ngoại ngữ và các ngành khác như Công nghệ thông tin, Quản trị kinh doanh, Du lịch, Kinh tế – Tài chính và Luật. Tuy nhiên, chương trình đào tạo tiếng Anh cho sinh viên không chuyên tại HUFLIT vẫn gặp một số thách thức lớn, bao gồm sự không đồng đều về trình độ đầu vào và động cơ học tập khác biệt giữa các ngành. Nghiên cứu này sẽ xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh tại HUFLIT, đồng thời đề xuất các giải pháp quản trị nhằm cải thiện chất lượng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên các ngành không chuyên Anh.

2. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

2.1. Chất lượng đào tạo trong giáo dục đại học

Chất lượng đào tạo là một khái niệm phức tạp, có thể được hiểu dưới nhiều góc độ khác nhau. Theo Green và Harvey (1993), chất lượng đào tạo trong giáo dục đại học được đánh giá thông qua nhiều yếu tố, bao gồm sự xuất sắc, sự phù hợp với mục tiêu, mức độ đánh giá so với chi phí bỏ ra, và khả năng đáp ứng kỳ vọng của người học. Vroeijenstijn (2002) cũng cho rằng chất lượng giáo dục không chỉ thể hiện qua việc đạt được kết quả học tập mà còn qua việc đáp ứng nhu cầu của người học và khả năng cung cấp kiến thức có tính ứng dụng cao.

Chất lượng đào tạo tiếng Anh không chỉ liên quan đến kết quả thi cử mà còn thể hiện qua khả năng sinh viên sử dụng tiếng Anh trong các tình huống thực tế sau khi ra trường. Đặc biệt đối với sinh viên không chuyên Anh, chất lượng đào tạo còn được đo lường qua mức độ phù hợp của chương trình học với nhu cầu nghề nghiệp của từng ngành học và khả năng sử dụng tiếng Anh trong công việc hàng ngày của sinh viên.

2.2. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu

Dựa trên lý thuyết chất lượng đào tạo và các yếu tố ảnh hưởng đã được đề cập, mô hình nghiên cứu của bài báo này bao gồm 6 yếu tố chính tác động đến chất lượng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên không chuyên Anh tại HUFLIT. Những yếu tố này bao gồm: chương trình đào tạo, công tác giảng dạy, cơ sở vật chất và học liệu số, khả năng tiếp cận dịch vụ học tập, các khía cạnh phi học thuật và động cơ học tập của sinh viên. Các giả thuyết nghiên cứu được đưa ra bao gồm: (1) H1: Chương trình đào tạo tiếng Anh có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh của sinh viên không chuyên Anh tại HUFLIT. (2) H2: Công tác giảng dạy có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. (3) H3: Cơ sở vật chất và học liệu số có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. (4) H4: Khả năng tiếp cận dịch vụ học tập có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. (5) H5: Khía cạnh phi học thuật có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. (6) H6: Động cơ học tập của sinh viên có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo tiếng Anh.

3. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu này được thực hiện thông qua phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng. Trước hết, nghiên cứu định tính sẽ thu thập thông tin từ các giảng viên và sinh viên tại HUFLIT để điều chỉnh thang đo HEdPERF cho phù hợp với bối cảnh thực tế của trường. Sau đó, phương pháp định lượng sẽ được triển khai thông qua khảo sát 337 sinh viên các ngành không chuyên Anh tại HUFLIT.

Dữ liệu thu thập từ bảng khảo sát sẽ được phân tích bằng phần mềm SPSS. Các phương pháp phân tích bao gồm: (1) Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha: Để kiểm tra tính ổn định của các thang đo. (2) Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Để kiểm tra cấu trúc các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. (3) Hồi quy tuyến tính để xác định mức độ tác động của từng yếu tố đối với chất lượng đào tạo tiếng Anh.

4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

4.1. Kiểm định độ tin cậy thang đo

Trước khi tiến hành phân tích nhân tố khám phá và hồi quy, nghiên cứu thực hiện kiểm định độ tin cậy của các thang đo thông qua hệ số Cronbach’s Alpha. Kết quả được trình bày trong Bảng 1.

