Implementing talent attraction and reward policy in Hanoi infrastructure enterprises
NCS. Nguyễn Văn Quyền
Công ty cổ phần Đầu tư Xây lắp và Kinh doanh thiết bị Hà Nội,
Tổng công ty Phát triển hạ tầng UDIC
Email: quyenudic1968@gamil.com
(Quanlynhanuoc.vn) – Bài viết phân tích việc thực hiện chính sách thu hút, đãi ngộ và giữ chân nhân lực chất lượng cao tại các doanh nghiệp đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, tập trung vào UDIC và HANDICO. Trên cơ sở đối chiếu các văn bản có hiệu lực đến ngày 21/8/2026, các văn bản mới được công bố nhưng chưa có hiệu lực, dữ liệu công khai và nghiên cứu quốc tế, bài viết làm rõ quyền tự chủ tiền lương, giới hạn áp dụng cơ chế chuyên gia, cũng như những khoảng trống về phân khúc vị trí, giá trị công việc, động lực và trách nhiệm giải trình. Bài viết đề xuất mô hình theo vị trí chiến lược, gói đãi ngộ tổng thể, hợp đồng chuyên gia gắn với sản phẩm và chuyển giao tri thức, cùng hệ thống chỉ báo để kiểm chứng kết quả.
Từ khóa: Doanh nghiệp hạ tầng; thu hút nhân tài; đãi ngộ nhân lực; giữ chân nhân lực; doanh nghiệp nhà nước; Hà Nội.
Abstract: This article examines the implementation of talent attraction, reward, and retention policies in construction and infrastructure enterprises under the Hanoi People’s Committee, focusing on UDIC and HANDICO. It triangulates the doctoral research outline, legislation effective as of 21 August 2026, publicly disclosed corporate information, and international evidence. The analysis clarifies enterprises’ wage-setting autonomy, the limited legal scope of special expert mechanisms, and implementation gaps concerning strategic-position segmentation, job value, motivation, and accountability. It proposes a position-based implementation model combining total rewards, transparent internal pay rules, output-based expert contracts with knowledge-transfer obligations, differentiated career opportunities, and auditable human-capital indicators. The approach aims to improve competitiveness in scarce-talent markets while protecting state capital, employee participation, fairness, and the long-term public interest.
Keywords: Infrastructure enterprises; talent attraction; total rewards; employee retention; state-owned enterprises; Hanoi.
1. Đặt vấn đề
Đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng của Hà Nội đang chuyển từ mở rộng theo chiều rộng sang yêu cầu đồng bộ, số hóa, xanh và có khả năng chống chịu. Một dự án không chỉ cần kỹ sư thiết kế, thi công mà còn cần người làm chủ mô hình thông tin công trình, dữ liệu dự án, hợp đồng phức tạp, tài chính xanh, quản trị rủi ro, an toàn, vận hành tài sản và phối hợp đa chủ thể. Những vị trí này khan hiếm, có tính di động cao và chịu sự cạnh tranh gay gắt từ khu vực tư nhân. Đối với doanh nghiệp do Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đại diện chủ sở hữu, bài toán thu hút và đãi ngộ còn phải đồng thời bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, tính minh bạch, công bằng nội bộ và trách nhiệm phục vụ mục tiêu phát triển của Thủ đô (OECD, 2024; World Bank, 2023).
Bài viết xác định tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đãi ngộ và sàng lọc là những hợp phần của quá trình thực hiện chính sách, nhấn mạnh việc đổi mới đãi ngộ theo giá trị thực tế của công việc, cơ chế thuê khoán nhân tài và đổi mới công tác tuyển dụng, sử dụng.
Bối cảnh pháp lý năm 2025-2026 tạo ra dư địa mới nhưng cũng làm tăng rủi ro viện dẫn sai. Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 mở rộng quyền quyết định tiền lương của doanh nghiệp; Nghị định số 248/2025/NĐ-CP ngày 15/9/2025 chỉ điều chỉnh một số chức danh đại diện chủ sở hữu, đại diện vốn và kiểm soát viên; Nghị định số 249/2025/NĐ-CP ngày 19/9/2025 chỉ mở cơ chế đặc thù cho chuyên gia và tổ chức, doanh nghiệp thuộc phạm vi nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được giao. Vì vậy, “tự chủ” không đồng nghĩa với việc trả lương tùy ý, còn “thu hút chuyên gia” không thể được suy rộng thành một cơ chế đại trà (Quốc hội, 2025a; Chính phủ, 2025b, 2025c).
