Building digital infrastructure for India’s carbon market and policy implications for Vietnam
ThS. Nguyễn Văn Linh
Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi
Email: linhnv.vass@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Thị trường carbon là công cụ quan trọng đối với việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó, hạ tầng số giữ vai trò nền tảng, bảo đảm tính minh bạch, khả năng truy xuất và hiệu quả vận hành của thị trường carbon. Trên cơ sở phân tích kinh nghiệm của Ấn Độ, bài viết đề xuất một số hàm ý chính sách, giúp Việt Nam xây dựng và hoàn thiện hạ tầng số phục vụ xây dựng và vận hành thị trường carbon quốc gia theo hướng minh bạch, hiệu quả và hội nhập quốc tế.
Từ khóa: Ấn Độ; hạ tầng số; thị trường carbon; Việt Nam; hàm ý chính sách.
Abstract: Carbon markets are an important instrument for achieving greenhouse gas (GHG) emissions reduction targets and addressing climate change. Digital infrastructure plays a foundational role in this context by ensuring the transparency, traceability, and operational efficiency of carbon markets. Based on an analysis of India’s experience, this paper proposes several policy implications to help Vietnam develop and strengthen the digital infrastructure for establishing and operating a national carbon market in a transparent, efficient, and internationally integrated manner.
Keywords: India; digital infrastructure; carbon market; Vietnam; policy implications.
1. Đặt vấn đề
Hiệu quả của thị trường carbon không chỉ phụ thuộc vào khung pháp lý hay cơ chế giao dịch mà ngày càng được quyết định bởi hạ tầng số hỗ trợ toàn bộ quá trình đo lường, báo cáo, thẩm tra, đăng ký, giao dịch và quản trị dữ liệu carbon. Số hóa các tín chỉ carbon nhằm bảo đảm tính minh bạch, khả năng truy xuất, tránh tính hai lần và tăng cường khả năng liên thông giữa các thị trường carbon.
Trong số các nền kinh tế mới nổi, Ấn Độ là trường hợp tiêu biểu khi chuyển từ các cơ chế quản lý năng lượng và phát thải truyền thống sang xây dựng kiến trúc hạ tầng số phục vụ Thị trường Carbon Ấn Độ (ICM), bao gồm cơ sở dữ liệu phát thải, hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm tra (MRV số), hệ thống đăng ký tín chỉ carbon (CR), nền tảng giao dịch và các cơ chế quản trị dữ liệu tích hợp. Trong khi đó, Việt Nam đang từng bước hình thành thị trường carbon quốc gia nhưng các nghiên cứu hiện nay chủ yếu tập trung vào thể chế và cơ chế giao dịch, trong khi cách tiếp cận về kiến trúc hạ tầng số phục vụ vận hành thị trường còn tương đối hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết phân tích mô hình hạ tầng số của Ấn Độ phục vụ phát triển thị trường carbon quốc gia, từ đó đề xuất một số hàm ý chính sách cho Việt Nam.
2. Hạ tầng số phục vụ phát triển thị trường carbon ở Ấn Độ
2.1. Hệ thống số về dữ liệu phát thải của Ấn Độ
Tại Ấn Độ, hệ thống dữ liệu phát thải được tổng hợp thông qua Cơ chế Thực hiện, đạt được và thương mại (PAT) và Chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC). Thông qua nhiều chu kỳ thực hiện PAT, Cục Hiệu quả năng lượng (BEE) đã xây dựng được cơ sở dữ liệu về tiêu thụ năng lượng và cường độ phát thải của các cơ sở công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng thuộc các ngành, như: xi măng, sắt thép, nhôm, phân bón, lọc hóa dầu, giấy và dệt may (BEE, 2024). Bên cạnh đó, REC được hình thành từ các nhà sản xuất năng lượng tái tạo và bán cho các đơn vị có nghĩa vụ tuân thủ tỉ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất (Singh và cộng sự, 2018). Hệ thống dữ liệu này tạo nền tảng quan trọng cho việc xác định đường cơ sở phát thải, thiết lập mục tiêu cường độ phát thải và theo dõi kết quả thực hiện của các cơ sở tham gia thị trường carbon.
