Buddhism and social life in An Giang Province today
Trịnh Văn Lợi
NCS của Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Email: ttuetuc263@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Phật giáo là một trong những tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống văn hóa, tinh thần và xã hội ở Việt Nam. Phật giáo không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của Nhân dân mà còn có những đóng góp tích cực trong hoạt động từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội, giáo dục đạo đức, bảo tồn văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại tỉnh An Giang, những đóng góp này được thể hiện qua nhiều hoạt động gắn với đời sống cộng đồng. Bài viết phân tích vai trò của Phật giáo đối với đời sống xã hội ở tỉnh An Giang hiện nay, từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát huy những giá trị tích cực của Phật giáo, góp phần xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh và thúc đẩy phát triển bền vững địa phương.
Từ khóa: Phật giáo; đời sống xã hội; an sinh xã hội; đoàn kết toàn dân tộc; văn hóa truyền thống; An Giang.
Abstract: Buddhism is one of the religions that has exerted a profound influence on Vietnam’s cultural, spiritual, and social life. In addition to meeting the religious and spiritual needs of the people, Buddhism has made positive contributions to charitable and humanitarian activities, social welfare, moral education, cultural preservation, and the strengthening of the great national unity bloc. In An Giang Province, these contributions are reflected in various activities closely associated with community life. This article analyzes the role of Buddhism in the social life of An Giang Province today and proposes several solutions to further promote the positive values of Buddhism, thereby contributing to the development of a healthy cultural life and sustainable local development.
Keywords: Buddhism; social life; social welfare; great national unity; traditional culture; An Giang.
1. Đặt vấn đề
Trong đời sống xã hội Việt Nam, tôn giáo vừa đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của một bộ phận Nhân dân, vừa là nguồn lực văn hóa, đạo đức có những đóng góp tích cực đối với sự phát triển đất nước. Trên cơ sở vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, Đảng và Nhà nước luôn nhất quán chủ trương tôn trọng, bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời, phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thực tiễn 40 năm đổi mới cho thấy, Phật giáo đã tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội, giáo dục đạo đức, bảo vệ môi trường và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Những đóng góp đó được thể hiện rõ nét tại tỉnh An Giang, nơi Phật giáo có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng dân cư.
An Giang là tỉnh có vị trí chiến lược ở khu vực Tây Nam Bộ, có đặc điểm đa dân tộc, đa tôn giáo và đời sống tín ngưỡng phong phú. Đây là địa phương hội tụ các hệ phái Phật giáo lớn, như: Bắc tông, Nam tông Khmer, Khất sĩ, đồng thời là nơi hình thành các tôn giáo nội sinh chịu ảnh hưởng sâu sắc của tư tưởng Phật giáo. Sự đa dạng về hệ phái, cùng với quá trình hình thành và phát triển lâu đời đã tạo nên sự gắn bó mật thiết giữa Phật giáo với đời sống cộng đồng tại địa phương. Phật giáo từng bước gắn bó với đời sống văn hóa – xã hội, góp phần giáo dục đạo đức, bảo tồn văn hóa và thực hiện an sinh xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước (QLNN) về tôn giáo, việc nghiên cứu vai trò của Phật giáo đối với đời sống xã hội ở tỉnh An Giang có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn. Bài viết phân tích những đóng góp của Phật giáo đối với đời sống xã hội trên địa bàn tỉnh; đồng thời, đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát huy các giá trị tích cực của Phật giáo, góp phần xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh và phát triển bền vững địa phương.
2. Khái quát về Phật giáo ở tỉnh An Giang
2.1. Quá trình hình thành và phát triển của Phật giáo tại An Giang
Quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo tại vùng đất An Giang gắn liền với quá trình khai phá phương Nam của cư dân người Việt và sự giao thoa văn hóa giữa các cộng đồng Kinh, Khmer, Hoa và Chăm. Từ cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII, cùng với sự phát triển của Phật giáo ở Nam Bộ, các dòng thiền, trong đó có thiền phái Lâm Tế, từng bước được truyền bá, đặt nền tảng cho sự phát triển của Phật giáo tại vùng đất này (Thích Nhật Từ, 2020, tr.43). Trong quá trình thích nghi với điều kiện văn hóa – xã hội địa phương, Phật giáo từng bước hình thành các cơ sở sinh hoạt tôn giáo, gắn với đời sống tinh thần và các hoạt động hỗ trợ cộng đồng của cư dân trong vùng.