Bảng 1: Kết quả Cronbach’s Alpha

Thang đoKý hiệuSố biếnCronbach’s Alpha
Khía cạnh phi học thuậtDV60,850
Công tác giảng dạyGD60,865
Cơ sở vật chấtCS30,836
Tiếp cậnTC50,850
Chương trình đào tạoĐT50,807
Nguồn: Kết quả xử lý dữ liệu với SPSS của tác giả

Kết quả trong Bảng 1 cho thấy, tất cả các thang đo đều có hệ số Cronbach’s Alpha lớn hơn 0,8. Điều này chứng tỏ các thang đo được sử dụng trong nghiên cứu có độ tin cậy tốt, các biến quan sát trong từng nhóm có mức độ nhất quán nội tại cao và phù hợp để tiếp tục đưa vào phân tích nhân tố khám phá. Trong đó, thang đo Công tác giảng dạy có hệ số Cronbach’s Alpha cao nhất, đạt 0,865, cho thấy các biến quan sát liên quan đến năng lực chuyên môn, phương pháp giảng dạy, sự hỗ trợ và phản hồi của giảng viên có sự liên kết chặt chẽ trong cảm nhận của sinh viên. Các thang đo Khía cạnh phi học thuật và Tiếp cận cùng đạt hệ số 0,850, phản ánh vai trò ổn định của các yếu tố dịch vụ hỗ trợ, thông tin học vụ và khả năng tiếp cận nguồn lực học tập trong đánh giá của người học.

Thang đo Cơ sở vật chất đạt 0,836 và Chương trình đào tạo đạt 0,807, đều vượt ngưỡng chấp nhận thông thường. Điều này cho thấy các biến quan sát đại diện cho hai nhóm yếu tố này có thể phản ánh tương đối tốt cảm nhận của sinh viên về điều kiện học tập và mức độ phù hợp của chương trình tiếng Anh. Nhìn chung, kết quả kiểm định độ tin cậy cho thấy, bộ thang đo có chất lượng tốt, bảo đảm điều kiện để thực hiện các phân tích định lượng tiếp theo.

4.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA

Sau khi các thang đo đạt yêu cầu về độ tin cậy, nghiên cứu tiến hành phân tích nhân tố khám phá nhằm xác định cấu trúc các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh của sinh viên các ngành không chuyên Anh tại HUFLIT. Kết quả phân tích EFA được trình bày trong Bảng 2.

Bảng 2: Kết quả Phân tích nhân tố khám phá (EFA)

Nhân tốSố biếnEigenvaluePhương sai trích (%)
Chương trình đào tạo53,51225,005
Công tác giảng dạy62,73419,785
Cơ sở vật chất và học liệu số32,18716,015
Khả năng tiếp cận51,59811,598
Khía cạnh phi học thuật61,1579,674
Tổng cộng2513,18863,077
Nguồn: Kết quả xử lý dữ liệu với SPSS của tác giả.

Kết quả phân tích EFA cho thấy, 25 biến quan sát được rút trích thành 5 nhân tố chính gồm Chương trình đào tạo, Công tác giảng dạy, Cơ sở vật chất và học liệu số, Khả năng tiếp cận và Khía cạnh phi học thuật. Các nhân tố đều có Eigenvalue lớn hơn 1, cho thấy các nhân tố được giữ lại có ý nghĩa giải thích trong mô hình. Tổng phương sai trích đạt 63,077%, nghĩa là 5 nhân tố này giải thích được 63,077% sự biến thiên của dữ liệu khảo sát. Đây là mức phương sai trích phù hợp trong nghiên cứu hành vi và giáo dục, cho thấy cấu trúc nhân tố có khả năng phản ánh tương đối tốt các khía cạnh ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh. Như vậy, kết quả EFA xác nhận rằng chất lượng đào tạo tiếng Anh không chuyên tại HUFLIT là một cấu trúc đa chiều, không chỉ phụ thuộc vào nội dung chương trình hay giảng viên mà còn chịu ảnh hưởng bởi điều kiện học tập, khả năng tiếp cận dịch vụ và các yếu tố hỗ trợ phi học thuật.

4.3. Kết quả hồi quy

Sau khi xác định cấu trúc các nhân tố, nghiên cứu tiếp tục sử dụng phân tích hồi quy tuyến tính để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đối với chất lượng đào tạo tiếng Anh. Kết quả hồi quy được trình bày trong Bảng 3.

