Strengthening the leadership of commune and ward Party committees in implementing grassroots democracy in the current period
ThS. Lê Thanh Liêm
Trường Chính trị thành phố Cần Thơ
Email: liemstrang@gmailcom
(Quanlynhanuoc.vn) – Trong giai đoạn hiện nay, thực hiện dân chủ ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh. Đảng ủy cấp xã giữ vai trò lãnh đạo trực tiếp, quyết định chất lượng và hiệu quả thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở. Bài viết làm rõ thực trạng và đề xuất một số giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay.
Từ khóa: Tăng cường; lãnh đạo; đảng ủy cấp xã; dân chủ ở cơ sở.
Abstract: In the current period, implementing grassroots democracy plays a crucial role in promoting the people’s right to self-governance, consolidating national unity, and building a strong political system. The Party Committees at the commune and ward levels play a direct leadership role, determining the quality and effectiveness of implementing grassroots democracy regulations. Practical experience shows that, alongside achievements, some limitations still exist in the leadership, guidance, and organization of grassroots democracy implementation. This article clarifies the current situation and proposes several solutions to strengthen the leadership of commune and ward Party Committees in implementing grassroots democracy in the current period.
Keywords: Strengthening; leadership; commune-level Party committees; grassroots democracy.
1. Đặt vấn đề
Trong giai đoạn hiện nay, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương. Cấp xã là cấp trực tiếp tiếp xúc, giải quyết những vấn đề thiết thực liên quan đến đời sống nhân dân, vì vậy, chất lượng thực hiện dân chủ ở cơ sở phụ thuộc rất lớn vào vai trò lãnh đạo của cấp ủy đảng. Thực tiễn cho thấy, ở đâu Đảng ủy cấp xã quan tâm lãnh đạo sâu sát, phát huy trách nhiệm của hệ thống chính trị và vai trò giám sát của Nhân dân thì ở đó tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chính quyền được nâng cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi việc thực chế dân chủ còn hình thức, thiếu đồng bộ. Vì vậy, tăng cường sự lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay là yêu cầu cấp thiết.
2. Vai trò của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay
Tại Điều 2 Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022: Thực hiện dân chủ ở cơ sở là phương thức phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, để công dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được thông tin, thể hiện ý chí, nguyện vọng, chính kiến của mình thông qua việc thảo luận, tham gia ý kiến, quyết định và kiểm tra, giám sát các vấn đề ở cơ sở theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Thực hiện dân chủ ở cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố niềm tin của quần chúng đối với Đảng và Nhà nước, góp phần xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở. Trong quá trình đó, đảng ủy cấp xã giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo, định hướng và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách về dân chủ ở cơ sở.
Thứ nhất, đảng ủy cấp xã có vai trò lãnh đạo, quán triệt và cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Thông qua việc ban hành nghị quyết, chương trình hành động và kế hoạch thực hiện phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, đảng ủy định hướng cho chính quyền, Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức chính trị – xã hội triển khai đồng bộ các nội dung dân chủ. Đồng thời, đảng ủy thường xuyên tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân về quyền và nghĩa vụ công dân, từ đó, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động đối với việc phát huy dân chủ ở cơ sở.
Thứ hai, đảng ủy cấp xã giữ vai trò tổ chức và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Thực hiện tốt phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, đảng ủy lãnh đạo chính quyền công khai, minh bạch các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, các khoản thu chi ngân sách, công tác quy hoạch, đền bù giải phóng mặt bằng và các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân. Qua đó, Nhân dân có điều kiện tham gia đóng góp ý kiến, phản biện xã hội và giám sát hoạt động của bộ máy chính quyền, góp phần hạn chế quan liêu, tham nhũng và các biểu hiện tiêu cực ở cơ sở.
Thứ ba, đảng ủy cấp xã có vai trò quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân và giữ vững ổn định chính trị ở địa phương. Khi dân chủ được thực hiện đầy đủ, quyền lợi chính đáng của Nhân dân được bảo đảm thì mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân ngày càng gắn bó mật thiết. Đảng ủy kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của quần chúng, giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở, hạn chế đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài, không để hình thành “điểm nóng” về an ninh trật tự. Điều này góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Thứ tư, đảng ủy cấp xã giữ vai trò kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Thông qua công tác kiểm tra, giám sát, đảng ủy kịp thời phát hiện những hạn chế, thiếu sót trong quá trình tổ chức thực hiện để có biện pháp chấn chỉnh phù hợp. Đồng thời, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng dân chủ để gây mất đoàn kết nội bộ hoặc vi phạm quyền làm chủ của Nhân dân, bảo đảm dân chủ được thực hiện đúng định hướng, đúng pháp luật và đạt hiệu quả thiết thực.
