Ho Chi Minh’s thought on preventing and combating “internal enemies” and its significance for building the rule-of-law state in the current period
TS. Trịnh Quang Dũng
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
Email: dungtq@due.edu.vn
(Quanlynhanuoc.vn) – Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong sạch, vững mạnh đòi hỏi phải kiên quyết phòng ngừa, ngăn chặn và đẩy lùi những biểu hiện suy thoái, tiêu cực trong bộ máy nhà nước. Bài viết phân tích những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm”, tập trung vào ba căn bệnh: quan liêu, tham ô, lãng phí; làm rõ mối quan hệ giữa những căn bệnh này với chủ nghĩa cá nhân và những nguy cơ đối với sự trong sạch, vững mạnh của Đảng, Nhà nước và chế độ. Trên cơ sở đó, bài viết luận giải giá trị thời sự của tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay, đồng thời đề xuất một số định hướng vận dụng, góp phần phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Từ khóa: Tư tưởng Hồ Chí Minh; “giặc nội xâm”; Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; kiểm soát quyền lực.
Abstract: Building a clean and strong socialist rule-of-law state in Vietnam requires resolute efforts to prevent, curb, and repel manifestations of degradation and misconduct within the state apparatus. This article examines the fundamental aspects of Ho Chi Minh’s thought on preventing and combating “internal enemies,” focusing on the three major vices of bureaucratism, embezzlement, and wastefulness. It clarifies the relationship between these vices and individualism, as well as the threats they pose to the integrity and strength of the Communist Party of Vietnam, the State, and the socialist regime. On this basis, the article elucidates the contemporary relevance of Ho Chi Minh’s thought to the ongoing process of building a socialist rule-of-law state in Vietnam and proposes several orientations for its practical application. These orientations are expected to contribute to the prevention of corruption and misconduct, enhance the effectiveness and efficiency of state management, and strengthen public trust.
Keywords: Ho Chi Minh’s thought; “internal enemies”; socialist rule-of-law state in Vietnam; prevention and control of corruption and misconduct; power control.
1. Đặt vấn đề
Ngay sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (ngày 02/9/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến xây dựng một nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, trong đó bộ máy nhà nước phải thực sự trong sạch, vững mạnh, hoạt động vì lợi ích của đất nước và Nhân dân. Theo Người, xây dựng chính quyền mới không chỉ đòi hỏi hoàn thiện tổ chức và nâng cao năng lực quản lý, điều hành mà còn phải kiên quyết khắc phục những biểu hiện suy thoái trong đội ngũ cán bộ, công chức. Trong đó, tham ô, lãng phí và quan liêu là những căn bệnh nguy hiểm, làm suy yếu bộ máy nhà nước, xâm phạm lợi ích của Nhân dân và đe dọa sự vững mạnh của chế độ. Người gọi những căn bệnh này là “giặc nội xâm”, qua đó, nhấn mạnh tính chất nguy hiểm và yêu cầu phải kiên quyết đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, việc kế thừa và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” có ý nghĩa quan trọng đối với công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới đã xác định những định hướng quan trọng về hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 2022). Những yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong điều kiện đẩy mạnh cải cách hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, khi trách nhiệm thực thi công vụ và kiểm soát quyền lực cần được đặt ra với những tiêu chuẩn ngày càng cao.
Thực tiễn cho thấy, tham nhũng, lãng phí, quan liêu và các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống vẫn là những nguy cơ cần được nhận diện, phòng ngừa và xử lý nghiêm. Vì vậy, đấu tranh phòng, chống “giặc nội xâm” không chỉ là yêu cầu nhằm xây dựng tổ chức bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh mà còn gắn trực tiếp với việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, củng cố niềm tin xã hội và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhận diện, phòng ngừa và đấu tranh với các căn bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu, đặc biệt là yêu cầu kết hợp giữa xây dựng và đấu tranh, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, thực hiện tự phê bình và phê bình, tiếp tục cung cấp những luận cứ có giá trị cả về lý luận và thực tiễn.
Từ những vấn đề trên, bài viết tập trung phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm”, làm rõ giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng đó đối với công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay; trên cơ sở đó, đề xuất một số định hướng vận dụng nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương, kiểm soát quyền lực, nâng cao đạo đức công vụ và xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh.
