Thông tin về nhà ở xã hội cho người trẻ trên nền tảng số của báo mạng điện tử hiện nay

Bridging the communication gap: Social housing information for the youth on Vietnam’s digital media

Hồ Ngọc Trâm
Công ty cổ phần Tập đoàn Sunshine
Email: tramhn96@gmail.com

(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết tập trung phân tích thực trạng thông tin về nhà ở xã hội dành cho giới trẻ trên các nền tảng số của báo mạng điện tử thông qua ba phương pháp chính: phân tích nội dung, khảo sát truyền thông số và nghiên cứu hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng trẻ. Từ việc phân tích hành vi tiếp nhận thông tin của người trẻ trong bối cảnh truyền thông số, bài viết đề xuất hướng phát triển một mô hình truyền thông hiệu quả hơn. Mô hình này nhấn mạnh vào yếu tố xác thực, sự tương tác và đặt trải nghiệm người dùng làm trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả truyền thông của báo mạng điện tử trong việc cung cấp thông tin về nhà ở xã hội.

Từ khóa: Thông tin về nhà ở xã hội; người trẻ; nền tảng số; báo mạng điện tử.

Abstract: This article focuses on analyzing the current state of information regarding social housing for young people on online news platforms through three main methods: content analysis, a digital media survey, and a study of young people’s information-reception behaviors. Based on an analysis of young people’s information-reception behaviors in the context of digital media, the article proposes a direction for developing a more effective communication model. This model emphasizes authenticity, interactivity, and a user-centered approach to enhance the quality and effectiveness of online news outlets’ communication regarding social housing.

Keywords: Social housing information; young people; digital platforms; online news outlets.

1. Đặt vấn đề

Trong những năm gần đây, vấn đề nhà ở xã hội đã trở thành một trong những chủ đề được quan tâm rộng rãi trên các phương tiện truyền thông tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản không ngừng gia tăng tại các đô thị lớn. Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, giá căn hộ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng từ 10 – 30% mỗi năm trong thời gian gần đây, trong khi thu nhập chỉ tăng khoảng 5 – 10%. Điều này khiến giấc mơ sở hữu nhà ở ngày càng trở nên xa vời đối với các đối tượng có thu nhập trung bình và thấp (Phương Dung, 2025). Trước thực trạng này, nhà ở xã hội hiện được xem là một giải pháp an sinh thiết yếu, giúp người dân có thêm cơ hội ổn định nơi ở và bảo đảm cuộc sống lâu dài. Sự phát triển của các chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội cũng kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ về nhu cầu tìm hiểu và tiếp cận thông tin liên quan đến loại hình này trên không gian số, đặc biệt trong nhóm công chúng trẻ.

Cùng với sự biến chuyển của thị trường nhà ở là những thay đổi đáng kể trong hành vi tiếp cận thông tin của công chúng. Nếu như trước đây, báo chí truyền thống đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp thông tin chính sách và định hướng dư luận, thì hiện nay, giới trẻ lại có xu hướng tìm kiếm thông tin qua nhiều nền tảng khác nhau, đặc biệt dựa vào mạng xã hội, các video ngắn, hội nhóm cộng đồng và các thuật toán gợi ý nội dung. Thông tin liên quan đến nhà ở xã hội không chỉ xuất hiện trên báo mạng điện tử mà còn lan truyền với tốc độ nhanh chóng trên các nền tảng như TikTok, Facebook, YouTube hay các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm mua nhà. Trong bối cảnh báo chí số đang chuyển mình mạnh mẽ, Forja-Pena và cộng sự (2024) nhận định rằng, quá trình này đòi hỏi các tòa soạn phải thay đổi theo hướng tập trung phục vụ độc giả, tăng cường tính tương tác và khả năng đáp ứng nhu cầu trong môi trường thông tin đa nền tảng. Những yếu tố này đặc biệt phù hợp khi áp dụng vào lĩnh vực truyền thông về nhà ở xã hội – một lĩnh vực yêu cầu thông tin không chỉ chính xác mà còn dễ tiếp cận, mang tính hướng dẫn và hỗ trợ người dân hiệu quả trong các quyết định lớn lao.