3. Thực trạng vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở
Những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của đảng ủy cấp xã, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, chính quyền và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Một là, nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên về thực hiện dân chủ ở cơ sở ngày càng được nâng cao. Đảng ủy cấp xã đã quan tâm quán triệt, triển khai nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục và sinh hoạt chính trị ở cơ sở, cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình trong tham gia quản lý xã hội, giám sát hoạt động của chính quyền địa phương. Từ đó, ý thức thực hành dân chủ, tinh thần trách nhiệm và sự đồng thuận xã hội được nâng lên rõ rệt.
Hai là, đảng ủy cấp xã đã lãnh đạo thực hiện ngày càng hiệu quả các nội dung dân chủ ở cơ sở, bảo đảm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trên nhiều lĩnh vực. Các chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng cơ sở hạ tầng, quản lý đất đai, thực hiện chính sách an sinh xã hội… cơ bản được công khai để Nhân dân tham gia ý kiến, giám sát và phản biện. Nhiều địa phương đã duy trì tốt các hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân; phát huy vai trò của Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức chính trị – xã hội trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của quần chúng. Qua đó, nhiều vấn đề phát sinh ở cơ sở được giải quyết kịp thời, hạn chế tình trạng khiếu kiện kéo dài, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Ba là, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở từng bước được nâng lên thông qua quá trình thực hiện dân chủ. Đảng ủy cấp xã đã chú trọng đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng gần dân, sát dân, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của Nhân dân. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế dân chủ được tăng cường; tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức có nhiều chuyển biến tích cực. Những kết quả trên đã góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở trong sạch, vững mạnh, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội ở địa phương.
Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế cho thấy, vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở vẫn còn có những tồn tại, hạn chế. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả phát huy quyền làm chủ của nhân dân cũng như chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Thứ nhất, ở một số địa phương, nhận thức của cấp ủy, cán bộ, đảng viên về thực hiện dân chủ ở cơ sở chưa thật sự đầy đủ và sâu sắc. Việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ có lúc còn mang tính hình thức, thiếu quyết liệt, chưa gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của địa phương. Một bộ phận cán bộ còn biểu hiện hành chính hóa, chưa thực sự tôn trọng và lắng nghe ý kiến của Nhân dân, dẫn đến việc phát huy quyền làm chủ của người dân ở một số nơi còn hạn chế.
Thứ hai, một số cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu chưa quan tâm đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát; việc tự kiểm tra, giám sát, tự phê bình và phê bình còn chưa được thực hiện tốt; công tác kiểm tra ở một số nơi thiếu quyết liệt, thiếu trọng tâm, trọng điểm, chất lượng, hiệu quả ở các cấp không đồng đều,chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, nhất là cấp xã. Bên cạnh đó, thi hành kỷ luật đảng có nơi chưa nghiêm, còn hiện tượng nể nang, ngại va chạm; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận kiểm tra, giám sát một số nơi còn thiếu quyết liệt, nhiều vi phạm chậm được khắc phục (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).
Thứ ba, tình trạng quan liêu, thiếu gương mẫu, vi phạm kỷ luật của Đảng vẫn còn xảy ra ở một số nơi, làm ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân đối với tổ chức đảng và chính quyền cơ sở. Thực tế cho thấy, những năm qua, một số đảng ủy cấp xã bị xử lý kỷ luật do buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, thiếu trách nhiệm trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ và vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, làm giảm hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo ở cơ sở. Cụ thể, ngày 26/5/2026, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Tuyên Quang đã ban hành Thông cáo số 05 về việc xem xét, thi hành kỷ luật đối với tổ chức đảng, đảng viên vi phạm. Thông cáo nêu rõ, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Giáp Trung nhiệm kỳ 2025 – 2030 buông lỏng, thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, vi phạm quy định về bầu cử, công tác cán bộ, công tác kiểm tra; một số đồng chí thiếu trách nhiệm trong chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc, vi phạm quy định về bầu cử, công tác cán bộ, công tác kiểm tra, thiếu trách nhiệm, để xảy ra vi phạm trong chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ (Báo Thanh tra, 2026).