2. Phương pháp nghiên cứu
Bài viết tiếp cận vấn đề từ góc độ khoa học chính trị và hành chính học, kết hợp với phương pháp nghiên cứu liên ngành lịch sử và pháp lý, trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng, gồm: phân tích và tổng hợp nhằm hệ thống hóa, luận giải những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm”; phương pháp lịch sử và logic nhằm xem xét sự hình thành, phát triển tư tưởng của Người trong bối cảnh lịch sử cụ thể, làm rõ tính nhất quán và giá trị lý luận của tư tưởng đó; phương pháp phân tích văn bản nhằm nghiên cứu các tác phẩm, bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có liên quan. Trên cơ sở kết hợp các phương pháp này, bài viết làm rõ giá trị lý luận, ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm”, từ đó luận giải khả năng vận dụng trong công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay.
3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm”
3.1. Nhận thức về nguồn gốc và bản chất của “giặc nội xâm”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm nhận thức sâu sắc về sự nguy hiểm của các căn bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu và coi việc phòng, chống những căn bệnh này là nhiệm vụ cấp thiết, có ý nghĩa quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước. Theo Người, bên cạnh nhiệm vụ chống giặc ngoại xâm, việc đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực ngay trong bộ máy và đội ngũ cán bộ cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người chỉ rõ, trong khi chiến sĩ hy sinh xương máu, đồng bào đóng góp công sức, tiền của để xây dựng đất nước thì những kẻ tham ô, lãng phí, quan liêu lại phá hoại tinh thần, tiêu hao sức lực và tài sản của Nhà nước, Nhân dân. Vì vậy, Người khẳng định: “những kẻ tham ô, lãng phí và quan liêu lại phá hoại tinh thần, phí phạm sức lực, tiêu hao của Chính phủ và của Nhân dân. Tội lỗi ấy nặng như tội Việt gian, mật thám” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 361).
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, tham ô, lãng phí, quan liêu bắt nguồn từ cả những yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, đây là những tàn dư của xã hội cũ, bắt nguồn từ chế độ áp bức, bóc lột. Mặc dù chế độ thực dân, phong kiến đã bị xóa bỏ, những thói hư, tật xấu và tập quán tiêu cực do chế độ cũ để lại vẫn có thể tồn tại trong đời sống xã hội và tác động đến đội ngũ cán bộ. Người gọi đó là những thứ “xấu xa của xã hội cũ” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 361).
Tuy nhiên, nguồn gốc chủ quan và sâu xa của những căn bệnh này là chủ nghĩa cá nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi chủ nghĩa cá nhân là “vi trùng rất độc, nó đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm như quan liêu, tham ô, lãng phí” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr. 295). Khi mắc chủ nghĩa cá nhân, cán bộ dễ đặt lợi ích riêng lên trên lợi ích tập thể, chạy theo danh lợi, địa vị, thiếu tinh thần trách nhiệm và xa rời nhiệm vụ phục vụ Nhân dân. Bên cạnh đó, Người chỉ rõ mối quan hệ tác động qua lại giữa quan liêu, tham ô và lãng phí, trong đó quan liêu là điều kiện dung dưỡng, che giấu những hành vi tiêu cực. Người nhấn mạnh, quan liêu “ấp ủ, dung túng, che chở cho nạn tham ô và lãng phí”; nơi nào có quan liêu thì nơi đó dễ phát sinh tham ô, lãng phí (Hồ Chí Minh, 2011i, tr. 141).
Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng khái niệm “giặc nội xâm” để chỉ những lực lượng, hành vi và biểu hiện tiêu cực nảy sinh từ bên trong tổ chức, bộ máy, có khả năng làm suy yếu Nhà nước và phá hoại sự nghiệp cách mạng. Người gọi đó là thứ “giặc ở trong lòng” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 323), bởi chúng không biểu hiện trực tiếp bằng hành động chống phá từ bên ngoài mà ẩn náu trong tư tưởng, đạo đức và hành vi của con người. Người cảnh báo: “không mang gươm mang súng mà ẩn nấp trong tư tưởng, đạo đức, vô hình, vô ảnh, nên rất khó thấy, khó tránh và khó đánh thắng hơn cả giặc ngoại xâm” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr. 98 – 99).
Để nâng cao nhận thức và trách nhiệm đấu tranh với những căn bệnh này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động cuộc vận động “Nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cường quản lý kinh tế tài chính, cải tiến kỹ thuật, chống tham ô, lãng phí, quan liêu”, thường được gọi là phong trào “ba xây, ba chống” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr. 138). Qua đó, Người nhấn mạnh, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước mà còn đòi hỏi sự tham gia tích cực của cán bộ, đảng viên và quần chúng Nhân dân. Nếu chỉ tập trung đấu tranh với giặc ngoại xâm mà xem nhẹ những biểu hiện tiêu cực từ bên trong thì chưa thể hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ cách mạng. Chính vì vậy, Người đánh giá tác hại của tham ô, lãng phí, quan liêu là đặc biệt nghiêm trọng, bởi những căn bệnh này “làm hỏng tinh thần của cán bộ và làm chậm trễ công cuộc kháng chiến, kiến quốc” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 361).
