U.S. trade policy during President Donald Trump’s second term and implications for Vietnam
ThS. Phạm Thị Hiếu
Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam
Email: hieu14475@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald J. Trump, chính sách thương mại của Hoa Kỳ có những thay đổi đáng kể, thể hiện ở việc mở rộng sử dụng thuế quan và các công cụ phi thuế quan nhằm điều chỉnh quan hệ thương mại, thúc đẩy sản xuất trong nước và củng cố an ninh kinh tế. Bài viết phân tích kết quả thực hiện chính sách thương mại của Hoa Kỳ trên các phương diện: thương mại và quan hệ với các đối tác; sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng; đồng thời, chỉ ra những hạn chế và thách thức trong quá trình triển khai. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số kiến nghị đối với Việt Nam nhằm nâng cao năng lực thích ứng, chủ động quản trị rủi ro và tận dụng cơ hội từ những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ.
Từ khóa: Chính sách thương mại Hoa Kỳ; thuế quan; an ninh kinh tế; chuỗi cung ứng.
Abstract: U.S. trade policy under Donald J. Trump’s second administration has undergone significant changes, reflected in the expanded use of tariffs and non-tariff measures to adjust trade relations, promote domestic production, and strengthen economic security. This article analyzes the implementation outcomes of U.S. trade policy in terms of trade and relations with trading partners, as well as production, technology, and supply chains. It also identifies the limitations and challenges arising during implementation. On this basis, the article proposes policy recommendations for Vietnam to enhance adaptability, proactively manage risks, and capitalize on opportunities arising from changes in U.S. trade policy.
Keywords: U.S. trade policy; tariffs; economic security; supply chains.
1. Đặt vấn đề
Từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng và bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai (Trump 2.0) vào tháng 01/2025, chính sách thương mại Hoa Kỳ tiếp tục được định hình bởi quan điểm “Nước Mỹ trên hết” (America First) với trọng tâm là bảo vệ sản xuất trong nước, giảm thâm hụt thương mại và củng cố an ninh kinh tế. Bản ghi nhớ về chính sách thương mại “Nước Mỹ trên hết” yêu cầu các cơ quan liên bang rà soát tình trạng thâm hụt thương mại, các rào cản đối với hàng hóa Hoa Kỳ và các hành vi, chính sách thương mại bị cho là gây bất lợi cho Hoa Kỳ. Định hướng này tiếp tục được thể hiện trong chương trình chính sách thương mại năm 2026 (The White House, 2025a; USTR, 2026a).
Một trong những thay đổi nổi bật là việc mở rộng sử dụng thuế quan và kết hợp công cụ này với các biện pháp thương mại khác nhằm điều chỉnh quan hệ với đối tác, thúc đẩy sản xuất trong nước và giảm những phụ thuộc được chính quyền Hoa Kỳ xác định là rủi ro đối với nền kinh tế. Chính sách thuế quan đối ứng được công bố (tháng 4/2025) cùng với các biện pháp áp dụng theo từng nhóm hàng hóa và đối tác, đã làm thay đổi đáng kể điều kiện tiếp cận thị trường của Hoa Kỳ. Các biện pháp này không chỉ hướng tới thu hẹp thâm hụt thương mại mà còn nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước và giảm những phụ thuộc được chính quyền Hoa Kỳ xem là rủi ro đối với nền kinh tế (The White House, 2025a, 2025b). Quá trình này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu khiến tác động của chính sách thương mại Hoa Kỳ không chỉ giới hạn trong quan hệ song phương mà còn lan rộng tới các nền kinh tế có mức độ hội nhập quốc tế cao (The White House, 2025a; The White House; 2025b).
