Training and education in political theory for officers and personnel of the Lao People’s Democratic Republic’s Public Security Forces
Khamsavanh SYTHAVONG
NCS Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
(Quanlynhanuoc.vn) – Đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, tư duy chiến lược và năng lực lãnh đạo. Lực lượng Công an nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự xã hội và góp phần xây dựng đất nước ổn định, phát triển, do vậy, việc được trang bị lý luận chính trị cho lực lượng là rất cần thiết. Bài viết khái quát vai trò của đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho Công an nước CHDCND Lào, thực trạng và một số giải pháp tăng cường đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng này hiện nay.
Từ khóa: Đào tạo, bồi dưỡng; lý luận chính trị; lực lượng Công an; CHDCND Lào.
Abstract: Education and training in political theory play a critically important role in building a cadre of officials and party members with strong political resolve, strategic thinking, and leadership capacity. The Public Security forces of the Lao People’s Democratic Republic hold a key role in safeguarding national security, maintaining social order, and contributing to the country’s stability and development; therefore, equipping this force with political theory is essential. This article provides an overview of the role of political theory education and training for the Public Security forces of the Lao People’s Democratic Republic, examines the current situation, and proposes several solutions to strengthen such education and training in the present context.
Keywords: Education and training; political theory; Public Security forces; Lao People’s Democratic Republic.
1. Đặt vấn đề
Lực lượng Công an nước CHDCND Lào (viết tắt là Công an Lào) được thành lập ngày 05/4/1961, bao gồm nhiều đơn vị như: cảnh sát địa phương, cảnh sát giao thông, cảnh sát xuất nhập cảnh, cảnh sát an ninh (biên phòng) và các lực lượng cảnh sát vũ trang khác. Công an Lào vừa mang tính hành chính – dân sự (quản lý trật tự xã hội), vừa có yếu tố vũ trang (bảo vệ an ninh quốc gia). Đây là một trong những lực lượng nòng cốt bảo vệ chế độ chính trị và ổn định xã hội của Lào, Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản đã khẳng định: “Nhiệm vụ của lực lượng công an là bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ bộ máy Đảng – Nhà nước, bảo vệ chế độ chính trị, đấu tranh chống mọi hoạt động phá hoại, gây mất an ninh quốc gia, trật tự xã hội của các thế lực thù địch”1. Do đó, lực lượng Công an Lào không chỉ thực thi pháp luật mà còn tham gia tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần xây dựng nền hành chính hiệu quả, minh bạch và gần dân. Trong bối cảnh hiện nay, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào xác định: “xây dựng lực lượng Công an thật sự chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân”2.
Lý luận chính trị giúp cán bộ, chiến sĩ công an thấm nhuần đường lối của Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào, tránh dao động trước các tác động phức tạp của tình hình trong nước và quốc tế. Khi được trang bị lý luận chính trị vững vàng, Công an Lào có khả năng kiên định, không bị ảnh hưởng bởi các thế lực thù địch, giữ vững lòng trung thành với Tổ quốc và Nhân dân. Trong bối cảnh tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, buôn người và các thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng, Công an Lào cần vừa giỏi nghiệp vụ vừa vững chính trị để xử lý hiệu quả. Đào tạo lý luận chính trị là nền tảng để hình thành đội ngũ công an có phẩm chất đạo đức, tác phong chuẩn mực, gắn bó với nhân dân. Vì vậy, việc tăng cường đào tạo lý luận chính trị, đặc biệt là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản cho lực lượng Công an của nước CHDCND Lào là cần thiết hiện nay.
2. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng công an nước CHDCND Lào hiện nay
Một là, chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản làm nền tảng lý luận của Đảng, Nhà nước và Công an Lào.