Sau khi ban hành Cơ chế giao dịch tín chỉ carbon (CCTS), Ấn Độ tiếp tục chuyển từ quản lý dữ liệu phân tán sang xây dựng hạ tầng dữ liệu số thống nhất phục vụ Thị trường Carbon Ấn Độ (ICM). Trong khuôn khổ triển khai, CCTS và BEE được giao phát triển và duy trì hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng các biểu mẫu nộp dữ liệu thống nhất và duy trì cơ sở dữ liệu an toàn phục vụ vận hành thị trường carbon. Bên cạnh đó, Công ty lưới điện Ấn Độ với vai trò là cơ quan vận hành sổ đăng ký thị trường carbon Ấn Độ, thực hiện đăng ký các chủ thể tham gia, quản lý tài khoản tín chỉ carbon, ghi nhận giao dịch và duy trì cơ sở dữ liệu tập trung của thị trường (Ministry of Power, 2023).
Một điểm nổi bật trong quá trình xây dựng hạ tầng dữ liệu của Ấn Độ là định hướng khả năng liên thông. Chương trình hỗ trợ của Hiệp hội thực hiện thị trường (PMI) do Ngân hàng Thế giới (WB) quản lý đang hỗ trợ các quốc gia (bao gồm Ấn Độ) đánh giá và chuẩn hóa các hệ thống dữ liệu hiện có để bảo đảm khả năng tương thích với các nền tảng quốc tế, đặc biệt là Quỹ dữ liệu hành động khí hậu (WB, 2025b). Cách tiếp cận này cho phép dữ liệu phát thải, tín chỉ carbon và thông tin giao dịch được chia sẻ theo các tiêu chuẩn thống nhất, góp phần hạn chế tình trạng phân mảnh dữ liệu và giảm nguy cơ tính hai lần trong giao dịch tín chỉ carbon xuyên biên giới.
2.2. Hệ thống số về đo lường, báo cáo và thẩm tra
Hệ thống đo lường, báo cáo và thẩm tra số (MRV) là hợp phần trung tâm của hạ tầng số thị trường carbon, bảo đảm dữ liệu phát thải được thu thập, kiểm chứng và quản lý theo các quy trình thống nhất trước khi được sử dụng để cấp phát và giao dịch tín chỉ carbon (Korner và cộng sự, 2025). Trong khuôn khổ CCTS, Ấn Độ quy định quy trình MRV thống nhất đối với các cơ sở thuộc cơ chế tuân thủ. Quy trình này được hỗ trợ bởi Cổng thông tin CCTS (https://www.indiancarbonmarket.com) có chức năng phục vụ việc nộp dữ liệu, quản lý xác minh và theo dõi tuân thủ, thay vì một hệ thống MRV số tích hợp hoàn chỉnh ở cấp quốc gia.
Một điểm nổi bật của hệ thống MRV tại Ấn Độ là việc chuẩn hóa toàn bộ quy trình quản lý dữ liệu phát thải. Theo BEE, các cơ sở thuộc diện bắt buộc giảm phát thải phải thực hiện giám sát phát thải khí nhà kính theo phương pháp luận và biểu mẫu thống nhất. Dữ liệu sau khi thu thập phải được tổng hợp trong báo cáo tuân thủ và gửi thông qua hệ thống điện tử theo định kỳ (BEE, 2024). Báo cáo này phải phản ánh đầy đủ dữ liệu hoạt động, phương pháp tính toán, hệ số phát thải và các tài liệu chứng minh liên quan, tạo cơ sở cho quá trình xác minh và đánh giá mức độ tuân thủ chỉ tiêu cường độ phát thải của từng cơ sở.