Đối với Việt Nam, những thay đổi này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng do Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn. Năm 2025, Hoa Kỳ nhập khẩu 193,88 tỷ USD hàng hóa từ Việt Nam và xuất khẩu sang Việt Nam 15,60 tỷ USD, tương ứng mức thâm hụt thương mại hàng hóa 178,28 tỷ USD (USTR, 2026b). Quy mô thương mại lớn vừa tạo cơ hội cho Việt Nam tham gia sâu hơn vào quá trình dịch chuyển thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng, vừa vừa đặt ra yêu cầu cao hơn về xuất xứ hàng hóa, phòng vệ thương mại và nâng cao năng lực thích ứng của doanh nghiệp trước những thay đổi chính sách từ Hoa Kỳ.
Xuất phát từ thực tiễn trên, bài viết tập trung phân tích những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump 2.0; đánh giá kết quả thực hiện từ tháng 01/2025 – 7/2026 trên các phương diện chủ yếu. Từ đó, đề xuất một số kiến nghị đối với Việt Nam nhằm tận dụng cơ hội, hạn chế rủi ro và nâng cao khả năng thích ứng với môi trường thương mại quốc tế.
2. Chính sách thương mại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump 2.0
Từ tháng 01/2025, chính quyền Tổng thống Trump 2.0 tái định hướng chính sách thương mại theo nguyên tắc “Nước Mỹ trên hết”, trong đó thuế quan trở thành công cụ trung tâm kết hợp với các biện pháp phi thuế quan nhằm bảo vệ sản xuất trong nước, điều chỉnh quan hệ thương mại và củng cố an ninh kinh tế. Điểm đáng chú ý không chỉ là mức thuế gia tăng mà còn ở cách thức tổ chức và phạm vi sử dụng các công cụ thương mại. Theo đó, thuế quan được thiết kế theo nhiều tầng; đồng thời, các yêu cầu về xuất xứ, kiểm soát công nghệ và chuỗi cung ứng ngày càng được tích hợp vào chính sách thương mại (The White House, 2025a; USTR, 2026c).
Thứ nhất, chính quyền Tổng thống Trump 2.0 hình thành cấu trúc thuế quan nhiều tầng, trong đó mức thuế cơ sở áp dụng trên diện rộng (thuế quan phổ quát) tạo mặt bằng chung đối với hàng hóa nhập khẩu, còn thuế quan đối ứng và các mức thuế bổ sung theo đối tác, ngành hàng hoặc vấn đề thương mại tạo ra những tầng điều chỉnh cao hơn. Sắc lệnh ngày 02/4/2025 quy định mức thuế cơ sở 10% đối với hàng nhập khẩu và thiết lập cơ chế thuế quan đối ứng với mức thuế cao hơn được áp dụng với các đối tác thuộc danh mục cụ thể, dựa trên mức thuế và các rào cản mà Hoa Kỳ cho là các đối tác áp dụng đối với hàng hóa của mình (The White House, 2025b).
Thứ hai, Mục 232 và Mục 301 trong Luật Thương mại của Hoa Kỳ tiếp tục được sử dụng để mở rộng phạm vi điều chỉnh của chính sách. Mục 232 tập trung vào các ngành được xác định liên quan đến an ninh quốc gia, còn Mục 301 cho phép áp dụng các biện pháp đối với chính sách hoặc hành vi cụ thể của đối tác. Sự kết hợp này giúp Hoa Kỳ vừa điều chỉnh mặt bằng nhập khẩu, vừa phân hóa mức độ can thiệp theo đối tác, ngành hàng và mục tiêu chính sách.
Thứ ba, mở rộng chức năng của thuế quan. Thuế không chỉ nhằm giảm nhập khẩu hoặc bảo vệ sản xuất trong nước mà còn trở thành công cụ tạo sức ép trong đàm phán thương mại. Việc áp dụng các mức thuế khác nhau theo đối tác được sử dụng để thúc đẩy các nước điều chỉnh thuế quan, mở cửa thị trường, xử lý hàng rào phi thuế quan hoặc thay đổi những chính sách mà Hoa Kỳ cho là bất lợi. Các thỏa thuận và khuôn khổ thương mại được Hoa Kỳ thúc đẩy trong năm 2025 – 2026 cho thấy, thuế quan và đàm phán ngày càng gắn kết: thuế tạo sức ép, còn thỏa thuận xác lập điều kiện để duy trì, giảm hoặc điều chỉnh mức thuế (USTR, 2026d).