Bảng 3: Kết quả hồi quy

Nhân tốBeta (β)Sig.
Chương trình đào tạo0,3660,000
Cơ sở vật chất0,3310,000
Công tác giảng dạy0,3280,000
Tiếp cận0,2900,000
Khía cạnh phi học thuật0,2240,000
Nguồn: Kết quả xử lý dữ liệu với SPSS của tác giả

Kết quả hồi quy cho thấy tất cả 5 nhân tố đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đối với chất lượng đào tạo tiếng Anh tại HUFLIT, với mức Sig. = 0,000. Điều này cho thấy khi sinh viên đánh giá tích cực hơn về chương trình đào tạo, cơ sở vật chất, công tác giảng dạy, khả năng tiếp cận và các khía cạnh phi học thuật, thì cảm nhận chung của họ về chất lượng đào tạo tiếng Anh cũng được cải thiện. Mô hình có hệ số R² hiệu chỉnh đạt 0,507, nghĩa là 50,7% sự biến thiên của chất lượng đào tạo tiếng Anh được giải thích bởi 5 nhân tố độc lập trong mô hình. Đây là mức giải thích tương đối phù hợp trong các nghiên cứu về chất lượng dịch vụ giáo dục, vì cảm nhận của người học thường còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố cá nhân khác như năng lực đầu vào, động cơ học tập, thời gian tự học và kỳ vọng nghề nghiệp.

Trong các yếu tố được kiểm định, Chương trình đào tạo có tác động mạnh nhất đến chất lượng đào tạo tiếng Anh với hệ số β = 0,366. Kết quả này cho thấy sinh viên không chuyên Anh đặc biệt quan tâm đến nội dung, cấu trúc, thời lượng, tính thực tiễn và mức độ phù hợp của chương trình học. Đối với nhóm sinh viên này, chương trình tiếng Anh cần giúp họ đạt chuẩn đầu ra, đồng thời hỗ trợ nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh trong môi trường học tập và làm việc. Nếu chương trình còn nặng về lý thuyết, thiếu liên hệ với bối cảnh ngành học hoặc chưa tạo đủ cơ hội thực hành, sinh viên có thể đánh giá chất lượng đào tạo chưa cao.

Yếu tố cơ sở vật chất có mức tác động đứng thứ hai với β = 0,331. Điều này cho thấy điều kiện học tập có ảnh hưởng đáng kể đến cách sinh viên cảm nhận về chất lượng đào tạo. Đối với đào tạo tiếng Anh, cơ sở vật chất không chỉ bao gồm phòng học, máy chiếu, âm thanh và thiết bị nghe nhìn mà còn bao gồm học liệu số, hệ thống học trực tuyến, phần mềm hỗ trợ luyện tập kỹ năng và không gian tự học. Kết quả này phản ánh nhu cầu ngày càng cao của sinh viên đối với môi trường học tập hiện đại, linh hoạt và được hỗ trợ bởi công nghệ.

Công tác giảng dạy có hệ số β = 0,328, đứng thứ ba, nhưng mức độ tác động khá gần với cơ sở vật chất. Điều này cho thấy vai trò của giảng viên vẫn là yếu tố cốt lõi trong quá trình đào tạo tiếng Anh. Năng lực chuyên môn, phương pháp sư phạm, khả năng tạo tương tác, tổ chức hoạt động thực hành và phản hồi học tập của giảng viên đều ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm học tập của sinh viên. Với sinh viên không chuyên Anh, giảng viên càng có vai trò quan trọng trong việc giảm tâm lý e ngại, khuyến khích sử dụng tiếng Anh và tạo động lực học tập.

Yếu tố Tiếp cận có hệ số β = 0,290, phản ánh vai trò của khả năng tiếp cận thông tin, tài liệu, lịch học, tư vấn và các dịch vụ hỗ trợ trong quá trình học. Khi sinh viên dễ dàng tiếp cận thông tin về chương trình, chuẩn đầu ra, học liệu và các kênh hỗ trợ, họ có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch học tập. Ngược lại, nếu thông tin thiếu rõ ràng hoặc quy trình hỗ trợ còn phức tạp, trải nghiệm học tập có thể bị ảnh hưởng.

Cuối cùng, khía cạnh phi học thuật có hệ số β = 0,224. Mặc dù là yếu tố có mức độ tác động thấp nhất trong mô hình, kết quả này vẫn có ý nghĩa thống kê và cho thấy vai trò của các dịch vụ hỗ trợ ngoài giảng dạy. Thái độ phục vụ, sự chuyên nghiệp của nhân viên, quy trình hành chính, hỗ trợ học vụ và khả năng phản hồi khi sinh viên gặp khó khăn đều góp phần tạo nên cảm nhận tích cực về chất lượng đào tạo. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giáo dục đại học hiện nay, khi chất lượng đào tạo được nhìn nhận không chỉ từ nội dung học thuật mà còn từ toàn bộ trải nghiệm của người học.