Trong quá trình phát triển, Phật giáo ở An Giang có sự giao thoa với các yếu tố văn hóa bản địa; đồng thời, xuất hiện một số hình thức tôn giáo nội sinh chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo, như: đạo Bửu Sơn Kỳ Hương ra đời năm 1849 tại vùng núi Sam (Huỳnh Thị Cam, 06/10/2025). Những dòng chảy tôn giáo này góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của cư dân Nam Bộ, đề cao các giá trị đạo đức, tinh thần hướng thiện và trách nhiệm với cộng đồng.
Trải qua các giai đoạn lịch sử, Phật giáo An Giang từng bước phát triển, gắn bó với đời sống xã hội địa phương. Các cơ sở Phật giáo không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo mà còn tham gia nhiều hoạt động xã hội, từ thiện, nhân đạo, hỗ trợ cộng đồng, góp phần phát huy các giá trị nhân văn và tinh thần đoàn kết trong Nhân dân.
Hiện nay, Phật giáo ở An Giang có hệ thống cơ sở tự viện khá đa dạng, bao gồm chùa, tịnh xá, tịnh thất, tu viện; đồng thời có sự hiện diện của nhiều hệ phái với những đặc điểm riêng về truyền thống tu học và phương thức sinh hoạt tôn giáo. Sự phát triển của hệ thống cơ sở và hoạt động Phật sự đã tạo điều kiện để các tổ chức, chức sắc, chức việc và tín đồ Phật giáo tham gia ngày càng tích cực vào các hoạt động hoằng pháp, giáo dục đạo đức, từ thiện, nhân đạo và an sinh xã hội, góp phần đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng của Nhân dân và đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
2.2. Cơ cấu các hệ phái Phật giáo tại An Giang
Hiện nay, Phật giáo ở An Giang có cơ cấu hệ phái đa dạng, gắn với đặc điểm lịch sử, văn hóa và cơ cấu dân cư của vùng Tây Nam Bộ. Các hệ phái Phật giáo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam hoạt động trên địa bàn chủ yếu, bao gồm: Phật giáo Bắc tông, Phật giáo Nam tông Khmer và Hệ phái Khất sĩ. Mỗi hệ phái có đặc điểm riêng về truyền thống tu học, phương thức sinh hoạt tôn giáo và phạm vi hoạt động, song đều thực hiện hoạt động Phật sự theo Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam và quy định của pháp luật.
Thứ nhất, Phật giáo Bắc tông. Đây là hệ phái có số lượng cơ sở tự viện lớn trên địa bàn tỉnh, với 405 cơ sở thuộc Phật giáo Bắc tông và Hệ phái Khất sĩ (Nguyện Truyền, 18/6/2026a). Phật giáo Bắc tông giữ vai trò quan trọng trong các hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn tín đồ tu học, duy trì các nghi lễ truyền thống và tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội. Thông qua hệ thống cơ sở thờ tự và hoạt động Phật sự, hệ phái này góp phần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân và tham gia xây dựng đời sống văn hóa tại địa phương.
Thứ hai, Phật giáo Nam tông Khmer. Phật giáo Nam tông Khmer có 141 cơ sở, bên cạnh 01 cơ sở thuộc Phật giáo Nam tông Kinh, phân bố chủ yếu tại các địa bàn tập trung đồng bào Khmer sinh sống, như Tri Tôn và Tịnh Biên (Nguyện Truyền, 18/6/2026b). Các chùa Nam tông Khmer không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn gắn với việc bảo tồn tiếng nói, chữ viết, phong tục, tập quán và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Các vị chức sắc, tăng sĩ Nam tông Khmer có vai trò trong giáo dục đạo đức, vận động tín đồ thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tham gia các hoạt động xã hội tại cộng đồng.