Như vậy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, “giặc nội xâm” không chỉ là những hành vi vi phạm đạo đức, kỷ luật mà còn là nguy cơ trực tiếp làm suy yếu tổ chức, bộ máy nhà nước, tổn hại tài sản công và làm giảm sút niềm tin của Nhân dân. Nhận diện đúng nguồn gốc, bản chất và tính chất nguy hiểm của những căn bệnh này là cơ sở để xác định phương thức phòng ngừa, đấu tranh phù hợp.
3.2. Quan điểm về tham ô, lãng phí và quan liêu
Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định bản chất của tham ô là hành vi chiếm đoạt tài sản công, lợi dụng quyền hạn và vị trí công tác để thu lợi bất chính. Người diễn đạt rõ bản chất đó là “ăn cắp của công làm của tư”, “chiếm của công làm của riêng” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 357), coi đây là hành vi có tính chất trộm cắp, gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích của Nhà nước và Nhân dân.
Theo Người, tham ô biểu hiện dưới nhiều hình thức. Đối với cán bộ, đó là hành vi đục khoét tài sản công, ăn bớt tiêu chuẩn của bộ đội, khai gian tài chính, chi tiêu không đúng thực tế, sử dụng tài sản của Nhà nước vào mục đích cá nhân hoặc lợi dụng của công để lập quỹ riêng cho cơ quan, đơn vị. Đối với người dân, những biểu hiện, như: chiếm đoạt tài sản công, khai gian, trốn tránh nghĩa vụ đóng góp cũng được Người phê phán. Qua đó, Người cho thấy, tham ô không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn phản ánh sự suy thoái về đạo đức, ý thức trách nhiệm và tinh thần phục vụ cộng đồng.
Bên cạnh đó, Người cũng nhìn nhận rõ hậu quả của tham ô trên cả phương diện kinh tế, chính trị và đạo đức. Trước hết, tham ô làm thất thoát ngân sách, tài sản công, cản trở việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển đất nước và cải thiện đời sống Nhân dân. Nghiêm trọng hơn, hành vi này làm suy giảm lòng tin của quần chúng đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức cách mạng. Người cảnh báo tham ô có thể “làm cho dân oán đến Chính phủ và đoàn thể” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr. 20). Đồng thời, tham ô còn làm tổn hại phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên, đi ngược lại những chuẩn mực cần, kiệm, liêm, chính và có thể biến người từng có đóng góp cho cách mạng thành “sâu mọt của dân” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr. 122). Vì vậy, Người yêu cầu phải kiên quyết đấu tranh, kết hợp giáo dục, nâng cao nhận thức với sự tham gia giám sát của quần chúng để ngăn ngừa, phát hiện và xử lý hành vi tham ô.
Chủ tịch Hồ Chí Minh xem lãng phí là một căn bệnh nguy hiểm, biểu hiện ở việc sử dụng không hợp lý, không hiệu quả sức lao động, thời gian, tiền của và các nguồn lực của Nhà nước, Nhân dân. Khác với tham ô là hành vi chiếm đoạt tài sản công để phục vụ lợi ích cá nhân, lãng phí có thể không trực tiếp đem lại lợi ích riêng cho người gây ra nhưng vẫn làm thất thoát, hao tổn nguồn lực xã hội. Theo Người, lãng phí là một trong những nguyên nhân gây tổn thất nghiêm trọng cho Nhà nước và Nhân dân (Hồ Chí Minh, 2011i, tr. 141).
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến lãng phí, như: lập kế hoạch thiếu chu đáo, tổ chức thực hiện thiếu khoa học, tính toán không cẩn thận, phô trương, hình thức, xa xỉ hoặc thiếu ý thức bảo vệ tài sản công. Khái quát những nguyên nhân đó, Người nhấn mạnh: “vì thiếu trách nhiệm, thiếu ý thức quý trọng sức của, sức người của Nhà nước và của Nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011i, tr. 141).