Tổng hợp kết quả hồi quy, mức độ tác động của các nhân tố đến chất lượng đào tạo tiếng Anh tại HUFLIT được sắp xếp theo thứ tự giảm dần như sau: Chương trình đào tạo, Cơ sở vật chất, Công tác giảng dạy, Tiếp cận và Khía cạnh phi học thuật. Kết quả này cho thấy để nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh cho sinh viên không chuyên Anh, HUFLIT cần ưu tiên cải tiến chương trình đào tạo, đồng thời đầu tư vào điều kiện học tập, nâng cao chất lượng giảng dạy và hoàn thiện hệ thống hỗ trợ người học.

5. Kết luận và đề xuất hàm ý quản trị

5.1. Kết luận

Nghiên cứu đã xác định 5 yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tiếng Anh của sinh viên không chuyên Anh tại HUFLIT, bao gồm chương trình đào tạo, công tác giảng dạy, cơ sở vật chất và học liệu số, khả năng tiếp cận và khía cạnh phi học thuật. Các yếu tố này đều có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng đào tạo và cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

5.2. Hàm ý quản trị

Thứ nhất, HUFLIT cần rà soát và cập nhật chương trình học, bổ sung các môn học chuyên ngành như tiếng Anh cho du lịch, kinh tế – tài chính và các lĩnh vực chuyên sâu khác, đồng thời thiết kế chương trình linh hoạt, giúp sinh viên lựa chọn khóa học phù hợp với nhu cầu nghề nghiệp.

Thứ hai, HUFLIT cần nâng cấp cơ sở vật chất, đặc biệt là phòng học và các thiết bị hỗ trợ kỹ năng nghe, nói, đọc. Ngoài ra, việc phát triển kho học liệu số phong phú và các nền tảng học trực tuyến sẽ giúp sinh viên học tập hiệu quả và chủ động nâng cao kỹ năng ngôn ngữ.

Thứ ba, HUFLIT cần tập trung phát triển kỹ năng sư phạm của giảng viên, áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại như học theo dự án và thảo luận nhóm, đồng thời cung cấp phản hồi kịp thời nhằm tạo động lực học tập cho sinh viên.

Thứ tư, HUFLIT cần cải thiện hệ thống thông tin học tập, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận các dịch vụ học tập và hỗ trợ học vụ, đồng thời cung cấp tư vấn trực tuyến để sinh viên cảm thấy thoải mái và tự tin hơn trong quá trình học tập.

Thứ năm, HUFLIT cần tiếp tục phát triển kỹ năng giao tiếp của nhân viên hỗ trợ học vụ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ sinh viên, qua đó tạo ra một môi trường học tập thân thiện và dễ tiếp cận hơn.

Tài liệu tham khảo:
1. Abdullah, F. (2006). The development of HEdPERF: A new measuring instrument of service quality for the higher education sector. International Journal of Consumer Studies, 30, 569–581.
2. Carmichael, D., & Sullivan, S. (2004). University students’ perceptions of service quality in education. Quality Assurance in Education, 12(4), 146-152.
3. Green, D., & Harvey, L. (1993). Defining quality. Assessment and Evaluation in Higher Education, 18, 16–23.
4. Harvey, L. (2007). A review of quality in higher education. Higher Education Quarterly, 61(3), 247-268.
5. Mustafa, S. T., & Chiang, D. (2006). Dimensions of Quality in Higher Education: How Academic Performance Affects University Students’ Teacher Evaluation. Journal of American Academy of Business, 8, 294–314.
6. Telford, M., & Lawrence, J. (2009). The scholarship of teaching and learning: Improving quality in higher education. Journal of Higher Education Policy and Management, 31(2), 133-149.
7. Thomas, M. (2005). Quality in higher education: The challenging global context. Journal of Global Education, 9(1), 56-70.
8. Vroeijenstijn, A. I. (2002). Improvement and accountability: Navigating between Scylla and Charybdis. London: Jessica Kingsley.
9. Vrana, V.G., Dimitriadis, S.G., & Karavassilis, G.J. (2015). Students’ perceptions of service quality at a Greek higher education institute. International Journal of Decision Sciences, Risk and Management, 6, 80-100.