Đây là cơ sở để hình thành thế giới quan cách mạng, khoa học, nhân sinh quan cộng sản và phương pháp biện chứng cho lực lượng công an trong nhận thức, hoạt động, giữ vững và tăng cường việc bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự xã hội và góp phần xây dựng đất nước ổn định, phát triển. Văn kiện Đại hội X của Đảng NDCM Lào, nhấn mạnh: “Làm cho chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản trở thành nền tảng tư tưởng và hành động của Nhân dân, công dân trong toàn xã hội”3. Việc trang bị chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản cho lực lượng Công an Lào đóng vai trò là nền tảng của công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đối với công dân Lào nói chung, lực lượng Công an Lào nói riêng, đây không chỉ là hoạt động học thuật, mà là quá trình xây dựng nền tảng tư tưởng, bản lĩnh chính trị cho toàn bộ Công an Lào, bảo đảm và thúc đẩy cho họ kiên định con đường xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Lào.
Việc trang bị chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản cho lực lượng Công an Lào còn giúp lực lượng tăng cường khả năng phân tích, phản biện và bảo vệ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, chống lại các luận điệu sai trái, thù địch. Nghị quyết số 05/NQ/BCTW ngày 05/9/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng NDCM Lào, xác định rõ: “Coi trọng và thực hiện chế độ nghiên cứu, học tập lý luận chính trị, đường lối, chủ trương, chính sách, sự chỉ đạo của Trung ương Đảng đối với đảng bộ, đảng viên định kỳ ít nhất hai lần một năm để củng cố hệ thống tư tưởng và hành động của Đảng, bảo vệ đường lối của Đảng, bảo vệ nền tảng lý luận của Đảng, đấu tranh chống các quan điểm sai trái, tư tưởng thiên vị, thù địch, tư tưởng sản xuất nhỏ lẻ và tự chuyển hóa”4.
Lý luận chính trị của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản không chỉ là kim chỉ nam cho lực lượng Công an Lào mà còn là công cụ tư duy để phân tích và giải quyết các vấn đề phức tạp trong thực tiễn. Qua đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, lực lượng Công an Lào hiểu sâu sắc về đường lối của Đảng NDCM Lào. Đây là cơ sở để họ định hướng công tác lâu dài, biết phân tích đúng đắn các tác động từ bên ngoài đối với an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Cũng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”5. Nghĩa là mọi hoạt động thực tiễn, chiến đấu của lực lượng Công an cần có cơ sở lý luận, được sự định hướng, dẫn dắt của lý luận.
Hai là, đường lối, chính sách của Đảng NDCM Lào về quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
Đảng NDCM Lào luôn coi quốc phòng, an ninh và đối ngoại là những trụ cột quan trọng trong đường lối phát triển đất nước. Về an ninh, Đảng xác định nhiệm vụ hàng đầu là giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ chế độ dân chủ nhân dân, phòng chống các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm xuyên quốc gia, ma túy và buôn người. Công an Lào được định hướng xây dựng thành lực lượng chính quy, tinh nhuệ, gắn bó mật thiết với Nhân dân, coi Nhân dân là nền tảng của thế trận an ninh nhân dân. Về quốc phòng, Đảng chủ trương xây dựng Quân đội nhân dân Lào vững mạnh, phối hợp chặt chẽ với Công an để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và biên giới quốc gia. Chính sách quốc phòng của Lào nhấn mạnh sự kết hợp giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, phát huy truyền thống cách mạng; đồng thời, hiện đại hóa lực lượng để đáp ứng yêu cầu mới.
Trong lĩnh vực đối ngoại, Đảng kiên định đường lối hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế. Lào đặc biệt coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống với Việt Nam; đồng thời, mở rộng hợp tác với các nước ASEAN và cộng đồng quốc tế. Nhờ đó, Công an và Quân đội Lào có cơ sở pháp lý, chính trị để phối hợp quốc tế trong bảo vệ an ninh, góp phần nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.