Dựa trên cơ sở thực tiễn kể trên, nghiên cứu tập trung khai thác cách mà báo mạng điện tử đang truyền tải thông tin về nhà ở xã hội dành cho người trẻ trên các nền tảng số hiện nay. Đồng thời, nghiên cứu làm rõ sự chuyển biến trong hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng trẻ trước sự bùng nổ của truyền thông số và mạng xã hội. Từ những điều này, bài viết đưa ra một số gợi ý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả truyền thông về chính sách nhà ở xã hội trên báo mạng điện tử, giúp đưa thông tin tới gần hơn với nhu cầu thực tế của giới trẻ trong bối cảnh báo chí chuyển đổi số hiện nay.

2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận kết hợp giữa định lượng và định tính, trong đó phân tích nội dung (content analysis) được chọn làm phương pháp chủ đạo. Tổng cộng 1.011 tin bài, video và infographic liên quan trực tiếp đến nhà ở xã hội được thu thập từ ba tờ báo trong năm 2025 để phục vụ cho phạm vi nghiên cứu, đặc biệt tập trung vào nội dung hướng đến đối tượng người trẻ.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước sau: 

1. Thu thập dữ liệu: Tập hợp toàn bộ nội dung từ website chính thức và các kênh mạng xã hội của ba tờ báo. 

2. Phân tích và phân loại dữ liệu: Các tin bài được bóc tách dựa trên tiêu chí cụ thể, gồm tần suất xuất bản, phân bổ theo nền tảng (website, Facebook, TikTok, YouTube), nhóm nội dung (chính sách và thủ tục, dự án và thị trường, tài chính và tiếng nói người dân) cùng với hình thức trình bày (văn bản, infographic, video, longform/mega story). 

3. Đánh giá tác động: Kết quả phân tích sẽ được tham chiếu với dữ liệu từ các bảng hỏi xã hội học đã thực hiện trước đó nhằm đánh giá mức độ đón nhận thông tin của người trẻ.

Trong quá trình xử lý số liệu, tác giả sử dụng phần mềm phân tích định lượng cùng với bảng Excel để tăng độ chính xác và tính khách quan của nghiên cứu. Phương pháp này không chỉ củng cố sự minh bạch trong việc xử lý dữ liệu mà còn cho phép đưa ra các nhận xét sâu sắc dựa trên kết quả thực tiễn, tạo tiền đề cho các giải pháp truyền thông hiệu quả hơn về nhà ở xã hội.

3. Kết quả và thảo luận

Từ dữ liệu khảo sát 1.011 bài, bức tranh truyền thông nhà ở xã hội cho người trẻ hiện lên khá rõ nét nhưng cũng lộ nhiều khoảng trống.

3.1. Nhà ở xã hội và sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của người trẻ

Giới trẻ ngày nay không chỉ là nhóm đối tượng có nhu cầu lớn về nhà ở mà còn là những người có sự thay đổi đáng kể nhất trong cách tiếp nhận thông tin. Sự dịch chuyển này không chỉ là nhận định lý thuyết mà được minh chứng rất rõ nét qua dữ liệu khảo sát thực tế. Kết quả điều tra cho thấy, có tới hơn 80% người trẻ được khảo sát lựa chọn mạng xã hội và các nền tảng đọc báo trực tuyến làm kênh chính để tiếp cận thông tin về nhà ở xã hội.