Theo quy định của BEE, mọi báo cáo tuân thủ đều phải được kiểm chứng bởi Cơ quan kiểm chứng carbon được công nhận (ACVA) trước khi được sử dụng để cấp tín chỉ carbon. Quá trình xác minh không chỉ kiểm tra tính đầy đủ và chính xác của dữ liệu phát thải mà còn đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, quy trình thu thập và truyền dữ liệu, phương pháp tính toán, hồ sơ kỹ thuật và việc tuân thủ quy định về giám sát phát thải. Trong trường hợp phát hiện sai lệch hoặc có khiếu nại, BEE có quyền yêu cầu thực hiện quy trình rà soát độc lập bởi một tổ chức xác minh khác nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy của kết quả xác minh (BEE, 2024).
Bên cạnh đó, CCTS quy định việc công nhận và quản lý các tổ chức xác minh theo một hệ thống tiêu chuẩn thống nhất. Các tổ chức ACVA phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực chuyên môn, tính độc lập và hệ thống quản lý chất lượng trước khi được BEE cấp phép hoạt động. Việc thiết lập cơ chế công nhận và giám sát các đơn vị xác minh góp phần chuẩn hóa quy trình MRV, giảm rủi ro sai lệch dữ liệu và nâng cao tính minh bạch của thị trường carbon.
2.3. Hệ thống số về đăng ký tín chỉ carbon
Hệ thống đăng ký tín chỉ carbon (CR) là hạ tầng số trung tâm của ICM Ấn Độ, có chức năng quản lý toàn bộ vòng đời của tín chỉ carbon từ phát hành, ghi nhận quyền sở hữu, chuyển nhượng, hủy bỏ đến hoàn thành nghĩa vụ tuân thủ. Khác với sàn giao dịch chỉ thực hiện hoạt động mua bán, CR đóng vai trò là hệ thống ghi nhận chính thức, bảo đảm mỗi tín chỉ carbon chỉ được phát hành, chuyển giao và sử dụng một lần, qua đó hạn chế nguy cơ tính hai lần và nâng cao tính minh bạch của thị trường. Quy định này được xác lập trong CCTS và tiếp tục được cụ thể hóa trong Quy trình chi tiết về cơ chế tuân thủ theo thị trường carbon Ấn Độ (Ministry of Power, 2023; IETA, 2023).
Công ty lưới điện Ấn Độ được chỉ định là đơn vị vận hành hệ thống đăng ký tín chỉ carbon ở Ấn Độ. Công ty lưới điện Ấn Độ có trách nhiệm đăng ký các chủ thể tham gia thị trường, quản lý tài khoản điện tử của các tín chỉ carbon, ghi nhận và xác nhận các giao dịch được thực hiện trên nền tảng giao dịch; đồng thời, vận hành hệ thống đăng ký tập trung của quốc gia nhằm lưu trữ tập trung toàn bộ dữ liệu về tín chỉ carbon với các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo mật và an toàn thông tin. Trong khi đó, BEE giữ vai trò quản trị hệ thống, ban hành quy trình nghiệp vụ, phát triển hạ tầng công nghệ thông tin và bảo đảm tính toàn vẹn của cơ sở dữ liệu carbon quốc gia (PIB, 2025).
Tại Ấn Độ, CR là sự tích hợp chặt chẽ với hệ thống MRV số và cơ chế cấp phát tín chỉ carbon. Theo quy trình do BEE ban hành, chỉ những kết quả giảm phát thải đã được ACVA xác minh và được BEE phê duyệt mới đủ điều kiện để phát hành Chứng chỉ tín chỉ carbon (CCC) trên hệ thống đăng ký tín chỉ. Sau khi được phát hành, mỗi tín chỉ được gắn với một tài khoản điện tử xác định, cho phép theo dõi đầy đủ các thông tin về chủ sở hữu, lịch sử giao dịch, chuyển nhượng, nộp thực hiện nghĩa vụ hoặc hủy bỏ (BEE, 2024). Cơ chế này tạo lập khả năng truy xuất toàn bộ vòng đời của tín chỉ carbon; đồng thời, giảm thiểu rủi ro gian lận và phát hành trùng lặp.