2. Cơ sở pháp lý
Về phương diện chính sách, thu hút nhân lực chất lượng cao là quá trình làm cho người có năng lực chiến lược biết đến, lựa chọn và chấp nhận làm việc cho doanh nghiệp; đãi ngộ là tổng hợp lợi ích tài chính và phi tài chính nhận được trong quan hệ lao động; giữ chân là khả năng duy trì cam kết và đóng góp của nhóm nhân lực mà việc mất đi gây rủi ro đáng kể cho chiến lược, dự án hoặc tri thức tổ chức. Ba khâu có quan hệ chuỗi. Tuyển được người nhưng giao việc không tương xứng sẽ làm mất động lực; trả cao nhưng thiếu quyền chuyên môn, dữ liệu và đội ngũ hỗ trợ thì khó tạo ra kết quả; giữ người bằng bình quân hoặc thâm niên có thể làm suy giảm công bằng trong đóng góp.
Luật số 68/2025/QH15, được ban hành ngày 14/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/8/2025, là căn cứ trung tâm đối với doanh nghiệp nhà nước. Điều 24 giao Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty quyết định tiền lương của người lao động, Ban điều hành, thành viên hội đồng và kiểm soát viên căn cứ vào hợp đồng lao động, năng suất, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và mức lương phù hợp với thị trường. Điều 36 và Điều 34 Nghị định số 366/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 yêu cầu ban hành quy chế tiền lương, thù lao, tiền thưởng nội bộ, bảo đảm dân chủ, minh bạch, có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động và được công khai theo quy định của pháp luật về dân chủ ở cơ sở (Quốc hội, 2025a; Chính phủ, 2025d; Bộ Nội vụ, 2026).
Quyền tự chủ nêu trên tạo cơ sở để trả lương theo giá trị công việc và thị trường, nhưng cũng đặt ra 4 giới hạn. Một là, thẩm quyền phải đúng cấp và được thể hiện trong quy chế. Hai là, quỹ lương phải gắn với năng suất, hiệu quả và khả năng tài chính, không tách rời việc bảo toàn vốn. Ba là, chênh lệch phải được giải thích bằng độ phức tạp của vị trí, mức độ khan hiếm, kết quả và rủi ro. Bốn là, quy trình xây dựng quy chế phải có tiếng nói của người lao động và được công khai trước khi thực hiện theo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022. Như vậy, thị trường là một căn cứ, không phải căn cứ duy nhất; công bằng thủ tục và khả năng kiểm toán là những điều kiện của tự chủ.
Nghị định số 248/2025/NĐ-CP ban hành và có hiệu lực ngày 15/9/2025 quy định về chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng đối với người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước và kiểm soát viên trong doanh nghiệp nhà nước; đồng thời bãi bỏ Nghị định số 44/2025/NĐ-CP ngày 28/02/2025. Do đó, không thể dùng bảng lương của Nghị định số 248/2025/NĐ-CP làm khung trực tiếp cho mọi kỹ sư, chuyên gia hoặc Ban điều hành; cũng không thể tiếp tục coi Nghị định số 44/2025/NĐ-CP là căn cứ hiện hành. Sự phân biệt đúng nhóm đối tượng giúp tránh hai cực: áp trần hành chính cho vị trí thị trường hoặc mở cơ chế đặc thù vượt thẩm quyền.
Nghị định số 249/2025/NĐ-CP ban hành và có hiệu lực ngày 19/9/2025 quy định về cơ chế thu hút chuyên gia khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đối tượng chuyên gia là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài đáp ứng tiêu chí; phía sử dụng gồm cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp được giao chủ trì thực hiện chương trình, nhiệm vụ, dự án thuộc các lĩnh vực nêu trên. Tiền lương được thỏa thuận trong hợp đồng lao động theo nhiệm vụ và mặt bằng thị trường; thưởng hằng năm theo đánh giá, tối đa 4 tháng lương; cùng các hỗ trợ về nhà ở, đi lại, y tế và gia đình (Chính phủ, 2025c). Đây là cơ chế có điều kiện, không phải giấy phép tuyển chuyên gia đặc thù cho mọi hoạt động kinh doanh.
Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 hợp nhất Bộ luật Lao động và Văn bản hợp nhất số 60/VBHN-VPQH ngày 23/3/2026 hợp nhất Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp là nguồn tra cứu cập nhật (Văn phòng Quốc hội, 2026a, 2026b). Hai văn bản hợp nhất không tạo hiệu lực độc lập và không phải là “văn bản chưa có hiệu lực”; hiệu lực của quyền, nghĩa vụ phải được xác định từ luật gốc, luật sửa đổi và các điều khoản chuyển tiếp.
3. Thực tiễn và khoảng trống thực hiện tại UDIC, HANDICO
Dữ liệu công khai của UDIC cho thấy, năm 2024 tổng công ty đạt giá trị sản xuất, kinh doanh 5.080,4 tỷ đồng, doanh thu 7.009,8 tỷ đồng, lợi nhuận 1.215 tỷ đồng, nộp ngân sách 450 tỷ đồng và thu nhập bình quân 9,2 triệu đồng/người/tháng. Thông tin của Thành phố nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mô hình tổ chức, quản trị và xây dựng nền tảng cho giai đoạn phát triển mới (Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, 2025). Kết quả sản xuất, kinh doanh tạo điều kiện vật chất cho chính sách nhân lực, nhưng chỉ tiêu thu nhập bình quân không phản ánh cấu trúc lương theo vị trí, mức độ cạnh tranh của nhóm khan hiếm, tỷ lệ thưởng theo kết quả hoặc khả năng giữ người.
HANDICO công bố năm 2025 giá trị sản lượng 12.850 tỷ đồng, doanh thu 11.500 tỷ đồng, lợi nhuận 1.730 tỷ đồng, nộp ngân sách 1.200 tỷ đồng và thu nhập bình quân 8,5 triệu đồng/người/tháng; mục tiêu năm 2026 là 9 triệu đồng/người/tháng. Tổng công ty xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ cấp bách, triển khai phần mềm quản lý tại công ty mẹ và quan tâm đến điều kiện, văn hóa làm việc (HANDICO, 2025). Đây là tín hiệu về nguồn lực và định hướng, song chưa đủ để kết luận chính sách thu hút, đãi ngộ nhân lực chất lượng cao hiệu quả, bởi không có dữ liệu công khai về thời gian tuyển dụng các vị trí chiến lược, nghỉ việc tự nguyện, kế nhiệm, chênh lệch so với thị trường hoặc kết quả sau tuyển dụng.
Đối chiếu hai trường hợp cho thấy chính sách công khai hiện nghiêng về các chỉ tiêu bình quân và kết quả của doanh nghiệp, trong khi thị trường nhân tài vận hành theo từng phân khúc. Kỹ sư hiện trường, chuyên gia BIM, quản lý hợp đồng, chuyên gia tài chính dự án và quản trị dữ liệu khác nhau về nguồn cung, thời gian tạo năng lực, rủi ro sai sót và khả năng tác động đến dự án. Nếu doanh nghiệp dùng một tỷ lệ điều chỉnh lương chung, các vị trí dễ tuyển có thể được trả vượt nhu cầu, còn các vị trí quyết định lại thiếu cạnh tranh.
Khoảng trống đầu tiên là chưa công khai được logic chuyển đổi từ chiến lược và danh mục dự án sang danh mục vị trí chiến lược và dải đãi ngộ tương ứng.
Khoảng trống thứ hai là việc thu hút chưa được thiết kế như một hành trình trải nghiệm cho ứng viên. Với nhân lực chất lượng cao, thông báo tuyển dụng chung, mô tả công việc thiên về thủ tục và thời gian phê duyệt kéo dài làm giảm khả năng cạnh tranh. Doanh nghiệp cần cho ứng viên biết bài toán lớn sẽ giải quyết, quyền chuyên môn, dữ liệu và nguồn lực được tiếp cận, người lãnh đạo trực tiếp, cách đánh giá, lộ trình nghề nghiệp và nguyên tắc đãi ngộ. Nếu thương hiệu nhà nước chỉ được trình bày như sự ổn định, doanh nghiệp sẽ khó thu hút nhóm người muốn tạo tác động, học hỏi nhanh và làm chủ công nghệ. Giá trị công của dự án Thủ đô có thể trở thành lợi thế tuyển dụng khi được chuyển thành nhiệm vụ nghề nghiệp có ý nghĩa và có quyền thực hiện.