Lý giải cho sự lựa chọn áp đảo này, hơn 30% số phiếu khảo sát khẳng định họ ưu tiên các nền tảng trên bởi hai yếu tố cốt lõi: tốc độ cập nhật tin tức nhanh chóng và khả năng cho phép người dùng tương tác trực tiếp với thông tin. Điều này phản ánh một thực tế rằng, thế hệ trẻ hiện nay đã hoàn toàn rũ bỏ phương thức tiếp nhận tin tức thụ động một chiều. Họ đòi hỏi thông tin về nhà ở xã hộ không chỉ cần tính thời sự mà còn phải đặt trong một không gian mở, nơi họ có quyền bình luận, chia sẻ, đặt câu hỏi và tham gia đối thoại.

Xu hướng đề cao tính tương tác và tốc độ này buộc các trang báo mạng điện tử phải thay đổi toàn diện cách thức sản xuất và phân phối nội dung. Nếu tiếp tục duy trì phương thức truyền tải chính sách một chiều và thiếu vắng các công cụ giao tiếp trực tiếp, báo chí chính thống sẽ rất khó cạnh tranh với sức hút và tốc độ lan truyền thông tin của các mạng xã hội.

Thay vì đọc những bài báo dài dòng như trước đây, họ thường ưu tiên các đoạn video ngắn, infographic hoặc nội dung được thuật toán của các nền tảng kỹ thuật số gợi ý. Xu hướng này buộc các trang báo mạng phải thay đổi cách sản xuất nội dung để cạnh tranh với tốc độ lan truyền nhanh chóng của mạng xã hội. Tuy vậy, đa phần nội dung trên báo điện tử hiện vẫn tập trung vào các thông tin mang tính chính sách hoặc phân tích thị trường từ góc nhìn vĩ mô, dẫn đến một khoảng cách đáng kể giữa nhu cầu tiếp cận thông tin của giới trẻ và cách thức báo chí truyền thống cung cấp.

Bảng 3.1: Thống kê số lượng bài viết về nhà ở xã hội trên các tờ báo năm 2025

STT	Cơ quan báo chí	Số lượng bài viết	Tỷ lệ (%)
1	Báo Kinh tế & Đô thị	435	43.03%
2	Báo Hà Nội Mới	312	30.86%
3	Báo Tuổi trẻ Thủ đô	264	26.11%
Tổng		1.011	100%

Sự phát triển mạnh mẽ của báo mạng điện tử trên các nền tảng như Facebook, YouTube và TikTok cho thấy báo chí đang dần chuyển dịch từ một nền tảng độc lập sang mô hình truyền thông đa nền tảng. Những video của VTV24 về chủ đề nhà ở xã hội trên YouTube, chẳng hạn như: “Nhà ở xã hội: Cơ hội cho người trẻ mua nhà” hay “Chen lấn, xếp hàng xuyên đêm nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội”, đã thu hút hàng chục nghìn lượt xem và tạo được sự tương tác mạnh mẽ từ công chúng trẻ (VTV24a, 2025; VTV24b, 2025). Tuy nhiên, cùng lúc đó, các hội nhóm trên Facebook, diễn đàn bất động sản và kênh TikTok cá nhân cũng nổi lên như những nguồn thông tin quan trọng đối với người trẻ. Điều này đang làm suy giảm phần nào vai trò “độc quyền thông tin” của báo chí chính thống trong lĩnh vực nhà ở xã hội. Ngày càng nhiều người trẻ tin tưởng vào trải nghiệm thực tế của những người dùng khác hơn là thông tin từ các nguồn báo chí chính thức. Thực trạng này phản ánh xu hướng mới: thế hệ trẻ không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin để biết, mà họ còn ưu tiên những nội dung mang tính xác thực, được kiểm chứng từ cộng đồng và mang tính trải nghiệm cao trong quá trình tìm hiểu thông tin.

3.2 Thực trạng thông tin về nhà ở xã hội trên báo mạng điện tử hiện nay

Khảo sát trên một số báo mạng điện tử cho thấy chủ đề nhà ở xã hội ngày càng được đề cập nhiều hơn, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường bất động sản có biến động hoặc khi Nhà nước ban hành các chính sách mới liên quan đến tín dụng, quy hoạch hay hỗ trợ người mua nhà. 