4. Một số giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của đảng ủy xã, phường trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay
4.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò của dân chủ ở cơ sở
Trước hết, cấp ủy đảng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân về bản chất, ý nghĩa và tầm quan trọng của dân chủ ở cơ sở. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở; quyền và nghĩa vụ của công dân trong tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Việc tuyên truyền phải được tiến hành bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng đối tượng, như: thông qua hội nghị, sinh hoạt chi bộ, hệ thống truyền thanh cơ sở, các tổ chức đoàn thể chính trị – xã hội và các nền tảng truyền thông số.
Cùng với đó, cần nâng cao trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự gương mẫu trong phong cách làm việc, gần dân, trọng dân, lắng nghe ý kiến Nhân dân và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Người đứng đầu cần phát huy tinh thần trách nhiệm, công tâm, khách quan trong lãnh đạo, điều hành; kiên quyết chống biểu hiện quan liêu, cửa quyền, thiếu trách nhiệm hoặc lợi dụng dân chủ để gây mất đoàn kết nội bộ.
Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức chính trị – xã hội trong vận động Nhân dân tham gia thực hiện dân chủ ở cơ sở. Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội và tuyên truyền vận động quần chúng, các tổ chức này góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của Nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và phát triển địa phương. Đồng thời, cần khuyến khích Nhân dân mạnh dạn đóng góp ý kiến, tham gia giám sát hoạt động của cán bộ, công chức ở cơ sở, từ đó, tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay.
4.2. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của đảng ủy cấp xã đối với việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở
Đảng ủy cấp xã cần tăng cường quán triệt sâu sắc các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Thông qua học tập nghị quyết, sinh hoạt chi bộ, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh và các tổ chức đoàn thể, cấp ủy cần giúp mọi lực lượng nhận thức đúng vai trò, ý nghĩa của dân chủ ở cơ sở; coi đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững ổn định chính trị và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Khi nhận thức được nâng cao, cán bộ, đảng viên sẽ phát huy tốt tinh thần trách nhiệm trong phục vụ Nhân dân; đồng thời, người dân cũng tích cực tham gia giám sát, đóng góp ý kiến xây dựng địa phương.
Bên cạnh đó, đảng ủy xã, phường cần chú trọng đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo đối với việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Việc ban hành nghị quyết, chương trình, kế hoạch cần bám sát tình hình thực tiễn của từng địa phương, xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân. Đồng thời, cấp ủy cần thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện quan liêu, thiếu trách nhiệm, vi phạm quyền làm chủ của nhân dân. Quá trình lãnh đạo phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, phát huy vai trò của Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức chính trị – xã hội trong phản biện, giám sát xã hội. Có như vậy, việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở mới đi vào chiều sâu, tạo sự đồng thuận xã hội và góp phần xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở ngày càng vững mạnh.
4.3. Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất đạo đức, năng lực và phong cách làm việc dân chủ, gần dân, trọng dân
Cần chú trọng giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn “thực hiện nghiêm chuẩn mực đạo đức cách mạng, đạo đức công vụ, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; đề cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026). Đảng ủy cấp xã cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các biểu hiện quan liêu, cửa quyền, thiếu trách nhiệm, gây phiền hà cho Nhân dân. Qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức trong sáng, tận tụy, hết lòng vì lợi ích của Nhân dân.
Cùng với đó, cần nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng công tác và phương pháp vận động quần chúng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Trong điều kiện hiện nay, yêu cầu giải quyết công việc ngày càng cao, đòi hỏi cán bộ cơ sở không chỉ có kiến thức chuyên môn mà còn phải có kỹ năng đối thoại, kỹ năng xử lý tình huống và khả năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân. Đảng ủy cấp xã cần quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển và sử dụng cán bộ phù hợp với năng lực, sở trường; đồng thời, phát huy vai trò tự học tập, tự rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên.
