Các yếu tố tác động đến nâng cao chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội trên địa bàn phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh

Factors affecting the improvement of the quality of social assistance policy implementation in Gia Loc ward, Tay Ninh province

Trần Ngọc Khang
UBND phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh
Email: Tranngockhang12894@gmail.com

(Quanlynhanuoc.vn) – Chính sách trợ giúp xã hội giữ vai trò quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm mức sống tối thiểu, hỗ trợ các nhóm yếu thế và thúc đẩy công bằng xã hội. Chất lượng thực hiện chính sách không chỉ phụ thuộc vào khuôn khổ pháp luật mà còn chịu tác động của năng lực quản trị địa phương, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, quy trình giải quyết, cơ chế phối hợp, nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ và sự tham gia của cộng đồng. Trên cơ sở lý thuyết thực thi chính sách công và quản trị dịch vụ công, bài viết phân tích các yếu tố tác động đến chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh. Từ đó, đề xuất định hướng nâng cao hiệu quả thực thi, bảo đảm quyền lợi của đối tượng thụ hưởng và trách nhiệm phục vụ của chính quyền cơ sở.

Từ khóa: Trợ giúp xã hội; chính sách an sinh xã hội; thực thi chính sách công; chất lượng thực thi chính sách; phường Gia Lộc.

Abstract: Social assistance policy plays an important role in the social security system, reflecting the State’s responsibility to ensure minimum living standards, support vulnerable groups, and promote social equity. The quality of policy implementation depends not only on the legal framework but also on factors such as local governance capacity, the quality of civil servants, administrative procedures, coordination mechanisms, financial resources, technological infrastructure, and community participation. Based on public policy implementation theories and public service governance approaches, this article analyzes factors affecting the quality of social assistance policy implementation in Gia Loc Ward, Tay Ninh Province. Accordingly, it proposes orientations to improve implementation effectiveness, ensure beneficiaries’ rights, and strengthen the service responsibility of grassroots authorities.

Keywords: Social assistance; social security policy; public policy implementation; quality of policy implementation; Gia Loc Ward.

1. Đặt vấn đề

Trợ giúp xã hội là một trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo vệ các nhóm dân cư có hoàn cảnh khó khăn, bảo đảm mức sống tối thiểu và thúc đẩy công bằng xã hội. Thông qua các hình thức trợ cấp thường xuyên, hỗ trợ đột xuất, chăm sóc và nuôi dưỡng, chính sách góp phần giảm thiểu rủi ro, hạn chế nghèo đói và bảo đảm quyền tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Khuyến nghị số 202 của Tổ chức Lao động Quốc tế nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống bảo trợ xã hội với mức bảo đảm an sinh cơ bản, khả năng tiếp cận bình đẳng và tôn trọng phẩm giá của người thụ hưởng (International Labour Conference, 2012).

Tại Việt Nam, chính sách trợ giúp xã hội từng bước được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm an sinh ở từng giai đoạn. Hệ thống pháp luật hiện hành quy định các chế độ trợ giúp tại cộng đồng, hỗ trợ khẩn cấp và chăm sóc, nuôi dưỡng đối với các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Việc tổ chức thực hiện các chính sách này đòi hỏi chính quyền địa phương nâng cao trách nhiệm trong việc rà soát, xác định đối tượng, giải quyết hồ sơ và bảo đảm quyền lợi của người thụ hưởng.

Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách không chỉ phụ thuộc vào tính đầy đủ của quy định pháp luật mà còn chịu sự chi phối trực tiếp bởi quá trình tổ chức thực hiện. Hạn chế về năng lực cán bộ, thủ tục hành chính, cơ chế phối hợp, nguồn lực và khả năng tiếp cận thông tin có thể dẫn đến bỏ sót đối tượng, giải quyết chậm hoặc chưa bảo đảm đầy đủ quyền lợi. Do đó, chất lượng thực hiện cần được xem xét trên các phương diện: đúng đối tượng, đúng chế độ, kịp thời, công khai, minh bạch, thuận tiện và đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.