Nội dung về nhà ở xã hội trên các báo điện tử hiện nay chủ yếu xoay quanh 4 nhóm chính: chính sách và pháp lý; thông tin dự án; giá nhà và thị trường bất động sản; phản ánh khó khăn của người dân trong tiếp cận nhà ở.

Nhóm nội dung về chính sách hiện đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các bài viết. Phần lớn các bài tập trung vào vấn đề phát triển nhà ở xã hội, các gói vay ưu đãi và những phát biểu từ cơ quan quản lý nhà nước. Tuy vậy, cách tiếp cận này vẫn còn mang tính hành chính nặng nề, chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu thông tin linh hoạt và gần gũi của người trẻ trên các nền tảng số. Nhiều bài báo sử dụng ngôn từ chuyên môn và đưa ra hàng loạt số liệu, nhưng lại thiếu đi sự trực quan và trải nghiệm thực tế, gây khó khăn cho việc tiếp nhận thông tin.

Một xu hướng nổi bật hiện nay là các báo điện tử đang tập trung sản xuất video ngắn, đồ họa thông tin và nội dung dành riêng cho mạng xã hội nhằm thu hút thế hệ trẻ. Mặc dù vậy, không phải cơ quan báo chí nào cũng có chiến lược nội dung thích ứng với đặc điểm tiếp nhận thông tin trên các nền tảng kỹ thuật số. Trong bối cảnh cạnh tranh về lượt xem, một số nội dung liên quan đến nhà ở xã hội có xu hướng sử dụng tiêu đề giật gân như: “Nghiên cứu mới gây sốc: Hộ gia đình Việt mất 80 năm mới mua được nhà”, “Nghĩ chung cư ‘ngáo giá’, khách rủ nhau dừng mua chờ giá xuống” hay “Trăm cái khó bủa vây người mua nhà”. Việc nhấn mạnh áp lực về chỗ ở và khó khăn tài chính khiến những nội dung này dễ dàng lan truyền trên các nền tảng số, đặc biệt khi phân phối qua Facebook, YouTube hoặc TikTok của báo điện tử. Tuy nhiên, xu hướng “cảm xúc hóa” thông tin có thể dẫn đến việc giới trẻ hình thành góc nhìn bi quan hoặc hoang mang về khả năng tiếp cận nhà ở trong thực tế.

3.3. Những “lệch pha truyền thông” trong thông tin nhà ở xã hội dành cho người trẻ

Một trong những vấn đề nổi bật hiện nay là sự “lệch pha truyền thông” giữa cách báo mạng điện tử truyền tải thông tin và nhu cầu tiếp nhận thông tin của người trẻ về nhà ở xã hội. Trong khi báo chí chủ yếu tiếp cận nhà ở xã hội dưới góc độ chính sách và quản lý nhà nước, người trẻ lại quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề mang tính thực tiễn như khả năng đủ điều kiện mua nhà, quy trình làm hồ sơ, mức vay ưu đãi hay chất lượng thực tế của dự án (Đ.H, 2026). Điều này khiến nhiều nội dung dù đầy đủ thông tin chính sách nhưng vẫn khó tạo được sự kết nối với công chúng trẻ.

Khảo sát 1.011 tin, bài của ba cơ quan báo chí gồm Báo Hà Nội Mới, Báo Kinh tế & Đô thị và Báo Tuổi trẻ Thủ đô cho thấy phần lớn nội dung hiện nay vẫn tập trung vào nhóm thông tin chính sách, quy hoạch và thủ tục hành chính. Trong khi đó, các nội dung mang tính hướng dẫn thực tế hoặc phân tích trải nghiệm người mua nhà còn khá hạn chế. Bên cạnh đó, sự phát triển của nền tảng số cũng làm thay đổi cơ chế lan truyền thông tin. Theo Castells (2009), trong xã hội mạng, thông tin không còn vận hành theo mô hình tuyến tính mà chịu ảnh hưởng mạnh từ thuật toán nền tảng và mạng lưới tương tác xã hội. Các nội dung ngắn, trực quan và giàu cảm xúc trên TikTok, Facebook hay YouTube thường có khả năng tiếp cận cao hơn các bài viết chuyên sâu trên website báo điện tử. Điều này tạo áp lực đối với báo chí trong việc cân bằng giữa tính chính xác, chiều sâu thông tin và khả năng thu hút người xem trên môi trường số.