Theo Người, lãng phí biểu hiện chủ yếu trên ba phương diện: sức lao động, thời gian và tiền của, vật liệu. Lãng phí sức lao động xảy ra khi tổ chức công việc thiếu hợp lý, bố trí nhân lực không phù hợp, sử dụng quá nhiều lao động cho những công việc không cần thiết, làm giảm năng suất và hiệu quả công việc. Lãng phí thời gian thể hiện ở tác phong làm việc chậm chạp, trì trệ, kéo dài những công việc có thể hoàn thành trong thời gian ngắn, gây ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Lãng phí tiền của, vật liệu biểu hiện ở việc sử dụng không tiết kiệm tiền bạc, tài sản, vật tư, thiết bị; chi tiêu công thiếu căn cứ; tổ chức hội họp, lễ tiết xa hoa, phô trương, hình thức. Trong các biểu hiện đó, Người đặc biệt nhấn mạnh tác hại của lãng phí thời gian, bởi thời gian đã mất thì không thể lấy lại được.
Về quan liêu, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đây là căn bệnh có mối quan hệ chặt chẽ với tham ô và lãng phí, tạo điều kiện để những hành vi tiêu cực phát sinh, tồn tại và phát triển. Quan liêu trước hết biểu hiện ở lối làm việc xa rời thực tế, không sâu sát cơ sở, thiếu gắn bó với quần chúng và không nắm bắt đầy đủ tình hình thực hiện nhiệm vụ. Người chỉ rõ, cán bộ và cơ quan từ cấp trên đến cấp dưới mắc bệnh quan liêu thường không theo dõi, kiểm tra công việc đến nơi, đến chốn; chỉ chú trọng hình thức, hội họp, ban hành chỉ thị và xem xét báo cáo trên giấy tờ mà thiếu kiểm tra thực tế (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 357).
Bên cạnh đó, quan liêu còn thể hiện ở thái độ kiêu ngạo, coi thường quần chúng, thiếu dân chủ, độc đoán, chuyên quyền và không tôn trọng ý kiến của tập thể. Người mắc bệnh quan liêu thường tự cho mình là người hiểu biết, có quyền quyết định mọi việc, trong khi xem nhẹ năng lực và vai trò của Nhân dân (Hồ Chí Minh, 2011c, tr. 336). Họ không thực hiện đúng nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, tự ý quyết định công việc, thậm chí tìm cách né tránh sự kiểm tra, giám sát và phê bình của quần chúng.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, hậu quả nghiêm trọng của quan liêu không chỉ là làm giảm hiệu quả quản lý, gây cản trở việc thực hiện chủ trương, chính sách mà còn làm biến dạng mối quan hệ giữa cán bộ với Nhân dân. Người cảnh báo căn bệnh này có thể biến người cán bộ vốn là “đày tớ” của Nhân dân thành “ông quan cách mạng”, gây ra sự nghi ngờ, bất bình và bất mãn trong quần chúng (Hồ Chí Minh, 2011b, tr. 167).
Từ những phân tích trên có thể thấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh không xem tham ô, lãng phí và quan liêu là những hiện tượng riêng rẽ mà đặt trong mối quan hệ tác động qua lại. Quan liêu tạo điều kiện cho tham ô, lãng phí phát sinh và được che giấu; tham ô, lãng phí lại làm suy yếu tổ chức, bộ máy, bào mòn đạo đức công vụ và niềm tin của Nhân dân. Do đó, phòng, chống “giặc nội xâm” phải được tiến hành đồng bộ, không chỉ xử lý từng hành vi vi phạm mà còn phải khắc phục những nguyên nhân về nhận thức, đạo đức, tổ chức và cơ chế quản lý.
4. Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” đối với xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Một là, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và kỷ luật, kỷ cương nhà nước.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” đặt ra yêu cầu mọi tổ chức, cá nhân, nhất là đội ngũ cán bộ, công chức, phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và chịu sự kiểm soát của pháp luật. Người yêu cầu phải “thẳng tay trừng trị” những kẻ bất liêm, bất kể người đó giữ địa vị hay làm nghề nghiệp gì (Hồ Chí Minh, 2011c, tr. 126). Quan điểm này thể hiện rõ nguyên tắc không có sự phân biệt trong xử lý hành vi vi phạm, góp phần bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật và củng cố kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động của bộ máy nhà nước. Không chỉ nhấn mạnh việc xử lý hành vi sai phạm, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đề cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của mỗi công dân. Người yêu cầu mỗi người phải “tuân theo pháp luật của nhà nước” và “giữ gìn trật tự chung” (Hồ Chí Minh, 2011f, tr. 258). Người cũng coi dân chủ là tài sản quý báu của Nhân dân, nhấn mạnh vai trò của pháp luật, công an và tòa án trong việc bảo vệ quyền dân chủ, ngăn chặn những hành vi xâm phạm lợi ích chung (Hồ Chí Minh, 2011g, tr. 469).