Đối với phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh, yêu cầu này càng có ý nghĩa trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Được hình thành trên cơ sở sắp xếp xã Phước Đông và phường Gia Lộc trước đây, địa bàn mới đặt ra yêu cầu tích hợp dữ liệu, hồ sơ, phương thức quản lý và tổ chức phục vụ người dân. Chính quyền cấp xã cần chủ động thích ứng với quy mô dân cư và điều kiện quản lý mới, bảo đảm chính sách được triển khai liên tục, thống nhất.

Từ thực tiễn đó, việc nhận diện và phân tích các yếu tố tác động đến chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc có ý nghĩa thiết thực cả về mặt lý luận và thực tiễn. Bài viết tập trung làm rõ các yếu tố chủ yếu, qua đó đề xuất định hướng nâng cao hiệu quả thực thi, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người thụ hưởng và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

2. Các yếu tố tác động đến chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc

Thứ nhất, hệ thống pháp luật và cơ chế, chính sách trợ giúp xã hội.

Hệ thống pháp luật là nền tảng xác định đối tượng, điều kiện, mức hưởng, phương thức hỗ trợ, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc thực hiện chính sách trợ giúp xã hội. Đây là yếu tố có tính chi phối, bởi mọi hoạt động rà soát, xác minh, thẩm định, quyết định hưởng và chi trả trợ cấp tại phường Gia Lộc đều phải được thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật. Hệ thống chính sách càng đồng bộ, rõ ràng và phù hợp với thực tiễn thì càng tạo điều kiện bảo đảm tính thống nhất, chính xác và minh bạch trong quá trình thực hiện. Ngược lại, những quy định thiếu đồng bộ, hướng dẫn chưa cụ thể hoặc chậm được cập nhật có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau, làm kéo dài thời gian giải quyết và ảnh hưởng đến quyền lợi của người thụ hưởng.

Tại phường Gia Lộc, yếu tố thể chế có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình chuyển tiếp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Theo Nghị quyết số 1682/NQ-UBTVQH15, phường Gia Lộc được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Phước Đông và phường Gia Lộc trước đây, chính thức hoạt động từ ngày 01/7/2025 (Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 2025). Theo phương án phát triển đô thị tỉnh Tây Ninh năm 2026, địa bàn có diện tích 50,26 km² và quy mô dân số được rà soát trong khoảng 42.160–46.376 người (Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, 2026). Quy mô địa bàn và dân số này đặt ra yêu cầu rà soát, đối chiếu và thống nhất hồ sơ của các đối tượng đang hưởng trợ cấp do các đơn vị hành chính trước đây quản lý. Bên cạnh đó, sự thay đổi của chính sách trợ giúp xã hội đòi hỏi CBCC phải thường xuyên cập nhật các quy định mới, đặc biệt là những quy định liên quan đến đối tượng thụ hưởng, mức trợ cấp và điều kiện tiếp cận chính sách. Nếu việc phổ biến, hướng dẫn và áp dụng văn bản pháp luật không kịp thời, có thể phát sinh tình trạng sử dụng quy định cũ, xác định chưa chính xác điều kiện hưởng hoặc chậm điều chỉnh chế độ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt và các nhóm yếu thế khác.

Đáng chú ý, thực tiễn tại phường Gia Lộc cho thấy việc bảo đảm quyền thụ hưởng không chỉ phụ thuộc vào sự tồn tại của chính sách mà còn phụ thuộc vào khả năng áp dụng đầy đủ các quy định liên quan. Trường hợp một trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng chưa được hoàn thiện đầy đủ hồ sơ xác nhận khuyết tật, quyết định hưởng trợ cấp xã hội và cấp thẻ bảo hiểm y tế, được Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 phát hiện và kiến nghị khắc phục trong tháng 4/2026, là minh chứng cụ thể cho yêu cầu này (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026).

