Historical values of the September 2, 1945 event for civic education among the younger generation in the context of digital transformation
TS. Nguyễn Minh Đảo
Trường Đại học Đồng Nai
Email: minhdao26100811@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết làm rõ các giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 trong giáo dục ý thức công dân cho thế hệ trẻ. Trong bối cảnh chuyển đổi số, bài viết tập trung vào các giá trị về độc lập, chủ quyền dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân, tự do và trách nhiệm đối với đất nước. Trên cơ sở phân tích mối quan hệ giữa nhận thức lịch sử, ý thức công dân và trách nhiệm hành động, bài viết làm rõ yêu cầu phát huy các giá trị này thông qua khai thác sử liệu số, kiểm chứng thông tin và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Qua đó, khẳng định việc giáo dục giá trị lịch sử cần gắn với hình thành ý thức và trách nhiệm công dân của thế hệ trẻ, đồng thời bảo đảm tính chính xác, tin cậy của thông tin lịch sử trong môi trường số.
Từ khóa: Sự kiện ngày 2/9; Quốc khánh 2/9; Tuyên ngôn Độc lập; ý thức công dân; thế hệ trẻ; chuyển đổi số.
Abstract: This article examines the historical values of the September 2, 1945 event in civic education for the younger generation. In the context of digital transformation, it focuses on the values of national independence and sovereignty, the people’s right to mastery, freedom, and responsibility toward the country. Based on an analysis of the relationship between historical awareness, civic consciousness, and responsible action, the article clarifies the need to promote these values through the use of digitized historical sources, information verification, and the responsible use of technology. It thereby emphasizes that civic education through historical values should be linked to fostering civic awareness and responsibility among young people, while ensuring the accuracy and reliability of historical information in the digital environment.
Keywords: September 2, 1945 event; National Day (September 2); Declaration of Independence; civic consciousness; younger generation; digital transformation.
1. Đặt vấn đề
Sự kiện ngày 2/9/1945 là một dấu mốc trọng đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam, gắn với việc Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, tuyên bố trước quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên cơ sở thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, sự kiện ngày 2/9/1945 đánh dấu sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới, khẳng định nền độc lập, chủ quyền và quyền làm chủ của Nhân dân. Những giá trị lịch sử được khẳng định qua sự kiện, nhất là độc lập, chủ quyền dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân, tự do và trách nhiệm đối với đất nước, có ý nghĩa đối với đời sống chính trị, xã hội và giáo dục ở Việt Nam.
Các nghiên cứu về sự kiện ngày 2/9/1945 và Tuyên ngôn Độc lập đã tiếp cận từ nhiều phương diện, làm rõ giá trị lịch sử, chính trị, pháp lý, tư tưởng và nhân văn của sự kiện. Tuy nhiên, trong điều kiện chuyển đổi số hiện nay, việc phát huy các giá trị lịch sử trong giáo dục ý thức công dân cho thế hệ trẻ đặt ra những yêu cầu mới. Sự phát triển của công nghệ số tạo điều kiện mở rộng khả năng tiếp cận, khai thác và tương tác với các nguồn tư liệu lịch sử, đồng thời làm thay đổi cách thức tiếp nhận, xử lý và chia sẻ thông tin của thế hệ trẻ. Bên cạnh những thuận lợi, môi trường số cũng đặt ra yêu cầu về năng lực nhận diện, đánh giá và kiểm chứng nguồn tin, nhất là trước sự gia tăng của thông tin thiếu chính xác, sai lệch hoặc bị diễn giải không phù hợp về các sự kiện lịch sử. Do đó, giáo dục lịch sử không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tri thức và ghi nhớ sự kiện mà cần hướng tới hình thành nhận thức về giá trị lịch sử, ý thức công dân và trách nhiệm trong hành động.
Trên cơ sở đó, bài viết tập trung làm rõ các giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 và tăng cường việc phát huy các giá trị đó trong giáo dục ý thức công dân cho thế hệ trẻ hiện nay. Từ cách tiếp cận lịch sử, bài viết làm rõ mối quan hệ giữa nhận thức về sự kiện và các giá trị lịch sử với quá trình hình thành ý thức, trách nhiệm và hành động công dân; đồng thời khuyến nghị một số cách thức khai thác, phát huy giá trị của sự kiện phù hợp với môi trường số, góp phần làm rõ yêu cầu gắn giáo dục lịch sử với giáo dục ý thức công dân, hướng tới hình thành ý thức và hành vi có trách nhiệm của thế hệ trẻ trong đời sống xã hội và trên không gian số, trên cơ sở nhận thức đúng về độc lập dân tộc, chủ quyền, quyền và trách nhiệm công dân.
2. Giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện diễn ra sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi chính quyền đã về tay Nhân dân, tạo tiền đề trực tiếp cho sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới. Tuyên ngôn Độc lập không chỉ tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mà còn khẳng định trước thế giới quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam. Đây là “áng văn lập quốc vĩ đại, là văn kiện có giá trị cao nhất về tư tưởng, lý luận của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tuyên ngôn trước toàn thế giới về kỷ nguyên độc lập của dân tộc Việt Nam” (Hồ Chí Minh, 2000, t4, tr.3).
Trước hết, giá trị nổi bật của sự kiện ngày 2/9/1945 là khẳng định quyền độc lập và chủ quyền của dân tộc Việt Nam. Người khẳng định: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do” (Hồ Chí Minh, 2000, t.4, tr.9). Trên cơ sở đó, Tuyên ngôn Độc lập khẳng định quyền độc lập của dân tộc Việt Nam và tuyên bố trước thế giới sự ra đời của một quốc gia độc lập. Giá trị của sự kiện vì vậy không chỉ ở việc xác lập Nhà nước Việt Nam mới mà còn ở việc khẳng định độc lập, chủ quyền dân tộc là nền tảng của quốc gia.
Sự kiện ngày 2/9/1945 đồng thời khẳng định sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở đầu quá trình xây dựng chính quyền của một quốc gia độc lập. Theo Phan Trọng Hào, Tuyên ngôn Độc lập “là tuyên bố kiên định về chủ quyền quốc gia và bản lĩnh dân tộc trên trường quốc tế, đồng thời trở thành nền tảng tư tưởng cho việc xây dựng pháp luật, bảo vệ quyền con người và xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” (Phan Trọng Hào, 2025, tr.122). Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đấu tranh giành chính quyền; việc công bố Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 khẳng định nền độc lập của dân tộc và tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, cách mạng Việt Nam bước vào giai đoạn mới với những nhiệm vụ cấp thiết: củng cố chính quyền cách mạng, tổ chức đời sống xã hội, bảo vệ nền độc lập và giải quyết những khó khăn trước mắt của đất nước. Tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời ngày 3/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu những nhiệm vụ cấp bách, tập trung vào giải quyết nạn đói, chống nạn mù chữ, tổ chức Tổng tuyển cử, xây dựng Hiến pháp, thực hiện các quyền tự do, tín ngưỡng và đoàn kết lương giáo, đồng thời từng bước xây dựng nền hành chính và đời sống mới (Hồ Chí Minh, 2000, t.4, tr.15-17).
Sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mở đầu quá trình xây dựng các thiết chế chính trị của một quốc gia độc lập, trong đó có việc tạo lập cơ chế để nhân dân tham gia vào đời sống chính trị. Ngày 08/9/1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 14-SL về việc mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân Đại hội. Sắc lệnh quy định trong thời hạn hai tháng kể từ ngày ký sẽ mở cuộc Tổng tuyển cử; đồng thời xác định công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt nam, nữ, có quyền tuyển cử và ứng cử, theo những điều kiện được quy định trong Sắc lệnh (Sắc lệnh số 14-SL, ngày 08/9/1945). Quy định này cho thấy, ngay trong những tháng đầu của Nhà nước mới, việc xây dựng thiết chế chính trị đã gắn với việc mở rộng sự tham gia của nhân dân và thực hiện quyền tuyển cử, ứng cử của công dân.
Vì vậy, sự kiện ngày 02/9/1945 không chỉ đánh dấu sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới mà còn mở ra quá trình gắn xây dựng Nhà nước với việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong đời sống chính trị, xã hội. Độc lập dân tộc gắn với việc xác lập địa vị của Nhân dân trong Nhà nước mới và tạo cơ sở để Nhân dân thực hiện các quyền; đồng thời, thực hiện nghĩa vụ đối với đất nước và xã hội. Đây là một phương diện quan trọng trong giá trị lịch sử của sự kiện, cho thấy độc lập dân tộc không chỉ khẳng định chủ quyền quốc gia mà còn gắn với việc xác lập và phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong Nhà nước mới.