Ngoài ra, cần xây dựng phong cách làm việc dân chủ, khoa học, gần dân, trọng dân và có trách nhiệm với nhân dân. Cán bộ, đảng viên phải thường xuyên sâu sát cơ sở, tăng cường tiếp xúc, đối thoại với Nhân dân để lắng nghe ý kiến đóng góp, phản ánh và kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Quá trình lãnh đạo, điều hành phải bảo đảm công khai, minh bạch, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tránh áp đặt, mệnh lệnh hành chính. Khi đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự gần dân, hiểu dân và tôn trọng Nhân dân thì vai trò lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở sẽ ngày càng được củng cố và nâng cao.
4.4. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm trong thực hiện dân chủ ở cơ sở
Đảng ủy cấp xã cần xây dựng và thực hiện nghiêm kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở theo từng giai đoạn, từng lĩnh vực cụ thể. Nội dung kiểm tra phải tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của Nhân dân, như: quản lý đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản, thực hiện chính sách an sinh xã hội, thu – chi ngân sách, giải quyết thủ tục hành chính và công tác tiếp công dân. Quá trình kiểm tra, giám sát “phải được tiến hành chủ động, kịp thời, toàn diện, đồng bộ, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh theo đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền” (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).
Cùng với đó, cần phát huy vai trò của Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức chính trị – xã hội trong giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở. Việc mở rộng các hình thức giám sát của Nhân dân thông qua hội nghị tiếp xúc cử tri, đối thoại trực tiếp, hòm thư góp ý, đường dây nóng sẽ tạo điều kiện để người dân tham gia phản ánh, kiến nghị và giám sát hoạt động của cán bộ, đảng viên. Đây vừa là kênh thông tin quan trọng giúp cấp ủy nắm chắc tình hình, vừa góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong quản lý xã hội.
Bên cạnh công tác kiểm tra, giám sát, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm dân chủ ở cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những cán bộ, đảng viên có biểu hiện lợi dụng chức vụ, quyền hạn để gây phiền hà, thiếu công khai, minh bạch hoặc vi phạm quyền làm chủ của Nhân dân phải được xem xét, xử lý kịp thời, đúng quy định. Việc xử lý nghiêm minh không chỉ có tác dụng răn đe, giáo dục mà còn góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có trách nhiệm, tận tụy, gần dân, trọng dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
5. Kết luận
Tăng cường sự lãnh đạo của đảng ủy cấp xã trong thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện nay là yêu cầu cấp thiết nhằm phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở. Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy đảng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, phát huy tốt vai trò của cán bộ, đảng viên và thực hiện nghiêm quy chế dân chủ thì ở đó tình hình chính trị ổn định, Nhân dân đồng thuận, kinh tế – xã hội phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn những hạn chế cần khắc phục, như: nhận thức chưa đầy đủ, phương pháp lãnh đạo chưa linh hoạt, công tác kiểm tra, giám sát có lúc còn hình thức. Vì vậy, các đảng ủy cấp xã cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; phát huy vai trò giám sát của Nhân dân; đồng thời, xử lý nghiêm các biểu hiện vi phạm dân chủ. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng chính quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương (2026). Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng.
Báo Thanh tra (27/5/2026). Tuyên Quang: Cách chức Bí thư Đảng ủy xã Giáp Trung do nhiều vi phạm nghiêm trọng. https://thanhtra.com.vn/phap-dinh-15DAFE5ED/tuyen-quang-cach-chuc-bi-thu-dang-uy-xa-giap-trung-do-nhieu-vi-pham-nghiem-trong-f89fd60b3.html
Bộ Chính trị (2024). Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr.132
Nguyễn Thanh Sơn & Nguyễn Thị Hạnh (21/3/2025). Quan điểm của Đảng về dân chủ xã hội chủ nghĩa và việc triển khai luật thực hiện dân chủ ở cơ sở tại xã, phường, thị trấn hiện nay. Tạp chí Lý luận chính trị. https://lyluanchinhtri.vn/quan-diem-cua-dang-ve-dan-chu-xa-hoi-chu-nghia-va-viec-trien-khai-luat-thuc-hien-dan-chu-o-co-so-tai-xa-phuong-thi-tran-hien-nay-6756.html
Quốc hội (2022). Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022.
