ThS. Lê Thị Ngọc Lệ
Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng
(Quanlynhanuoc.vn) – Tại thành phố Đà Nẵng, “Quản trị cao” được hiện thực hóa qua các mô hình tiên phong, từng bước thiết lập “hệ miễn dịch tự thân” ngăn ngừa tham nhũng. Sự minh bạch và hiệu quả công vụ từ nền quản trị này chính là lời khẳng định đanh thép nhất, trở thành nền tảng thực tiễn sắc bén để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.
Từ khóa: Hiện thực hóa, quản trị cao, ngăn ngừa tham nhũng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thành phố Đà Nẵng.
1. Kiến tạo nền hành chính chủ động, phân cấp có kiểm soát trên nền tảng dữ liệu số: hướng đến minh bạch, trách nhiệm giải trình
Trong tiến trình xây dựng chính quyền số và đô thị thông minh, thành phố Đà Nẵng là một trong những địa phương tiên phong trong xây dựng Trung tâm Giám sát và Điều hành đô thị thông minh (IOC) với quy mô lớn và mức độ tích hợp cao, kết nối dữ liệu đa lĩnh vực, như: giao thông, môi trường, du lịch, phản ánh hiện trường và quản lý hành chính.
Hiện nay, IOC Đà Nẵng thuộc nhóm trung tâm có nhiều phân hệ và chức năng hoàn chỉnh nhất cả nước, có hạ tầng công nghệ và dữ liệu tương đối đồng bộ, tạo nền tảng để ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực, qua đó, nâng cao tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong quản trị đô thị và điều hành chính quyền1.
Thành phố Đà Nẵng là một trong những địa phương sớm triển khai thí điểm “Bản sao số (Digital Twin)” nhằm tăng cường năng lực mô phỏng hiện trạng đô thị trên nền tảng 3D/GIS, hỗ trợ phân tích, dự báo và thử nghiệm các kịch bản quản lý trong các lĩnh vực giao thông, hạ tầng, logistics và ứng phó thiên tai, qua đó tăng cường tính chủ động và hiệu quả trong quản trị đô thị thông minh2.
Trên nền tảng kỹ thuật vững chắc đó, việc hiện thực hóa tầm nhìn về một nền hành chính phục vụ đã được thành phố Đà Nẵng nâng tầm thành chiến lược cốt lõi. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Đà Nẵng lần thứ I đã xác định rõ yêu cầu xây dựng “Chính quyền số – Đô thị thông minh – Nền hành chính hiện đại” như một định hướng xuyên suốt trong đổi mới phương thức quản lý nhà nước và tổ chức cung ứng dịch vụ công. Trong định hướng đó, “Hành chính công chủ động” – mô hình được thành phố Đà Nẵng tiên phong triển khai3 là biểu hiện rõ nét của sự đổi mới tư duy quản trị nhà nước, chuyển từ hành chính thụ động sang hành chính phục vụ, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.
Trên cơ sở hệ thống dữ liệu được liên thông và tích hợp, chính quyền có thể chủ động thông báo, nhắc hẹn và hỗ trợ người dân hoàn tất thủ tục hành chính trong nhiều lĩnh vực thiết yếu, như đăng ký khai sinh chủ động; gia hạn hoặc đổi phù hiệu kinh doanh vận tải; hỗ trợ đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo… qua đó, hạn chế tối đa việc người dân phải nộp hồ sơ nhiều lần hoặc đi lại không cần thiết. Thực tiễn triển khai cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thời gian, chi phí xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Thành công của Đà Nẵng xuất phát từ việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông, đồng bộ và sẵn sàng số hóa toàn bộ quy trình hành chính, khẳng định rằng chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là sự thay đổi căn bản cách thức vận hành của bộ máy chính quyền, từ “giải quyết” sang “phục vụ chủ động”. Đây là một bước đi đột phá vì chính quyền dựa trên dữ liệu sẵn có để tự động thực hiện và trả kết quả cho người dân mà không cần đợi yêu cầu. Cách làm này mang ý nghĩa quản trị sâu sắc: phi cá nhân hóa quy trình công vụ, giảm tiếp xúc trực tiếp, đồng thời buộc trách nhiệm giải trình phải được thực hiện thông qua hệ thống số hóa minh bạch. Cùng với đó, 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của các sở, ban, ngành và địa phương trên địa bàn thành phố đã được công khai trên cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin điện tử thành phố, trang thông tin điện tử của xã, phường và tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công4.
