Strengthening the leadership of the party committees of provincial and city political schools in the current task of training and developing cadres
ThS. Lê Thu Hường
NCS Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
(Quanlynhanuoc.vn) –Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ chính trị trung tâm của các trường chính trị tỉnh, thành phố, góp phần bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin và nâng cao năng lực tư duy lý luận của đội ngũ cán bộ. Trong đó, đảng ủy các trường chính trị tỉnh, thành phố giữ vai trò nòng cốt trong việc định hướng, chỉ đạo và tổ chức thực hiện mặt công tác quan trọng này. Bài viết làm rõ một số vấn đề lý luận, thực tiễn và đề xuất một số nội dung, biện pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố đối với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên” trong kỷ nguyên mới.
Từ khóa: Đảng ủy; đào tạo, bồi dưỡng; lãnh đạo; trường chính trị tỉnh, thành phố.
Abstract: Training and developing the skills and capabilities of cadres is a central political task of provincial and city political schools, contributing to fostering political fortitude, strengthening confidence, and enhancing theoretical thinking among cadres. In this regard, the Party committees of provincial and city political schools play a core role in guiding, directing, and organizing the implementation of this important work. This article clarifies some theoretical and practical issues and proposes some contents and measures to strengthen the leadership of the Party committees of provincial and city political schools in cadre training and development, contributing to building a cadre who is both politically sound and professionally competent in the new era.
Keywords: Party committee; training and development; leadership; provincial and city political schools.
1. Đặt vấn đề
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng đến công tác cán bộ. Người cho rằng: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Chính vì vậy, để đưa cách mạng đến thắng lợi cuối cùng, cần phải có một đội ngũ cán bộ cách mạng vững mạnh, kiên định về lập trường, quan điểm, đồng thời phải nắm vững lý luận, tinh thông nghiệp vụ, hội tụ đủ cả tài lẫn đức, “vừa hồng, vừa chuyên”. Người căn dặn: “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”, vì lẽ đó, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là vấn đề quan trọng và cấp thiết ở bất kỳ giai đoạn nào của cách mạng. Đảng ủy các trường chính trị tỉnh, thành phố là hạt nhân lãnh đạo toàn diện, quyết định định hướng phát triển của nhà trường. Mọi hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, mọi bước phát triển về tổ chức, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu khoa học và hợp tác đào tạo đều chịu sự chi phối trực tiếp bởi năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy. Trong điều kiện các trường chính trị đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”, vai trò của đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố càng trở nên quan trọng, góp phần xây dựng các nhà trường vững mạnh toàn diện trong thời kỳ mới.
2. Thực tiễn lãnh đạo của đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố trong nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay
Các trường chính trị tỉnh, thành phố, với chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức ở các địa phương về lý luận chính trị; đường lối, các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về công tác xây dựng Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội; kiến thức về pháp luật và quản lý nhà nước, kiến thức về một số lĩnh vực khác; tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu khoa học về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương. Liên kết đào tạo, bồi dưỡng; tổ chức nghiên cứu khoa học và một số lĩnh vực khác theo chỉ đạo, yêu cầu của tỉnh ủy và ủy ban nhân dân tỉnh.
Tổ chức bộ máy của các trường chính trị tỉnh, thành phố thực hiện theo Quy định số 09-QĐi/TW ngày 13/11/2018 của Ban Bí thư, gồm: Ban Giám hiệu (hiệu trưởng và các hiệu phó), các phòng chức năng (Phòng Đào tạo; Phòng Nghiên cứu khoa học – Thông tin – Tư liệu; Phòng Tổ chức – Hành chính – Quản trị – Tài vụ (hoặc chia thành các phòng riêng tùy địa phương) và các khoa chuyên môn (Khoa Lý luận Mác – Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; Khoa Xây dựng Đảng; Khoa Nhà nước và Pháp luật; Khoa Dân vận và các khoa khác (theo nhu cầu).