Những quan điểm đó có ý nghĩa quan trọng đối với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trong đó Hiến pháp và pháp luật giữ vị trí tối cao, mọi chủ thể đều bình đẳng trước pháp luật và quyền lực nhà nước phải được kiểm soát. Phòng, chống “giặc nội xâm” không chỉ nhằm xử lý những hành vi tham ô, lãng phí, quan liêu mà còn góp phần ngăn ngừa tình trạng lạm quyền, tùy tiện trong thực thi công vụ, bảo đảm các quy định pháp luật được thực hiện thống nhất, nghiêm minh.
Hai là, bảo vệ quyền làm chủ của Nhân dân và củng cố niềm tin đối với Nhà nước.
Một giá trị nổi bật trong tư tưởng Hồ Chí Minh là đặt Nhân dân ở vị trí trung tâm của hoạt động nhà nước. Người khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân, bộ máy nhà nước phải thực sự phục vụ Nhân dân, cán bộ là người được Nhân dân ủy thác để thực hiện công việc chung. Vì vậy, các biểu hiện quan liêu, tham ô, lãng phí không chỉ gây thiệt hại về kinh tế mà còn trực tiếp xâm phạm quyền và lợi ích của Nhân dân, làm suy giảm bản chất dân chủ của Nhà nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt phê phán tình trạng cán bộ lợi dụng chức vụ, quyền hạn để áp đặt ý chí cá nhân, độc đoán, chuyên quyền, thậm chí “dùng pháp công để báo thù tư” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr. 19). Những biểu hiện này làm sai lệch mục đích phục vụ Nhân dân của bộ máy nhà nước, biến quyền lực công thành công cụ phục vụ lợi ích cá nhân. Người từng khẳng định: “nếu nước nhà độc lập mà dân không hưởng tự do thì độc lập cũng không có nghĩa lý gì” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr. 64). Quan điểm đó cho thấy, giá trị của độc lập, tự do phải được thể hiện bằng việc Nhân dân thực sự được bảo đảm các quyền và lợi ích chính đáng trong đời sống.
Từ góc độ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phòng, chống “giặc nội xâm” có ý nghĩa trực tiếp trong bảo vệ quyền làm chủ của Nhân dân, ngăn ngừa tình trạng lạm dụng quyền lực, sách nhiễu, gây phiền hà và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Đồng thời, việc xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Ba là, góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ nguồn lực quốc gia.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi chất lượng đội ngũ cán bộ là nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Người yêu cầu cán bộ phải rèn luyện các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; nếu thiếu những phẩm chất đó, cán bộ dễ bị chủ nghĩa cá nhân chi phối, dẫn đến quan liêu, tham ô, lãng phí và làm tổn hại lợi ích chung. Vì vậy, phòng, chống “giặc nội xâm” trước hết là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức, năng lực và tinh thần trách nhiệm, thực sự tận tụy phục vụ Nhân dân. Bên cạnh vấn đề con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ tác động tiêu cực của quan liêu đối với hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Quan liêu làm cho chủ trương, chính sách đúng đắn không được triển khai đầy đủ hoặc bị thực hiện sai lệch; cán bộ xa rời thực tế, không nắm bắt được tình hình và nguyện vọng của Nhân dân. Do đó, đấu tranh chống quan liêu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, tăng cường mối liên hệ giữa cơ quan nhà nước với cơ sở và Nhân dân, bảo đảm chính sách được thực hiện phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Trên phương diện kinh tế, phòng, chống tham ô, lãng phí góp phần bảo vệ tài sản công, ngân sách nhà nước và các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi trọng thực hành tiết kiệm, sử dụng hợp lý sức lao động, thời gian và tiền của của Nhà nước, Nhân dân; bởi nguồn lực được bảo toàn và sử dụng hiệu quả sẽ tạo điều kiện cải thiện đời sống, thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Ngược lại, tham ô và lãng phí không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn làm giảm hiệu quả đầu tư, cản trở việc thực hiện các chính sách dân sinh.
Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” góp phần làm rõ mối quan hệ giữa xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, hoàn thiện phương thức quản lý, bảo vệ nguồn lực quốc gia và nâng cao hiệu quả hoạt động của Nhà nước. Đây là những giá trị có ý nghĩa thiết thực đối với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
5. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Thứ nhất, kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và đấu tranh.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, phòng, chống “giặc nội xâm” phải kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và đấu tranh, trong đó xây dựng là nhiệm vụ cơ bản, lâu dài; đấu tranh phải được tiến hành kiên quyết, kịp thời để ngăn chặn và xử lý các hành vi sai phạm. Người nhấn mạnh vai trò của giáo dục, rèn luyện đạo đức; đồng thời, yêu cầu phải có biện pháp xử lý nghiêm đối với những hành vi tham ô, lãng phí, quan liêu (Hồ Chí Minh, 2011d, tr. 361). Vận dụng quan điểm đó trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay đòi hỏi phải coi trọng cả phòng ngừa và xử lý vi phạm. Về xây dựng, cần tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức công vụ; đề cao việc rèn luyện các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; xây dựng văn hóa liêm chính trong thực thi công vụ. Việc giáo dục phải gắn với hoàn thiện quy chế làm việc, phân định rõ chức trách, nhiệm vụ và trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Về đấu tranh, cần tăng cường kiểm tra, thanh tra, giám sát; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, quan liêu theo quy định pháp luật. Quá trình xử lý phải bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, đồng thời chú trọng thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt. Kết hợp giữa xây dựng và đấu tranh sẽ góp phần tạo môi trường để cán bộ rèn luyện, thực thi công vụ đúng trách nhiệm, đồng thời ngăn chặn những biểu hiện suy thoái, tiêu cực từ sớm, từ xa.
Thứ hai, phát huy quyền làm chủ và vai trò giám sát của Nhân dân.
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhân dân vừa là chủ thể của quyền lực nhà nước, vừa là lực lượng quan trọng tham gia phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với “giặc nội xâm”. Người yêu cầu cán bộ phải làm việc theo phương pháp quần chúng, biết bàn bạc, hỏi ý kiến, lắng nghe và học hỏi Nhân dân; đồng thời, phải tin tưởng, dựa vào Nhân dân để kiểm tra, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước. Điều đó cho thấy, phòng, chống quan liêu, tham ô, lãng phí không thể chỉ dựa vào hoạt động của các cơ quan chức năng mà cần phát huy sự tham gia chủ động của người dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nhấn mạnh yêu cầu tạo dư luận xã hội lành mạnh, kiên quyết lên án những hành vi tiêu cực. Người cho rằng, cần “phải gây chung quanh chúng một không khí công chúng công phẫn và tẩy chay về mặt đạo đức” (Hồ Chí Minh, 2011h, tr. 469). Quan điểm này gợi mở yêu cầu phát huy vai trò của Nhân dân và các tổ chức chính trị – xã hội trong giám sát hoạt động công vụ, phát hiện, phản ánh và đấu tranh với những hành vi vi phạm.
Trong giai đoạn hiện nay, cần tiếp tục cụ thể hóa quyền làm chủ của Nhân dân bằng các cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo công khai, minh bạch và thuận tiện. Đồng thời, phải bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, quyền giám sát của người dân và có biện pháp bảo vệ người phản ánh, tố cáo theo quy định pháp luật. Việc phát huy vai trò giám sát của Nhân dân cần gắn với trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước, bảo đảm các ý kiến phản ánh được tiếp nhận, xem xét và xử lý thực chất. Qua đó, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia kiểm soát quyền lực, góp phần phòng ngừa và ngăn chặn các biểu hiện quan liêu, tham ô, lãng phí ngay từ cơ sở.
Thứ ba, đẩy mạnh tự phê bình và phê bình, đề cao trách nhiệm nêu gương.
Chủ tịch Hồ Chí Minh coi tự phê bình và phê bình là phương thức quan trọng để tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên nhận diện khuyết điểm, tự sửa chữa và không ngừng tiến bộ. Người xem đây là “vũ khí sắc bén” trong công tác xây dựng Đảng và rèn luyện đội ngũ cán bộ (Hồ Chí Minh, 2011e, tr. 300). Việc tự phê bình và phê bình phải được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, thẳng thắn, có tính xây dựng; không chỉ tiến hành từ trên xuống dưới mà còn phải phát huy phê bình từ dưới lên trên. Người đứng đầu và cán bộ giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải gương mẫu trong tự phê bình, tiếp thu ý kiến góp ý và chịu trách nhiệm về những hạn chế, sai phạm thuộc phạm vi quản lý.
