Public asset management in grassroots governments following the merger of administrative units in the current context
TS. Lê Văn Quyến
Phân viện Học viện Hành chính và Quản trị công tại TP. Hồ Chí Minh
Email: quyenlv@apag.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Sau sáp nhập đơn vị hành chính, quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm hoạt động của bộ máy hành chính. Quá trình này đặt ra nhiều yêu cầu, như: rà soát, kiểm kê, phân loại và sắp xếp lại trụ sở, đất đai, phương tiện, trang thiết bị nhằm tránh chồng chéo, lãng phí hoặc thất thoát. Đồng thời, chính quyền cần hoàn thiện cơ chế quản lý, cập nhật cơ sở dữ liệu tài sản, tăng cường công khai, minh bạch và ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý. Bên cạnh những kết quả tích cực, việc quản lý tài sản công sau sáp nhập vẫn gặp khó khăn do thiếu khung pháp lý, xử lý tài sản dôi dư, nguồn kinh phí và năng lực cán bộ. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý và đẩy mạnh khai thác hiệu quả tài sản công, qua đó góp phần tiết kiệm ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương.
Từ khóa: Quản lý tài sản công, sáp nhập đơn vị hành chính, quản lý tài sản công, chính quyền cơ sở, tránh lãng phí, hoàn thiện cơ chế.
Abstract: Following the consolidation of administrative units, public asset management at the grassroots government level plays an important role in improving resource utilization efficiency and ensuring the effective operation of the administrative apparatus. This process requires reviewing, inventorying, classifying, and reallocating offices, land, vehicles, and equipment to prevent overlap, waste, and loss. Local authorities also need to improve management mechanisms, update asset databases, enhance transparency, and apply information technology in public asset management. However, post-consolidation public asset management still faces challenges related to the legal framework, handling of redundant assets, funding, and officials’ capacity. Therefore, it is necessary to continue improving policies, strengthening supervision, enhancing management responsibilities, and promoting the effective use of public assets to ensure budget savings and support local socio-economic development.
Keywords: Public asset management, administrative unit mergers, public asset management, local government, preventing waste, improving mechanisms.
1. Cơ sở lý luận về quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Đảng đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng quan trọng liên quan đến việc sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với việc quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, trụ sở làm việc và tài sản công. Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII), xác định yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy phải gắn với việc quản lý chặt chẽ, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, tài sản hiện có; đồng thời xử lý phù hợp các tài sản dôi dư, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực nhà nước. Đây là định hướng chính trị quan trọng làm cơ sở cho việc tổ chức, sắp xếp và quản lý tài sản công trong quá trình cải cách hành chính và sắp xếp đơn vị hành chính.
Tiếp tục cụ thể hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp đơn vị hành chính, Kết luận số 48-KL/TW ngày 30/01/2023 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023 – 2030 đã đặt ra yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, bố trí, sử dụng hiệu quả trụ sở, cơ sở vật chất và tài sản công sau sắp xếp; xây dựng phương án xử lý đối với tài sản dôi dư phù hợp với điều kiện thực tế, quy hoạch phát triển và bảo đảm đúng quy định pháp luật. Như vậy, quan điểm của Đảng về sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ tập trung vào việc tổ chức lại bộ máy mà còn đặt ra yêu cầu quản lý hiệu quả các nguồn lực vật chất phục vụ hoạt động của chính quyền các cấp.
Trên cơ sở các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước đã từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý tài sản công nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc quản lý, sử dụng và khai thác nguồn lực công. Theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, toàn bộ quá trình từ đầu tư, mua sắm, giao quản lý, sử dụng, khai thác, bảo trì, kiểm kê, hạch toán, xử lý đến giám sát việc sử dụng tài sản phải bảo đảm tài sản được sử dụng đúng mục đích, đúng tiêu chuẩn, định mức, tiết kiệm, hiệu quả và đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị nhà nước.
Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 đã xác định các nguyên tắc cơ bản trong quản lý tài sản công, trong đó nhấn mạnh tài sản công phải được Nhà nước giao quyền quản lý, sử dụng theo đúng quy định của pháp luật; việc quản lý phải bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và chống lãng phí; tài sản phải được thống kê, kế toán đầy đủ về hiện vật và giá trị; đồng thời việc khai thác, sử dụng phải phù hợp với công năng, quy hoạch và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Các nguyên tắc này là cơ sở pháp lý quan trọng để chính quyền địa phương tổ chức rà soát, sắp xếp, điều chuyển và xử lý tài sản công trong quá trình thực hiện việc sáp nhập đơn vị hành chính.
Để triển khai Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Chính phủ đã ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành, trong đó Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26/12/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, bao gồm các nội dung về quản lý, sử dụng, điều chuyển, thu hồi, thanh lý tài sản công và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Các quy định này đặt ra yêu cầu đối với cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện kiểm kê, theo dõi, cập nhật đầy đủ thông tin về tài sản, bảo đảm tính chính xác, công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Đối với chính quyền cơ sở, tài sản công chủ yếu bao gồm trụ sở làm việc của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã; đất đai được giao quản lý; phương tiện, trang thiết bị làm việc; tài sản phục vụ hoạt động chuyên môn và các công trình, cơ sở vật chất thuộc phạm vi quản lý của địa phương. Khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, phạm vi quản lý tài sản của chính quyền cơ sở có sự thay đổi đáng kể do tiếp nhận, hợp nhất tài sản từ các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập. Quá trình này có thể phát sinh tình trạng tài sản bị phân tán, sử dụng chưa hiệu quả hoặc xuất hiện tài sản dôi dư, đặc biệt là trụ sở làm việc, nhà văn hóa, công trình công cộng, phương tiện và trang thiết bị.
Vì vậy, quản lý tài sản công sau sáp nhập đơn vị hành chính không chỉ dừng lại ở việc bảo quản, duy trì tài sản mà còn bao gồm các hoạt động rà soát, kiểm kê, đánh giá hiện trạng, phân loại, lập phương án điều chuyển, tiếp nhận, chuyển đổi công năng hoặc xử lý thanh lý theo đúng quy định của pháp luật. Việc tổ chức quản lý khoa học, chặt chẽ đối với tài sản công có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế thất thoát, lãng phí, đồng thời phát huy giá trị sử dụng của tài sản phục vụ nhiệm vụ quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công tại địa phương. Từ góc độ quản lý nhà nước, quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính có một số đặc điểm cơ bản sau đây:
Thứ nhất, quy mô và phạm vi quản lý tài sản được mở rộng do việc hợp nhất tài sản của nhiều đơn vị hành chính trước sáp nhập về một đầu mối quản lý.
Thứ hai, quá trình sáp nhập làm phát sinh yêu cầu xử lý tài sản dôi dư; trong đó, cần ưu tiên các phương án khai thác, sử dụng hiệu quả trước khi thực hiện các hình thức xử lý khác theo quy định.
Thứ ba, yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng và cập nhật cơ sở dữ liệu tài sản công ngày càng trở nên cần thiết nhằm bảo đảm tính chính xác, tính thống nhất và tính minh bạch trong công tác quản lý.
Thứ tư, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong quản lý, sử dụng và xử lý tài sản công được đề cao nhằm bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.
2. Thực trạng quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính
Thực hiện chủ trương của Đảng về sắp xếp đơn vị hành chính nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, công tác quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) xác định việc sắp xếp tổ chức bộ máy phải gắn với quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, chống thất thoát, lãng phí. Tiếp đó, Kết luận số 48-KL/TW ngày 30/01/2023 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 ngày 12/7/2023 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục yêu cầu các địa phương thực hiện đồng bộ việc sắp xếp đơn vị hành chính, rà soát, bố trí và xử lý tài sản công.
Theo Bộ Nội vụ, giai đoạn 2023-2025, việc sắp xếp đơn vị hành chính được triển khai trên phạm vi toàn quốc, tạo ra sự thay đổi lớn về tổ chức bộ máy chính quyền địa phương và làm phát sinh nhu cầu rà soát, bố trí lại khối lượng rất lớn tài sản công của các xã, phường, thị trấn sau khi hợp nhất (Bộ Nội vụ, 2024). Điều này đặt ra yêu cầu phải kiểm kê, phân loại và xử lý kịp thời đối với toàn bộ trụ sở làm việc, quyền sử dụng đất, phương tiện, máy móc, thiết bị và các tài sản khác thuộc phạm vi quản lý của chính quyền cơ sở.