Bên cạnh độc lập dân tộc và quyền làm chủ của Nhân dân, sự kiện ngày 2/9/1945 còn gắn với mục tiêu bảo đảm tự do, hạnh phúc và đời sống của Nhân dân. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc không tách rời tự do và cuộc sống của Nhân dân. Trong bài trả lời các ký giả nước ngoài ngày 21/01/1946, Người nêu rõ: “nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” (Hồ Chí Minh, 1946). Quan niệm này cho thấy, độc lập dân tộc không chỉ được xác định ở phương diện chủ quyền quốc gia mà còn hướng tới mục tiêu bảo đảm tự do, cải thiện đời sống và tạo điều kiện để Nhân dân được học tập, phát triển. Đây là phương diện nhân văn của giá trị lịch sử sự kiện; đồng thời là sự gắn kết giữa độc lập dân tộc với mục tiêu vì con người và vì xã hội.
Bên cạnh những giá trị lịch sử của sự kiện, quá trình xác lập địa vị của ngày 2/9 trong hệ thống ngày lễ của Nhà nước cũng cần được xem xét để làm rõ sự khác biệt giữa sự kiện lịch sử ngày 02/9/1945 và địa vị của ngày 2/9 trong các giai đoạn lịch sử sau. Ngày 2/9/1945 là ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau khi Nhà nước mới được thành lập, ngày 2/9 được xác định là một ngày kỷ niệm lịch sử trong hệ thống ngày lễ của Nhà nước. Sắc lệnh số 22/SL ngày 18/02/1946 của Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quy định ngày 2/9 là ngày kỷ niệm “Việt Nam độc lập”, thuộc những ngày lễ chính thức của Nhà nước (Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, 1946).
Đáng chú ý, Sắc lệnh số 141/B ngày 26/7/1946 của Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quy định ngày 19/8 dương lịch, ngày kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám năm 1945, “từ nay sẽ là ngày Quốc khánh Việt Nam” (Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, 1946). Như vậy, trong giai đoạn đầu của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 2/9 được xác định là ngày “Việt Nam độc lập”, trong khi ngày 19/8 được quy định là ngày Quốc khánh. Vì vậy, khi nghiên cứu sự kiện ngày 2/9/1945, cần phân biệt giữa sự kiện lịch sử diễn ra ngày 2/9/1945 với quá trình xác lập địa vị của ngày 2/9 trong hệ thống ngày lễ và sự thay đổi về địa vị của ngày này trong các giai đoạn lịch sử sau.
Hiện nay, ngày 2/9 được xác định rõ trong Hiến pháp năm 2013. Khoản 4 Điều 13 quy định: “Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là ngày Tuyên ngôn độc lập 2 tháng 9 năm 1945” (Quốc hội, 2013). Quy định này xác lập địa vị pháp lý của ngày 2/9 là Quốc khánh của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Do đó, khi nghiên cứu sự kiện lịch sử năm 1945, cần phân biệt giữa sự kiện ngày 2/9/1945 với địa vị của ngày 2/9 là Ngày Quốc khánh theo quy định của Hiến pháp hiện hành.
Như vậy, giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 có thể khái quát trên ba phương diện: (1) Khẳng định độc lập và chủ quyền của dân tộc; (2) Xác lập Nhà nước Việt Nam mới, mở đầu quá trình xây dựng chính quyền và thực hiện quyền làm chủ của Nhân dân; (3) Gắn độc lập dân tộc với các giá trị về tự do, hạnh phúc và đời sống của Nhân dân. Các phương diện này có mối liên hệ chặt chẽ, phản ánh những giá trị cốt lõi của sự kiện: từ xác lập địa vị độc lập của quốc gia, tổ chức Nhà nước đến bảo đảm quyền và lợi ích của Nhân dân. Đây là những giá trị làm nên ý nghĩa lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 và tiếp tục có giá trị trong nhận thức, giáo dục lịch sử hiện nay.
3. Phát huy giá trị Ngày Quốc khánh 2/9 trong giáo dục ý thức công dân cho thế hệ trẻ
Giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 được phát huy trong giáo dục thông qua việc giúp thế hệ trẻ hiểu đúng ý nghĩa của sự kiện, hình thành ý thức trách nhiệm và thể hiện trách nhiệm đó trong học tập, lao động và đời sống xã hội. Vì vậy, giáo dục về Ngày Quốc khánh 2/9 không nên chỉ dừng ở việc cung cấp kiến thức về sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập mà cần làm rõ những giá trị lịch sử của sự kiện và mối liên hệ với quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân. Cách tiếp cận này phù hợp với định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018, trong đó yêu nước và trách nhiệm là những phẩm chất chủ yếu cần hình thành và phát triển ở người học (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018).