Thứ ba, Hệ phái Khất sĩ. Đây là hệ phái Phật giáo nội sinh ra đời tại Nam Bộ vào giữa thế kỷ XX và có quá trình phát triển ổn định tại An Giang. Trong tổng số 405 cơ sở thuộc Phật giáo Bắc tông và Hệ phái Khất sĩ trên địa bàn tỉnh, có khoảng 100 tịnh xá thuộc Hệ phái Khất sĩ (Nguyện Truyền, 18/6/2026c). Các tịnh xá là nơi tổ chức sinh hoạt tôn giáo, triển khai hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn tín đồ tu học; đồng thời, tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo và an sinh xã hội, góp phần lan tỏa các giá trị đạo đức, tinh thần hướng thiện và trách nhiệm cộng đồng.
Bên cạnh các hệ phái Phật giáo thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, An Giang còn là địa bàn có sự hiện diện của một số tôn giáo nội sinh chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo, tiêu biểu như Phật giáo Hòa Hảo và đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa (Nguyễn Phước Tài, 2013). Các tôn giáo này có tổ chức, giáo lý và phương thức hoạt động riêng, không thuộc hệ thống tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhưng có những đóng góp nhất định trong hoạt động đạo đức, nhân đạo, từ thiện và gắn kết cộng đồng tại địa phương.
Nhìn chung, sự đa dạng của các hệ phái Phật giáo và sự hiện diện của các tôn giáo nội sinh có ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo đã tạo nên đặc điểm phong phú của đời sống tín ngưỡng, tôn giáo ở An Giang. Đây vừa là nguồn lực xã hội quan trọng, vừa đặt ra yêu cầu đối với công tác QLNN trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, hướng dẫn hoạt động tôn giáo tuân thủ pháp luật và phát huy những giá trị tích cực của tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh trên địa bàn.
3. Vai trò của Phật giáo đối với đời sống xã hội ở An Giang
Thứ nhất, Phật giáo góp phần giáo dục đạo đức, xây dựng đời sống văn hóa và bảo tồn các giá trị truyền thống
Phật giáo với hệ thống giáo lý đề cao các giá trị từ bi, nhân ái, hướng thiện, hiếu nghĩa và trách nhiệm với cộng đồng đã góp phần hình thành, củng cố những chuẩn mực đạo đức và lối sống tích cực trong Nhân dân. Thông qua hoạt động hoằng pháp, thuyết giảng, hướng dẫn Phật tử tu học và các chương trình sinh hoạt cộng đồng, các tổ chức, chức sắc, chức việc Phật giáo góp phần tuyên truyền, giáo dục tín đồ thực hành lối sống hướng thiện, đề cao đạo lý gia đình, tinh thần tương thân, tương ái và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Cùng với các hoạt động an sinh xã hội, Phật giáo còn có những đóng góp trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Các hoạt động lễ hội, nghi lễ và sinh hoạt văn hóa gắn với Phật giáo được duy trì, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể; đồng thời, tạo không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng gắn kết cộng đồng. Đặc biệt, tại các địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống, các cơ sở Phật giáo Nam tông Khmer có vai trò quan trọng trong việc duy trì tiếng nói, chữ viết, nghi lễ, lễ hội, phong tục và tập quán truyền thống (Phương Nghi, 12/7/2023). Hoạt động của các cơ sở Phật giáo và đội ngũ chức sắc, người tu hành còn góp phần duy trì ngôn ngữ trong nghi lễ, lễ hội và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer. Đây chính là những giá trị cần tiếp tục được phát huy trong quá trình xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và phát triển bền vững tại tỉnh An Giang.
Thứ hai, Phật giáo góp phần thực hiện từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội và phát triển cộng đồng.
