Innovation and enhancement of political and ideological ưork within the Communist Party of Vietnam
TS. Ngô Văn Hùng
Học viện Hành chính và Quản trị công
Email: ngovanhung1611@gmail.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Quy định số 19-QĐ/TW ban hành ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đánh dấu bước phát triển lý luận và thực tiễn về công tác chính trị, tư tưởng trong giai đoạn cách mạng mới. Thiết lập hệ thống nguyên tắc toàn diện, nhấn mạnh phương châm “đi trước, mở đường” và yêu cầu không để xảy ra “khoảng trống” trong công tác tư tưởng. Bài viết phân tích các nội dung trọng tâm của quy định từ việc định hình nhận thức chiến lược, xây dựng văn hóa Đảng, đổi mới phương thức công nghệ số cho đến nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và phân tích văn bản, bài viết đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi quy định này tại các tổ chức đảng hiện nay, đặc biệt là trong môi trường các cơ sở giáo dục đại học.
Từ khóa: Quy định số 19-QĐ/TW; công tác chính trị; giáo dục tư tưởng; văn hóa Đảng; công nghệ số.
Abstract: Regulation No. 19-QĐ/TW, issued on April 8, 2026, by the Central Committee of the Party, marks a significant step forward in the theoretical and practical development of political and ideological work in the new revolutionary phase. It establishes a comprehensive system of principles, emphasizes the guiding principle of “taking the lead and paving the way,” and requires that no “gaps” be allowed to occur in ideological work. This article analyzes the key contents of the regulation, ranging from shaping strategic awareness, building Party culture, and innovating digital technology approaches to the task of safeguarding the ideological foundation in cyberspace. Based on a review of practical experience and an analysis of the text, the article proposes solutions to enhance the effectiveness of implementing these regulations in current Party organizations, particularly within the context of higher education institutions.
Keywords: Regulation No. 19-QD/TW, political work, ideological education, Party culture, digital technology.
1. Đặt vấn đề
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, công tác chính trị, tư tưởng luôn được Đảng xác định là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng, xây dựng niềm tin và tạo sự đồng thuận tuyệt đối trong hành động của toàn thể cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Khi thế giới đang trải qua những biến động địa chính trị sâu sắc, cùng với sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, công tác tư tưởng ngày càng trở nên phức tạp và gay gắt hơn bao giờ hết. Sự phát triển vượt bậc của công nghệ truyền thông xuyên biên giới, các thuật toán định hướng hành vi và các nền tảng mạng xã hội đã biến môi trường Internet thành không gian dung dưỡng cho nhiều luồng thông tin phức tạp, đa chiều, thậm chí độc hại.
Đối với Việt Nam, giai đoạn hiện nay được xác định là bước ngoặt mang tính chiến lược nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tuy nhiên, đi liền với những vận hội lớn là những nguy cơ không thể xem nhẹ. Các thế lực thù địch, cơ hội chính trị không ngừng tinh vi hóa phương thức chống phá, chuyển từ hình thức công kích trực diện sang các chiến thuật “mưa dầm thấm lâu”, lợi dụng các vấn đề nhạy cảm, phức tạp trong nước như công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, hay các bất cập trong quản lý kinh tế – xã hội để gieo rắc sự hoài nghi với thủ đoạn là chiến lược “diễn biến hòa bình” trên mặt trận tư tưởng vào đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, làm xói mòn niềm tin của Nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng.
Để thiết lập một tấm khiên vững chắc về mặt lý luận, Đảng đã ban hành Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng. Đây là văn bản mang tính pháp lý, thiết lập một hệ tư duy quản trị mới với nguyên tắc: không có ngoại lệ, không có vùng trắng thông tin và cá thể hóa trách nhiệm hành động đến từng chi bộ, từng đảng viên. Việc nghiên cứu toàn diện, sâu sắc các giá trị nội hàm của Quy định số 19-QĐ/TW để tìm ra một trục giải pháp vĩ mô, giúp văn bản này thẩm thấu nhanh chóng và hiệu quả vào thực tiễn đời sống là một yêu cầu khoa học cấp thiết, có ý nghĩa sống còn đối với công tác xây dựng Đảng hiện nay. Bài viết này tập trung bóc tách các luận điểm cốt lõi của quy định, đối chiếu với thực trạng vận hành tại cơ sở và đề xuất lộ trình hành động toàn diện.
