Nâng cao trách nhiệm của đảng viên trong bảo vệ Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Enhancing Party members’ responsibility for safeguarding the Party and protecting its ideological foundation

TS. Đặng Mai Hương
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
Email: Dangmaihuong72@gmail.com

(Quanlynhanuoc.vn) – Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, con đường phát triển mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân Việt Nam đã lựa chọn, kiên định thực hiện. Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch gia tăng chống phá, cùng với những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, việc bảo vệ Đảng và nền tảng tư tưởng của Đảng đặt ra yêu cầu ngày càng cấp thiết. Theo đó, mỗi đảng viên cần phát huy bản lĩnh chính trị, giữ vững phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm và tính tiền phong, gương mẫu; chủ động nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên mà còn là trách nhiệm cụ thể của mỗi đảng viên, gắn với việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức cách mạng theo Quy định số 144-QĐ/TW và Chỉ thị số 42-CT/TW, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Từ khóa: Trách nhiệm của đảng viên; bảo vệ Đảng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bản lĩnh chính trị; tiền phong; gương mẫu.

Abstract: National independence in conjunction with socialism is the goal and development path chosen and steadfastly pursued by the Communist Party of Vietnam, President Ho Chi Minh, and the Vietnamese people. Against the backdrop of complex developments at home and abroad, intensified subversive activities by hostile forces, and signs of deterioration in political ideology, ethics, and lifestyle among some cadres and Party members, the task of safeguarding the Party and protecting its ideological foundation has become increasingly urgent. Accordingly, every Party member must demonstrate strong political resolve, uphold ethical standards, act responsibly, and take the lead in setting an example. Party members must also proactively identify and counter erroneous and hostile views. This ongoing political task is an individual responsibility for every Party member and is closely linked to upholding the revolutionary ethical standards set out in Regulation No. 144-QD/TW and Directive No. 42-CT/TW. Fulfilling this responsibility helps build and rectify the Party so that it remains clean and strong, and helps safeguard its ideological foundation under changing conditions.

Keywords: Party members’ responsibility; safeguarding the Party; defending the Party’s ideological foundation; political resolve; vanguard and exemplary role.

1. Đặt vấn đề

Bảo vệ Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, chuyển đổi số và truyền thông mạng phát triển mạnh mẽ, các hoạt động chống phá ngày càng đa dạng, cùng với những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chủ nghĩa cá nhân và tình trạng né tránh trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhiệm vụ này đặt ra yêu cầu cấp thiết. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Đặc biệt, Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 15/10/2026 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện của Đảng; gắn trách nhiệm với thẩm quyền và kết quả thực hiện nhiệm vụ; đề cao đạo đức cách mạng, văn hóa liêm chính và tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.

Những yêu cầu đó cho thấy, bảo vệ Đảng không chỉ dừng lại ở việc kiên định về nhận thức và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, mà còn phải được thể hiện bằng phẩm chất đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả thực thi nhiệm vụ của mỗi đảng viên. Theo đó, bài viết tập trung làm rõ trách nhiệm của đảng viên trong bảo vệ Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất giải pháp nâng cao bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nêu gương, năng lực tự tu dưỡng, tự chỉnh đốn và chủ động đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 Quy định chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới (Bộ Chính trị, 2024) và Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/01/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư (Bộ Chính trị, 2025), góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

2. Công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay

Thực tiễn cách mạng Việt Nam khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong quá trình lãnh đạo, Đảng không ngừng bổ sung, phát triển đường lối, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, tạo cơ sở chính trị, tư tưởng cho những thành tựu của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

Tuy nhiên, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đối mặt với nhiều thách thức. Các thế lực thù địch lợi dụng những hạn chế trong quản lý, điều hành và các vấn đề xã hội để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; trong khi sự phát triển của không gian mạng làm gia tăng tốc độ và phạm vi lan truyền thông tin sai lệch. Đặc biệt, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, lợi ích nhóm, thiếu trách nhiệm và mất đoàn kết trong một bộ phận cán bộ, đảng viên ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của Đảng và niềm tin của Nhân dân. Vì vậy, bảo vệ Đảng không chỉ là đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch mà còn phải gắn chặt với nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn, khắc phục những hạn chế từ bên trong; trong đó, trách nhiệm chính trị, đạo đức và tính tiền phong, gương mẫu của mỗi đảng viên giữ vai trò trực tiếp, quan trọng.