Bên cạnh chức năng quản lý tín chỉ trong nước, CR của Ấn Độ còn được thiết kế theo hướng hỗ trợ khả năng liên thông với các cơ chế carbon quốc tế. Với vai trò là hệ thống đăng ký tập trung (MR), hệ thống do Công ty lưới điện Ấn Độ vận hành được xây dựng để quản lý tập trung dữ liệu từ các cơ chế tuân thủ và cơ chế bù trừ, tạo điều kiện cho việc chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường khả năng kết nối với các hệ thống đăng ký khác trong tương lai và đáp ứng yêu cầu của Điều 6 Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu (IETA, 2023). Đây cũng là cơ sở để Ấn Độ từng bước phát triển thị trường carbon có khả năng kết nối với các cơ chế giao dịch carbon quốc tế trong giai đoạn tiếp theo.
2.4. Hệ thống số về giao dịch carbon
Song song với việc xây dựng hệ thống CR, Ấn Độ từng bước phát triển nền tảng giao dịch carbon số (DCTP) nhằm tạo lập môi trường giao dịch minh bạch, hiệu quả và có khả năng kết nối giữa các chủ thể tham gia thị trường. Hoạt động giao dịch được tổ chức thông qua các sàn giao dịch được Ủy ban Điều tiết Điện lực Trung ương (CERC) chỉ định và giám sát, trong khi hệ thống đăng ký tín chỉ carbon do Công ty lưới điện Ấn Độ vận hành giữ vai trò xác nhận quyền sở hữu và hoàn tất việc chuyển giao tín chỉ sau khi giao dịch được thực hiện (Ministry of Power, 2023). Mô hình này phân tách rõ chức năng giao dịch với chức năng quản lý và đăng ký tín chỉ carbon, qua đó, bảo đảm tính minh bạch và toàn vẹn của dữ liệu thị trường.
Tháng 3/2026, Bộ Điện lực Ấn Độ chính thức đưa vào vận hành Cổng thông tin thị trường carbon Ấn Độ (https://www.indiancarbonmarket.com) như nền tảng trung tâm phục vụ quản lý và triển khai CCTS Ấn Độ. Cổng thông tin này hỗ trợ đăng ký dự án, quản lý các chủ thể tham gia, xác minh, phát hành tín chỉ carbon và quản trị các hoạt động của thị trường trên môi trường số, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xây dựng thể chế sang triển khai hạ tầng số phục vụ vận hành thị trường carbon quốc gia (PIB, 2026a). Việc đưa Cổng thông tin thị trường carbon vào hoạt động đã đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn xây dựng khung pháp lý sang triển khai hạ tầng số phục vụ quản lý và vận hành thị trường carbon quốc gia. CCTS cũng bao gồm một thị trường bù trừ tự nguyện mở cho tất cả các đơn vị, cho phép các dự án trong lĩnh vực: năng lượng tái tạo, khí sinh học, hydro xanh, trồng rừng và quản lý chất thải đăng ký và kiếm được tín dụng carbon có thể giao dịch.
Mặc dù CCTS của Ấn Độ vẫn đang được triển khai theo lộ trình, song, việc thiết kế nền tảng giao dịch trên cơ sở kết nối với CR và hệ thống MRV đã phản ánh xu hướng phát triển hạ tầng số của các thị trường carbon hiện đại. Tuy nhiên, nền tảng giao dịch carbon cần được xây dựng trên các tiêu chuẩn dữ liệu thống nhất, bảo đảm khả năng trao đổi dữ liệu giữa hệ thống giao dịch, CR và các hệ thống quản lý khác nhằm nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí giao dịch và tạo điều kiện kết nối với các cơ chế carbon quốc tế (WB, 2025a). Cách tiếp cận này cũng phù hợp với xu hướng phát triển các hệ sinh thái dữ liệu carbon số, trong đó hoạt động giao dịch được tích hợp với toàn bộ chu trình quản lý dữ liệu phát thải và tín chỉ carbon.