Đào tạo, bồi dưỡng đường lối và chính sách của Đảng NDCM Lào đã tạo nền tảng vững chắc cho công tác quốc phòng, an ninh và đối ngoại, bảo đảm sự ổn định và phát triển lâu dài của đất nước. Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản cho rằng: “Chúng ta phải hết sức coi trọng công tác xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên tiếp thu, nắm vững đường lối, chủ trương, kế hoạch, chính sách của Đảng, có năng lực chuyển hóa đường lối tổng quát thành những nội dung cụ thể, thành quy định, luật lệ, quy chế và lãnh đạo thực hiện trên thực tế”6. Qua đào tạo, bồi dưỡng đường lối, chính sách của Đảng NDCM Lào về quốc phòng, an ninh đối ngoại, lực lượng công an nắm vững được các chủ trương, đường lối đối ngoại và đối nội của Đảng, chính sách liên quan đến phát triển kinh tế – xã hội và quốc phòng, an ninh. Từ đó, có thể vận dụng một cách chính xác và hiệu quả vào công tác chuyên môn, nghiệp vụ của mình. Khi có nhận thức đúng đắn về vai trò “Vì dân phục vụ” họ sẽ thực hiện nhiệm vụ một cách chuyên nghiệp, công tâm và liêm chính hơn.
Ba là, đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý gắn với yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Công tác công an ngày càng dựa vào dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, hệ thống quản lý hiện đại. Người lãnh đạo cần có khả năng định hướng, tổ chức và giám sát việc ứng dụng công nghệ. Hơn nữa, trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, các vấn đề an ninh, tội phạm xuyên quốc gia, hợp tác quốc tế đòi hỏi cán bộ quản lý phải có tư duy toàn cầu, khả năng giao tiếp và phối hợp với nhiều đối tác. Theo đó, đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý trong lực lượng công an hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là khi gắn với yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Điều này giúp cán bộ công an không chỉ quản lý theo mô hình truyền thống mà còn biết vận dụng công nghệ, dữ liệu và phương pháp quản trị tiên tiến. Đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng lực lượng công an chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
3. Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng công an của nước CHDCND Lào
(1) Đào tạo, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản cho lực lượng Công an.
Lực lượng Công an Lào luôn được Đảng NDCM Lào và Nhà nước CHDCND Lào quan tâm giáo dục, rèn luyện để có thế giới quan khoa học dựa trên chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản, đường lối, chủ trương của Đảng. Trong tình hình hiện nay, lực lượng Công an Lào đang tích cực xây dựng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả công tác, phản ánh đúng thế giới quan duy vật biện chứng, nhìn nhận các vấn đề dưới góc độ khoa học và thực tiễn.
Kết quả từ năm 2020 – 2025, đã tổ chức 12 lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị với hơn 604 cán bộ công an tham gia học tập, bao gồm: cả hình thức thức đào tạo tại Học viện Chính trị công an Lào và các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng (cụ thể đã tổ chức đào tạo cử nhân lý luận chính trị cho 199 học viên, cao cấp lý luận chính trị 125 học viên và trung cấp lý luận chính trị 180 học viên)7.
(2) Chất lượng của lực lượng Công an nước CHDCND Lào hiện nay.
Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, Bộ Công an đã chú trọng giáo dục toàn diện cho lực lượng Công an, trong đó, đặc biệt chú trọng nâng cao trình độ lý luận về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản, chủ chương, đường lối của Đảng NDCM Lào; giáo dục truyền thống lịch sử của dân tộc Lào, của Đảng NDCM Lào và trang bị những kiến thức khoa học khác. Để đáp ứng được nhiệm vụ công tác xây dựng lực lượng Công an trong điều kiện mới, ngày 03/8/2023, Chính phủ có Nghị định số 245/2023/NĐ-CP phê chuẩn việc thành lập Học viện Chính trị Công an Lào. Ngay sau khi thành lập, Học viện đã tích cực tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao và đã xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu dùng cho bổ sung, hoàn thiện kiến thức, trình độ cử nhân, cao cấp lý luận chính trị và tổ chức được 6 lớp, với 235 học viên8. Trong quá trình đào tạo, Học viện đã kết hợp tốt giữa việc sử dụng giáo viên của Học viện và việc mời các nhà khoa học, giảng viên có trình độ chuyên môn cao, có kinh nghiệm tham gia biên soạn nội dung chương trình và giảng dạy trực tiếp. Do đó, chất lượng đào tạo và bồi dưỡng đã đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đặt ra và được các đơn vị, địa phương, học viện đánh giá cao.