Vận dụng tư tưởng đó hiện nay cần khắc phục tình trạng tự phê bình và phê bình hình thức, nể nang, né tránh, ngại va chạm; đồng thời, gắn kết quả thực hiện với đánh giá phẩm chất, năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Cần phát huy dân chủ trong sinh hoạt tổ chức, bảo đảm người góp ý được lắng nghe, ý kiến phê bình được xem xét khách quan và những hạn chế được chỉ ra phải có biện pháp khắc phục cụ thể. Đặc biệt, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu phải được thể hiện bằng hành động, kết quả thực hiện nhiệm vụ và thái độ kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực trong cơ quan, đơn vị.
Bên cạnh đó, cần xây dựng môi trường công vụ khuyến khích tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo; có cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung theo tinh thần Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị. Việc bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, xác định rõ căn cứ, động cơ và kết quả thực hiện nhiệm vụ, tránh lợi dụng chủ trương khuyến khích đổi mới để hợp thức hóa sai phạm. Qua đó, vừa tạo điều kiện để cán bộ yên tâm cống hiến, vừa giữ vững kỷ luật, kỷ cương và đạo đức công vụ.
6. Giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn trong giai đoạn hiện nay
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” không chỉ có giá trị trong bối cảnh lịch sử ra đời mà còn chứa đựng những chỉ dẫn quan trọng đối với công cuộc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay. Những quan điểm của Người về phòng ngừa, đấu tranh với quan liêu, tham ô, lãng phí; đề cao vai trò của pháp luật, quyền làm chủ của Nhân dân và đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên tiếp tục gợi mở những định hướng có ý nghĩa thiết thực trên ba phương diện sau:
Một là, cung cấp cơ sở lý luận cho việc kiểm soát quyền lực và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng vai trò của pháp luật trong quản lý xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân, cũng như giữ gìn tài sản của Nhà nước. Quan điểm của Người về việc sử dụng pháp luật như “cái khóa, cái cửa” để bảo vệ quyền dân chủ và tài sản của Nhân dân cho thấy, yêu cầu phải đặt mọi hoạt động của bộ máy nhà nước trong khuôn khổ pháp luật, không để quyền lực bị lợi dụng vì lợi ích cá nhân. Đây là cơ sở lý luận có ý nghĩa đối với việc xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng ngừa và xử lý các hành vi tham nhũng, tiêu cực hiện nay.
Trên cơ sở Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và phương châm xử lý vi phạm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực thời gian qua đã được triển khai quyết liệt, góp phần xử lý nghiêm nhiều tổ chức, cá nhân vi phạm, kể cả người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý. Thực tiễn này thể hiện sự kế thừa tinh thần kiên quyết đấu tranh với những hành vi bất liêm mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhấn mạnh. Tuy nhiên, xử lý vi phạm chỉ là một khâu trong quá trình phòng, chống “giặc nội xâm”. Vấn đề căn bản hơn là phải chủ động phòng ngừa, khắc phục những kẽ hở trong thể chế và cơ chế thực thi quyền lực, không để phát sinh điều kiện cho hành vi vụ lợi.
Theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII), việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước và nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay vì vậy cần gắn xử lý nghiêm các hành vi vi phạm với hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ và phòng ngừa xung đột lợi ích. Qua đó, hạn chế tình trạng lạm quyền, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ và bảo đảm quyền lực nhà nước được thực thi đúng mục đích, trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
Hai là, khẳng định ý nghĩa của việc phòng, chống lãng phí, quan liêu gắn với xây dựng đạo đức công vụ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, lãng phí không đơn thuần là việc sử dụng không hiệu quả tiền bạc, tài sản mà còn bao gồm sự hao phí sức lao động, thời gian và các nguồn lực của đất nước. Người đặc biệt coi trọng việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí bởi đây là yêu cầu trực tiếp để bảo vệ thành quả cách mạng, sử dụng có hiệu quả nguồn lực phục vụ Nhân dân và phát triển đất nước. Cùng với đó, Người chỉ rõ quan liêu là một căn bệnh nguy hiểm trong bộ máy nhà nước, biểu hiện ở sự xa rời thực tiễn, không sâu sát cơ sở, thiếu trách nhiệm và không quan tâm đến nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Quan liêu còn tạo điều kiện nảy sinh, che giấu và dung túng cho tham ô, lãng phí.
