(Quanlynhanuoc.vn) – Sáng ngày 25/9/2026, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: “Công bố bài báo khoa học trên Tạp chí Quản lý nhà nước theo chuẩn quốc tế”. TS. Bùi Phương Đình, Phó Giám đốc Học viện và TS. Nguyễn Quang Vinh, Tổng Biên tập Tạp chí Quản lý nhà nước, đồng chủ trì Tọa đàm.
Đại biểu, khách mời tham dự tọa đàm có: PGS.TS. Nguyễn Thắng Lợi, Tổng Biên tập Tạp chí Lý luận Chính trị; TS. Đỗ Tất Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS. Nguyễn Vũ Hùng, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Phát triển, Trường Đại học Kinh tế quốc dân; PGS.TS. Phạm Thái Bình, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ giao thông, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải; PGS.TS. Từ Thúy Anh, Tổng Biên tập Tạp chí Quản lý và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Ngoại thương; TS. Ngô Thị Ngọc Anh, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Quản lý, Viện Kinh tế – Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
Về phía Học viện Hành chính và Quản trị công có: PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện; PGS.TS. Lương Thanh Cường, Phó Giám đốc Học viện; lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Học viện Hành chính và Quản trị công; các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên; các thành viên Hội đồng Biên tập, đội ngũ biên tập viên, viên chức Tạp chí Quản lý nhà nước. Tọa đàm được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các Phân hiệu của Học viện.
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, TS. Bùi Phương Đình, Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công thay mặt Lãnh đạo học viện phát biểu chào mừng và chỉ đạo Tọa đàm. Hiện nay, Học viện đang triển khai Đề án “Nâng cấp và phát triển Tạp chí Quản lý nhà nước (Journal of State Management – JSM) gia nhập hệ thống trích dẫn quốc tế Scopus giai đoạn 2026 – 2030”. Với nhiệm vụ chuẩn hóa tạp chí khoa học để đáp ứng các tiêu chí của một hệ thống chỉ mục quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu và công bố khoa học, chuẩn hóa hoạt động xuất bản, mở rộng hợp tác học thuật và nâng cao năng lực nghiên cứu của đội ngũ nhà khoa học trong và ngoài Học viện. Đồng chí mong muốn các nhà khoa học tham dự Tọa đàm tập trung trao đổi những vấn đề trọng tâm, như: làm rõ yêu cầu đối với bài báo khoa học theo chuẩn mực công bố quốc tế; tập trung thảo luận các điều kiện để hình thành được nguồn bài có chất lượng khoa học cao, ổn định, đa dạng về tác giả, có tính mới, có phương pháp nghiên cứu phù hợp và có khả năng kết nối các vấn đề của Việt Nam với những vấn đề khoa học có ý nghĩa khu vực và quốc tế; những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng công bố khoa học và phát triển JSM theo chuẩn mực quốc tế.
Phát biểu đề dẫn Tọa đàm, TS. Nguyễn Quang Vinh, Tổng Biên tập Tạp chí Quản lý nhà nước nhấn mạnh, Tọa đàm được tổ chức trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu; Nghị quyết số 71-NQ/TW đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ giáo dục đại học, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học. Cùng với đó, xuất bản khoa học đang thay đổi sâu sắc dưới tác động của chuyển đổi số, khoa học mở, dữ liệu nghiên cứu, trí tuệ nhân tạo tạo sinh và sự cạnh tranh về ảnh hưởng học thuật.
Trong bối cảnh đó, Tạp chí Quản lý nhà nước đang tích cực triển khai nhiệm vụ nâng cấp và phát triển để đủ điều kiện gia nhập hệ thống trích dẫn quốc tế Scopus do Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh giao, với mục tiêu đưa những vấn đề của khoa học hành chính, quản lý nhà nước và quản trị công của Việt Nam vào đối thoại khoa học quốc tế; là cầu nối giữa cộng đồng khoa học Việt Nam với cộng đồng khoa học quốc tế.