Trên cơ sở số hóa và chuẩn hóa quy trình, thành phố Đà Nẵng tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền gắn với xác lập trách nhiệm rõ ràng trong thực thi công vụ. Việc Đà Nẵng là địa phương đầu tiên cho phép Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ủy quyền cho công chức cấp dưới thực hiện chứng thực là một minh chứng tiêu biểu. Cách làm này vừa rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm sự phụ thuộc vào lãnh đạo, vừa nâng cao trách nhiệm cá nhân của công chức được giao quyền5.
2. Quản trị mở và sức mạnh giám sát xã hội: khi người dân là trung tâm hệ sinh thái liêm chính và thành trì bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong cấu trúc của “Quản trị cao”, người dân không còn là đối tượng thụ động mà đã thực sự trở thành trung tâm của một hệ sinh thái liêm chính bền vững. Người dân, doanh nghiệp được tương tác, góp ý, giám sát chính quyền thông qua một mạng lưới số hóa, từ ứng dụng “Góp ý, phản ánh”, ứng dụng “Di động đa dịch vụ”, nền tảng hành chính số, nền tảng công dân số My Portal, đến tiện ích “Danang Smart City”…
Đà Nẵng cũng là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành khung năng lực công dân số6, qua đó tạo nền tảng để người dân tham gia, giám sát và đồng hành cùng chính quyền trên môi trường số một cách thực chất. Cùng với đó, thành phố chủ động công khai hệ thống dữ liệu không gian địa lý (GIS) dùng chung về quy hoạch, đất đai và đầu tư7 – những lĩnh vực vốn dễ nảy sinh tiêu cực nhất. Ở góc độ quản trị, đây chính là cách chuyển hóa giám sát xã hội từ hình thức sang thực chất, biến sự tham gia của cộng đồng thành một “lớp bảo vệ tự nhiên” đối với sự liêm chính của bộ máy. Khi mọi quyết định hành chính đều chịu áp lực giải trình thường xuyên trước “ngọn đèn pha” của dư luận trên môi trường số, quyền lực không còn điều kiện vận hành trong những không gian khép kín; những luận điệu xuyên tạc, bóp méo sự thật nhằm bôi nhọ uy tín của Đảng và Nhà nước sẽ bị vô hiệu hóa trước sức mạnh của dữ liệu thực chứng.
Trong nền quản trị đó, sự hài lòng của người dân trở thành thước đo chất lượng quản lý, chứ không chỉ là chỉ tiêu hành chính. Thực tiễn này được phản ánh qua việc Đà Nẵng 4 năm liên tiếp xếp hạng thứ nhất cả nước về Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI), 14 năm liên tục dẫn đầu Chỉ số sẵn sàng ứng dụng công nghệ thông tin (ICT Index), đồng thời được ghi nhận trong Top 1.000 thành phố tiêu biểu toàn cầu về hệ sinh thái khởi nghiệp8.
Năm 2025, Đà Nẵng lần thứ 6 liên tiếp nhận được Giải thưởng Thành phố Thông minh và Đô thị đáng sống, đồng thời vinh dự được người dân bình chọn là Đô thị đáng sống, với 7 tiêu chí bình chọn gồm: quản trị, giao thông, môi trường, hạ tầng, khởi nghiệp, an ninh, kinh tế số. Niềm tin xã hội không chỉ được bồi đắp từ sự minh bạch, mà còn từ những chuẩn mực phục vụ mà Đà Nẵng đã bền bỉ xác lập.