Như vậy, hệ thống pháp luật không chỉ tạo khuôn khổ pháp lý cho hoạt động thực thi mà còn quyết định phạm vi và tính liên tục của quyền thụ hưởng chính sách. Vấn đề đặt ra đối với phường Gia Lộc là phải bảo đảm các quy định được áp dụng thống nhất, đồng thời chủ động rà soát các trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt để hạn chế nguy cơ bỏ sót hoặc thực hiện chế độ chưa đầy đủ.

Thứ hai, sự lãnh đạo, chỉ đạo và năng lực quản trị của chính quyền địa phương.

Sự lãnh đạo, chỉ đạo và năng lực quản trị của chính quyền địa phương quyết định mức độ ưu tiên, tính thống nhất và hiệu quả trong việc tổ chức thực hiện các chính sách trợ giúp xã hội. Theo Van Meter và Van Horn (1975), quá trình thực thi chính sách chịu ảnh hưởng bởi mục tiêu và tiêu chuẩn của chính sách, nguồn lực, đặc điểm của cơ quan thực hiện, hoạt động truyền thông và sự phối hợp giữa các chủ thể, cũng như điều kiện kinh tế – xã hội. Điều này cho thấy chính quyền cơ sở không chỉ là chủ thể tổ chức thực hiện mà còn giữ vai trò kết nối mục tiêu chính sách với nhu cầu và quyền lợi thực tế của người dân.

Đối với phường Gia Lộc, năng lực quản trị có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và việc mở rộng phạm vi quản lý sau sắp xếp. Chính quyền phường phải đồng thời bảo đảm tính liên tục của các chế độ trợ giúp xã hội, tổ chức lại việc phân công nhiệm vụ, thống nhất đầu mối giải quyết công việc và thiết lập cơ chế phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn với khu phố, các tổ chức chính trị – xã hội và các cơ quan liên quan.

Thực tiễn quản trị địa phương năm 2025 cho thấy phường Gia Lộc đã hoàn thành và vượt 13/13 chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 95,74%; tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn và trước hạn đạt 93,5% (Báo Tây Ninh, 2026). Đây là những kết quả phản ánh nỗ lực của chính quyền trong việc điều hành phát triển kinh tế – xã hội, thực hiện chính sách an sinh xã hội và cải cách hành chính. Tuy nhiên, các chỉ tiêu này là kết quả quản trị chung, chưa phản ánh trực tiếp tỷ lệ bao phủ hoặc chất lượng giải quyết hồ sơ trợ giúp xã hội tại địa phương.

Một khía cạnh khác của năng lực quản trị là khả năng chủ động phát hiện và xử lý những trường hợp có nguy cơ bị bỏ sót. Nhu cầu trợ giúp xã hội thường xuyên biến động theo độ tuổi, sức khỏe, tình trạng khuyết tật và hoàn cảnh gia đình. Nếu chính quyền chỉ dựa vào danh sách đối tượng đang hưởng mà không tổ chức rà soát định kỳ, những trường hợp mới phát sinh hoặc chưa được tiếp cận chính sách có thể không được phát hiện kịp thời. Trường hợp trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng được cơ quan kiểm sát kiến nghị khắc phục trong năm 2026 cho thấy yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm quản lý đối với từng trường hợp cụ thể (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026).

Thứ ba, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện chính sách.

Đội ngũ cán bộ, công chức là chủ thể trực tiếp chuyển hóa các quy định pháp luật thành kết quả thực hiện chính sách. Chất lượng thực thi phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ, khả năng phối hợp, đạo đức công vụ và thái độ phục vụ nhân dân. Lipsky (1980) nhấn mạnh vai trò của những người trực tiếp tiếp xúc với người dân trong quá trình thực thi chính sách công. Theo đó, cách thức cán bộ, công chức giải thích, hướng dẫn, xác minh và xử lý hồ sơ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận quyền lợi của người thụ hưởng.