Khoảng trống thứ ba là đãi ngộ, vốn dễ bị đồng nhất với lương bằng tiền mặt. Đối với vị trí khan hiếm, quyết định ở lại phụ thuộc vào tổng thể các yếu tố gồm chất lượng lãnh đạo, cơ hội học hỏi và thăng tiến, quyền tự chủ, công cụ làm việc, an toàn, sức khỏe, sự ghi nhận, tính linh hoạt phù hợp với tính chất công việc và niềm tin vào sự công bằng. Nghiên cứu trong ngành xây dựng năm 2026 cho thấy cơ hội nghề nghiệp nội bộ, khuyến khích – đãi ngộ, sự tham gia và truyền thông liên quan tích cực đến ý định ở lại; nghiên cứu tổng hợp cùng năm cho thấy gắn kết là một cơ chế trung gian quan trọng giữa quản trị nhân tài và ý định nghỉ việc (Bharadwaj et al., 2026; Sinisterra et al., 2026).
Khoảng trống thứ tư nằm ở hợp đồng và việc sử dụng chuyên gia. Thuê được chuyên gia có hồ sơ tốt nhưng không đảm bảo năng lực tổ chức được nâng cao. Nếu nhiệm vụ được mô tả rộng, không có đường cơ sở, mốc sản phẩm, quyền truy cập dữ liệu, đầu mối phối hợp và nghĩa vụ chuyển giao, việc đánh giá dễ dựa vào sự hiện diện hoặc các báo cáo. Với cơ chế tại Nghị định số 249/2025/NĐ-CP, yêu cầu càng chặt chẽ hơn vì quyền quyết định kỹ thuật, việc sử dụng nguồn lực và mức đãi ngộ phải gắn với nhiệm vụ cụ thể. Ngoài phạm vi nghị định, doanh nghiệp vẫn phải thiết kế hợp đồng theo đầu ra, bảo mật, sở hữu trí tuệ, xung đột lợi ích, nghiệm thu, chấm dứt và tiếp nhận tri thức.
Khoảng trống thứ năm là dữ liệu giữ chân chưa đủ để quản trị rủi ro. Tỷ lệ nghỉ việc chung có thể thấp nhưng che khuất việc mất đi một số ít người ở các vị trí then chốt. Ngược lại, tỷ lệ nghỉ việc cao ở nhóm không phù hợp chưa hẳn là một tín hiệu tiêu cực. Doanh nghiệp cần phân biệt nghỉ việc tự nguyện và không tự nguyện, đáng tiếc và không đáng tiếc, theo vị trí, dự án, quản lý trực tiếp, thâm niên và thời điểm; đồng thời theo dõi lý do rời đi, tỷ lệ chấp nhận đề nghị, thời gian lấp đầy, chất lượng tuyển dụng mới và tỷ lệ kế nhiệm sẵn sàng. Dữ liệu chỉ được sử dụng trong phạm vi cần thiết, có phân quyền, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kiểm soát thiên lệch.
4. Kinh nghiệm quốc tế và giá trị tham chiếu
Thứ nhất, nhấn mạnh phân khúc vị trí thay vì ưu đãi đồng loạt. Khung của Collings và Mellahi yêu cầu xác định vị trí có đóng góp khác biệt, tạo ra nguồn nhân tài và áp dụng kiến trúc nhân sự phù hợp (Collings & Mellahi, 2009). Đối với doanh nghiệp hạ tầng tại Hà Nội, vị trí chiến lược không chỉ giới hạn ở lãnh đạo cấp cao mà còn có thể là chủ nhiệm thiết kế, quản lý hợp đồng, chuyên gia nền móng, an toàn, BIM, dữ liệu hoặc tài chính dự án. Hàm ý chính sách là chỉ phân biệt đãi ngộ khi có bằng chứng về giá trị, mức độ khan hiếm và tác động; không gắn nhãn đặc quyền cố định cho cá nhân, vì danh mục vị trí thay đổi theo công nghệ và danh mục đầu tư.