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng (Bộ Chính trị, 2018); là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Điều này cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ riêng của một lực lượng hay một cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm thường xuyên của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội, trong đó từng cán bộ, đảng viên phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu thực hiện trách nhiệm bảo vệ Đảng trong tình hình mới.

Khi nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cho thấy, quan điểm: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr. 403) ngày càng được khẳng định. Quan điểm của Người không chỉ là sự khái quát về bản chất và lý tưởng cách mạng của Đảng mà còn là yêu cầu có tính nguyên tắc đối với quá trình xây dựng, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên. Do đó, Đảng là đạo đức, là văn minh không chỉ mang ý nghĩa biểu đạt niềm tự hào và niềm tin chính trị mà còn đặt ra yêu cầu thực tiễn đối với mỗi tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên trong công cuộc bảo vệ đất nước, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng tổ chức và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân.

3. Vai trò, trách nhiệm của từng đảng viên trong bảo vệ Đảng và nền tảng tư tương của Đảng

Bảo vệ Đảng trước hết là trách nhiệm chính trị và ý thức tự giác của mỗi đảng viên, được thể hiện thường xuyên trong nhận thức, công tác, sinh hoạt và tu dưỡng. Đây không chỉ là nghĩa vụ chính trị mà còn là biểu hiện của đạo đức cách mạng, bản lĩnh và lòng trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân.

3.1. Vai trò của mỗi cán bộ, đảng viên trong tình hình mới

Trước hết, mỗi đảng viên phải kiên định lập trường tư tưởng chính trị, nghiêm túc chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ, nghị quyết và các quy định của Đảng; chủ động học tập lý luận, nâng cao nhận thức và năng lực vận dụng vào thực tiễn.

Thứ hai, phát huy tính tiền phong, gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; đề cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, lấy hiệu quả công tác và chất lượng phục vụ Nhân dân làm thước đo phẩm chất, năng lực của người đảng viên.

Thứ ba, thường xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, thực hành cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; kiên quyết đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện suy thoái; thực hiện nghiêm tự phê bình và phê bình, tự soi, tự sửa.

Thứ tư, giữ mối liên hệ mật thiết với Nhân dân, tôn trọng, lắng nghe và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; đồng thời, nâng cao trách nhiệm trong tiếp nhận, kiểm chứng và chia sẻ thông tin trên không gian mạng, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái bằng lập luận khoa học, thông tin xác thực. Như vậy, bảo vệ Đảng trước hết phải bắt đầu từ sự tự giác tu dưỡng, rèn luyện và hành động gương mẫu của mỗi đảng viên. Đây vừa là biểu hiện cụ thể của trách nhiệm chính trị, vừa là cơ sở củng cố uy tín của Đảng, nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng và củng cố niềm tin của Nhân dân.

3.2. Tăng cường đối thoại và xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với Nhân dân

Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu và động lực của sự nghiệp cách mạng. Do đó, bảo vệ Đảng phải gắn liền với việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân. Các cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu cần duy trì cơ chế tiếp xúc, đối thoại, lắng nghe ý kiến và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của người dân. Đối với những vấn đề phức tạp, nhạy cảm, cần tăng cường công khai thông tin, giải thích chính sách và làm rõ trách nhiệm của các cơ quan có liên quan. Đồng thời, cán bộ, đảng viên cần tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đối tượng chính sách, người có công, người có hoàn cảnh khó khăn và các hoạt động cộng đồng. Những việc làm này không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội mà còn góp phần củng cố mối liên hệ thực chất giữa tổ chức đảng với Nhân dân.

Cần phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội; tạo điều kiện để Nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Những phản ánh, kiến nghị của Nhân dân cần được tiếp nhận, xem xét và xử lý nghiêm túc, tránh tình trạng hình thức hoặc né tránh trách nhiệm.

Từ góc độ bảo vệ nền tảng tư tưởng, sự đồng thuận xã hội và niềm tin của Nhân dân chính là nguồn sức mạnh quan trọng. Khi những chủ trương, chính sách được thực hiện hiệu quả, quyền lợi chính đáng của Nhân dân được bảo đảm và cán bộ thực sự gần dân, trọng dân, vì dân, nền tảng chính trị – xã hội của Đảng sẽ được củng cố vững chắc.