2. Trục cốt lõi về nội dung tư tưởng và xây dựng văn hóa Đảng trong kỷ nguyên mới
Về nội dung công tác tư tưởng, Quy định số 19-QĐ/TW đặt ra yêu cầu then chốt về việc thống nhất nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn dân. Đây không phải là sự áp đặt tư duy mang tính cơ học mà là quá trình giáo dục, thuyết phục nhằm đạt được sự đồng thuận tự giác từ bản chất nhận thức của mỗi đảng viên. Tại văn bản này, Ban Chấp hành Trung ương đã chỉ rõ một nội dung mang tính chiến lược: về nội dung công tác tư tưởng, Quy định nhấn mạnh việc thống nhất nhận thức và hành động về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; về mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; về tầm nhìn và mục tiêu chiến lược trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).
Luận điểm này khẳng định tính kế thừa nhất quán các nguyên tắc căn bản của cách mạng Việt Nam, đồng thời mở ra một tư duy mới phù hợp với bối cảnh lịch sử hiện tại. Khái niệm “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” trong Quy định chính là sự cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược dài hạn, đòi hỏi công tác tư tưởng phải chuyển mình mạnh mẽ, từ chỗ bảo vệ thành quả sang kiến tạo động lực phát triển, thổi bùng khát vọng cống hiến trong lòng mỗi cán bộ, đảng viên. Nhận thức này chính là phòng tuyến vững chắc nhất, bảo đảm cho con đường phát triển của đất nước không bị lệch hướng trước những cơn lốc xoáy của các hệ tư tưởng phi xã hội chủ nghĩa đang lan tràn trên thế giới.
Song song với việc định hình nhận thức chiến lược, Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 đặt trọng tâm vào việc xây dựng văn hóa Đảng như một động lực nội sinh, một công cụ tự bồi đắp sức đề kháng cho hệ thống chính trị từ bên trong. Văn hóa Đảng không phải là những khẩu hiệu chung chung mà là tập hợp các giá trị, chuẩn mực đạo đức, lối sống và phương thức ứng xử của tổ chức đảng và đảng viên trong thực tế công tác. Bản chất của văn hóa Đảng chính là sự kết tinh cao đẹp nhất của đạo đức cách mạng. Về nội dung này, văn bản quy định rõ: xây dựng văn hoá Đảng, thiết lập chuẩn mực đạo đức cách mạng, sự tiên phong, gương mẫu, liêm chính, kỷ luật của cán bộ, đảng viên; học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để củng cố, xây dựng, hoàn thiện, thực hiện văn hoá lãnh đạo, văn hóa công vụ; bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu đồng bào; khơi dậy tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2026).
Đòn bẩy phát triển này giúp giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yếu tố truyền thống và hiện đại bằng cách yêu cầu phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại. Đây là tư duy mở, khoa học, giúp văn hóa Đảng không bị xơ cứng mà luôn tràn đầy sức sống thời đại. Trục cốt lõi của nội dung này hướng tới việc khơi dậy tinh thần tự chủ chiến lược, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, tinh thần tự chủ chiến lược chính là chiếc neo giúp đất nước giữ vững độc lập về mặt đường lối, không bị cuốn theo hoặc phụ thuộc vào các phe phái chính trị quốc tế. Lòng yêu nước, yêu đồng bào và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân được khẳng định lại như giá trị đạo đức tối cao, là mục đích cuối cùng của mọi hoạt động lãnh đạo.
2.2. Đổi mới phương thức công nghệ số và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Một trong những điểm tạo nên giá trị đột phá lớn nhất của Quy định số 19-QĐ/TW chính là tư duy công nghệ, sự nhạy bén trước xu thế chuyển đổi số toàn cầu. Đảng thẳng thắn nhìn nhận phương thức tuyên truyền truyền thống dù vẫn giữ vai trò quan trọng, nhưng nếu không được tích hợp công nghệ hiện đại sẽ dần mất đi thế mạnh trước tốc độ lan truyền thông tin của các nền tảng mạng xã hội.
Yêu cầu này đặt ra bài toán bắt buộc cho ngành tuyên giáo và các cấp ủy đảng phải xây dựng được một hạ tầng kỹ thuật số đồng bộ. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số sẽ giúp quản trị thông tin một cách hệ thống, khoa học, chấm dứt tình trạng quản lý tư tưởng theo kiểu cảm tính, định tính. Đặc biệt, cụm từ nâng cao năng lực truyền thông chính trị hiện đại đòi hỏi các nhà làm công tác tư tưởng phải thay đổi ngôn ngữ truyền thông, cách thức tiếp cận công chúng. Không thể mang những bài giảng dài hàng tiếng đồng hồ, đầy thuật ngữ hàn lâm áp đặt lên không gian mạng xã hội – nơi người dùng ưa chuộng các định dạng ngắn, trực quan và có tính tương tác cao.