Thứ hai, đãi ngộ phải là một hệ thống bổ trợ lẫn nhau. Mô hình năng lực – động lực – cơ hội cho thấy, đào tạo không tạo ra kết quả khi người lao động thiếu động lực hoặc cơ hội áp dụng; lương cao cũng không bù đắp được công việc thiếu quyền quyết định và nguồn lực (Jiang et al., 2012). Nghiên cứu hệ thống về việc làm cho thấy đầu tư dài hạn và tổ chức công việc có mức độ tham gia cao liên quan đến tỷ lệ nghỉ việc thấp hơn, trong khi kỳ vọng hiệu suất ngắn hạn quá mức có thể làm tăng tỷ lệ rời bỏ (Batt & Colvin, 2011). Vì vậy, gói giữ chân phải kết hợp lương, thưởng, nghề nghiệp, tiếng nói, chất lượng quản lý, điều kiện làm việc và sự công bằng.
Thứ ba, quản trị doanh nghiệp nhà nước đòi hỏi sự cân bằng giữa cạnh tranh thị trường, lợi ích dài hạn và sự chấp nhận của xã hội. Hướng dẫn OECD năm 2024 khuyến nghị hội đồng doanh nghiệp nhà nước quyết định đãi ngộ lãnh đạo trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm khả năng cạnh tranh nhưng tránh khuyến khích hành vi trái lợi ích dài hạn của doanh nghiệp, chủ sở hữu và lợi ích công; chỉ tiêu phải gắn chiến lược, rủi ro trọng yếu, dựa trên dữ liệu chất lượng cao và có thể kiểm chứng (OECD, 2024). Bài học cho Hà Nội là không cực đoan giữa “bình quân để an toàn” và “thị trường bằng mọi giá”; cần có quy tắc công khai, giới hạn rủi ro, trì hoãn một phần thưởng và cơ chế thu hồi khi kết quả phải điều chỉnh hoặc khi có vi phạm.
Thứ tư, dữ liệu về vốn nhân lực phải chuyển từ thống kê đầu vào sang bằng chứng quản trị. ISO 30414:2025 quy định và khuyến nghị báo cáo trên các lĩnh vực gồm cơ cấu lao động, chi phí, năng suất, sức khỏe – an toàn, lãnh đạo – văn hóa – gắn kết, tuyển dụng, dịch chuyển – kế nhiệm, nghỉ việc, kỹ năng và phát triển; phiên bản 2025 bổ sung yêu cầu có thể đánh giá, đường cơ sở chỉ báo và giải trình biến động (International Organization for Standardization, 2025). Doanh nghiệp có thể tham chiếu chuẩn này để thiết kế báo cáo nội bộ, nhưng không nên máy móc công khai toàn bộ dữ liệu. Chỉ báo phải gắn mục tiêu, có chủ sở hữu dữ liệu, công thức, nguồn và tần suất rõ ràng.
Từ các kinh nghiệm trên có thể rút ra năm nguyên tắc vận dụng: lấy vị trí chiến lược, không lấy danh xưng cá nhân làm điểm xuất phát; sử dụng gói đãi ngộ tổng thể thay vì một công cụ; đặt công bằng thủ tục bên cạnh cạnh tranh thị trường; gắn thưởng với kết quả dài hạn, rủi ro và giá trị công; đo lường bằng dữ liệu có thể kiểm chứng, đồng thời bảo vệ quyền riêng tư. Đây là nguyên tắc định hướng, không phải là căn cứ pháp lý trực tiếp. Mọi công cụ cụ thể tại UDIC và HANDICO vẫn phải tuân thủ Luật số 68/2025/QH15, pháp luật lao động, dân chủ ở cơ sở, quy chế doanh nghiệp và phạm vi của từng nghị định chuyên biệt.
5. Giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện chính sách
Một là, Ủy ban nhân dân Thành phố và cơ quan thực hiện quyền chủ sở hữu cần ban hành khung mục tiêu về nhân tài ở cấp sở hữu, không quyết định thay cho nghiệp vụ nhân sự của doanh nghiệp. Khung nên yêu cầu mỗi doanh nghiệp xác định vị trí chiến lược, rủi ro kế nhiệm, nguyên tắc đãi ngộ, giới hạn rủi ro và bộ chỉ báo; Hội đồng thành viên tự quyết định công cụ trong phạm vi thẩm quyền và chịu trách nhiệm về kết quả. Việc giám sát tập trung vào khả năng lấp đầy các vị trí trọng yếu, bảo toàn vốn, chất lượng dự án, an toàn, đổi mới, chuyển giao tri thức và minh bạch, thay vì duyệt từng trường hợp trả lương. Phân định này phù hợp với nguyên tắc tự chủ gắn với trách nhiệm của Luật số 68/2025/QH15.