Trước hết, gắn giá trị độc lập, chủ quyền dân tộc với ý thức và trách nhiệm công dân.
Tuyên ngôn Độc lập khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam; độc lập dân tộc là thành quả của quá trình đấu tranh lâu dài và là tiền đề để xây dựng, bảo vệ đất nước. Giáo dục về sự kiện ngày 2/9/1945 cần giúp thế hệ trẻ nhận thức rằng, độc lập dân tộc không chỉ là một giá trị lịch sử được kế thừa mà còn đặt ra trách nhiệm của mỗi thế hệ trong xây dựng và bảo vệ đất nước. Trách nhiệm đó được thể hiện qua học tập, lao động, rèn luyện, tuân thủ pháp luật, nâng cao năng lực bản thân, đóng góp cho cộng đồng, xã hội và góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia – dân tộc.
Thứ hai, gắn giá trị của Nhà nước mới và quyền làm chủ của Nhân dân với nhận thức về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân.
Sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và những hoạt động của chính quyền mới trong những tháng đầu độc lập, đặc biệt là việc tổ chức Tổng tuyển cử, thể hiện bước phát triển quan trọng trong việc xác lập quyền làm chủ của Nhân dân. Từ đó, giáo dục về sự kiện lịch sử ngày 2/9/1945 cần giúp thế hệ trẻ nhận thức rõ hơn mối quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ công dân, trong đó thực hiện quyền phải gắn với tôn trọng pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể trong xã hội; đồng thời, thực hiện trách nhiệm đối với cộng đồng và xã hội. Từ đó, giáo dục lịch sử không chỉ giúp người học nhận thức về thành quả của cuộc đấu tranh giành độc lập mà còn hình thành ý thức về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân trong đời sống nhà nước và xã hội.
Thứ ba, gắn các giá trị về tự do, hạnh phúc và đời sống của Nhân dân với trách nhiệm đối với con người và cộng đồng.
Trong giáo dục lịch sử, nhận thức về mục tiêu của nền độc lập cần được đặt trong mối quan hệ với cuộc sống của Nhân dân. Đối với học sinh, điều này có thể được cụ thể hóa qua ý thức học tập, rèn luyện, tôn trọng pháp luật và có trách nhiệm với gia đình, nhà trường, cộng đồng. Đối với thanh niên, trách nhiệm còn thể hiện ở năng lực học tập, sáng tạo, làm chủ khoa học – công nghệ và tham gia giải quyết các vấn đề của cộng đồng, xã hội. Như vậy, giáo dục giá trị lịch sử cần hướng tới hình thành ý thức trách nhiệm và thúc đẩy người học thực hiện những hành động phù hợp trong đời sống.
Các giá trị trên cần được tích hợp trong quá trình dạy học lịch sử, thay vì xem giáo dục ý thức công dân là một nội dung tách biệt. Khi dạy học về sự kiện ngày 2/9/1945, bên cạnh việc xác định kiến thức lịch sử cơ bản, nhà giáo có thể tổ chức cho người học phân tích, đánh giá và vận dụng các giá trị của sự kiện thông qua những câu hỏi như: Vì sao độc lập dân tộc có ý nghĩa đối với mỗi công dân? Quyền làm chủ của Nhân dân được thể hiện như thế nào trong quá trình xây dựng Nhà nước mới? Người trẻ hôm nay có trách nhiệm gì đối với những thành quả của các thế hệ trước? Những giá trị nào của sự kiện cần được tiếp nối trong đời sống hiện nay? Cách tiếp cận này giúp người học kết nối tri thức lịch sử với những vấn đề của đời sống công dân, qua đó hình thành nhận thức và thái độ phù hợp. Qua đó, người học có điều kiện liên hệ tri thức lịch sử với thực tiễn, từng bước hình thành nhận thức và thái độ phù hợp với yêu cầu của công dân hiện nay.
Thứ tư, phát huy giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 trong giáo dục ý thức công dân trong bối cảnh chuyển đổi số.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, thế hệ trẻ ngày càng tiếp cận thông tin lịch sử thông qua internet, mạng xã hội, thư viện số, cơ sở dữ liệu và các nền tảng trực tuyến. Điều này mở rộng khả năng tiếp cận và khai thác tư liệu nhưng cũng đặt ra yêu cầu cần nhận diện, kiểm chứng và đánh giá thông tin trước khi sử dụng, chia sẻ. Việc khai thác các tư liệu như Tuyên ngôn Độc lập, hình ảnh tại Quảng trường Ba Đình, báo chí đương thời và tài liệu lưu trữ trên nền tảng số cần hướng tới giúp người học hiểu đúng ý nghĩa của sự kiện, nhận thức sâu sắc hơn giá trị của độc lập dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân và trách nhiệm công dân. Các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ tìm hiểu lịch sử nhưng không thay thế sử liệu gốc và quá trình kiểm chứng thông tin. Vì vậy, sử dụng công nghệ có trách nhiệm cũng là một biểu hiện của ý thức công dân trong môi trường số.