Hơn thế nữa, quy định mới đòi hỏi một bước chuyển dịch vĩ mô từ trạng thái ứng phó, giải quyết sự vụ sang trạng thái chủ động nắm, phân tích, dự báo diễn biến tư tưởng, tâm trạng xã hội. Để làm được điều này, việc ứng dụng các công nghệ xử lý dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) để quét, phân tích xu hướng tâm trạng trên mạng xã hội là điều bắt buộc. Khả năng dự báo chính xác sẽ giúp Đảng đi trước một bước, kịp thời cung cấp thông tin chính thống để định hướng dư luận xã hội, triệt tiêu các mầm mống tin đồn, tin độc hại ngay từ khi chúng chưa kịp lan rộng, nhất là trong các vấn đề phức tạp, nhạy cảm như nhân sự, chủ quyền quốc gia hay các vụ án kinh tế lớn.
Song song với việc chủ động định hướng dư luận, nhiệm vụ đấu tranh phản bác chống lại các luận điệu xuyên tạc được nâng tầm thành một yêu cầu nghiêm ngặt, có tính kỹ thuật và kỷ luật cao
3. Một số giải pháp
Thứ nhất, hiện đại hóa công tác giáo dục chính trị, thống nhất nhận thức về tầm nhìn chiến lược của dân tộc.
Các cấp ủy đảng, tổ chức chính trị – xã hội cần thay đổi toàn diện từ tư duy đến phương thức tổ chức học tập, quán triệt nghị quyết. Nội dung giáo dục lý luận phải bám sát yêu cầu cốt lõi của quy định, hướng trọng tâm vào việc thực hiện thống nhất nhận thức và hành động về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Việc truyền thụ lý luận không được tách rời thực tiễn đời sống kinh tế – xã hội mà phải làm rõ mô hình chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam thông qua những thành tựu kinh tế, vị thế đối ngoại thực tế của đất nước.
Trong môi trường các cơ sở giáo dục đại học, như tại Trường Đại học Hải Phòng, giải pháp này cần được cụ thể hóa bằng việc đổi mới căn bản chương trình, giáo trình các môn lý luận chính trị. Giảng viên cần tích hợp sâu sắc nội dung về tầm nhìn và mục tiêu chiến lược trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vào bài giảng, giúp sinh viên – thế hệ trí thức tương lai – hiểu rõ trách nhiệm lịch sử và vận hội của bản thân gắn liền với vận mệnh quốc gia. Loại bỏ lối truyền thụ độc thoại, một chiều; thay vào đó là tăng cường các hình thức thảo luận, tranh biện khoa học, viết bài luận phân tích thực tiễn để người học tự thấu hiểu, tự thuyết phục và đi đến đồng thuận trong hành động.
Thứ hai, thể chế hóa chuẩn mực đạo đức cách mạng, kiến tạo hệ sinh thái văn hóa Đảng liêm chính.
Xây dựng văn hóa Đảng theo tinh thần quy định mới đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa việc xây và chống, giữa giáo dục đạo đức và siết chặt kỷ luật. Các tổ chức đảng tại cơ sở cần cụ thể hóa các chuẩn mực về sự tiên phong, gương mẫu, liêm chính, kỷ luật của cán bộ, đảng viên thành các bộ quy chế làm việc, tiêu chí đánh giá cán bộ công khai, minh bạch hàng năm. Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải thoát ly khỏi các báo cáo thành tích định tính, hình thức mà phải được đo lường bằng hiệu quả giải quyết công việc và thái độ phục vụ nhân dân của từng cán bộ.
Cần tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ tại các cơ quan, đơn vị hành chính công và các trường học. Mỗi cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu cấp ủy phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm nêu gương; kết quả ổn định tư tưởng và độ trong sạch về đạo đức của đơn vị phải là tiêu chí cứng hàng đầu để xem xét quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ. Đồng thời, trong công tác tư tưởng tại cơ sở, cần tích cực lồng ghép các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu đồng bào, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc kết hợp với việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Qua đó, nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, khơi dậy tinh thần tự chủ chiến lược, ý chí tự lực, tự cường, biến lòng yêu nước thành hành động cụ thể, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết trong mọi quyết định công vụ.
Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng hệ thống truyền thông chính trị hiện đại.
Để hiện thực hóa yêu cầu vĩ mô của Trung ương, các cấp ủy đảng cần khẩn trương đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật số đồng bộ phục vụ cho công tác Đảng. Triển khai và vận hành hiệu quả ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử tích hợp trí tuệ nhân tạo. Ứng dụng này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tin tức hay quản lý lịch sinh hoạt chi bộ mà phải trở thành một hệ sinh thái học tập tương tác trực tuyến, cho phép số hóa 100% học liệu văn kiện, nghị quyết thành các định dạng đa phương tiện trực quan như Infographic, video ngắn, bài giảng tương tác. Hệ thống cần tích hợp tính năng kiểm tra nhận thức trắc nghiệm trực tuyến để định lượng chính xác kết quả học tập lý luận của từng đảng viên.