Thứ tư, các công cụ phi thuế quan cũng được tăng cường nhằm kiểm soát những khâu khác nhau trong chuỗi giá trị. Kiểm soát xuất khẩu đối với chất bán dẫn tiên tiến, thiết bị sản xuất bán dẫn và công nghệ lưỡng dụng tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận những năng lực công nghệ có ý nghĩa chiến lược. Trong khi đó, yêu cầu về xuất xứ và truy xuất nguồn gốc ngày càng được chú trọng nhằm xác định hàng hóa có đáp ứng điều kiện nhập khẩu hay có dấu hiệu chuyển tải, né tránh thuế quan. Do vậy, khả năng tiếp cận thị trường Hoa Kỳ không chỉ phụ thuộc vào mức thuế mà còn liên quan đến nguồn nguyên liệu, địa điểm sản xuất, công nghệ và các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng.
Thứ năm, phạm vi kiểm soát còn mở rộng tới biên giới và logistics. Việc tiếp tục đình chỉ cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa giá trị thấp (de minimis) khiến nhiều dòng hàng thương mại điện tử xuyên biên giới phải thực hiện nghĩa vụ thuế và khai báo thay vì được hưởng cơ chế miễn trừ trước đây. Sắc lệnh ngày 20/02/2026 tiếp tục duy trì việc đình chỉ này và yêu cầu tăng cường thu thuế, phí đối với hàng hóa thuộc diện điều chỉnh (The White House, 2026). Điều này cho thấy, chính sách kiểm soát thương mại không chỉ tập trung vào các lô hàng nhập khẩu quy mô lớn mà còn mở rộng tới các phương thức phân phối hàng hóa mới.
Thứ sáu, sự tích hợp các công cụ thương mại gắn với an ninh kinh tế. Tháng 3/2026, USTR khởi xướng điều tra đối với 16 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam về tình trạng dư thừa công suất và sản xuất trong các ngành công nghiệp nhằm bảo vệ cơ sở công nghiệp Hoa Kỳ và củng cố các chuỗi cung ứng quan trọng (USTR, 2026e). Đến tháng 7/2026, USTR tiếp tục hoàn tất điều tra đối với 60 nền kinh tế về việc không áp dụng và thực thi hiệu quả lệnh cấm hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức, áp mức thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% tùy trường hợp (USTR, 2026f; USTR, 2026g; USTR, 2026h). Những biện pháp này cho thấy, tiêu chí thương mại ngày càng được kết hợp với năng lực sản xuất, điều kiện lao động và độ tin cậy của chuỗi cung ứng.
Nhìn chung, chính sách thương mại Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump 2.0 vận hành theo một cấu trúc mới: thuế quan nhiều tầng tạo nền tảng → chức năng của thuế được mở rộng → công cụ phi thuế quan được tăng cường → thương mại được tích hợp với công nghệ và chuỗi cung ứng → toàn bộ cấu trúc ngày càng gắn với an ninh kinh tế. Vì vậy, thay đổi cốt lõi không đơn thuần là Hoa Kỳ “tăng thuế” mà là tái tổ chức cách sử dụng các công cụ thương mại để đồng thời tác động tới thương mại, sản xuất, công nghệ và an ninh kinh tế. Đây là đặc điểm làm chính sách thương mại Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump có phạm vi tác động rộng hơn đối với các nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có Việt Nam.