Tạp chí Quản lý nhà nước luôn xác định 5 nhóm vấn đề trực tiếp quyết định chất lượng và khả năng hội nhập: (1) Chất lượng nguồn bài và năng lực công bố khoa học; (2) Quản trị tạp chí và chuyên nghiệp hóa quy trình xuất bản; (3) Liêm chính học thuật và sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm; (4) Hạ tầng số, dữ liệu và khả năng hiển thị quốc tế; (5) Quốc tế hóa và phát triển hệ sinh thái học thuật. Trên cơ sở đó, đề nghị tọa đàm tập trung giải quyết 5 vấn đề trọng tâm, gồm: tiêu chuẩn cốt lõi đối với bài báo khoa học trong lĩnh vực hành chính và quản trị công; nâng cao chất lượng nguồn bài và mạng lưới học thuật; mô hình quản trị bảo đảm tính độc lập học thuật, liêm chính xuất bản; Hội đồng Biên tập quốc tế; mạng lưới phản biện, hạ tầng số, truyền thông học thuật và hợp tác quốc tế.
Trình bày tham luận về tự chủ và hội nhập trong xuất bản khoa học, PGS.TS. Phạm Thái Bình, Tổng Biên tập Tạp chí Khoa học và Công nghệ giao thông, Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải chia sẻ kinh nghiệm phát triển tạp chí khoa học từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Ông cho rằng, các nhà khoa học nhà nghiên cứu của Việt Nam hằng năm đã công bố một khối lượng đáng kể bài báo trên các tạp chí quốc tế và phải chi trả kinh phí rất lớn cho các Tạp chí, nhà xuất bản quốc tế; qua đó, đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực xuất bản trong nước nhằm tăng tự chủ, giảm phụ thuộc tài chính và nâng cao vị thế các tạp chí khoa học Việt Nam.
Về hướng phát triển, PGS.TS. Phạm Thái Bình đề xuất hai lựa chọn: liên kết với các nhà xuất bản quốc tế, như: Springer, Elsevier… để tiếp cận hệ thống sẵn có, hoặc tự chủ xây dựng hệ thống biên tập, phản biện và xuất bản. Từ kinh nghiệm của Tạp chí Khoa học và Công nghệ giao thông, ông nhấn mạnh quan điểm “Scopus là kết quả” tạp chí cần xây dựng nền tảng thực chất từ quy trình, đội ngũ, phản biện và chất lượng bài viết, thay vì đáp ứng máy móc các tiêu chí; tạp chí đã duy trì 5 bài/số trong hai năm đầu, đến nay đã tăng lên 25 bài/số cùng năng lực quản trị chất lượng tương ứng. Ba yếu tố nền tảng được nhấn mạnh, gồm: sự quan tâm, đầu tư của lãnh đạo cơ quan chủ quản; vai trò kiến tạo mạng lưới của người đứng đầu tạp chí và một hệ sinh thái khoa học đủ mạnh với các nhóm nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia, đối tác học thuật trong và ngoài nước. Cùng với đó, tạp chí cần đẩy mạnh chuyển đổi số từ OJS đến hệ thống xuất bản riêng và xây dựng chính sách sử dụng AI minh bạch, có trách nhiệm. Đặc biệt, từ thực tiễn đơn vị, PGS.TS. Phạm Thái Bình cho biết, cần phải có sự quan tâm, dành nhiều sự đầu tư cả về quyết tâm chính trị, cơ sở vật chất, nguồn lực tài chính của Lãnh đạo cơ quan chủ quản và sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của đội ngũ các nhà khoa học, giảng viên trong nhà trường thì Tạp chí khoa học mới có điều kiện để đạt chuẩn gia nhập hệ thống trích dẫn Scopus, ISI.
Trình bày tham luận về tính độc lập học thuật, mô hình phát triển tạp chí khoa học quốc tế và trách nhiệm học thuật trong sử dụng trí tuệ nhân tạo, PGS.TS. Nguyễn Vũ Hùng, Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Phát triển, Trường Đại học Kinh tế quốc dân nhấn mạnh, tạp chí khoa học trước hết phải là một diễn đàn học thuật, nơi diễn ra tranh luận, phản biện và đóng góp tri thức, không đơn thuần là kênh đăng tải công trình nghiên cứu. Cần phân biệt rõ chất lượng bài báo và chất lượng tạp chí: các chỉ số Scopus, CiteScore, Impact Factor hay số lượng trích dẫn là tiêu chí quan trọng để hội nhập quốc tế, nhưng không phải thước đo duy nhất; chất lượng thực chất phải dựa trên tính khách quan, minh bạch, nghiêm túc và chất lượng phản biện. Khi đã trở thành diễn đàn khoa học quốc tế, tạp chí cần bảo đảm công bằng, bình đẳng giữa các tác giả, không trở thành kênh công bố dành riêng cho nội bộ; việc lựa chọn và phản biện bài viết cần dựa trên chất lượng học thuật, không phụ thuộc nguồn gốc của tác giả. Ông đề xuất ba yếu tố nền tảng để phát triển tạp chí theo chuẩn quốc tế: cam kết và đầu tư của cơ quan chủ quản về nguồn lực, công nghệ; tính độc lập trong các quyết định học thuật, biên tập; tính đa dạng của Hội đồng Biên tập, đội ngũ phản biện và mạng lưới tác giả với những thành viên có năng lực nghiên cứu thực chất.