Tại phường Gia Lộc, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ là nắm vững quy định về trợ giúp xã hội mà còn phải có khả năng tiếp nhận, rà soát và xử lý các hồ sơ được chuyển giao từ các đơn vị hành chính trước đây. Quá trình thay đổi địa bàn quản lý và tổ chức bộ máy có thể làm gia tăng khối lượng công việc, đồng thời đặt ra yêu cầu cập nhật kiến thức và thích ứng với phương thức quản lý mới. Nếu năng lực nghiệp vụ giữa các cán bộ, công chức chưa đồng đều, việc xác định điều kiện hưởng, hướng dẫn thủ tục và tham mưu giải quyết có thể thiếu thống nhất.

Một dẫn chứng thực tế có giá trị phân tích là trường hợp trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng được Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 phát hiện vào năm 2026. Theo thông tin Báo Bảo vệ pháp luật công bố, trường hợp này chưa có giấy xác nhận khuyết tật, chưa có quyết định hưởng trợ cấp xã hội và chưa được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo diện ngân sách nhà nước chi trả. Sau khi có kiến nghị của cơ quan kiểm sát, UBND phường Gia Lộc đã chỉ đạo hoàn thiện hồ sơ và trao các giấy tờ liên quan cho gia đình vào ngày 13/4/2026 (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026). Dẫn chứng này cho thấy hạn chế trong việc thực hiện chính sách đôi khi không xuất phát từ việc thiếu quy định pháp luật mà có thể bắt nguồn từ khâu rà soát, hướng dẫn, xác minh và hoàn thiện hồ sơ. Điều đó đặt ra yêu cầu cán bộ, công chức phải có kiến thức chuyên môn vững vàng, nắm chắc quy trình nghiệp vụ và chủ động theo dõi tình trạng giải quyết của từng trường hợp. Bên cạnh năng lực chuyên môn, thái độ và trách nhiệm công vụ cũng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng thực hiện chính sách. Người cao tuổi, người khuyết tật và người có hoàn cảnh đặc biệt thường gặp khó khăn trong việc đi lại, kê khai và tiếp cận thông tin. Do đó, cán bộ, công chức cần có thái độ tôn trọng, kiên nhẫn, hướng dẫn rõ ràng và chủ động hỗ trợ những người không có khả năng tự thực hiện thủ tục.

Thứ tư, quy trình, thủ tục hành chính và cơ chế phối hợp.

Quy trình, thủ tục hành chính và cơ chế phối hợp quyết định phương thức tổ chức thực hiện chính sách trợ giúp xã hội trên thực tế. Một quy trình khoa học, minh bạch, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn giải quyết sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ, hạn chế tình trạng chuyển hồ sơ qua nhiều đầu mối và nâng cao khả năng tiếp cận của người dân.

Tại phường Gia Lộc, việc sắp xếp đơn vị hành chính từ ngày 01/7/2025 đặt ra yêu cầu rà soát và thống nhất quy trình xử lý hồ sơ được chuyển giao từ các địa bàn trước đây. Quá trình này đòi hỏi phải xác định rõ đầu mối tiếp nhận, trách nhiệm của từng bộ phận, phương thức kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và cơ chế xử lý những trường hợp có thông tin chưa đầy đủ.

Theo thông tin tổng kết năm 2025 do Báo Tây Ninh công bố, tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn và trước hạn tại phường Gia Lộc đạt 93,5% (Báo Tây Ninh, 2026). Kết quả này phản ánh nỗ lực cải cách hành chính và tổ chức giải quyết công việc của địa phương. Tuy nhiên, đây là tỷ lệ chung của hoạt động giải quyết thủ tục hành chính, không phải tỷ lệ giải quyết đúng hạn riêng đối với hồ sơ trợ giúp xã hội. Bên cạnh đó, việc thực hiện chính sách trợ giúp xã hội đòi hỏi sự phối hợp giữa bộ phận chuyên môn của UBND phường, khu phố, cơ sở y tế và các cơ quan liên quan. Đối với người khuyết tật, việc xác định điều kiện hưởng có thể liên quan đến hồ sơ xác nhận khuyết tật, kết quả đánh giá mức độ khuyết tật, quyết định hưởng trợ cấp và quyền lợi bảo hiểm y tế. Nếu các khâu này được thực hiện riêng lẻ, thiếu trao đổi thông tin, thì có thể phát sinh tình trạng một chế độ đã được thực hiện nhưng các quyền lợi liên quan chưa được hoàn thiện. Trường hợp trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng được cơ quan kiểm sát kiến nghị xử lý tại phường Gia Lộc là minh chứng cho sự cần thiết phải tăng cường phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn và cơ quan liên quan, bảo đảm quá trình giải quyết được thực hiện đồng bộ, tránh để người dân phải tự mình kết nối nhiều thủ tục hành chính (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026).