Hai là, UDIC và HANDICO cần lập bản đồ vị trí chiến lược theo chuỗi giá trị và danh mục dự án. Quy trình gồm: xác định mục tiêu ba đến năm năm; liệt kê năng lực quyết định ở từng giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thiết kế, mua sắm, thi công, nghiệm thu, vận hành; chấm mức ảnh hưởng, khan hiếm, thời gian tạo năng lực và rủi ro thay thế; chọn số ít vị trí ưu tiên; xác định nguồn cung bên trong và bên ngoài. Danh mục không nên là danh sách những người đang giữ chức vụ và phải được rà soát ít nhất hằng năm hoặc khi chiến lược, công nghệ, cơ cấu vốn hoặc các dự án lớn thay đổi. Mỗi vị trí đều có hồ sơ năng lực và phương án kế nhiệm.
Ba là, thiết kế hệ thống giá trị công việc và dải lương có khả năng giải trình. Giá trị vị trí được đánh giá theo kiến thức – kinh nghiệm, độ phức tạp trong việc giải quyết vấn đề, phạm vi ảnh hưởng, trách nhiệm tài chính, an toàn, pháp lý, môi trường và mức độ khan hiếm. Khảo sát lương thị trường phải so sánh đúng ngành, quy mô, địa bàn và loại vị trí; nguồn dữ liệu, thời điểm và cỡ mẫu phải được lưu hồ sơ. Dải lương thể hiện mức tối thiểu, trung vị và tối đa; vị trí của cá nhân trong dải dựa trên năng lực và kết quả, không chỉ dựa trên thâm niên. Ngoại lệ phải có thời hạn, lý do, cấp phê duyệt và kế hoạch xử lý chênh lệch nội bộ.
Bốn là, ban hành quy chế về tiền lương, thù lao, tiền thưởng theo đúng đối tượng và quy trình. Quy chế cần có ma trận gồm người lao động, Ban điều hành, thành viên hội đồng, kiểm soát viên, chuyên gia theo nhiệm vụ đặc thù và nhà thầu tư vấn; trong đó, đối với từng nhóm, cần ghi rõ căn cứ pháp lý, thẩm quyền, nguồn chi, cấu phần, chỉ tiêu, thời điểm trả và thời điểm công khai. Tổ chức đại diện người lao động tham gia từ giai đoạn dự thảo, không chỉ được thông báo sau khi quyết định đã được đưa ra. Doanh nghiệp thực hiện kiểm thử tác động của chênh lệch lương, lập biên bản giải trình và công bố nội bộ trước khi áp dụng. Nghị định số 248/2025/NĐ-CP không được mở rộng sang các nhóm ngoài phạm vi áp dụng.
Năm là xây dựng gói đãi ngộ tổng thể theo từng phân khúc. Phần tài chính gồm lương cơ bản theo vị trí, thưởng theo kết quả, phụ cấp theo điều kiện dự án và phúc lợi; phần phi tài chính gồm nhiệm vụ có ý nghĩa, quyền chuyên môn, cơ hội học tập, lộ trình nghề nghiệp, ghi nhận, sức khỏe – an toàn, công cụ và môi trường hợp tác. Với chuyên gia kỹ thuật, tạo tuyến nghề nghiệp song song với quản lý để tăng cấp mà không buộc phải rời chuyên môn. Với cán bộ tiềm năng, áp dụng cố vấn, luân chuyển có mục tiêu và các dự án thử thách. Với vị trí hiện trường, ưu tiên an toàn, lịch làm việc hợp lý, điều kiện sinh hoạt và hỗ trợ gia đình phù hợp với đặc điểm của dự án. Mỗi cấu phần phải gắn với nhu cầu đã được khảo sát.
Sáu là, đổi mới tuyển dụng theo “hồ sơ nhiệm vụ” thay cho mô tả hành chính. Hồ sơ nêu rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm trong 6 – 12 tháng, quyền hạn, nguồn lực, dữ liệu, quan hệ báo cáo, tiêu chí thành công, rủi ro và chế độ đãi ngộ. Hội đồng tuyển chọn kết hợp chuyên môn, nhân sự và đơn vị sử dụng; đánh giá qua tình huống dự án, sản phẩm hoặc thuyết trình giải pháp, tránh chỉ dựa vào bằng cấp và phỏng vấn cảm tính. Quy trình có thời hạn dịch vụ cho từng bước, cơ chế phản hồi cho ứng viên và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích. Chất lượng tuyển mới được đánh giá sau 6 và 12 tháng, gắn với trách nhiệm của quản lý tuyển dụng.