Đồng thời, cần ưu tiên tạp chí chuyên ngành sâu thay vì mở rộng đa ngành để tạo dựng bản sắc học thuật rõ nét, chất lượng trước, chỉ số sau; sự quan tâm và trích dẫn của cộng đồng sẽ đến một cách tự nhiên khi tạp chí tạo được giá trị khoa học thực chất. Về sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công bố khoa học, PGS.TS. Nguyễn Vũ Hùng khẳng định tác giả phải chịu trách nhiệm cuối cùng đối với bài báo dù có sử dụng AI hay bất kỳ công cụ hỗ trợ nào; AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò của nhà nghiên cứu trong việc xây dựng nội dung và đưa ra các quyết định học thuật; việc sử dụng AI cần công khai, minh bạch, mức độ, mục đích sử dụng theo quy định của tạp chí, không nên xem AI là lý do để né tránh trách nhiệm học thuật, trách nhiệm học thuật vẫn thuộc về tác giả và chất lượng nội dung vẫn là nền tảng của công bố khoa học.
Thay mặt Đảng ủy, Lãnh đạo Học viện Hành chính và Quản trị công, PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện phát biểu chúc mừng Tọa đàm, đánh giá cao những ý kiến, kinh nghiệm được các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu chia sẻ về phát triển tạp chí khoa học theo hướng chuẩn hóa và hội nhập quốc tế. PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh, việc phát triển Tạp chí Quản lý nhà nước theo chuẩn quốc tế cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn và gắn với chiến lược phát triển khoa học của Học viện. Ban Giám đốc Học viện đặc biệt quan tâm, sâu sát và thể hiện quyết tâm cao trong việc đưa Tạp chí từng bước tiếp cận, hướng tới Scopus, coi đây là một nhiệm vụ quan trọng trong quá trình nâng cao chất lượng nghiên cứu và công bố khoa học của Học viện.
Theo Giám đốc, quá trình này cần được triển khai theo hướng đột phá, thực chất, không chỉ dừng ở việc thay đổi hình thức hay đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật. Cốt lõi là phải đổi mới mô hình quản trị và phát triển khoa học, nâng cao chất lượng nghiên cứu, xây dựng đội ngũ và hệ sinh thái học thuật đủ mạnh để tạo ra những công trình có giá trị, có sức hút, lan tỏa đối với cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế. PGS.TS. Nguyễn Bá Chiến cho rằng, một cơ sở đào tạo, nghiên cứu muốn khẳng định vị thế trên trường quốc tế cần có những địa chỉ công bố khoa học có tầm vóc quốc tế, qua đó, đưa các kết quả nghiên cứu, tri thức và những vấn đề thực tiễn của Việt Nam đến với cộng đồng khoa học thế giới. Vì vậy, việc nâng cao vị thế của Tạp chí Quản lý nhà nước sẽ góp phần quan trọng khẳng định vị thế khoa học của Học viện.
Giám đốc Học viện cũng nhấn mạnh, chất lượng Tạp chí phải được xây dựng từ chất lượng nghiên cứu. Học viện cần tiếp tục phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, tăng cường kết nối với các nhà khoa học, chuyên gia và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài nước; đồng thời, tạo điều kiện về cơ chế, nguồn lực và môi trường học thuật để giảng viên, nhà nghiên cứu có thêm thời gian và động lực thực hiện các công trình có chất lượng. Bên cạnh đó, Tạp chí cần tiếp tục chuẩn hóa quy trình biên tập, phản biện và xuất bản theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, khách quan; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và mở rộng mạng lưới học thuật quốc tế. Đây là những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng bài báo, tăng khả năng kết nối và thu hút các công trình có giá trị từ cộng đồng khoa học, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu của Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng khoa học quốc tế.