3. Kết quả thực hiện chính sách thương mại của Hoa Kỳ của chính quyền Trump 2.0
3.1. Kết quả về thương mại và quan hệ với các đối tác
Sau hơn một năm triển khai, chính sách thương mại của chính quyền Trump 2.0 bước đầu làm thay đổi cơ cấu thương mại và quan hệ với các đối tác, thể hiện rõ ở sự dịch chuyển nguồn nhập khẩu và việc sử dụng thuế quan trong đàm phán thương mại. Theo đó, năm 2025, mức thâm hụt thương mại hàng hóa của Hoa Kỳ với Trung Quốc giảm 31,6% so với năm 2024 (tương đương với 202,1 tỷ USD). Đây là lần đầu tiên Trung Quốc không còn là đối tác mà Hoa kỳ ghi nhận thâm hụt thương mại hàng hóa lớn nhất. Vị trí này chuyển sang Liên minh châu Âu (EU) với mức thâm hụt 218,8 tỷ USD. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng đa dạng hóa nguồn nhập khẩu và giảm phụ thuộc vào Trung Quốc sau khi chính quyền Trump 2.0 triển khai chương trình thuế quan từ tháng 4/2025 (USTR, 2026c).
Tình hình này cho thấy, dòng thương mại đang được tái phân bổ giữa các đối tác. Khi chi phí tiếp cận thị trường Hoa Kỳ gia tăng, doanh nghiệp có xu hướng đa dạng hóa nguồn cung, phân bổ lại đơn hàng và một phần công đoạn sản xuất sang các quốc gia khác, qua đó thúc đẩy tái cấu trúc chuỗi cung ứng (USTR, 2026c).
Bên cạnh tác động đến cơ cấu thương mại, thuế quan cũng trở thành đòn bẩy trong đàm phán thương mại. Chính quyền Trump 2.0 gắn mức thuế với yêu cầu đối tác mở cửa thị trường, giảm hàng rào thương mại, gia tăng mua hàng hóa và thúc đẩy đầu tư. Các thỏa thuận đạt được trong năm 2025 và đầu năm 2026 cho thấy, thuế quan ngày càng được sử dụng để tạo sức ép và thúc đẩy nhượng bộ chính sách (USTR, 2026c). Cách tiếp cận này cho phép Hoa Kỳ điều chỉnh chính sách theo từng đối tác nhưng cũng khiến doanh nghiệp khó dự báo mức thuế và chi phí nhập khẩu khi chính sách thay đổi theo kết quả đàm phán.
3.2. Kết quả về sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng
Một kết quả nổi bật là phạm vi tác động của chính sách thương mại đã mở rộng từ điều chỉnh dòng hàng hóa thuần túy sang kiểm soát các điều kiện liên quan đến sản xuất, công nghệ và chuỗi cung ứng. Các yêu cầu khắt khe về xuất xứ, tiêu chuẩn sản xuất và an ninh chuỗi cung ứng ngày càng chi phối trực tiếp đến quyết định đầu tư, phương thức tổ chức sản xuất và lựa chọn nhà cung cấp của doanh nghiệp (USTR, 2026).
Đặc biệt, việc tích hợp các tiêu chuẩn lao động và điều kiện sản xuất vào chính sách thương mại đã gia tăng áp lực minh bạch lên toàn bộ chuỗi cung ứng. Điển hình như: sau các cuộc điều tra tại 60 nền kinh tế từ tháng 3/2026, Hoa Kỳ đã áp mức thuế bổ sung 10% hoặc 12,5% từ tháng 7/2026 đối với các sản phẩm không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn này (USTR, 2026g, 2026h). Hệ quả là, khả năng tiếp cận thị trường ngày càng phụ thuộc chặt chẽ vào quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu và năng lực chứng minh xuất xứ. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc và kiểm soát nhà cung cấp đã làm tăng chi phí tuân thủ và lan rộng trên toàn chuỗi giá trị (USTR, 2026f).