(3) Gắn kết lý luận với thực tiễn của lực lượng Công an.
Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an Lào luôn xác định việc gắn kết lý luận với thực tiễn là yếu tố sống còn, quyết định mọi thắng lợi của công tác công an. Nguyên tắc đó, được thể hiện rõ trong mọi hoạt động, từ công tác tham mưu, lãnh đạo, chỉ huy cho đến thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Chính vì vậy, lực lượng Công an Lào luôn quán triệt sâu sắc quan điểm “lý luận gắn liền với thực tiễn”, coi đây là nguyên tắc cốt lõi để xây dựng lực lượng, bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Trong những năm qua, nhằm đáp ứng yêu cầu gắn lý luận với thực tiễn trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an Lào, Học viện Chính trị Công an Lào đã thường xuyên nghiên cứu đổi mới, từng bước hoàn chỉnh mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo hướng bám sát yêu cầu phát triển của thực tiễn, gắn lý luận chính trị với thực tiễn công tác, chiến đấu của lực lượng Công an và nâng cao kỹ năng thực hành, trình độ nghiệp vụ cho học viên.
(4) Đổi mới và hội nhập của lực lượng Công an.
Lực lượng Công an Lào đã đạt được những thành tựu đột phá trong công tác đổi mới và hội nhập quốc tế, khẳng định vị thế “thanh bảo kiếm” bảo vệ Đảng, Nhà nước và Nhân dân Lào; đấu tranh với các loại tội phạm, giữ gìn cuộc sống bình yên, hạnh phúc, ấm no của Nhân dân; điều đó đã khẳng định truyền thống hào hùng, vẻ vang và bản chất anh hùng cách mạng, sức chiến đấu kiên cường của lực lượng Công an Lào, xứng đáng là lực lượng vũ trang trọng yếu, đáng tin cậy, tuyệt đối trung thành của Tổ quốc, Đảng, Nhà nước và Nhân dân các bộ tộc Lào. Trong giai đoạn từ 2020 – 2025 lực lượng Công an Lào đã được tặng thưởng nhiều huân, huy chương và các danh hiệu tập thể, cá nhân9.
Mặc dù vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an Lào còn một số hạn chế, như: việc phân cấp về nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng giữa các cơ quan, đơn vị có lúc, có nơi chưa rõ ràng, còn chồng chéo; chất lượng giảng dạy, tự học tập, nghiên cứu lý luận chính trị chưa đạt kết quả cao. Nguyên nhân chủ yếu là do một số cấp ủy đảng chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị; việc lập quy trình kế hoạch đào tạo lý luận chính trị dài hạn cho lực lượng Công an dự nguồn còn chậm; việc đào tạo đội ngũ giảng viên chưa được thường xuyên…
4. Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an Lào hiện nay
Thứ nhất, đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy lý luận chính trị.
Cập nhật nội dung lý luận phù hợp với thực tiễn CHDCND Lào, gắn với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản và đường lối của Đảng NDCM Lào. Theo Văn kiện Đại hội VII của Đảng NDCM Lào: “Đổi mới nội dung chương trình, giáo trình các môn lý luận chính trị ở các trường chính trị các cấp theo hướng gắn lý luận với thực tiễn đất nước và đặc điểm của Lào; tiếp tục cải thiện và nâng cấp các trường chính trị lên tầm cao mới”10. Vì thực tiễn luôn vận động biến đổi và luôn xuất hiện những vấn đề mới, đòi hỏi lý luận phải khái quát, luận giải và làm sáng tỏ. Nội dung các môn lý luận chính trị cần phải phù hợp với thực tiễn, bám sát thực tiễn gắn với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản và đường lối của Đảng NDCM Lào, để đáp ứng yêu cầu phát triển về phẩm chất, năng lực toàn diện của lực lượng Công an.
Áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, lấy người học làm trung tâm, kết hợp lý luận với thực tiễn công tác công an. Phương châm “lấy người học làm trung tâm” là chuyển từ vai trò giáo viên truyền đạt sang giáo viên hướng dẫn, tổ chức hoạt động học tập cho người học, cần phải được đổi mới theo hướng hiện đại, sáng tạo, phát huy tối đa tính sáng tạo, tính tích cực của người học, gắn lý thuyết với thực hành, lấy thực hành làm chính; tích cực bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng hoạt động thực tiễn và phương pháp tư duy sáng tạo và độc lập của người học. Đại hội Đại biểu lần thứ V của Đảng bộ Bộ Công an Lào, chỉ rõ: “Các giáo viên tiếp tục thực hiện giảng dạy bằng phương pháp lấy sinh viên làm trung tâm, kết hợp việc sử dụng công nghệ hiện đại như một phương tiện trung gian trong giảng dạy”11.
Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy lý luận chính trị.
Tuyển chọn và bồi dưỡng giảng viên có trình độ lý luận vững vàng, am hiểu thực tiễn ngành Công an, có khả năng truyền đạt tốt. Giảng viên là người quyết định đến hiệu quả và chất lượng của toàn bộ quá trình nhận thức của học viên. Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản: “Nhà giáo là lực lượng quyết định trong giáo dục. Việc thực hiện tốt đường lối giáo dục của Đảng hay không, xây dựng và mở rộng sự nghiệp giáo dục như thế nào, phụ thuộc rất nhiều vào nhà giáo”12. Lý luận chính trị vốn đã khô khan, nếu người giảng viên không đủ tâm huyết, không đủ tầm về kiến thức chuyên môn thì sẽ không thực hiện được mục đích học để làm việc của học viên. Vì vậy, Bộ công an Lào cần chủ trương tuyển chọn và bồi dưỡng nghiêm túc giảng viên lý luận chính trị đáp ứng được yêu cầu, như: được đào tạo đúng chuyên ngành, vững vàng về chuyên môn, kiến thức xã hội và thực tiễn công tác phong phú. Văn kiện Đại hội XI của Đảng NDCM Lào, nêu rõ: “Tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo đủ tiêu chuẩn về chuyên môn, đạo đức, đáp ứng yêu cầu của hệ thống giáo dục các cấp…”13, do đó, sẽ làm cho bài học dễ hiểu, dễ tiếp thu và gần gũi với nhiệm vụ công tác của học viên.
Tăng cường trao đổi học thuật, hợp tác đào tạo với các trường chính trị và học viện Công an của các nước bạn, như Việt Nam. Đây là việc thúc đẩy chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và hợp tác nghiên cứu về công tác giáo dục lý luận chính trị giữa các trường chính trị để nâng cao kiến thức, kỹ năng và trình độ chuyên môn qua các hoạt động trao đổi, hội thảo và nghiên cứu chung. Đồng thời, tăng cường sự hợp tác giữa Việt Nam và Lào để đào tạo, bồi dưỡng lý luận cho lực lượng Công an Lào. Đây là một bước đi chiến lược, góp phần xây dựng lực lượng Công an của hai quốc gia ngày càng mạnh mẽ và có hiệu quả. Việt Nam có kinh nghiệm lâu dài trong công tác bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội và công tác xây dựng lực lượng công an vững mạnh, có thể chia sẻ với Lào những bài học quý báu trong công tác đào tào, bồi dưỡng lý luận chính trị. Qua việc hợp tác này, giúp Công an Lào nâng cao năng lực chuyên môn trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội ở CHDCND Lào.