Bảy là, với chuyên gia thuộc đúng phạm vi Nghị định số 249/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ nhiệm vụ trước khi đề xuất tuyển: quyết định giao chủ trì chương trình, nhiệm vụ hoặc dự án; tiêu chí chuyên gia; sản phẩm, tiến độ, quyền kỹ thuật, nguồn lực; dự toán lương, thưởng, phúc lợi; phương thức đánh giá và cơ chế kết thúc. Hợp đồng quy định về bảo mật, dữ liệu, quyền sở hữu và khai thác kết quả, xung đột lợi ích, trách nhiệm đối với thiệt hại, chuyển giao tri thức và người tiếp nhận. Nếu không đủ điều kiện theo nghị định, doanh nghiệp sử dụng hợp đồng lao động, hợp đồng chuyên môn hoặc mua dịch vụ theo quy định của pháp luật và quy chế tương ứng, không gắn với nhãn cơ chế đặc thù.
Tám là, đưa chuyển giao tri thức vào giá và nghiệm thu hợp đồng chuyên gia. Gói đầu ra tối thiểu gồm giải pháp kỹ thuật hoặc quản trị, bộ tài liệu có thể sử dụng, quy trình hoặc cấu hình dữ liệu, số buổi hướng dẫn tại công việc, danh sách người kế cận và bài kiểm tra khả năng vận hành độc lập. Một phần thanh toán và thưởng chỉ được giải ngân khi đội ngũ nội bộ chứng minh việc áp dụng trên thực tế. Đối với bí quyết không thể chuyển giao toàn bộ, hợp đồng phải xác định rõ phạm vi sử dụng, giấy phép, hỗ trợ sau bàn giao và các rủi ro phụ thuộc. Cách làm này biến chi phí chuyên gia thành năng lực tổ chức, giảm tình trạng kết quả biến mất khi hợp đồng kết thúc.
Chín là tổ chức giữ chân nhân tài theo quản trị rủi ro, không theo phản ứng trả giá khi có người nghỉ việc. Hằng quý, quản lý trực tiếp thực hiện đối thoại duy trì với người ở vị trí trọng yếu về công việc, lãnh đạo, phát triển, đãi ngộ và các trở ngại; bộ phận nhân sự tổng hợp dấu hiệu nhưng không thay quản lý giải quyết. Khi có chênh lệch thị trường, doanh nghiệp xem xét đồng thời điều chỉnh vị trí, vai trò, cơ hội và thu nhập; không dùng đề nghị giữ lại tùy tiện làm công cụ thường xuyên vì có thể thưởng cho hành vi rời bỏ và làm suy giảm tính công bằng. Kế hoạch kế nhiệm, tài liệu hóa và luân phiên nhiệm vụ là các biện pháp phòng ngừa bắt buộc.
Mười là, xây dựng bảng điều khiển nhân tài có thể kiểm toán được. Nhóm thu hút bao gồm số lượng ứng viên đủ tiêu chuẩn, tỷ lệ chấp nhận đề nghị, thời gian lấp đầy, chi phí và chất lượng của tuyển dụng mới. Nhóm đãi ngộ gồm vị trí trong dải lương, mức chênh lệch so với thị trường, tỷ trọng thưởng theo kết quả và mức độ công bằng được cảm nhận. Nhóm giữ chân gồm nghỉ việc tự nguyện đáng tiếc ở vị trí trọng yếu, gắn kết, dịch chuyển nội bộ và kế nhiệm sẵn sàng. Nhóm chuyên gia gồm các tiêu chí: chất lượng sản phẩm, đúng tiến độ, chuyển giao và năng lực vận hành sau khi bàn giao. Mỗi chỉ báo có định nghĩa, công thức, nguồn, chủ sở hữu, tần suất, đường cơ sở và ngưỡng cảnh báo, theo tham chiếu ISO 30414:2025.