Trình bày tham luận về nâng cao chất lượng bài báo khoa học theo chuẩn quốc tế, PGS.TS. Nguyễn Nghị Thanh nhấn mạnh, bài báo khoa học cần thoát khỏi lối viết “lý luận – thực trạng – giải pháp” vốn còn phổ biến trong nhiều bài viết ở các tạp chí khoa học Việt Nam, bởi cách tiếp cận này khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một bài báo khoa học theo chuẩn quốc tế. Cần phân biệt rõ bài báo khoa học với luận văn, luận án: bài báo không đơn thuần là trình bày lại một công trình nghiên cứu dài hơn mà phải xác định rõ câu hỏi nghiên cứu, khoảng trống nghiên cứu, mục tiêu, phương pháp, dữ liệu, kết quả và thảo luận, với bằng chứng đủ sức thuyết phục.
Về nền tảng của nghiên cứu thực chứng, PGS.TS. Nguyễn Nghị Thanh cho rằng, người nghiên cứu cần làm chủ các phương pháp định lượng, thống kê, mô hình và kỹ thuật phân tích phù hợp; đồng thời, phải kiểm soát chặt chẽ nguồn dữ liệu, phương thức thu thập, hồ sơ và độ tin cậy của dữ liệu. Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra khả năng hỗ trợ lập trình, mô phỏng, xử lý và tạo dữ liệu, nhưng đặt ra yêu cầu kiểm soát mới đối với nhà nghiên cứu: cần phân biệt rõ dữ liệu thực với dữ liệu mô phỏng, dữ liệu tạo sinh và kiểm chứng nguồn dữ liệu; không thể sử dụng AI để thay thế việc kiểm chứng và trách nhiệm khoa học của nhà nghiên cứu. Đối với tạp chí, việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh và tăng cường hợp tác với các chuyên gia, giáo sư quốc tế sẽ tạo nền tảng vững chắc giúp Tạp chí Quản lý nhà nước khẳng định uy tín khoa học và hội nhập quốc tế toàn diện.
TS. Lê Thu Hương, Khoa Kinh tế, Học viện Hành chính và Quản trị công đề xuất xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, tập hợp những giảng viên có cùng hoặc gần nhau về hướng nghiên cứu để chia sẻ phương pháp, kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau. Các nhóm nghiên cứu cần gắn với những lĩnh vực thế mạnh của Học viện, đồng thời, mở rộng kết nối với các nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức nghiên cứu trong và ngoài nước. Đây được xem là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực nghiên cứu, mở rộng mạng lưới học thuật và tạo ra những sản phẩm khoa học có chất lượng. Học viện cần chuyển trọng tâm từ tư duy chạy theo số lượng công bố sang chú trọng chất lượng, năng lực nghiên cứu và giá trị của sản phẩm khoa học. Việc nâng cao số lượng công bố quốc tế cần đi cùng với việc xây dựng năng lực thực chất cho đội ngũ, nhất là đối với những giảng viên có năng lực và định hướng nghiên cứu quốc tế. Cơ chế hỗ trợ, ghi nhận hoạt động nghiên cứu, công bố quốc tế và tham gia các mạng lưới học thuật cần được tiếp tục hoàn thiện để tạo động lực cho giảng viên. Trong đó, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu và công bố khoa học cần được hướng dẫn cụ thể, bảo đảm khai thác được lợi ích của công nghệ nhưng vẫn giữ vững tính liêm chính học thuật.
TS. Ngô Thị Ngọc Anh, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế và Quản lý, Viện Kinh tế – Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chia sẻ, nâng cao chất lượng bài viết và tuân thủ chặt chẽ quy trình biên tập là yêu cầu xuyên suốt. Việc yêu cầu tác giả chỉnh sửa nhiều lần có thể tạo áp lực, nhất là đối với những người chưa quen với quy trình xuất bản theo chuẩn quốc tế, nhưng đây là khâu cần thiết nhằm bảo đảm chất lượng và uy tín của Tạp chí. Theo đó, uy tín và độ tin cậy phải được xem là nền tảng của quá trình phát triển. Tạp chí cần công khai, minh bạch các quy định về tiếp nhận, phản biện, chỉnh sửa và xuất bản; giúp tác giả nắm rõ tình trạng bản thảo, yêu cầu ở từng khâu cũng như trách nhiệm của các bên. Chuẩn hóa quy trình không đồng nghĩa với việc hạ thấp tiêu chuẩn để tăng số lượng bài viết, mà cần đi kèm với việc hướng dẫn, trao đổi và hỗ trợ tác giả nâng cao chất lượng bản thảo.