Thứ năm, nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và điều kiện bảo đảm.

Nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm đóng vai trò quyết định đối với khả năng duy trì và tổ chức thực hiện chính sách trợ giúp xã hội. Trong đó, nguồn kinh phí bảo đảm việc chi trả trợ cấp và hỗ trợ đột xuất; cơ sở vật chất, trang thiết bị và điều kiện làm việc tạo thuận lợi cho quá trình tiếp nhận, quản lý hồ sơ, xác minh và phục vụ người dân.

Tại phường Gia Lộc, việc mở rộng phạm vi quản lý sau khi sắp xếp đơn vị hành chính làm tăng yêu cầu về nhân lực, kinh phí và điều kiện tổ chức để thực hiện các chính sách trên địa bàn. Với diện tích 50,26 km² và quy mô dân số được rà soát trong phương án phát triển đô thị năm 2026 ở mức khoảng 42.160–46.376 người, công tác quản lý đối tượng đòi hỏi điều kiện làm việc tại cơ quan hành chính cũng như nguồn lực để tổ chức rà soát tại cộng đồng, xác minh hoàn cảnh và hỗ trợ những người không có khả năng trực tiếp đến cơ quan giải quyết thủ tục (Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, 2026).

Về điều kiện kinh tế, thông tin tổng kết năm 2025 cho thấy tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn phường tăng 15,02% so với cùng kỳ; thu ngân sách đạt 21,830 tỷ đồng, vượt 22,3% so với dự toán được giao (Báo Tây Ninh, 2026). Đây là những chỉ số phản ánh tình hình phát triển kinh tế và khả năng huy động nguồn lực chung của địa phương. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa thu ngân sách địa phương và kinh phí được bố trí riêng cho trợ giúp xã hội. Không thể căn cứ vào số thu ngân sách để kết luận về mức chi hoặc khả năng bảo đảm kinh phí trợ cấp xã hội nếu chưa có báo cáo ngân sách chuyên ngành tương ứng.

Nguồn lực tài chính còn ảnh hưởng đến khả năng tổ chức các hoạt động hỗ trợ ngoài trợ cấp thường xuyên, như trợ giúp đột xuất cho người gặp thiên tai, tai nạn, bệnh tật hoặc trong những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ cần bảo đảm thuận tiện cho người cao tuổi, người khuyết tật và người có hạn chế về vận động.

Thứ sáu, ứng dụng công nghệ số và chất lượng dữ liệu.

Ứng dụng công nghệ số và chất lượng dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi các chính sách trợ giúp xã hội. Việc xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu điện tử giúp chính quyền quản lý đối tượng, theo dõi tình trạng hưởng trợ cấp, kiểm soát biến động và hạn chế tình trạng trùng lặp hồ sơ. Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng công nghệ không chỉ phụ thuộc vào trang thiết bị và phần mềm mà còn phụ thuộc vào tính đầy đủ, chính xác, thống nhất của dữ liệu và năng lực sử dụng của cán bộ, công chức. Đối với phường Gia Lộc, việc hình thành đơn vị hành chính mới đặt ra yêu cầu tích hợp và chuẩn hóa dữ liệu trợ giúp xã hội từ xã Phước Đông và phường Gia Lộc trước đây. Quá trình chuyển đổi này cần được thực hiện trên cơ sở đối chiếu thông tin nhân thân, nơi cư trú, tình trạng sức khỏe, mức độ khuyết tật, quyết định hưởng và lịch sử chi trả. Nếu dữ liệu được chuyển giao nhưng chưa được kiểm tra, cập nhật và chuẩn hóa, những sai lệch vẫn có thể tồn tại trong hệ thống quản lý.