4. Một số yêu cầu trách nhiệm của đảng viên trong kỷ nguyên phát triển

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, yêu cầu đặt ra đối với mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ là kiên định về tư tưởng chính trị mà còn phải không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao năng lực chuyên môn và chủ động đổi mới phương thức hành động. Bảo vệ Đảng phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể, bằng chất lượng công việc, tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy phục vụ Nhân dân và khả năng đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực ngay trong chính bản thân mỗi người.

Bảo vệ Đảng bằng chính sự trong sạch, vững mạnh của tổ chức đảng; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng chất lượng lý luận và hiệu quả thực tiễn; củng cố niềm tin của Nhân dân bằng hành động gương mẫu, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên chính là phương thức bền vững để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam phát triển phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, công bằng, văn minh. Quan điểm này được thể hiện xuyên suốt trong các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị, kết luận và quy định của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 của Đảng khóa XIV, như: Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, trong đó nêu cao trách nhiệm của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên; nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống và củng cố niềm tin của Nhân dân (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026), Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới (Bộ Chính trị, 2026). Các văn bản này đặt ra yêu cầu phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trình độ lý luận và năng lực thực tiễn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Đồng thời, phải gắn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với nghiên cứu, phát triển lý luận, tổng kết thực tiễn và giải quyết có hiệu quả những vấn đề đặt ra trong đời sống xã hội. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự tiên phong, gương mẫu, nói đi đôi với làm, tận tụy phục vụ Nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, kiên quyết đấu tranh với tham nhũng, tiêu cực và những biểu hiện suy thoái.

Đó chính là sự kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và bảo vệ Đảng, giữa lý luận và thực tiễn, giữa trách nhiệm của tổ chức đảng với trách nhiệm nêu gương của từng cán bộ, đảng viên: (1) Chủ động học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nghiên cứu nghị quyết, chỉ thị của Đảng; (2) Kiên quyết đấu tranh với biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; (3) Không lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tham nhũng, trục lợi cá nhân; (4) Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, công khai, minh bạch trong công việc. Từ những trách nhiệm này thể hiện rõ việc bảo vệ Đảng trước hết phải bắt đầu từ việc mỗi đảng viên tự bảo vệ danh dự, uy tín và sự trong sạch của tổ chức Đảng bằng chính hành động của mình. Điều này góp phần củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, tạo nền tảng chính trị, tư tưởng và xã hội vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam phát triển phồn vinh, hạnh phúc, dân chủ, công bằng, văn minh.

Trong sinh hoạt chi bộ, đảng viên thẳng thắn góp ý với đồng chí khi phát hiện những hạn chế, thiếu sót. Khi phát hiện một đảng viên có biểu hiện thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, các đảng viên khác cần góp ý trên tinh thần xây dựng, cùng giúp đỡ để người đảng viên đó sửa chữa, tiến bộ; nếu có dấu hiệu vi phạm thì báo cáo tổ chức Đảng có thẩm quyền xem xét. Do đó, bảo vệ Đảng là mỗi đảng viên cần phải dũng cảm nhìn nhận, sửa chữa khuyết điểm để Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “không che giấu những khuyết điểm của mình, không sợ phê bình. Đảng phải nhận khuyết điểm của mình mà tự sửa chữa, để tiến bộ, và để dạy bảo cán bộ và đảng viên” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr. 290). Trong đó, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng; chủ động tìm hiểu, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ trên mạng xã hội; đặc biệt, không đăng tải, bình luận hoặc phát tán thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng; kiến quyết đấu tranh các biểu hiện tiêu cực, những thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng. Đồng thời, tích cực tuyên truyền những thành tựu phát triển của đất nước; tham gia viết bài, trao đổi, giải thích những vấn đề lý luận và thực tiễn trên tinh thần khoa học, tôn trọng sự thật.

5. Kết luận

Bảo vệ Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước hết bắt nguồn từ bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và trách nhiệm thực tiễn của mỗi đảng viên. Vì vậy, xây dựng đội ngũ đảng viên kiên định về tư tưởng, trong sáng về đạo đức, gương mẫu trong hành động và có trách nhiệm với Nhân dân chính là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026). Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng.
Bộ Chính trị (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
Bộ Chính trị (2024). Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 quy định chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên giai đoạn mới.
Bộ Chính trị (2025). Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 16/01/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Bộ Chính trị (2026). Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới.
Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 12). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.