2.5. Hệ thống số trong quản trị dữ liệu
Trong quá trình xây dựng ICM, Chính phủ Ấn Độ không tập trung quản lý dữ liệu tại một cơ quan duy nhất mà thiết kế mô hình quản trị đa chủ thể. Năm 2023, Bộ Điện lực (BP) chịu trách nhiệm ban hành chính sách và định hướng phát triển thị trường; (BEE) xây dựng quy trình kỹ thuật, phương pháp luận và quản lý việc thực hiện cơ chế giao dịch tín chỉ carbon; Công ty lưới điện Ấn Độ vận hành hệ thống đăng ký tín chỉ carbon và quản lý dữ liệu giao dịch; trong khi Ủy ban Điều tiết Điện lực Trung ương (CERC) thực hiện chức năng điều tiết hoạt động của thị trường (PIB, 2026b). Mô hình này cho thấy, quản trị dữ liệu của ICM Ấn Độ được tổ chức theo hướng phân công chức năng giữa các cơ quan chuyên trách, trong khi dữ liệu được quản lý trên các hệ thống số thống nhất theo khuôn khổ của CCTS.
Bên cạnh việc phân công trách nhiệm quản lý dữ liệu, Ấn Độ cũng chú trọng chuẩn hóa các quy trình số phục vụ vận hành thị trường carbon. Theo các quy định của BEE, các chủ thể tham gia phải sử dụng thống nhất biểu mẫu điện tử, phương pháp tính toán phát thải, quy trình báo cáo và định dạng dữ liệu theo hướng dẫn kỹ thuật của CCTS. Việc chuẩn hóa quy trình và dữ liệu không chỉ bảo đảm tính nhất quán giữa các hợp phần của thị trường carbon mà còn tạo điều kiện tích hợp giữa hệ thống MRV, CR và các nền tảng quản lý số trong quá trình triển khai Thị trường Carbon Ấn Độ (BEE, 2024).
Việc kết hợp giữa mô hình quản trị đa chủ thể và các tiêu chuẩn số thống nhất đã tạo nền tảng để đồng bộ hóa dữ liệu giữa các hợp phần của ICM Ấn Độ, từ thu thập và xác minh dữ liệu phát thải đến đăng ký, cấp phát và quản lý tín chỉ carbon. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất của dữ liệu mà còn tạo tiền đề để mở rộng quy mô thị trường và tăng cường khả năng kết nối với các cơ chế carbon quốc tế trong thời gian tới.
2.6. Hệ thống số kết nối với hệ sinh thái carbon quốc tế
Ấn Độ đang từng bước định hướng phát triển ICM theo hướng tương thích với các cơ chế carbon quốc tế. Theo Cơ chế giao dịch tín chỉ carbon (CCTS), một trong những mục tiêu của thị trường carbon là tạo nền tảng để các tín chỉ carbon của Ấn Độ có thể đáp ứng các yêu cầu về minh bạch, truy xuất nguồn gốc và quản lý phát thải theo các cam kết quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh triển khai Điều 6 của Thỏa thuận Paris (Ministry of Power, 2023).
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ấn Độ đang thúc đẩy chuẩn hóa hạ tầng số và tăng cường khả năng tương thích giữa các hợp phần của thị trường carbon. Thông qua Chương trình Hợp tác để triển khai thị trường (PMI) do WB hỗ trợ, Ấn Độ đang hoàn thiện các hợp phần hạ tầng số của thị trường carbon, bao gồm: hệ thống đăng ký tín chỉ carbon, hạ tầng dữ liệu phát thải và hệ thống MRV số. Chương trình cũng hỗ trợ tăng cường khả năng tương thích của các hệ thống dữ liệu với các chuẩn và sáng kiến quốc tế về quản lý dữ liệu carbon, qua đó tạo điều kiện cho việc kết nối với các cơ chế hợp tác theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris và thị trường carbon quốc tế trong tương lai (WB, 2025c). Bên cạnh đó, việc đưa Cổng thông tin thị trường caron (https://www.indiancarbonmarket.com) vào vận hành từ năm 2026 cũng tạo nền tảng để tích hợp và chia sẻ thông tin giữa các chủ thể tham gia thị trường trên môi trường số. Cổng thông tin thị trường caron được thiết kế như cổng thông tin thống nhất phục vụ quản lý thị trường carbon, góp phần nâng cao khả năng quản trị dữ liệu và hỗ trợ quá trình kết nối với các sáng kiến hợp tác quốc tế về tài chính carbon và chuyển đổi số trong lĩnh vực khí hậu.