Đối với công nghệ và các ngành sản xuất chiến lược, chính sách kiểm soát tiếp cận công nghệ kết hợp với các biện pháp thúc đẩy năng lực sản xuất tại Hoa Kỳ tiếp tục làm sâu sắc hơn mối liên hệ giữa thương mại, công nghệ và an ninh kinh tế. Điển hình như các quy định kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ đối với công nghệ bán dẫn tiên tiến và thiết bị liên quan không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động trao đổi hàng hóa mà còn tác động đến khả năng tiếp cận công nghệ và tổ chức sản xuất của các doanh nghiệp, nền kinh tế có liên quan (BIS, 2026).
4. Hàm ý chính sách cho Việt Nam
Thứ nhất, nâng cao năng lực dự báo và chủ động ứng phó với rủi ro chính sách thương mại. Việc Hoa Kỳ mở rộng điều tra theo Mục 301 cho thấy, phạm vi rủi ro thương mại đối với Việt Nam ngày càng đa dạng. Trong năm 2026, Việt Nam nằm trong danh sách 16 nền kinh tế bị USTR điều tra về tình trạng dư thừa công suất và sản xuất trong các ngành công nghiệp; đồng thời, bị đưa vào diện điều tra liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ (Office of the United States Trade Representative, 2026).Vì vậy, cần xây dựng cơ chế cảnh báo sớm liên ngành, thường xuyên cập nhật thay đổi về thuế quan, quy tắc xuất xứ, phòng vệ thương mại, kiểm soát công nghệ và tiêu chuẩn lao động tại các thị trường xuất khẩu lớn. Việc đánh giá rủi ro cần được thực hiện theo từng ngành hàng, thị trường và nhóm doanh nghiệp để xác định sớm những lĩnh vực có nguy cơ bị điều tra, từ đó chủ động xây dựng phương án ứng phó. Bộ Công Thương cần giữ vai trò đầu mối phối hợp với cơ quan hải quan, các bộ, ngành, hiệp hội và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong chia sẻ thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp.
Thứ hai, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu. Thực tiễn cho thấy, việc phụ thuộc lớn vào nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu sẽ làm gia tăng rủi ro khi hàng hóa xuất khẩu bị xem xét về xuất xứ hoặc có dấu hiệu chuyển tải bất hợp pháp. Do đó, Việt Nam cần đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ, từng bước nâng cao năng lực cung ứng nguyên liệu, linh kiện và phụ tùng trong nước; đồng thời, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa. Định hướng này cần được triển khai gắn với Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2035 theo Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026, trong đó đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa bình quân của một số ngành công nghiệp chủ lực lên 40 – 45% vào năm 2030 (Thủ tướng Chính phủ, 2026). Trọng tâm hỗ trợ nên hướng vào các doanh nghiệp có khả năng tham gia mạng lưới cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và từng bước đảm nhận những công đoạn có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao hơn. Qua đó, Việt Nam không chỉ củng cố tính xác thực của xuất xứ hàng hóa mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh thực chất của nền sản xuất.
Thứ ba, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Trước yêu cầu kiểm soát ngày càng chặt chẽ về xuất xứ và nguồn gốc nguyên liệu, Việt Nam cần coi minh bạch chuỗi cung ứng là một điều kiện quan trọng để duy trì khả năng tiếp cận thị trường. Nhà nước cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu về xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp và hoạt động xuất nhập khẩu; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan hải quan, cơ quan cấp chứng nhận xuất xứ và các cơ quan quản lý chuyên ngành. Đối với doanh nghiệp, cần thiết lập hệ thống lưu trữ hồ sơ sản xuất, định mức nguyên liệu, hóa đơn đầu vào, quy trình gia công và thông tin nhà cung cấp để có thể chứng minh quá trình tạo ra sản phẩm. Hiệp hội ngành hàng cần phối hợp xây dựng bộ tiêu chí truy xuất và hướng dẫn thực hiện phù hợp với đặc điểm từng ngành. Cách tiếp cận này vừa hỗ trợ phòng ngừa hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, vừa giúp doanh nghiệp chủ động cung cấp bằng chứng khi phát sinh điều tra thương mại.