Bảng 3.3: Tổng hợp các chỉ số thực trạng của 3 cơ quan báo chí khảo sát năm 2025

Tiêu chí	Báo Hà Nội Mới	Báo Kinh tế & Đô thị	Báo Tuổi trẻ Thủ đô
Thế mạnh nội dung	Pháp lý, Điều kiện mua nhà	Quy hoạch, Tiến độ dự án	Cảnh báo rủi ro, Thủ tục trẻ
Nền tảng chủ lực	Website	Website & Facebook	TikTok & Facebook
Đặc điểm hình thức	Văn bản thuần túy (75%)	Infographic & Megastory	Video ngắn (<60s)
Hạn chế lớn nhất	UX thấp, khó tiếp cận	Ít tương tác cá nhân hóa	Thiếu chiều sâu tài chính

Một nghịch lý đáng chú ý là dù báo chí chính thống vẫn được xem là nguồn thông tin có độ tin cậy cao, người trẻ hiện nay lại thường tiếp cận thông tin về nhà ở xã hội đầu tiên từ mạng xã hội trước khi quay lại báo chí để kiểm chứng thông tin. Theo nghiên cứu của Jenkins (2006), trong bối cảnh truyền thông hội tụ, công chúng không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận mà còn tích cực tham gia chia sẻ, tái diễn giải và đánh giá thông tin. Chính vì vậy, các video chia sẻ trải nghiệm thực tế, quá trình làm hồ sơ hay đánh giá dự án trên TikTok và Facebook thường tạo cảm giác gần gũi và đáng tin cậy hơn các bài viết mang tính tuyên truyền đơn thuần. Xu hướng ưu tiên “trải nghiệm cộng đồng” cho thấy cấu trúc niềm tin thông tin của công chúng trẻ đang dịch chuyển từ mô hình tiếp nhận theo tính chính thống sang mô hình kiểm chứng xã hội (social validation) (Bulante và cộng sự., 2025).

3.4. Một số vấn đề đặt ra đối với báo mạng điện tử trong truyền thông nhà ở xã hội

Sự thay đổi của môi trường truyền thông số đặt ra yêu cầu mới đối với báo mạng điện tử khi truyền tải thông tin về nhà ở xã hội cho người trẻ. Trước hết, báo chí cần thay đổi tư duy sản xuất nội dung theo hướng lấy trải nghiệm người dùng làm trung tâm. Thay vì chỉ đưa tin chính sách, cần gia tăng các nội dung mang tính hướng dẫn thực tế, dữ liệu trực quan và trải nghiệm người thật. Các hình thức truyền tải như: video ngắn, infographic, podcast, livestream hỏi đáp, bản đồ dữ liệu dự án có thể giúp thông tin nhà ở xã hội trở nên dễ tiếp cận hơn với công chúng trẻ.

Bên cạnh đó, báo mạng điện tử cần tăng cường tính kiểm chứng thông tin trong bối cảnh môi trường số xuất hiện nhiều nội dung thiếu xác thực về nhà ở xã hội. Vai trò của báo chí không chỉ là truyền tải thông tin mà còn là thiết lập độ tin cậy cho công chúng. Ngoài ra, cần chú trọng hơn đến tính tương tác hai chiều. Người trẻ hiện nay không muốn chỉ “đọc tin”, mà muốn tham gia bình luận, đặt câu hỏi và chia sẻ trải nghiệm. Việc xây dựng các diễn đàn tương tác hoặc chuyên mục tư vấn trực tuyến có thể giúp báo chí tạo kết nối gần hơn với công chúng trẻ.