Trường hợp trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng được cơ quan kiểm sát phát hiện trong năm 2026 cũng gợi mở yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý thông tin và việc theo dõi hồ sơ. Việc một trường hợp chưa hoàn thiện đầy đủ các giấy tờ liên quan đến quyền thụ hưởng cho thấy cần có cơ chế kiểm tra chéo giữa các thông tin về đối tượng, tình trạng khuyết tật, quyết định trợ cấp và bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, không nên từ một trường hợp cụ thể suy rộng ra kết luận rằng toàn bộ hệ thống dữ liệu của phường còn yếu kém (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026).

Một vấn đề khác là khả năng tiếp cận công nghệ của người thụ hưởng. Người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người có điều kiện kinh tế khó khăn có thể gặp trở ngại khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, kê khai hồ sơ điện tử hoặc tiếp cận thông tin trên các nền tảng số. Vì vậy, chuyển đổi số không nên đồng nghĩa với việc thay thế hoàn toàn phương thức hỗ trợ trực tiếp.

Thứ bảy, công tác truyền thông, giám sát và sự tham gia của cộng đồng.

Truyền thông chính sách, giám sát và sự tham gia của cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm chính sách trợ giúp xã hội được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng và phù hợp với nhu cầu thực tế. Người dân chỉ có thể chủ động thực hiện quyền thụ hưởng khi được cung cấp đầy đủ thông tin về điều kiện hưởng, mức trợ cấp, hồ sơ, trình tự thủ tục và cơ quan có trách nhiệm giải quyết.

Tại phường Gia Lộc, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, việc thay đổi địa giới và tổ chức bộ máy có thể khiến một bộ phận người dân chưa kịp thích ứng với địa điểm, đầu mối và phương thức giải quyết công việc mới. Do đó, chính quyền cần tăng cường phổ biến chính sách thông qua khu phố, các tổ chức chính trị – xã hội, hệ thống thông tin cơ sở và các hoạt động tiếp xúc trực tiếp với người dân.

Thực tiễn tại phường Gia Lộc cho thấy vai trò của giám sát trong việc phát hiện và khắc phục những hạn chế trong quá trình thực thi chính sách. Tháng 4/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 12 đã kiến nghị UBND phường khắc phục thiếu sót trong việc thực hiện chính sách đối với một trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng. Sau kiến nghị, địa phương đã hoàn thiện hồ sơ và trao các giấy tờ liên quan cho gia đình vào ngày 13/4/2026 (Báo Bảo vệ pháp luật, 2026). Vụ việc cho thấy hoạt động giám sát có thể góp phần phát hiện những trường hợp chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi, đồng thời thúc đẩy trách nhiệm của các cơ quan thực thi chính sách.

Bên cạnh sự giám sát của cơ quan nhà nước, vai trò của khu phố, các tổ chức đoàn thể, gia đình và cộng đồng dân cư cũng rất quan trọng. Đây là những chủ thể có điều kiện nắm bắt tương đối sát tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh gia đình và những biến động trong đời sống của người dân. Thông qua hoạt động phản ánh, giám sát và hỗ trợ tại cộng đồng, chính quyền có thể phát hiện những trường hợp đủ điều kiện nhưng chưa tiếp cận được chính sách, những trường hợp cần trợ giúp đột xuất hoặc những bất cập trong quá trình chi trả. Như vậy, truyền thông, giám sát và sự tham gia của cộng đồng không chỉ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận chính sách mà còn tạo ra cơ chế kiểm soát xã hội, nâng cao trách nhiệm giải trình và củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền địa phương.