Trong thời gian qua, nhiều địa phương đã chủ động triển khai kiểm kê, cập nhật dữ liệu và xây dựng phương án xử lý tài sản công ngay sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính. Việc quản lý được thực hiện trên cơ sở Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26/12/2017 của Chính phủ. Phần lớn các địa phương đã bố trí lại trụ sở làm việc của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp xã, điều chuyển trang thiết bị và phương tiện làm việc nhằm tận dụng cơ sở vật chất hiện có, góp phần tiết kiệm ngân sách đầu tư xây dựng mới và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Tuy nhiên, kết quả thực hiện cũng cho thấy, khối lượng tài sản công dư thừa sau sáp nhập vẫn còn rất lớn. Theo thông tin của Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), đến cuối năm 2024, cả nước còn 11.034 cơ sở nhà, đất công không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả hoặc sử dụng không đúng mục đích (Bộ Tài chính, 2025a). Đây chủ yếu là các trụ sở cơ quan hành chính, trường học, trạm y tế và các cơ sở công lập sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Việc tồn tại số lượng lớn cơ sở nhà đất dôi dư cho thấy quá trình xử lý tài sản công vẫn chưa theo kịp tốc độ sắp xếp, tổ chức bộ máy, dẫn đến nguy cơ tài sản xuống cấp và lãng phí nguồn lực của Nhà nước.
Đối với chính quyền cơ sở, phần lớn tài sản dôi dư là trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã cũ, nhà văn hóa, hội trường, kho lưu trữ và các công trình phụ trợ. Sau khi các đơn vị hành chính được hợp nhất, nhiều xã chỉ sử dụng một trụ sở chính, trong khi các trụ sở còn lại chưa được chuyển đổi công năng hoặc điều chuyển cho đơn vị khác. Điều này làm phát sinh chi phí bảo trì, bảo vệ và quản lý tài sản, đồng thời làm giảm hiệu quả khai thác tài sản công. Bên cạnh đó, công tác xử lý tài sản dôi dư vẫn gặp nhiều khó khăn do thủ tục pháp lý phức tạp. Theo Bộ Tài chính (2025b), việc xử lý một cơ sở nhà, đất phải đồng thời bảo đảm các quy định của pháp luật về tài sản công, đất đai, quy hoạch, xây dựng và ngân sách nhà nước. Chính vì vậy, nhiều địa phương vẫn còn lúng túng trong việc chuyển đổi công năng, điều chuyển hoặc giao tài sản cho đơn vị khác quản lý, dẫn đến tiến độ xử lý còn chậm.
Để đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn và yêu cầu các địa phương hoàn thành việc bố trí, điều hòa trụ sở làm việc trong thời hạn theo quy định; đồng thời ưu tiên chuyển đổi các trụ sở dôi dư thành trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa hoặc các công trình phục vụ cộng đồng thay vì để bỏ không hoặc xuống cấp. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tài sản công và hạn chế thất thoát, lãng phí.
Kết quả bước đầu cho thấy, việc xử lý tài sản công đã có nhiều chuyển biến tích cực. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 01/12/2025, cả nước đã xử lý được 17.496 cơ sở nhà, đất, đạt khoảng 66% tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư cần sắp xếp. Trong số đó, 798 cơ sở được bố trí phục vụ lĩnh vực y tế, 4.002 cơ sở được bố trí cho giáo dục, 1.314 cơ sở phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao và 7.952 cơ sở tiếp tục được sử dụng làm trụ sở làm việc hoặc cơ sở hoạt động sự nghiệp. Đồng thời, 97,3% đơn vị hành chính cấp xã mới đã được bố trí xe ô tô phục vụ công tác chung và 100% đơn vị báo cáo đã được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị làm việc. Mặc dù vậy, Bộ Tài chính cũng cho biết đến thời điểm 01/12/2025 vẫn còn 9.056 cơ sở nhà đất dôi dư cần tiếp tục xử lý (Bộ Tài chính, 2025b). Điều này phản ánh khối lượng công việc còn rất lớn đối với các địa phương, đặc biệt là cấp xã – nơi trực tiếp quản lý phần lớn tài sản công sau sáp nhập. Nguyên nhân chủ yếu là do vướng mắc về quy hoạch sử dụng đất, nguồn kinh phí cải tạo, thủ tục chuyển đổi công năng và sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước.