Thứ tư, nâng cao năng lực tuân thủ các tiêu chuẩn về lao động, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm trong sản xuất. Các cuộc điều tra của Hoa Kỳ cho thấy, yêu cầu tiếp cận thị trường không chỉ liên quan đến sản phẩm mà còn mở rộng tới điều kiện sản xuất và trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng. Đối với Việt Nam, điều này đặt ra yêu cầu tăng cường thực thi pháp luật về lao động, phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong kiểm soát hoạt động của nhà cung cấp và nhà thầu phụ. Cần chú trọng kiểm tra việc thực hiện các quy định về tiền lương, thời giờ làm việc, an toàn lao động, điều kiện tuyển dụng và sử dụng lao động; tăng cường thanh tra, giám sát tại những ngành có nhiều lao động và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng xuất khẩu. Đối với sở hữu trí tuệ, cần nâng cao hiệu quả bảo hộ và thực thi quyền, xử lý vi phạm trong môi trường số và thương mại điện tử. Những yêu cầu này cần được chuyển hóa thành quy trình quản trị cụ thể trong doanh nghiệp, thay vì chỉ thực hiện khi có yêu cầu từ đối tác nhập khẩu.
Thứ năm, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nguồn cung đầu vào và đối tác đầu tư. Do đó, cần tiếp tục khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết, mở rộng thị trường tại EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN và các khu vực có tiềm năng; đồng thời, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện và thiết bị để giảm phụ thuộc vào một số thị trường cung ứng. Tuy nhiên, đa dạng hóa không nên chỉ dừng ở việc chuyển hướng xuất khẩu hoặc thay thế một nhà cung cấp bằng nhà cung cấp khác mà cần gắn với nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn và phát triển mạng lưới đối tác ổn định. Trong thu hút đầu tư nước ngoài, cần ưu tiên các dự án có công nghệ phù hợp, cam kết liên kết với doanh nghiệp trong nước, hỗ trợ phát triển nhà cung cấp nội địa và tạo giá trị gia tăng tại Việt Nam. Qua đó, tận dụng được cơ hội dịch chuyển chuỗi cung ứng và hạn chế nguy cơ trở thành địa điểm gia công hoặc trung chuyển hàng hóa đơn thuần.
Thứ sáu, tăng cường đối thoại và hợp tác thương mại với Hoa Kỳ trên cơ sở minh bạch và lợi ích song phương. Với quy mô thương mại lớn và mức độ gắn kết ngày càng sâu giữa hai nền kinh tế, Việt Nam cần duy trì đối thoại thường xuyên với các cơ quan chức năng Hoa Kỳ nhằm kịp thời trao đổi thông tin, làm rõ chính sách và xử lý những vấn đề phát sinh. Trọng tâm đối thoại cần hướng vào các vấn đề đang được phía Hoa Kỳ quan tâm, như: thâm hụt thương mại, xuất xứ hàng hóa, dư thừa công suất, sở hữu trí tuệ và điều kiện lao động. Trong quá trình này, Việt Nam cần chuẩn bị dữ liệu đầy đủ, có khả năng kiểm chứng về năng lực sản xuất, cơ cấu xuất nhập khẩu, hoạt động đầu tư, mức độ sử dụng nguyên liệu trong nước và việc thực thi các quy định liên quan. Đồng thời, cần chủ động sử dụng các cơ chế hợp tác song phương và đa phương để trao đổi, giải thích chính sách, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam. Cách tiếp cận đối thoại dựa trên bằng chứng, minh bạch và hợp tác sẽ góp phần hạn chế hiểu lầm, giảm nguy cơ phát sinh tranh chấp và duy trì môi trường thương mại ổn định. Trên thực tế, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện định hướng này khi khẳng định “sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan của Hoa Kỳ để chia sẻ thông tin và làm rõ các chính sách, quy định của Việt Nam, hướng tới xây dựng một khung khổ hợp tác kinh tế ổn định lâu dài, cùng có lợi giữa hai bên” (Hoàng Tùng, 19/3/2026).