Tóm lại, chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc chịu tác động đồng thời của 7 nhóm yếu tố có mối quan hệ tương hỗ. Trong đó, hệ thống pháp luật tạo lập khuôn khổ và điều kiện thụ hưởng; năng lực quản trị và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức quyết định khả năng tổ chức thực thi; quy trình, nguồn lực và công nghệ số bảo đảm điều kiện vận hành; còn truyền thông, giám sát và sự tham gia của cộng đồng góp phần phát hiện, kiểm soát và khắc phục những hạn chế phát sinh. Thực tiễn địa phương, đặc biệt qua trường hợp trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng được cơ quan kiểm sát kiến nghị khắc phục trong năm 2026, cho thấy chất lượng thực hiện chính sách không thể chỉ đánh giá bằng số lượng hồ sơ được tiếp nhận hoặc kinh phí đã chi trả mà phải được xem xét trên cơ sở mức độ bảo đảm quyền lợi thực tế của từng đối tượng. Vì vậy, yêu cầu cốt lõi đối với phường Gia Lộc là bảo đảm chính sách trợ giúp xã hội được thực hiện đúng đối tượng, đầy đủ chế độ, kịp thời, công khai, minh bạch và lấy quyền lợi chính đáng của người thụ hưởng làm trung tâm.

4. Định hướng nâng cao chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc

Thứ nhất, hoàn thiện việc cập nhật và tổ chức thực hiện pháp luật về trợ giúp xã hội. Chính quyền địa phương cần thường xuyên cập nhật văn bản, hướng dẫn nghiệp vụ; bảo đảm cán bộ, công chức nắm vững điều kiện, mức hưởng, trình tự và thẩm quyền giải quyết. Việc áp dụng phải thống nhất, đúng đối tượng, đúng chế độ, nhất là đối với các trường hợp chuyển tiếp, điều chỉnh hoặc thôi hưởng, qua đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Thứ hai, nâng cao trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và năng lực quản trị. Cần cụ thể hóa nhiệm vụ trợ giúp xã hội trong chương trình công tác; phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả. Người đứng đầu phải chủ động chỉ đạo xử lý các trường hợp khó khăn, phức tạp, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc bỏ sót đối tượng.

Thứ ba, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Chú trọng bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ, kỹ năng rà soát đối tượng, xác minh thông tin và kỹ năng giao tiếp với người dân. Đồng thời, đề cao đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm và thái độ tận tình, tôn trọng người thụ hưởng, nhất là các nhóm yếu thế.

Thứ tư, cải tiến thủ tục hành chính và tăng cường phối hợp. Rà soát quy trình theo hướng đơn giản, công khai, dễ hiểu; xác định rõ đầu mối phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn, đoàn thể và khu dân cư. Hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong hệ thống dữ liệu được phép khai thác; chủ động theo dõi tiến độ và xử lý các hồ sơ có nguy cơ bị chậm trễ.

Thứ năm, bảo đảm nguồn lực tài chính và điều kiện vật chất. Chủ động tham mưu bố trí kinh phí theo quy định, bảo đảm chi trả đầy đủ, kịp thời. Đồng thời, quan tâm đến trang thiết bị, cơ sở vật chất và phương tiện phục vụ công tác quản lý hồ sơ, tiếp nhận thông tin và hướng dẫn người dân. Việc sử dụng nguồn lực phải công khai, minh bạch, tiết kiệm và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Thứ sáu, đẩy mạnh chuyển đổi số và chuẩn hóa dữ liệu. Thực hiện cập nhật, đối chiếu và quản lý dữ liệu đối tượng chính xác, đầy đủ; khai thác hiệu quả các nền tảng số, hạn chế trùng lặp và sai lệch thông tin. Quá trình số hóa phải gắn với bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin, đồng thời duy trì hỗ trợ trực tiếp cho những người chưa có khả năng sử dụng dịch vụ số.