3. Một số giải pháp
Một là, hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý tài sản công phù hợp với yêu cầu sau sáp nhập đơn vị hành chính.
Hoàn thiện thể chế là giải pháp có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở. Mặc dù Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, nhưng thực tiễn sau sáp nhập đơn vị hành chính cho thấy một số quy định chưa theo kịp yêu cầu mới, đặc biệt là cơ chế xử lý tài sản dôi dư, chuyển đổi công năng trụ sở và phân cấp thẩm quyền quản lý tài sản. Do đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và kiểm soát quyền lực trong quản lý tài sản công.
Cần nghiên cứu xây dựng cơ chế đặc thù đối với tài sản công phát sinh sau sáp nhập đơn vị hành chính, nhất là đối với các trụ sở làm việc không còn nhu cầu sử dụng, nhằm rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả khai thác tài sản.
Việc hoàn thiện thể chế cần gắn với chủ trương của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII); trong đó có yêu cầu sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Đồng thời, cần bảo đảm sự thống nhất với Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Nghị định số 151/2017/NĐ-CP của Chính phủ và các quy định mới về sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023–2030.
Hai là, nâng cao chất lượng công tác rà soát, kiểm kê và lập phương án sử dụng tài sản công sau sáp nhập.
Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của chính quyền cơ sở là rà soát toàn bộ tài sản được bàn giao, tiếp nhận từ các đơn vị hành chính trước đây. Việc kiểm kê không chỉ nhằm xác định số lượng, giá trị tài sản mà còn phải đánh giá thực trạng sử dụng, khả năng khai thác và nhu cầu sử dụng trong tương lai. Trên cơ sở kết quả kiểm kê, chính quyền cơ sở cần xây dựng phương án phân loại tài sản theo các nhóm: tài sản tiếp tục sử dụng; tài sản cần điều chuyển; tài sản cần sửa chữa, nâng cấp; tài sản có khả năng chuyển đổi công năng; tài sản cần xử lý theo quy định. Đặc biệt, đối với trụ sở làm việc dôi dư, cần ưu tiên phương án khai thác để phục vụ lợi ích công cộng như giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội thay vì để bỏ trống hoặc xuống cấp.
Việc lập phương án sử dụng tài sản công cần gắn với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch sử dụng đất và yêu cầu thực tế của địa phương. Điều này giúp tránh tình trạng xử lý tài sản công theo hướng hành chính đơn thuần mà chưa tính đến hiệu quả lâu dài.
Ba là, đẩy nhanh việc xử lý tài sản công dôi dư, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn lực của Nhà nước.
Một trong những vấn đề lớn nhất sau sáp nhập đơn vị hành chính là số lượng tài sản công dôi dư, đặc biệt là nhà, đất và trụ sở làm việc. Nếu không có phương án xử lý kịp thời, tài sản có nguy cơ xuống cấp, làm phát sinh chi phí bảo quản và gây lãng phí nguồn lực công. Để khắc phục tình trạng này, cần thực hiện nghiêm việc rà soát, lập danh mục tài sản dôi dư và xác định phương án xử lý cụ thể cho từng loại tài sản. Đối với tài sản có khả năng sử dụng tiếp, cần điều chuyển cho cơ quan, đơn vị có nhu cầu. Đối với tài sản không còn phù hợp, cần thực hiện chuyển đổi công năng, bán đấu giá hoặc thanh lý theo đúng quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn trong quá trình xử lý tài sản công, đặc biệt là cơ quan tài chính, cơ quan tài nguyên và môi trường, cơ quan xây dựng và chính quyền địa phương. Việc xử lý tài sản dôi dư phải bảo đảm đúng pháp luật, đồng thời hạn chế tối đa thời gian tài sản bị bỏ không hoặc bị sử dụng kém hiệu quả.