Tài liệu tham khảo:
Bureau of Industry and Security (BIS) (2026). Guidance regarding enforcement of license requirements for advanced computing items for entities headquartered in Country Group D:5 and Macau. U.S. Department of Commerce. https://media.bis.gov/media/documents/bis-guidance-may-31-2026.pdf?utm
Hoàng Tùng (19/3/2026). Quan điểm của Việt Nam trước cuộc điều tra của Mỹ về dư thừa công suất công nghiệp. Báo Chính phủ. https://baochinhphu.vn/quan-diem-cua-viet-nam-truoc-cuoc-dieu-tra-cua-my-ve-du-thua-cong-suat-cong-nghiep-102260319171422724.htm?utm
Office of the United States Trade Representative (2026). USTR Initiates Section 301 Investigations Relating to Structural Excess Capacity and Production in Manufacturing Sectors. https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-initiates-section-301-investigations-relating-structural-excess-capacity-and-production?utm.
The White House (2025a). America First Trade Policy. The White House. https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/01/america-first-trade-policy/?utm
The White House (2025b). Regulating imports with a reciprocal tariff to rectify trade practices that contribute to large and persistent annual United States goods trade deficits. The White House.https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/04/regulating-imports-with-a-reciprocal-tariff-to-rectify-trade-practices-that-contribute-to-large-and-persistent-annual-united-states-goods-trade-deficits/?utm
The White House (2026). Continuing the suspension of duty-free de minimis treatment for all countries(Executive Order 14388). The White House. https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2026/02/continuing-the-suspension-of-duty-free-de-minimis-treatment-for-all-countries/?query-11-page=58&utm
Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 về việc phê duyệt chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 – 2035.
United States Trade Representative (USTR) (2026a). Ambassador Greer announces 2026 Trade Policy Agenda and 2025 Annual Report. United States Trade Representative.https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Releases/2026/2026%20Trade%20Policy%20Agenda.pdf
United States Trade Representative (USTR) (2026b). Vietnam. https://ustr.gov/countries-regions/southeast-asia-pacific/vietnam?utm
United States Trade Representative (USTR) (2026c). 2026 Trade Policy Agenda and 2025 Annual Report. Executive Office of the President. https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Releases/2026/2026%20Trade%20Policy%20Agenda%202025%20Annual%20Report.pdf?utm
United States Trade Representative (USTR) (2026d). 2026 National Trade Estimate Report on Foreign Trade Barriers. United States Trade Representative. https://www.ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-releases-2026-national-trade-estimate-report?utm
United States Trade Representative (USTR) (2026e). USTR initiates Section 301 investigations relating to structural excess capacity and production in manufacturing sectors. United States Trade Representative. https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-initiates-section-301-investigations-relating-structural-excess-capacity-and-production?utm
United States Trade Representative (USTR) (2026f). Fact sheet: USTR Section 301 action in response to the failure of 60 economies to ban imports produced with forced labor. Executive Office of the President. https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-initiates-60-section-301-investigations-relating-failures-take-action-forced-labor?utm/
United States Trade Representative (USTR) (2026g). USTR takes action in forced labor Section 301 investigations. Executive Office of the President. https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/july/ustr-takes-action-forced-labor-section-301-investigations?utm
United States Trade Representative (USTR) (2026h). USTR initiates 60 Section 301 investigations relating to failures to take action on forced labor. Executive Office of the President. https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-initiates-60-section-301-investigations-relating-failures-take-action-forced-labor?utm/ https://ustr.gov/about/policy-offices/press-office/press-releases/2026/march/ustr-initiates-60-section-301-investigations-relating-failures-take-action-forced-labor?utm