Đà Nẵng tiên phong định hình những chiến lược phát triển kinh tế mang tầm vóc tương lai, ví dụ trong lĩnh vực du lịch – ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố, thể hiện qua việc ban hành Bộ tiêu chí “Đà Nẵng SMILE”, “Thành phố vì môi trường” đến việc thiết lập các thương hiệu nhận diện như “Danang Fantasticity!”, sự tiên phong trong việc thành lập Quỹ Xúc tiến phát triển du lịch, tiên phong lập Trung tâm Hỗ trợ khách du lịch và Quầy Thông tin tại sân bay quốc tế Đà Nẵng – mô hình hỗ trợ khách du lịch đầu tiên tại Việt Nam9, tiên phong cho ra đời bộ tiêu chí du lịch xanh – trở thành mô hình điểm được một số tỉnh, thành phố có ngành du lịch phát triển mạnh trên toàn quốc đến tham khảo, tìm hiểu áp dụng10, cho thấy một tư duy quản trị chủ động, hướng tới không gian phát triển bền vững. Thành phố định vị phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, điển hình là ngành vi mạch bán dẫn, đồng thời tiên phong xác lập ngày 30/8 hằng năm là “Ngày vi mạch bán dẫn”11.
Việc xác lập một “ngày định danh” cho ngành công nghệ mũi nhọn này không chỉ là một quyết định kinh tế, mà là lời cam kết của một nền quản trị chuẩn mực, minh bạch tuyệt đối để sẵn sàng đón nhận những dòng vốn đầu tư toàn cầu. Thành phố cũng đặc biệt chú trọng đầu tư phát triển khu vực miền núi, qua đó xác lập rõ định hướng “quản trị địa phương bao trùm”, bảo đảm phát triển hài hòa giữa các địa bàn, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Tư duy quản trị mới không chỉ định hình cách thức phát triển kinh tế – xã hội, mà còn góp phần hình thành cơ chế phòng ngừa tham nhũng thông qua tăng cường minh bạch và củng cố niềm tin xã hội. Đây cũng chính là giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng những kết quả “nói có sách, mách có chứng”, biến mỗi kết quả phát triển kinh tế – xã hội thành một đòn phản công sắc bén trước các âm mưu công kích chính trị.
Qua đó, thành phố Đà Nẵng khẳng định mô hình bộ máy hành chính phụng sự, lấy “Dân là gốc” làm nền tảng, cùng cộng đồng từng bước kiến tạo một đô thị đáng sống, minh bạch và liêm chính.
3. Phòng, chống tham nhũng – một cấu phần của “Quản trị cao” tại thành phố Đà Nẵng – lá chắn bảo vệ uy tín của Đảng
Trong hệ sinh thái “Quản trị cao”, Đà Nẵng cũng chủ động, thiết lập nhiều định chế tiên phong phòng, chống tham nhũng trên cả nước: tiên phong xuất bản bộ tài liệu chuyên sâu hướng dẫn về phòng, chống tham nhũng; bồi dưỡng, đào tạo văn hóa liêm chính cho hơn 4.000 cán bộ chủ chốt; nằm trong nhóm các đơn vị đầu tiên ban hành kế hoạch tự đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng hằng năm tại tất cả các sở, ngành; tiên phong xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu theo dõi việc thực hiện kết luận thanh tra, kiến nghị Kiểm toán nhà nước và các bản án; lần đầu tiên, Giải Báo chí về phòng, chống tham nhũng được tổ chức tại thành phố Đà Nẵng, đồng thời đưa phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí vào phong trào thi đua12. Những bước đi này không chỉ đơn thuần là nghiệp vụ hành chính mà là nỗ lực tự làm sạch đội ngũ, bảo vệ uy tín và sự trong sáng của nền tảng tư tưởng Đảng từ bên trong.
Tính hiệu quả của hệ thống quản trị này không chỉ nằm ở các định chế mà được chứng minh bằng những kết quả thực chứng quyết liệt. Chỉ riêng năm 2025, các đơn vị đã ban hành mới 598 văn bản, đồng thời sửa đổi, bãi bỏ 32 văn bản về định mức, tiêu chuẩn, chế độ để triệt tiêu kẽ hở trục lợi. Qua 7 cuộc kiểm tra chuyên đề, thành phố đã phát hiện 4 đơn vị vi phạm, xử lý hành chính 4 cá nhân. Đặc biệt, công tác hậu kiểm đã giúp thu hồi số tiền sai phạm từ các năm trước lên đến hơn 4.311,2 tỷ đồng; xử lý kỷ luật khiển trách một trường hợp liên quan đến tham nhũng và khai trừ Đảng một trường hợp sai phạm nghiêm trọng13. Việc xử lý kỷ luật nghiêm minh đã khẳng định tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Đây chính là lời giải thực tế đanh thép nhất để phản bác các luận điệu xuyên tạc về công tác cán bộ, đồng thời củng cố niềm tin tuyệt đối của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Từ những mô hình tiên phong của thành phố Đà Nẵng có thể khẳng định: “Quản trị cao” không phải là khẩu hiệu, mà là một hệ thống hành động nhất quán, nơi công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trở thành nguyên tắc vận hành thường nhật của bộ máy. Chính hệ miễn dịch tự thân đó đã và đang giúp thành phố từng bước thu hẹp không gian của tham nhũng, lãng phí, trở thành “bức tường lửa” ngăn chặn các âm mưu lợi dụng tiêu cực để công kích nền tảng tư tưởng. Thành phố Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa giá trị “Quản trị cao” bằng những bước đi tiên phong, bền bỉ và có chiều sâu, đúng với tinh thần “làm dần dần nhưng ngay từ đầu phải theo đúng phương châm” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn.