3. Hàm ý cho Việt Nam
Từ kinh nghiệm xây dựng và phát triển hạ tầng số phục vụ vận hành thị trường carbon quốc gia của Ấn Độ, có thể rút ra một số hàm ý chính sách quan trọng đối với Việt Nam trong bối cảnh đang triển khai lộ trình hình thành và vận hành thị trường carbon theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn; Quyết định số 232/QĐ-TTg ngày 24/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.
Thứ nhất, cần tiếp cận phát triển hạ tầng số như một cấu phần trung tâm của thị trường carbon quốc gia, thay vì chỉ tập trung vào xây dựng khung pháp lý và cơ chế giao dịch. Thực tiễn của Ấn Độ cho thấy, hiệu quả vận hành thị trường carbon phụ thuộc không chỉ vào hệ thống chính sách mà còn vào sự đồng bộ giữa hạ tầng dữ liệu phát thải, hệ thống MRV số, đăng ký carbon, nền tảng giao dịch và cơ chế quản trị dữ liệu. Do đó, Việt Nam cần xây dựng một kiến trúc hạ tầng số thống nhất ngay từ đầu, bảo đảm khả năng tích hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các hợp phần của thị trường, tránh tình trạng phát triển rời rạc giữa các hệ thống.
Thứ hai, cần ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu phát thải quốc gia theo hướng tập trung, chuẩn hóa và có khả năng cập nhật theo thời gian thực. Kinh nghiệm của Ấn Độ cho thấy, việc kế thừa dữ liệu từ các chương trình quản lý năng lượng và phát thải trước đây đã tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai thị trường carbon. Đối với Việt Nam, cần từng bước tích hợp dữ liệu từ kiểm kê khí nhà kính, hệ thống kiểm kê ngành, cơ sở dữ liệu môi trường, cơ sở dữ liệu năng lượng và các cơ sở phát thải lớn vào một nền tảng dữ liệu thống nhất.
Thứ ba, cần phát triển hệ thống đo lường, báo cáo và MRV số theo hướng số hóa toàn bộ quy trình quản lý phát thải. Việt Nam cần xây dựng hệ thống MRV số thống nhất, cho phép các cơ sở phát thải thực hiện báo cáo trực tuyến theo biểu mẫu chuẩn, tích hợp chức năng kiểm tra dữ liệu, lưu trữ hồ sơ điện tử và hỗ trợ quá trình xác minh độc lập. Việc số hóa quy trình MRV không chỉ nâng cao tính minh bạch, giảm chi phí tuân thủ mà còn tạo nền tảng để kết nối trực tiếp với hệ thống đăng ký tín chỉ carbon và nền tảng giao dịch trong tương lai.
Thứ tư, cần xây dựng hệ thống đăng ký tín chỉ carbon thống nhất ngay từ giai đoạn thí điểm của thị trường carbon. Cần thiết kế hệ thống đăng ký tín chỉ carbon ghi nhận chính thức toàn bộ vòng đời của tín chỉ carbon, từ phát hành, sở hữu, chuyển nhượng, sử dụng đến hủy bỏ. Hệ thống này phải bảo đảm mỗi tín chỉ carbon được định danh duy nhất, có khả năng truy xuất đầy đủ lịch sử giao dịch và ngăn ngừa hiệu quả tình trạng phát hành hoặc sử dụng trùng lặp. Đồng thời, hệ thống đăng ký tín chỉ carbon cần được kết nối trực tiếp với hệ thống MRV và nền tảng giao dịch nhằm hình thành chu trình quản lý dữ liệu khép kín.