Về phương diện quản trị dư luận, ngành tuyên giáo cần phối hợp với các chuyên gia công nghệ để xây dựng hệ thống lắng nghe mạng xã hội (Social Listening) ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data). Hệ thống này có nhiệm vụ chủ động nắm, phân tích, dự báo diễn biến tư tưởng, tâm trạng xã hội theo thời gian thực. Khi phát hiện các xu hướng tâm trạng tiêu cực, hoặc các từ khóa nhạy cảm liên quan đến tình hình địa phương, cơ quan tư tưởng phải kích hoạt ngay cơ chế truyền thông chính trị hiện đại. Tổ chức đảng phải chủ động thiết lập và làm chủ các trang thông tin, tài khoản mạng xã hội có sức hút lớn trên các nền tảng số để kịp thời định hướng dư luận xã hội, nhất là trong các vấn đề phức tạp, nhạy cảm, không để các luồng tin độc hại chiếm lĩnh không gian nhận thức của quần chúng trước khi thông tin chính thống xuất hiện.
Thứ tư, xây dựng phòng tuyến phản ứng nhanh trên không gian mạng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Không gian mạng là trận địa chính, do đó việc xây dựng lực lượng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái phải được tổ chức một cách chuyên nghiệp, khoa học và tinh nhuệ. Các cấp ủy đảng cần thành lập, duy trì và bồi dưỡng thường xuyên lực lượng cộng tác viên phản ứng nhanh (Ban Chỉ đạo 35 tại cơ sở) có bản lĩnh chính trị vững vàng và am hiểu sâu sắc về kỹ thuật công nghệ. Lực lượng này có nhiệm vụ trực chiến trên không gian mạng, kịp thời phát hiện, báo cáo bóc gỡ các bài viết, video có nội dung xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch. Đồng thời, họ phải là những cây bút sắc bén, chủ động viết bài luận chiến, phân tích khoa học để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng.
Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, việc củng cố thế trận lòng dân ngay trong thực tế là giải pháp căn cơ nhất. Cấp ủy và người đứng đầu đơn vị phải duy trì nghiêm túc, thực chất cơ chế đối thoại định kỳ với cán bộ, đảng viên, người lao động và học sinh, sinh viên. Thông qua đối thoại, lãnh đạo phải thẳng thắn giải đáp các băn khoăn, vướng mắc trong nhận thức, giải quyết triệt để các kiến nghị chính đáng của quần chúng, không để tích tụ bức xúc kéo dài tạo cơ hội cho kẻ xấu kích động. Thực hiện hiệu quả phương châm lấy cái đẹp dẹp cái xấu, tích cực lan tỏa các câu chuyện gương người tốt việc tốt, các mô hình sáng tạo hiệu quả trên internet để làm sạch môi trường mạng. Đây chính là giải pháp cốt lõi để giữ vững sự thống nhất ý chí và hành động; củng cố, tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
4. Kết luận
Quy định số 19-QĐ/TW là một bước đột phá lý luận mang tính lịch sử, phản ánh tư duy chiến lược, tầm nhìn thời đại và quyết tâm chính trị cao độ của Đảng ta trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng trên mặt trận tư tưởng. Văn bản này đã chỉ rõ bức tranh toàn cảnh và các yêu cầu nghiêm ngặt đối với công tác chính trị, tư tưởng trong kỷ nguyên mới: từ việc định hình nhận thức chiến lược về tầm nhìn dân tộc, xây dựng hệ sinh thái văn hóa Đảng liêm chính, cho đến việc áp dụng công nghệ số và kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
Sự thành bại trong việc đưa Quy định số 19-QĐ/TW đi vào đời sống phụ thuộc hoàn toàn vào tính đồng bộ, quyết liệt và sáng tạo của các giải pháp thực thi tại từng tổ chức đảng cơ sở. Việc kết hợp chặt chẽ giữa đổi mới phương pháp giáo dục lý luận, thể chế hóa chuẩn mực đạo đức, ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn và xây dựng lực lượng phản ứng nhanh trên Internet sẽ giúp chúng ta kiến tạo một phòng tuyến tư tưởng vững chắc, không có khoảng trống. Đây không phải là nhiệm vụ kỹ thuật đơn thuần của riêng ngành tuyên giáo, mà là trách nhiệm lịch sử thường trực của toàn hệ thống chính trị, của mỗi chi bộ và từng đảng viên. Thực hiện hiệu quả Quy định số 19-QĐ/TW chính là cơ sở vĩ mô để giữ vững sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng, củng cố thế trận lòng dân vững chắc, tạo ra nguồn sức mạnh nội sinh to lớn để đưa đất nước phát triển bền vững, tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026). Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập 1). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