Phật giáo với tinh thần từ bi, cứu khổ, cứu nạn và truyền thống tương thân, tương ái đã tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo và an sinh xã hội, góp phần hỗ trợ các nhóm yếu thế và lan tỏa tinh thần trách nhiệm cộng đồng. Thông qua các tổ chức Phật giáo, chức sắc, chức việc và tín đồ, nhiều hoạt động thiết thực được triển khai, như: hỗ trợ hộ nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, trao quà và nhu yếu phẩm, xây dựng nhà tình thương, hỗ trợ khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, trao học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn và cứu trợ người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh.
Tại An Giang, hoạt động từ thiện, nhân đạo và an sinh xã hội của Phật giáo được triển khai với nhiều hình thức, thu hút sự tham gia của tăng ni, Phật tử và các nhà hảo tâm. Tại phường Châu Đốc, Ban Trị sự Phật giáo Hòa Hảo phường đã vận động chức việc, tín đồ tham gia các hoạt động an sinh xã hội như xây dựng, sửa chữa nhà ở, cầu giao thông; duy trì mô hình “Nắm gạo tình thương”, hỗ trợ 739 hộ nghèo, cận nghèo với 7.390 kg gạo. Đồng thời, hỗ trợ bệnh nhân nghèo, tổ chức “Gian hàng 0 đồng”, trao suất ăn miễn phí và tặng sách, vở cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn (Nguyễn Hoa, 12/6/2026). Những hoạt động này đã góp phần hỗ trợ người dân, lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái trong cộng đồng. Các hoạt động an sinh xã hội của Phật giáo đã huy động nguồn lực hơn 322 tỷ đồng (Công mạo, 19/6/2026). Nguồn lực này được sử dụng cho nhiều hoạt động chăm lo đời sống Nhân dân, hỗ trợ các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn và thực hiện các chương trình từ thiện, nhân đạo trên địa bàn. Kết quả trên cho thấy, sự tham gia của Phật giáo đã góp phần huy động nguồn lực xã hội, bổ sung cho công tác an sinh xã hội và hỗ trợ cộng đồng.
Đặc biệt, hoạt động từ thiện và an sinh xã hội của Phật giáo không chỉ tập trung vào hỗ trợ đời sống trước mắt mà còn từng bước hướng đến các hoạt động phục vụ phát triển cộng đồng, như: hỗ trợ giáo dục, chăm sóc sức khỏe, xây dựng nhà ở và các công trình dân sinh. Việc triển khai các hoạt động này góp phần phát huy nguồn lực xã hội hóa, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu an sinh xã hội tại địa phương. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức Phật giáo và các lực lượng xã hội, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực xã hội hóa, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và phát triển cộng đồng bền vững.
Thứ ba, Phật giáo góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn an ninh, trật tự và ổn định xã hội.
Thông qua các hoạt động tôn giáo và xã hội, các tổ chức, chức sắc, chức việc và tín đồ Phật giáo có những đóng góp tích cực trong kết nối cộng đồng, vận động Nhân dân thực hiện các phong trào tại địa phương, phát huy tinh thần tương trợ và trách nhiệm xã hội. Tại các địa bàn có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, hoạt động của Phật giáo Nam tông Khmer gắn với đời sống văn hóa, tín ngưỡng, góp phần duy trì các giá trị văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng. Qua đó, vai trò của các tổ chức và chức sắc tôn giáo trong vận động quần chúng được phát huy, góp phần xây dựng đồng thuận xã hội và tăng cường sự gắn bó giữa các dân tộc, tôn giáo trên địa bàn.
Việc phát huy những đóng góp tích cực của Phật giáo cần gắn với bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân và thực hiện đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức tôn giáo và Nhân dân trong tuyên truyền, vận động, nắm bắt tình hình và giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở. Qua đó, phát huy nguồn lực tôn giáo, củng cố đồng thuận xã hội, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển bền vững tỉnh An Giang.
4. Một số giải pháp phát huy giá trị tích cực của Phật giáo với đời sống xã hội ở tỉnh An Giang
Một là, phát huy các giá trị đạo đức, văn hóa của Phật giáo gắn với xây dựng đời sống văn hóa và phát triển cộng đồng.