Thời gian qua, các trường đã nỗ lực triển khai thực hiện có hiệu quả kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện nghiêm Quy chế quản lý đào tạo, bồi dưỡng từ khâu tuyển sinh, tổ chức, quản lý lớp học, thực hiện nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng đến tổ chức giảng dạy (chấm thi, xét tốt nghiệp, trao bằng tốt nghiệp…). Đặc biệt, thực hiện chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị theo Quyết định số 292-QĐ/HVCTQG ngày 21/01/2021, Quyết định số 6468-QĐ/HVCTQG ngày 21/12/2021 và Hướng dẫn số 101-HD/HVCTQG ngày 16/3/2021 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về thực hiện chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị, các trường đã xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học trình ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy phê duyệt và triển khai thực hiện đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố là hạt nhân lãnh đạo toàn diện, trực tiếp mọi mặt hoạt động của nhà trường, bảo đảm trường chính trị luôn thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích và giữ vững định hướng chính trị.Đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố là tổ chức đảng cấp cơ sở, trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, có chức năng lãnh đạo toàn diện nhà trường về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, công tác chuyên môn, xây dựng nội bộ, đoàn thể. Những năm qua, nhận thức của cấp ủy các cấp ở các trường về vị trí, vai trò của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngày càng được nâng cao, các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy khoa học, phù hợp với từng đối tượng, gắn đào tạo, bồi dưỡng với hoàn thiện nhân cách người cán bộ và xây dựng môi trường chính trị tư tưởng lành mạnh trong các nhà trường. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng cập nhật kịp thời những quan điểm mới trong các văn kiện Đại hội Đảng, Nghị quyết Trung ương, chỉ thị của các bộ, ngành, địa phương. Mặt khác, đội ngũ giáo viên cơ bản được chuẩn hóa về chuyên môn và trình độ lý luận, nhiều trường đã tổ chức các hoạt động nâng cao chất lượng giảng dạy như thao giảng, hội giảng, sinh hoạt chuyên môn, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy lý luận chính trị. Nhờ đó, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngày càng được nâng lên.
Tuy nhiên, thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo và tiến hành công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng bộc lộ một số hạn chế. Một số đảng ủy chưa thực sự quan tâm đến đổi mới nội dung và phương pháp lãnh đạo nhiệm vụ đào tạo; có nơi còn lúng túng trong cụ thể hóa nghị quyết của Đảng vào chương trình, kế hoạch giảng dạy. Một bộ phận cán bộ, giảng viên chưa theo kịp yêu cầu mới của thực tiễn, trình độ ngoại ngữ, tin học và phương pháp sư phạm còn hạn chế. Ngoài ra, công tác phối hợp giữa Đảng ủy với Ban giám hiệu, với các cơ quan quản lý nhà nước, với địa phương trong tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đôi khi chưa chặt chẽ, dẫn đến chất lượng một số khóa học chưa cao. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, giảng dạy ở nhiều trường còn ở mức độ sơ khai. Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lý luận chính trị chưa thực sự khách quan và hiệu quả, chủ yếu vẫn dựa vào hình thức thi viết, chưa chú trọng đánh giá khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn nhận thức và hành động.
3. Một số nội dung, biện pháp cơ bản
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố đối với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ.
Đảng ủy các trường chính trị tỉnh, thành phố cần tiếp tục lãnh đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, như: Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thư “Về tiếp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân”; Chỉ thị số 23-CT/TW ngày 09/02/2018 của Ban Bí thư “Về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới”; Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa XII) “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về “Chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong tình hình mới” bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc, tránh tình trạng quán triệt, triển khai qua loa, hình thức, chiếu lệ, xem nhẹ việc giáo dục lý luận chính trị.
Đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố cần xác định rõ: Lãnh đạo nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, lâu dài; vì thế, cần tăng cường học tập, quán triệt nghị quyết của Đảng, nhất là các chỉ thị, hướng dẫn về công tác cán bộ trong tình hình mới. Coi nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng trong các nhà trường là yếu tố quyết định đến chất lượng và hiệu quả công tác này. Cấp ủy, tổ chức đảng ở các trường chính trị tỉnh, thành phố phải coi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một mặt công tác chiến lược, xuyên suốt trong đào tạo, gắn với công tác xây dựng Đảng và công tác cán bộ. Từ đó, tập trung chỉ đạo xây dựng nội dung chương trình đào tạo phù hợp, lựa chọn đội ngũ giáo viên có bản lĩnh, trình độ, đồng thời tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Mặt khác, mỗi cấp ủy viên, đảng viên ở trường chính trị tỉnh, thành phố phải nêu gương về ý thức học tập lý luận chính trị, tạo chuyển biến về tư duy lý luận và hành động thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện trong công tác giáo dục và đào tạo của các trường chính trị tỉnh, thành phố, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng vừa “hồng”, vừa “chuyên” trong thời kỳ mới.
Hai là, tăng cường lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị tỉnh, thành phố.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở trường chính trị tỉnh, thành phố, một trong những yếu tố then chốt là xây dựng đội ngũ giảng viên có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ chuyên môn. Vì, đội ngũ giảng viên là những người trực tiếp truyền đạt, định hướng tư tưởng và khơi dậy niềm tin, lý tưởng cách mạng cho học viên. Vì vậy, đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố cần chú trọng quy hoạch, tuyển chọn đội ngũ giảng viên có lập trường vững vàng, năng lực sư phạm tốt. Tăng cường bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới, kỹ năng truyền đạt, khả năng vận dụng thực tiễn để nâng cao sức thuyết phục và tính thực tiễn trong bài giảng.
Thực tiễn hiện nay cho thấy, đội ngũ giảng viên ở các trường chính trị tỉnh, thành phố đã có nhiều tiến bộ cả về trình độ lý luận, năng lực sư phạm và ý thức trách nhiệm. Nhiều giảng viên được đào tạo bài bản, có học vị cao, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ thông tin vào bài giảng. Tuy nhiên, so với yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thì đội ngũ này vẫn còn những tồn tại bất cập: một bộ phận giảng viên thiếu kinh nghiệm thực tiễn; phương pháp giảng dạy còn nặng lý thuyết, thiếu hấp dẫn; một số giảng viên chưa có khả năng truyền cảm hứng hoặc gắn kết lý luận với thực tiễn thực hiện chức trách, nhiệm vụ của học viên.
Để xây dựng đội ngũ giảng viên có chất lượng cao, trước hết cần có chủ trương và kế hoạch dài hạn; xây dựng tiêu chuẩn rõ ràng về phẩm chất chính trị, năng lực công tác, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn; tạo điều kiện cho họ được học tập, nghiên cứu, trải nghiệm, nâng cao trình độ lý luận chính trị và nghiệp vụ sư phạm; tổ chức bồi dưỡng kiến thức mới, đặc biệt là cập nhật các quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tình hình chính trị – xã hội, những vấn đề mới trong nước và quốc tế…
Ba là, tiếp tục đổi mới, đa dạng hóa phương thức, chương trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ khoa học sát với yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.
Đổi mới nội dung và đa dạng hóa phương pháp đào tạo, bồi dưỡng ở các trường chính trị tỉnh, thành phố là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng đào tạo của các nhà trường. Đây không chỉ là yêu cầu của nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn mới mà còn là trách nhiệm chính trị đối với sự nghiệp xây dựng trường chính trị tỉnh, thành phố vững mạnh toàn diện, thông minh, hiện đại, làm nền tảng cho việc thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Thực tiễn cho thấy, trong những năm gần đây, công tác giảng dạy lý luận chính trị ở các trường chính trị tỉnh, thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nội dung giảng dạy từng bước được cập nhật, phản ánh những quan điểm mới trong đường lối, chính sách của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp với các vấn đề thực tiễn mới ở địa phương. Tuy nhiên, một số nội dung vẫn còn dàn trải, trùng lặp, thiếu chiều sâu, chưa thật sự phù hợp với đặc điểm của từng đối tượng.