6. Kết luận
Thu hút, đãi ngộ và giữ chân nhân lực chất lượng cao tại doanh nghiệp hạ tầng ở Hà Nội là một chuỗi thực hiện chính sách, không phải là một điều chỉnh đơn lẻ về mức lương. Khung pháp luật 2025 – 2026 đã trao cho doanh nghiệp quyền quyết định rộng hơn, gắn với thị trường, năng suất và hiệu quả, đồng thời đặt ra yêu cầu về tính dân chủ, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Cơ chế chuyên gia của Nghị định số 249/2025/NĐ-CP tạo ra một công cụ mạnh, nhưng chỉ áp dụng đúng đối với các đối tượng, doanh nghiệp, chương trình, nhiệm vụ hoặc dự án đủ điều kiện. Phân biệt đúng phạm vi là điều kiện để đổi mới mà không vượt quá thẩm quyền.
Đối với UDIC và HANDICO, dữ liệu công khai cho thấy nền tảng sản xuất, kinh doanh và mức độ quan tâm đến tổ chức, thu nhập, chuyển đổi số, nhưng chưa đủ để chứng minh hiệu quả của chính sách nhân tài. Hướng hoàn thiện là chuyển từ bình quân sang phân khúc theo vị trí chiến lược; từ chức danh sang giá trị công việc; từ lương đơn nhất sang đãi ngộ tổng thể; từ thuê cá nhân sang mua kết quả và năng lực chuyển giao; từ thống kê đầu vào sang các chỉ báo có thể kiểm toán. Thí điểm có kiểm soát, sự tham gia của người lao động, trách nhiệm của hội đồng và kỷ luật cập nhật pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp cạnh tranh nhân tài, đồng thời bảo vệ vốn nhà nước, đảm bảo công bằng nội bộ và lợi ích lâu dài của Thủ đô.
Tài liệu tham khảo:
Bộ Nội vụ (2026). Lương của giám đốc có thể cao hơn lương của Chủ tịch công ty không?https://baochinhphu.vn/luong-giam-doc-co-the-cao-hon-chu-tich-cong-ty-khong-102260408133251244.htm
Chính phủ (2025b). Nghị định số 248/2025/NĐ-CP ngày 15/9/2025 quy định về chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng của người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước và kiểm soát viên trong doanh nghiệp nhà nước.
Chính phủ (2025c). Nghị định số 249/2025/NĐ-CP ngày 19/9/2025 quy định về cơ chế, chính sách thu hút chuyên gia khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Chính phủ (2025d). Nghị định số 366/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
HANDICO (2025). Tổng công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội: Từ nền tảng vững chắc đến mục tiêu bứt phá. https://www.handico.com.vn/vi/tin-handico/tong-cong-ty-dau-tu-va-phat-trien-nha-ha-noi-handico-tu-nen-tang-vung-chac-den-muc-tieu-but-pha-ns1878.html
International Organization for Standardization. (2025). ISO 30414:2025 Human resource management—Requirements and recommendations for human capital reporting and disclosure. ISO. https://www.iso.org/standard/30414
Jiang, K., Lepak, D. P., Hu, J., & Baer, J. C. (2012). How does human resource management influence organizational outcomes? A meta-analytic investigation of mediating mechanisms. Academy of Management Journal, 55(6), 1264–1294. https://doi.org/10.5465/amj.2011.0088
OECD (2024). OECD guidelines on corporate governance of state-owned enterprises 2024. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/18a24f43-en
Quốc hội (2022). Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở số 10/2022/QH15 ngày 10/11/2022.
Quốc hội (2025a). Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp số 68/2025/QH15 ngày 14/6/2025.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2025). Khẳng định vị thế, thương hiệu UDIC vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. https://hanoi.gov.vn/tin-tuc-su-kien-noi-bat/khang-dinh-vi-the-thuong-hieu-udic-de-vung-vang-buoc-vao-thoi-ky-phat-trien-moi-4250109151350436.htm
Văn phòng Quốc hội (2026a). Văn bản hợp nhất số 18/VBHN-VPQH ngày 12/2/2026 hợp nhất Bộ luật Lao động.
Văn phòng Quốc hội (2026b). Văn bản hợp nhất số 60/VBHN-VPQH ngày 23/3/2026 hợp nhất Luật Quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
World Bank (2023). The business of the state. World Bank. https://doi.org/10.1596/978-1-4648-1998-8