Trong bối cảnh kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và sự phát triển của công nghệ số, đời sống xã hội và phương thức sinh hoạt tôn giáo có nhiều thay đổi. Một số vấn đề liên quan đến hoạt động tâm linh, thực hành nghi lễ và việc truyền tải, tiếp nhận giáo lý trên không gian mạng đặt ra yêu cầu quan tâm hướng dẫn, bảo đảm phù hợp với giáo lý và quy định của pháp luật. Qua đó, tạo điều kiện để các giá trị đạo đức, văn hóa tích cực của Phật giáo được phát huy phù hợp trong đời sống xã hội.
Trước yêu cầu đó, cần tiếp tục phát huy những giá trị tốt đẹp của Phật giáo gắn với xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Các tổ chức Phật giáo có thể tăng cường giáo dục đạo đức, hướng dẫn tín đồ thực hành nếp sống văn minh, tiết kiệm, phù hợp với truyền thống văn hóa và quy định của pháp luật. Đồng thời, khuyến khích tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, nhân đạo, khuyến học và bảo vệ môi trường, qua đó góp phần tăng cường gắn kết cộng đồng và phát huy những đóng góp tích cực của Phật giáo.
Đối với các giá trị văn hóa gắn với Phật giáo, cần quan tâm bảo tồn và phát huy những giá trị đặc trưng của từng cộng đồng dân cư, nhất là các giá trị văn hóa của đồng bào Khmer. Việc bảo tồn các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể có thể gắn với phát triển du lịch văn hóa, du lịch sinh thái theo hướng phù hợp và bền vững, góp phần bảo tồn văn hóa, cải thiện sinh kế và nâng cao đời sống của người dân địa phương.
Hai là, nâng cao hiệu quả phối hợp trong quản lý, hướng dẫn hoạt động tôn giáo và phát huy nguồn lực Phật giáo.
An Giang là địa phương có sự đa dạng về dân tộc, tôn giáo và đời sống tín ngưỡng, đồng thời có địa bàn biên giới. Vì vậy, QLNN về tín ngưỡng, tôn giáo cần chú trọng bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, đồng thời hướng dẫn các hoạt động tôn giáo thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật. Tăng cường phối hợp giữa cơ quan QLNN, chính quyền cơ sở và các tổ chức Phật giáo trong trao đổi thông tin, phổ biến pháp luật, hướng dẫn hoạt động tôn giáo và triển khai các hoạt động xã hội sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang cần tiếp tục hướng dẫn tăng ni, Phật tử thực hiện các hoạt động Phật sự đúng quy định pháp luật và tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội tại địa phương. Tại các địa bàn biên giới và nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, có thể phát huy vai trò của chức sắc, chức việc và người có uy tín trong xây dựng đời sống văn hóa, gắn kết cộng đồng và hỗ trợ các hoạt động xã hội phù hợp. Qua đó, góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng và phát huy những đóng góp tích cực của Phật giáo đối với đời sống xã hội ở địa phương.
Ba là, nâng cao hiệu quả hoạt động Phật giáo và chất lượng đội ngũ chức sắc, chức việc, tăng ni trong bối cảnh chuyển đổi số.
Sự phát triển của công nghệ số và mạng xã hội đang mở rộng phương thức truyền tải thông tin, giáo lý và kết nối cộng đồng Phật giáo. Đây là điều kiện thuận lợi để các hoạt động hoằng pháp, giáo dục Phật giáo và giao lưu Phật sự được triển khai linh hoạt hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng không gian mạng cũng đòi hỏi các tổ chức Phật giáo quan tâm đến chất lượng thông tin, cách thức truyền tải giáo lý và kỹ năng sử dụng công nghệ của đội ngũ chức sắc, chức việc, tăng ni.