Những chỉ dẫn này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, coi đây là nhiệm vụ quan trọng gắn với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 25/12/2023 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và các nguồn lực quốc gia. Thực tiễn cho thấy, lãng phí trong quản lý đầu tư, sử dụng đất đai, tài sản công, thời gian và nguồn lực xã hội không chỉ gây tổn thất về kinh tế mà còn làm giảm hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước và ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, phòng, chống lãng phí và quan liêu cần được triển khai đồng bộ với cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng đạo đức công vụ. Trọng tâm là rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp; nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả sử dụng các nguồn lực công. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số theo định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị cần gắn với đổi mới phương thức quản lý, tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, qua đó hạn chế những biểu hiện quan liêu, hình thức trong thực thi công vụ. Đặc biệt, việc thực hành các chuẩn mực cần, kiệm, liêm, chính phải trở thành yêu cầu thường xuyên đối với mỗi cán bộ, công chức, viên chức, góp phần xây dựng nền hành chính liêm chính, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Ba là, khẳng định vai trò của Nhân dân trong giám sát quyền lực, gắn với thực hiện tự phê bình và phê bình trong Đảng và bộ máy nhà nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” không thể chỉ dựa vào hoạt động của các cơ quan nhà nước mà phải phát huy sức mạnh và sự tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân. Nhân dân vừa là chủ thể của quyền lực nhà nước, vừa là lực lượng quan trọng tham gia phát hiện, đấu tranh với những biểu hiện quan liêu, tham ô, lãng phí. Quan điểm này đặt ra yêu cầu phải bảo đảm các điều kiện để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, tham gia giám sát hoạt động của cán bộ, cơ quan công quyền và phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đó cần được cụ thể hóa bằng các cơ chế và quy định pháp luật bảo đảm thực chất phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để mở rộng quyền tham gia của người dân trong quản lý nhà nước và đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả vai trò giám sát của Nhân dân, cần tiếp tục hoàn thiện các kênh tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo; bảo đảm thông tin được công khai, minh bạch và người cung cấp thông tin được bảo vệ theo quy định pháp luật. Qua đó, phát huy vai trò giám sát của Nhân dân, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm phạm tài sản công, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Cùng với giám sát của Nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng tự phê bình và phê bình như một phương thức để mỗi tổ chức, cán bộ, đảng viên tự nhận diện, khắc phục khuyết điểm và nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Vận dụng quan điểm này hiện nay đòi hỏi phải duy trì tự phê bình và phê bình một cách thường xuyên, thực chất, khắc phục tình trạng nể nang, né tránh, hình thức; gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả thực hiện nhiệm vụ, nhất là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Cán bộ giữ chức vụ càng cao càng phải gương mẫu về phẩm chất đạo đức, lối sống và tinh thần trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung theo tinh thần Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị, tạo môi trường để cán bộ yên tâm thực hiện nhiệm vụ, không vì tâm lý sợ sai mà né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” có giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay. Những chỉ dẫn của Người không chỉ đặt ra yêu cầu kiên quyết đấu tranh với quan liêu, tham ô, lãng phí mà còn nhấn mạnh tính chủ động trong phòng ngừa, hoàn thiện thể chế, kiểm soát quyền lực, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân và xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, trách nhiệm. Việc vận dụng nhất quán những quan điểm đó sẽ góp phần xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân.
7. Kết luận
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phòng, chống “giặc nội xâm” có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc đối với sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thông qua việc chỉ rõ nguồn gốc, bản chất và tác hại của quan liêu, tham ô, lãng phí, đặc biệt là mối liên hệ giữa những căn bệnh này với chủ nghĩa cá nhân, Người đã đặt nền tảng tư tưởng cho việc phòng ngừa, đấu tranh với các biểu hiện suy thoái, tiêu cực trong Đảng và bộ máy nhà nước. Những chỉ dẫn về kết hợp xây dựng và đấu tranh, đề cao vai trò giám sát của Nhân dân, thực hành tự phê bình và phê bình, cũng như xây dựng đội ngũ cán bộ cần, kiệm, liêm, chính vẫn giữ nguyên ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay. Việc vận dụng tư tưởng đó cần được thực hiện đồng bộ thông qua hoàn thiện thể chế, tăng cường kiểm soát quyền lực, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đề cao trách nhiệm công vụ và bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu nhằm xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ lợi ích quốc gia và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Tài liệu tham khảo:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2022). Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Bộ Chính trị (2021). Kết luận số 14-KL/TW ngày 22/9/2021 về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.
Bộ Chính trị (2023). Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 25/12/2023 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 4). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011c). Toàn tập (Tập 6). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011d). Toàn tập (Tập 7). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011e). Toàn tập (Tập 8). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011f). Toàn tập (Tập 9). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011g). Toàn tập (Tập 10). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011h). Toàn tập (Tập 12). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011i). Toàn tập (Tập 14). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Quốc hội (2018). Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018.
Quốc hội (2022). Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022.