Chú thích:
1. Trung tâm điều hành thông minh – “bộ não số” của đô thị hiện đại. https://vietnamnet.vn/trung-tam-dieu-hanh-thong-minh-bo-nao-so-cua-do-thi-hien-dai-2479329.html?utm_source=chatgpt.com.
2. Đà Nẵng thí điểm bản sao số để xây dựng đô thị thông minh.https://tienphong.vn/da-nang-thi-diem-ban-sao-so-de-xay-dung-do-thi-thong-minh-post1767307.tpo.
3. Bất ngờ lớn về chuyển đổi số khi chuyển sang chính quyền hai cấp. https://tienphong.vn/bat-ngo-lon-ve-chuyen-doi-so-khi-chuyen-sang-chinh-quyen-2-cap-post1803012.tpo.
4, 7. Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng (2025). Báo cáo số 379/BC-UBND ngày 10/12/2025 về kết quả công tác cải cải cách hành chính năm 2025.
5. Kinh nghiệm tổ chức chính quyền địa phương hai cấp tại một số quốc gia trên thế giới và gợi mở cho chính quyền địa phương Việt Nam. https://www.quanlynhanuoc.vn/2025/10/23/kinh-nghiem-to-chuc-chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap-tai-mot-so-quoc-gia-tren-the-gioi-va-goi-mo-cho-chinh-quyen-dia-phuong-viet-nam/.
6. Đà Nẵng: Năng lực công dân số – Chìa khóa để phát triển thành phố thông minh. https://mst.gov.vn/da-nang-nang-luc-cong-dan-so-chia-khoa-de-phat-trien-thanh-pho-thong-minh-197241230223917452.htm.
8. Đà Nẵng tiên phong xây dựng chính quyền số hiện đại, hướng tới đô thị thông minh và phục vụ. https://baovanhoa.vn/nhip-song-so/da-nang-tien-phong-xay-dung-chinh-quyen-so-hien-dai-huong-toi-do-thi-thong-minh-va-phuc-vu-151337.html.
9. Lê Thị Mỹ Hạnh, Lê Thị Ngọc Lệ (2025). Hành trình chuyển mình của du lịch Đà Nẵng: Khẳng định thương hiệu trong xu thế cạnh tranh. Tạp chí Giáo dục và Xã hội, tháng 9/2025, tr. 364 – 365.
10. Du lịch xanh Đà Nẵng, từ nền tảng đến tương lai: Dấu ấn chặng đường thiết lập. https://baodanang.vn/du-lich-xanh-da-nang-tu-nen-tang-den-tuong-lai-dau-an-chang-duong-thiet-lap-3316955.html.
11. Ngày vi mạch bán dẫn Đà Nẵng 2025: Hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghệ lõi tại Việt Nam và khu vực. https://vneconomy.vn/ngay-vi-mach-ban-dan-da-nang-2025-hien-thuc-hoa-muc-tieu-phat-trien-cong-nghe-loi-tai-viet-nam-va-khu-vuc.htm.
12. Võ Công Chánh (2025). Nhiệm vụ, giải pháp đấu tranh, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên địa bàn thành phố. Tham luận tại Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng nhiệm kỳ 2025-2030.
13. Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng (2025). Báo cáo số 330/BC-UBND ngày 26/11/2025 về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực năm 2025.