Trong thời gian tới, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang có thể tăng cường ứng dụng công nghệ số trong tổ chức và quản lý hoạt động Phật sự; đồng thời, phát triển các kênh thông tin chính thống nhằm cung cấp thông tin về hoạt động Phật giáo, phổ biến giáo lý và kết nối với Phật tử. Cùng với đó, khuyến khích tăng ni, Phật tử nâng cao kỹ năng tiếp cận và sử dụng thông tin trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường thông tin Phật giáo lành mạnh, phù hợp với giáo lý và quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, cần quan tâm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ tăng ni, nhất là đội ngũ trẻ. Nội dung bồi dưỡng có thể kết hợp kiến thức Phật học với pháp luật, văn hóa, xã hội, công nghệ số và kỹ năng truyền thông. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực của đội ngũ chức sắc, chức việc, tăng ni trong tổ chức hoạt động Phật sự, hướng dẫn tín đồ và tham gia các hoạt động xã hội, góp phần phát huy những giá trị tích cực của Phật giáo trong đời sống cộng đồng.
5. Kết luận
Hoạt động Phật giáo có những đóng góp tích cực đối với đời sống tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa – xã hội ở tỉnh An Giang, thể hiện trên các phương diện giáo dục đạo đức, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội, xây dựng đời sống văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động Phật giáo cũng đứng trước một số yêu cầu mới từ tác động của kinh tế thị trường, chuyển đổi số và sự phát triển của không gian mạng. Điều này đặt ra yêu cầu, tiếp tục hoàn thiện công tác QLNN về tín ngưỡng, tôn giáo, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhân dân, vừa hướng dẫn các hoạt động tôn giáo thực hiện đúng quy định của pháp luật; đồng thời, phát huy những giá trị tích cực của Phật giáo trong đời sống xã hội.
Trên cơ sở đó, cần tăng cường phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức Phật giáo; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật; nâng cao chất lượng đội ngũ chức sắc, chức việc, tăng ni; khuyến khích các tổ chức Phật giáo tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội, bảo tồn văn hóa và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Qua đó, phát huy hiệu quả nguồn lực tôn giáo, tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển bền vững ở địa phương.
Tài liệu tham khảo:
Công Mạo (19/6/2026). Hơn 322 tỷ đồng cho an sinh xã hội, khẳng định tinh thần “Đạo pháp đồng hành cùng dân tộc”. https://chinhsachcuocsong.vnanet.vn/hon-322-ty-dong-cho-an-sinh-xa-hoi-khang-dinh-tinh-than-dao-phap-dong-hanh-cung-dan-toc/89174.html
Huỳnh Thị Cam (06/10/2025). Bản sắc tôn giáo Nam Bộ qua “Tôn giáo Bửu Sơn Kỳ Hương và Tứ Ân đạo Phật vùng Tây Nam Bộ”. https://vannghe.angiang.gov.vn/ban-sac-ton-giao-nam-bo-qua-ton-giao-buu-son-ky-huong-va-tu-an-dao-phat-vung-tay-nam-bo/
Nguyễn Hoa (12/6/2026). Các tôn giáo ở An Giang học tập và làm theo Bác Hồ, Bác Tôn bằng những việc thiết thực. https://www.angiang.dcs.vn/cac-ton-giao-o-an-giang-hoc-tap-va-lam-theo-bac-ho-bac-ton-bang-nhung-viec-thiet-thuc
Nguyễn Phước Tài (2013). Mối quan hệ trong tư tưởng giáo lý của các tôn giáo từ Bửu Sơn Kỳ Hương, Tứ Ân Hiếu Nghĩa đến Phật Giáo Hòa Hảo ở An Giang. Tạp chí khoa học Trường Đại học Cần Thơ, số 29, tr. 79-87.
Nguyện Truyền (18/6/2026a,b,c). An Giang: Ngày đầu tiên của Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031. https://giacngo.vn/an-giang-ngay-dau-tien-dai-hoi-dai-bieu-phat-giao-tinh-lan-thu-i-nhiem-ky-2026-2031-post80092.html
Thích Nhật Từ (2020). Phật giáo vùng Nam Bộ: Sự hình thành và phát triển. Nxb Hồng Đức Tp. Hồ Chí Minh, tr.43.
Phương Nghi (12/7/2023). An Giang: Nỗ lực bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc Chăm. https://dantocphattrien.vietnamnet.vn/an-giang-no-luc-bao-ton-tieng-noi-chu-viet-cua-dong-bao-dan-toc-cham-45747.html