Về phương pháp, giảng dạy lý luận chính trị hiện nay vẫn còn thiên về truyền thụ một chiều, nặng về lý thuyết, chưa phát huy vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. Điều đó dẫn đến tâm lý học đối phó, thiếu hứng thú, làm giảm hiệu quả tiếp thu và vận dụng lý luận vào thực tiễn. Do đó, đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố cần có nghị quyết chuyên đề về giáo dục lý luận chính trị, cần xác định rõ từng đối tượng đào tạo, bồi dưỡng; nội dung giảng dạy phải được lựa chọn có trọng tâm, sát thực tiễn, gắn chặt với yêu cầu xây dựng quân đội trong giai đoạn hiện nay; phương pháp giảng dạy cần chuyển mạnh từ lối thuyết trình đơn thuần sang phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống, đối thoại, phản biện, ứng dụng công nghệ thông tin, trình chiếu đa phương tiện… giúp học viên chủ động khám phá kiến thức, rèn luyện tư duy logic và kỹ năng diễn đạt. Đồng thời, giảng viên cần thường xuyên cập nhật kiến thức mới, gắn lý luận với thực tiễn công tác ở các địa phương để bài giảng trở nên sinh động, thuyết phục và có chiều sâu.
Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị tỉnh, thành phố.
Đây là giải pháp quan trọng góp phần quyết định đến ý thức, trách nhiệm và kết quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở các trường chính trị tỉnh, thành phố. Với phương châm: Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo, vì vậy đảng uỷ các trường chính trị tỉnh, thành phố cần tăng cường kiểm tra, giám sát đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng, xác định đây là điều kiện để các bộ phận thực hiện tốt các khâu, các bước trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng, từ chất lượng bài giảng đến giảng dạy, kiểm tra đánh giá kết quả…
Đảng ủy các trường chính trị tỉnh, thành phố cần xây dựng kế hoạch kiểm tra thường xuyên hoặc theo chuyên đề về đào tạo, bồi dưỡng; đánh giá đúng chất lượng giảng dạy của giáo viên, trình độ nhận thức của học viên. Đặc biệt, cần kiên quyết chống bệnh hình thức, đối phó trong giảng dạy, kiểm tra, đánh giá. Để bảo đảm tính nghiêm túc, thực chất và hiệu quả của hoạt động này, việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, người đứng đầu các cấp giữ vai trò nòng cốt then chốt, góp phần chấn chỉnh kịp thời những biểu hiện hình thức, qua loa, đại khái trong quá trình tổ chức thực hiện. Vì vậy, đảng ủy Trường chính trị tỉnh, thành phố cần xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát cụ thể, rõ nội dung, xác định rõ người thực hiện và tiêu chí đánh giá. Việc kiểm tra, giám sát phải gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, của học viên, kết quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cần được xem xét trong đánh giá, phân loại cán bộ, đảng viên, học viên hàng năm. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, tạo sự chuyển biến vững chắc trong nhận thức và hành động của cán bộ, học viên ở các trường chính trị tỉnh, thành phố đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
4. Kết luận
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hiện nay là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở các trường chính trị tỉnh, thành phố, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới. Trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng các trường chính trị tỉnh, thành phố thông minh, hiện đại, sự lãnh đạo đúng đắn, sâu sát, toàn diện của các đảng ủy trường chính trị tỉnh, thành phố đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ sẽ là nhân tố then chốt để các trường chính trị tỉnh, thành phố thực hiện thắng lợi nhiệm vụ, góp phần xây dựng đảng ủy các nhà trường trong sạch, vững mạnh, nhà trường vững mạnh toàn diện, thông minh, hiện đại trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2023). Quy định số 125-QĐ/TW ngày 10/10/2023 về chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
2. Chính phủ (2026). Quyết định 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026 – 2031.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I, II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
4. Đảng ủy Trường Đào tạo Cán bộ Lê Hồng Phong (2025). Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ 2025-2030.