Dựa trên kết quả khảo sát và phân tích thực trạng truyền thông nhà ở xã hội trên các báo mạng điện tử, có thể nhận thấy rằng quá trình tiếp nhận thông tin của giới trẻ ngày nay đang diễn ra theo một mô hình đa nền tảng và chịu tác động mạnh mẽ từ sự tương tác của cộng đồng. Trong bối cảnh này, vai trò của báo chí không còn chỉ là “nguồn thông tin duy nhất” mà dần chuyển hướng sang việc xác thực, diễn giải và định hướng thông tin trong hệ sinh thái truyền thông số. Từ việc tổng hợp các kết quả nghiên cứu thực nghiệm, tác giả đã đề xuất một mô hình truyền thông nhà ở xã hội trong môi trường số như sau:

4. Kết luận

Thông tin về nhà ở xã hội cho người trẻ trên nền tảng số của báo mạng điện tử hiện nay không còn đơn thuần là hoạt động cung cấp thông tin chính sách mà đã trở thành một phần của hệ sinh thái truyền thông số đa nền tảng. Sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của người trẻ đang làm biến đổi vai trò truyền thống của báo chí. Trong môi trường số, công chúng trẻ không chỉ tiếp nhận thông tin từ báo chí mà còn đối chiếu, kiểm chứng và tái diễn giải thông tin thông qua cộng đồng trực tuyến và mạng xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với báo mạng điện tử: phải chuyển từ tư duy “đưa thông tin” sang tư duy “đồng hành thông tin” với công chúng trẻ. Chỉ khi nội dung báo chí vừa đảm bảo độ tin cậy vừa đáp ứng được trải nghiệm tiếp nhận trên nền tảng số, truyền thông về nhà ở xã hội mới có thể thực sự tạo ảnh hưởng xã hội và hỗ trợ người trẻ tiếp cận cơ hội an cư một cách hiệu quả hơn.

Tài liệu tham khảo:
An, M. (2026). Nghĩ chung cư “ngáo giá”, khách rủ nhau dừng mua chờ giá xuống. Dantri.com.vn.
Bulante, R.-J. A., Catalan, J. M., Miranda, N. G. L., Torres, D. T., & Sabaulan, J. S. (2025). The Consumer Behavior of Generation Z: An Impact in Modern Marketing Innovations. International Journal of Research and Innovation in Social Science, IX(XIV), 950–979. https://doi.org/10.47772/ijriss.2025.914mg0074.
Castells, Manuel (2009). Communication Power. Oxford/New York: Oxford University Press.
Chiêm, K. (2026). Trăm cái khó bủa vây người mua nhà. Báo Điện tử Dân Trí.
Đ.H. (2026). Người trẻ mua nhà: Chờ đủ tiền không bằng chọn đúng dự án có chính sách tốt. Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh.
Forja-Pena, T., García-Orosa, B., & Xosé López-García. (2024). A Shift Amid the Transition: Towards Smarter, More Resilient Digital Journalism in the Age of AI and Disinformation. Social Sciences, 13(8), 403–403. https://doi.org/10.3390/socsci13080403.
Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
Nguyễn Thị Thanh Thủy (2020). Tiếp cận và sở hữu nhà ở xã hội tại Hà Nội hiện nay. Luận án Tiến sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Phương Dung (2025). Bộ Xây dựng: Giá nhà ở tăng bình quân 10-15% mỗi năm. Vnexpress.net; Báo VnExpress.
Túc, T. (2025). Nghiên cứu mới gây sốc: Hộ gia đình Việt mất 80 năm mới mua được nhà. Báo Điện Tử Dân Trí. VTV24. (2025a).
VTV24. (2025b). Người trẻ được vay mua nhà ở xã hội với lãi suất 5,9%/năm, VTV24. YouTube.