Thứ năm, cần hoàn thiện cơ chế quản trị dữ liệu và phân công rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý. Thực tiễn của Ấn Độ cho thấy, mô hình quản trị đa chủ thể giúp phát huy lợi thế chuyên môn của từng cơ quan nhưng vẫn bảo đảm sự thống nhất trong quản lý dữ liệu. Việt Nam cần xác định rõ chức năng của các cơ quan quản lý trong từng hợp phần của hạ tầng số thị trường carbon, từ xây dựng tiêu chuẩn dữ liệu, quản lý cơ sở dữ liệu phát thải, vận hành hệ thống đăng ký tín chỉ carbon đến quản lý nền tảng giao dịch và giám sát thị trường.
Thứ sáu, cần định hướng phát triển hạ tầng số theo các tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao khả năng kết nối của thị trường carbon Việt Nam. Trong bối cảnh các cơ chế hợp tác theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris và thị trường carbon quốc tế ngày càng phát triển, việc xây dựng hạ tầng số tương thích với các chuẩn dữ liệu quốc tế sẽ tạo điều kiện để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các cơ chế trao đổi tín chỉ carbon xuyên biên giới.
Tài liệu tham khảo
Bài viết là sản phẩm của nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở năm 2026: “Phát triển thị trường carbon ở Ấn Độ: Thực trạng và triển vọng”, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi là tổ chức chủ trì.
BEE (2024). Detailed procedure for compliance mechanism under CCTS. https://assets.zerocarbon.one/zerocarbon/ba6c8f2b-dc2c-472c-bddc-1b50d28c862e.pdf
IETA (2023). Developing an effective carbon market framework towards the achievement of net-zero in India: The role of Article 6, emissions trading and voluntary markets. International Emissions Trading Association. https://www.ieta.org/uploads/wp-content/Resources/Position-and-policy papers/IETA_AdvancingCarbonMarketsinIndia_2023.pdf
Korner, F., Leinauer, C., Stroher, T. & Struker, J. (2025). Digital measuring, reporting, and verification (dMRV) for decarbonization. Business & Information Systems Engineering. https://doi.org/10.1007/s12599-025-00953-3
Ministry of Power (2023). Carbon credit trading scheme, 2023. https://www.legitquest.com/act/carbon-credit-trading-scheme-2023/D67F
PIB (2025). Framework for Carbon Credit Trading Scheme (CCTS). Ministry of Power. https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2198780&lang=1®=3
PIB (2026a). Carbon Credit Trading Scheme. https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2223703®=3&lang=1
PIB (2026b). Union Power Minister inaugurates Prakriti 2026 & launches Indian Carbon Market Portal, reinforces India’s climate commitments. Ministry of Power. https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2243377&lang=1®=1
Singh, T., Mangotra, K. & Agarwal, S. (2018). Linking carbon markets: A case study of India’s PAT and REC schemes. The Energy and Resources Institute. https://www.teriin.org/sites/default/files/2018-11/dis-paper-linking-carbon-markets.pdf
World Bank (2025a). Carbon Markets Infrastructure Working Group: Technical guidance note on standardizing digital MRV in carbon markets: System evaluation criteria and hotspots assessment. World Bank Group. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/ef4948a1-effe-4436-b67f-8f25fe915bfe/content
World Bank (2025b). Enhancing data and systems interoperability for carbon markets: Current landscape and strategic recommendations. World Bank Group. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/d9abcb0e-f80a-4fd6-857e-72b9b86f21df/content
World Bank (2025c). Technical guidance for safe, efficient, and interoperable carbon markets infrastructure. World Bank Group. https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/30e6db3b-7706-4a1c-bc5b-66310f259033/content