Những định hướng trên phù hợp với Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022 – 2025, định hướng đến năm 2030”. Theo đó, công nghệ số cần được sử dụng như phương tiện hỗ trợ đổi mới hoạt động giáo dục, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp cận và vận dụng tri thức lịch sử (Thủ tướng Chính phủ, 2022).
Chuyển đổi số đồng thời tạo điều kiện để người học tham gia tạo lập và chia sẻ các sản phẩm lịch sử số như dòng thời gian, hồ sơ tư liệu, triển lãm trực tuyến, podcast, video hoặc bản đồ số về sự kiện ngày 2/9. Tuy nhiên, giá trị của sản phẩm không nằm chủ yếu ở hình thức công nghệ mà ở quá trình lựa chọn tư liệu, kiểm tra độ tin cậy, xây dựng nội dung và chịu trách nhiệm về thông tin được công bố. Qua đó, hoạt động tạo lập sản phẩm số góp phần rèn luyện tư duy lịch sử, năng lực số và trách nhiệm công dân.
Như vậy, phát huy giá trị Ngày Quốc khánh 2/9 trong giáo dục ý thức công dân cho thế hệ trẻ cần gắn việc nhận thức đúng sự kiện lịch sử với hình thành ý thức trách nhiệm và hành động phù hợp. Trong bối cảnh chuyển đổi số, công nghệ mở rộng khả năng tiếp cận tri thức nhưng không thay thế vai trò của sử liệu và sự định hướng của nhà giáo. Điều cốt lõi là giúp thế hệ trẻ hiểu giá trị của độc lập dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm đối với đất nước, cộng đồng và xã hội.
4. Kết luận
Sự kiện ngày 2/9/1945 là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc, gắn với sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và khẳng định nền độc lập, chủ quyền của dân tộc Việt Nam. Giá trị lịch sử của sự kiện được thể hiện trên các phương diện: khẳng định độc lập, chủ quyền dân tộc; đánh dấu sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới, mở ra quá trình xây dựng chính quyền của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân; gắn độc lập dân tộc với các giá trị về tự do, hạnh phúc và đời sống của Nhân dân. Đây là những giá trị có ý nghĩa đối với việc bồi dưỡng lòng yêu nước, nâng cao nhận thức về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân cho thế hệ trẻ.
Phát huy giá trị lịch sử của sự kiện ngày 2/9/1945 trong giáo dục ý thức công dân cần gắn việc nhận thức đúng lịch sử với hình thành thái độ và hành vi có trách nhiệm của thế hệ trẻ trong học tập, lao động và đời sống xã hội. Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc mở rộng khả năng tiếp cận sử liệu cần đi đôi với yêu cầu kiểm chứng thông tin và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Qua đó, những giá trị về độc lập dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân và trách nhiệm đối với đất nước tiếp tục được kế thừa, phát huy, góp phần hình thành ý thức công dân phù hợp với yêu cầu của đời sống hiện nay.
Tài liệu tham khảo:
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2018). Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 ban hành Chương trình giáo dục phổ thông.
Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945). Sắc lệnh số 14-SL ngày 08/9/1945 về việc mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân Đại hội.
Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1946). Sắc lệnh số 22/SL ngày 18/02/1946 về việc ấn định ngày Tết, ngày kỷ niệm lịch sử và các lễ tôn giáo.
Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1946). Sắc lệnh số 141-B ngày 26/7/1946 về việc đặt ngày 19/8 dương lịch, ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Tám năm 1945, làm ngày Quốc khánh Việt Nam.
Hồ Chí Minh (1946). Hồ Chủ tịch trả lời các ký giả ngoại quốc. Báo Cứu quốc, (147).
Hồ Chí Minh (2000). Toàn tập (Tập 4). Nxb Chính trị quốc gia.
Phan Trọng Hào (2025). Bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 – ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại. Tạp chí Lý luận chính trị, (571), 122.
Quốc hội (2013). Hiến pháp năm 2013.
Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 về việc phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”.