Bốn là, xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài sản công.
Trong điều kiện số lượng và quy mô tài sản công tại chính quyền cơ sở ngày càng lớn sau sáp nhập, việc quản lý bằng phương pháp thủ công không còn phù hợp. Vì vậy, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống dữ liệu tài sản công đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên. Chính quyền địa phương cần phối hợp với cơ quan tài chính để cập nhật đầy đủ thông tin về nguồn gốc, giá trị, hiện trạng, đơn vị quản lý và quá trình biến động của từng tài sản. Cơ sở dữ liệu tài sản công cần được kết nối với các hệ thống quản lý đất đai, ngân sách và đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả giám sát. Việc chuyển đổi số không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính mà còn tạo điều kiện để cơ quan quản lý cấp trên theo dõi, đánh giá tình hình sử dụng tài sản công, kịp thời phát hiện các trường hợp sử dụng sai mục đích hoặc gây lãng phí.
Năm là nâng cao năng lực và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý tài sản công ở cấp chính quyền cơ sở.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở giữ vai trò trực tiếp trong việc quản lý, sử dụng và bảo vệ tài sản công. Tuy nhiên, sau sáp nhập đơn vị hành chính, phạm vi quản lý của mỗi đơn vị tăng lên, trong khi yêu cầu tinh gọn bộ máy tổ chức khiến nhiệm vụ của cán bộ phụ trách tài sản trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về quản lý tài sản công, pháp luật về đất đai, đấu giá tài sản, kế toán tài sản và kỹ năng sử dụng hệ thống dữ liệu điện tử. Nội dung đào tạo cần gắn với những vấn đề thực tiễn phát sinh tại cơ sở, đặc biệt là việc xử lý trụ sở dôi dư và quản lý tài sản sau sáp nhập. Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong việc quản lý tài sản được giao. Việc sử dụng tài sản công phải được xem là một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và cán bộ quản lý.
Sáu là, tăng cường công khai, kiểm tra, giám sát và thực hành tiết kiệm trong quản lý tài sản công.
Công khai, minh bạch là nguyên tắc quan trọng nhằm phòng ngừa thất thoát, lãng phí trong quản lý tài sản công. Chính quyền cơ sở cần thực hiện đầy đủ việc công khai tình hình quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định; đồng thời công khai phương án xử lý đối với các tài sản dôi dư sau sáp nhập. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và người dân đối với việc quản lý, sử dụng tài sản công tại địa phương. Các hành vi sử dụng tài sản công sai mục đích, gây thất thoát hoặc chậm xử lý tài sản dôi dư cần được phát hiện và xử lý kịp thời.
4. Kết luận
Quản lý tài sản công tại chính quyền cơ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước, giảm lãng phí và nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ, trong đó trọng tâm là hoàn thiện thể chế, xử lý hiệu quả tài sản dôi dư, xây dựng cơ sở dữ liệu số, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường kiểm tra, giám sát. Đây là những điều kiện quan trọng để tài sản công thực sự trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế – xã hội và xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2017). Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Bộ Chính trị (2023). Kết luận số 48-KL/TW ngày 30/01/2023 về việc tiếp tục thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2030.
Bộ Nội vụ (2024). Báo cáo số 8677/BC-BNV ngày 31/12/2024 về tình hình thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2025.
Bộ Tài chính (2025a). Báo cáo về tình hình bố trí, sắp xếp và xử lý tài sản công sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, trình bày tại Hội nghị toàn quốc về bố trí, sắp xếp và xử lý trụ sở, tài sản công.
Bộ Tài chính (2025b). Hướng dẫn xử lý tài chính, ngân sách nhà nước và tài sản công khi sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ Tài chính (2024a). Công văn số 7011/BTC-QLCS ngày 05/7/2024 về việc tăng cường công tác quản lý tài sản công.
Bộ Tài chính (2024b). Quyết định số 213/QĐ-TTg ngày 01/3/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổng kiểm kê tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý.
Chính phủ (2017). Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26/12/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2023). Nghị quyết số 35/2023/UBTVQH15 ngày 12/7/2023 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2023–2030.
Quốc hội (2017). Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017