Thứ bảy, đổi mới truyền thông, tăng cường giám sát và phát huy vai trò của cộng đồng. Cần phổ biến chính sách bằng hình thức dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng; công khai các điều kiện, thủ tục và quyền lợi được hưởng. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và khu dân cư trong việc phát hiện, phản ánh và giám sát các trường hợp gặp khó khăn. Đồng thời, tiếp nhận và giải quyết kịp thời các kiến nghị, coi phản hồi của người dân là căn cứ để cải thiện chất lượng thực hiện chính sách.

Triển khai đồng bộ bảy định hướng trên sẽ góp phần khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện, nâng cao hiệu lực quản lý và bảo đảm chính sách trợ giúp xã hội đến đúng người, đúng thời điểm, đúng nhu cầu. Qua đó, chính quyền phường Gia Lộc từng bước chuyển từ tư duy quản lý thủ tục sang phục vụ, bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5. Kết luận

Chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, bao gồm hệ thống pháp luật, năng lực quản trị của chính quyền, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, quy trình hành chính, nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ và sự tham gia của cộng đồng. Các yếu tố này có mối quan hệ tương tác, cùng chi phối hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách ở cơ sở. Đối với phường Gia Lộc, tỉnh Tây Ninh, nâng cao chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương và mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội. Yêu cầu đặt ra không chỉ là thực hiện đúng, đủ các chế độ mà còn phải tạo điều kiện để người dân tiếp cận chính sách thuận lợi, được hướng dẫn tận tình và thụ hưởng quyền lợi kịp thời, công bằng, minh bạch. Giá trị của chính sách không chỉ được phản ánh qua số hồ sơ được giải quyết hay kinh phí chi trả mà quan trọng hơn là mức độ cải thiện đời sống và khả năng hòa nhập cộng đồng của người thụ hưởng. Vì vậy, lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo và lấy trách nhiệm phục vụ Nhân dân làm nguyên tắc xuyên suốt là định hướng cốt lõi nhằm nâng cao chất lượng thực hiện chính sách trợ giúp xã hội tại phường Gia Lộc trong thời gian tới.

Tài liệu tham khảo:
Baredes, B. (2022). Serving citizens: Measuring the performance of services for a better user experience. OECD Working Papers on Public Governance, 52. OECD Publishing.
Chính phủ (2026). Nghị định số 335/2026/NĐ-CP ngày 21/8/2026 quy định về chính sách trợ giúp xã hội.
Edwards, G. C. (1980). Implementing public policy. Congressional Quarterly Press.
International Labor Conference (2012). Social protection floors recommendation, 2012 (No. 202). International Labor Organization.
Lipsky, M. (1980). Street-level bureaucracy: Dilemmas of the individual in public services. Russell Sage Foundation.
Osborne, S. P., Radnor, Z., & Nasi, G. (2013). A new theory for public service management? Toward a (public) service-dominant approach. The American Review of Public Administration, 43(2), 135–158.
Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12–40.
Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.
Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 766/QĐ-TTg ngày 23/6/2022 phê duyệt Bộ chỉ số chỉ đạo, điều hành và đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công theo thời gian thực trên môi trường điện tử.
Van Meter, D. S., & Van Horn, C. E. (1975). The policy implementation process: A conceptual framework. Administration & Society, 6(4), 445–488.
Van Ryzin, G. G. (2004). Expectations, performance, and citizen satisfaction with urban services. Journal of Policy Analysis and Management, 23(3), 433–448.
Wisniewski, M. (2001). Using SERVQUAL to assess customer satisfaction with public sector services. Managing Service Quality, 11(6), 380–388.
Bảo vệ pháp luật (2026). Thông tin về việc kiến nghị khắc phục các thiếu sót trong việc thực hiện chính sách đối với trẻ em khuyết tật đặc biệt nặng tại phường Gia Lộc.
Báo Tây Ninh (2026). Báo cáo thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của phường Gia Lộc năm 2025.
Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh (2026). Quyết định số 2968/QĐ-UBND ngày 26/02/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 1682/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Tây Ninh năm 2025.