TS. Ngô Thị Ngọc Anh đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý bản thảo và xuất bản. Việc số hóa quy trình tiếp nhận, phản biện, trao đổi với tác giả và theo dõi tiến độ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm áp lực cho đội ngũ biên tập. AI cũng có thể được khai thác như một công cụ hỗ trợ, song cần được đặt trong một quy trình quản trị thống nhất và tuân thủ các yêu cầu về học thuật, đạo đức xuất bản.
Từ góc độ của một tạp chí đã có kinh nghiệm trong quá trình hướng tới các hệ thống chỉ mục quốc tế, PGS.TS. Từ Thúy Anh, Tổng Biên tập Tạp chí Quản lý và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Ngoại thương, nhấn mạnh sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng học thuật Việt Nam đối với Scopus và Web of Science thể hiện quyết tâm hội nhập và nâng cao chất lượng. Theo PGS.TS.Từ Thúy Anh, sau khi đạt được một tiêu chuẩn hay dấu mốc quốc tế, tạp chí vẫn phải tiếp tục duy trì và cải tiến chất lượng. Các tiêu chuẩn có thể thay đổi, vì vậy yêu cầu đặt ra là xây dựng năng lực nội tại và một cơ chế cải tiến liên tục, thay vì chỉ tập trung vào việc đạt một chứng nhận hay mục tiêu cụ thể.
Bên cạnh công bố quốc tế và các chỉ số trích dẫn, cần quan tâm đến tác động xã hội, giá trị thực tiễn và đóng góp đối với quản lý, hoạch định chính sách. Chất lượng của một bài báo không chỉ được thể hiện qua số lượng trích dẫn mà còn ở khả năng tạo ra tri thức có giá trị và góp phần giải quyết những vấn đề của thực tiễn. Quá trình nâng cao chất lượng Tạp chí cần hài hòa giữa yêu cầu về số lượng, tiến độ, KPI và chất lượng học thuật. Việc hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế có thể tạo động lực để chuẩn hóa quy trình biên tập, phản biện và xuất bản, song mục tiêu xuyên suốt vẫn là nâng cao chất lượng nội dung và năng lực của đội ngũ tác giả, phản biện, biên tập viên.
PGS.TS.Từ Thúy Anh cho rằng, để hướng tới Scopus và Web of Science, Tạp chí phải chuẩn bị một hệ sinh thái nguồn lực đồng bộ: đội ngũ phản biện và biên tập có chất lượng, mạng lưới nghiên cứu rộng, nguồn nhân lực chuyên trách, công nghệ, tài chính và truyền thông. Trong đó, trích dẫn phải được tạo ra từ chất lượng thực chất của công trình; truyền thông phải trở thành công cụ đưa giá trị khoa học của Tạp chí đến rộng hơn với cộng đồng, còn hợp tác với nhà xuất bản quốc tế chỉ là một phần hỗ trợ trong quá trình xây dựng năng lực nội tại.
Phát biểu kết luận Tọa đàm, TS. Bùi Phương Đình trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, chuyên gia, đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm và có tính khoa học cao đối với lộ trình phát triển Tạp chí Quản lý nhà nước theo chuẩn quốc tế. TS. Bùi Phương Đình nhấn mạnh, nâng tầm Tạp chí Quản lý nhà nước theo chuẩn mực quốc tế phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nghiên cứu và xây dựng hệ sinh thái học thuật đủ mạnh trong Học viện. Cùng với phát triển đội ngũ, nhóm nghiên cứu và mạng lưới học thuật, Tạp chí cần chuẩn hóa, số hóa, minh bạch quy trình biên tập, xuất bản, tăng cường tự chủ học thuật và chủ động thích ứng với AI. Quốc tế hóa không phải là đích đến ở một chỉ số hay danh mục mà là quá trình liên tục nâng cao chất lượng, uy tín và năng lực học thuật của Tạp chí. Trên cơ sở các ý kiến tại Tọa đàm, Tạp chí Quản lý nhà nước sẽ cụ thể hóa thành các giải pháp về tiêu chuẩn bài báo, liêm chính học thuật, quy trình phản biện – biên tập, phát triển nguồn bài và mạng lưới học thuật, hạ tầng số và hệ thống chỉ số theo dõi, tạo nền tảng để Tạp chí phát triển chuyên nghiệp, bền vững và từng bước hội nhập thực chất với cộng đồng học thuật quốc tế.
Thanh Hương