Thứ ba, xây dựng chương trình đào tạo chuyên biệt cho từng cấp độ trong lực lượng Công an Lào.
Thiết kế chương trình đào tạo lý luận chính trị phù hợp với từng chức danh, cấp bậc và lĩnh vực chuyên môn trong lực lượng Công an. Đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị góp phần xây dựng bản lĩnh chính trị của lực lượng Công an và càng cần thiết hơn đối với lực lượng Công an các chức danh, cấp bậc và lĩnh vực chuyên môn. Vì vậy, cần phải có nhận thức đúng đắn về xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị, tổ chức đào tạo như thế nào để nội dung, chương trình phù hợp với từng đối tượng, phù hợp với từng chức danh của cán bộ công an, thiết thực, tránh tràn lan, gây lãng phí. Điều đó đòi hỏi phải xác định rõ tiêu chuẩn về trình độ lý luận chính trị theo tiêu chuẩn chức danh, cấp bậc và lĩnh vực chuyên môn để tổ chức đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an.
Bảo đảm tính hệ thống, liên thông giữa các cấp đào tạo từ cơ sở đến trung ương. Công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cần được thực hiện liên tục để bảo đảm cho lực lượng Công an trong mọi giai đoạn, thời kỳ, trước mọi nhiệm vụ, khó khăn, thử thách vẫn luôn vững vàng và bản lĩnh. Vì vậy, đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an cần phải được phân cấp, phân quyền hợp lý để bảo đảm tính hệ thống và liên thông giữa các cấp đào tạo từ cơ sở đến trung ương là yếu tố then chốt để xây dựng một lực lượng Công an có tri thức lý luận chính trị chất lượng đồng đều và hiệu quả. Tránh dễ dãi, đại trà sẽ phát sinh ra tình trạng “học giả, bằng thật” dẫn đến lực lượng Công an không thụ hưởng được tính ưu việt thực chất của lý luận chính trị. Theo đó, nên căn cứ vào tính chất đào tạo, bồi dưỡng đối với hệ thống các trường. Học viện Chính trị Công an Lào cần đào tạo chuyên sâu theo từng hệ thống các cấp đào tạo.
Thứ tư, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
Phát triển hệ thống học liệu điện tử, lớp học trực tuyến, giúp lực lượng Công an học tập linh hoạt, tiết kiệm thời gian. Cần xây dựng hệ thống học liệu số thống nhất, chính thống và cập nhật thường xuyên, để bảo đảm cho lực lượng Công an được tiếp cận nguồn tri thức chính xác, kịp thời và hấp dẫn. Đồng thời, tập trung sổ hóa toàn bộ giáo trình, tài liệu giảng dạy, văn kiện của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chuẩn hóa thành các bộ học liệu điện tử thống nhất, bảo đảm tính chính thống và khoa học. Đặc biệt, cần phải có cơ chế cập nhật thường xuyên để học liệu luôn bắt kịp sự thay đổi của thực tiễn, các nghị quyết, chỉ thị mới của Đảng và các vấn đề nóng của đời sống chính trị – xã hội. Triển khai lớp học trực tuyến giúp tối đa hóa tính linh hoạt và tiết kiệm thời gian đi lại, đây là hình thức cốt lõi, cho phép lực lượng Công an học tập ở bất kỳ lúc nào mà rảnh rỗi.
Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả học tập bằng các công cụ số hóa, bảo đảm khách quan và hiệu quả. Việc chuyển đổi từ kiểm tra truyền thống sang kiểm tra, đánh giá kết quả học tập bằng các công cụ số hóa là giải pháp tối ưu để nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy, cần đổi mới cơ chế kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trong môi trường số, kết hợp giữa trắc nhiệm trực tuyến, thảo luận, viết tiểu luận, sản phẩm số và qua đó, sẽ phản ánh đúng năng lực, tạo động lực để lực lượng Công an tự rèn luyện, nâng cao trình độ. Việc kiểm tra cần đa dạng hình thức, như: thi trắc nhiệm, viết tiểu luận số, thuyết trình qua video, tham gia thảo luận trực tuyến, xử lý tình huống thực tế, qua đó, sẽ đánh giá được chiều rộng và chiều sâu nhận thức của người học để bảo đảm tính khách quan và hiệu quả.
Thứ năm, gắn đào tạo với thực tiễn công tác của lực lượng công an Lào.
Tổ chức các chuyên đề thực tế, hội thảo, tọa đàm để cán bộ công an vận dụng lý luận vào giải quyết các vấn đề an ninh – trật tự. Là một trong những biện pháp quan trọng và hiệu quả nhằm giúp lực lượng Công an Lào vận dụng lý luận vào giải quyết các vấn đề về an ninh – trật tự. Chọn các vấn đề nóng, phức tạp đang nảy sinh trong thực tiễn công tác an toàn – trật tự tại từng địa phương, có thể là việc phòng, chống tội phạm công nghệ cao, quản lý an ninh – trật tự tại cơ sở. Từ đó, xác định rõ kết quả sau buổi chuyên đề, hội thảo, như: đề xuất giải pháp, hoàn thành quy trình nhiệm vụ, nâng cao nhận thức về một vấn đề mới. Nội dung cần bao gồm phần trình bày các vấn đề lý luận cốt lõi, tiếp theo là phân tích các vụ án, tình huống thực tế để lực lượng Công an cùng phân tích, nghiên cứu.
Khuyến khích lực lượng Công an viết bài nghiên cứu, báo cáo thực tiễn, từ đó, nâng cao tư duy lý luận và năng lực tổng kết của lực lượng Công an Lào. Đây là một biện pháp chiến lược nhằm nâng cao tư duy lý luận và năng lực tổng kết thực tiễn, nâng cao hiệu quả công tác, nâng cao tư duy lý luận, lực lượng Công an sẽ có cơ hội đào sâu, hệ thống hóa và vận dụng lý luận vào thực tế công tác, từ đó hình thành và củng cố năng lực phân tích, sự báo tình hình, Đại hội Đại biểu V của Đảng bộ Bộ Công an Lào, nhấn mạnh: “Tổ chức nghiên cứu khoa học, hướng dẫn sinh viên tiếp cận và đào sâu các nguồn kiến thức liên quan đến chuyên ngành của họ”14. Từ đó, giúp cho lực lượng Công an vừa học hỏi, áp dụng kiến thức vào công việc, vừa đúc kết kinh nghiệm thực tế; đề xuất các giải pháp hiệu quả, đóng góp vào việc đổi mới công tác Công an, góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ an ninh trật tự.
5. Kết luận
Đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho lực lượng Công an nước CHDCND Lào không chỉ trang chí công cụ tư duy khoa học sắc bén, mà qua đó, hình thành và hoàn thiện nhân cách, giúp cho lực lượng Công an có niềm tin cách mạng, lý tưởng cao đẹp, bản lĩnh chính trị vững vàng, nghị lực phi thường để phục vụ cách mạng. Có thể khẳng định, đào tạo và bồi dưỡng lý luận chính trị là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng lý luận của Đảng nhằm truyền bá lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Cay-xỏn Phôm-vi-hản, đường lối, chủ trương của Đảng NDCM Lào, chính sách, pháp luật của Nhà nước một cách sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Do vậy, việc đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ mà còn là quyền lợi thiết thực của mỗi lực lượng Công an, nhằm xây dựng lực lượng Công an Lào tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân Lào, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Chú thích:
1. Bài phát biểu của Tổng Bí thư Cay-xỏn Phôm-vi-hản tại Đại hội Trung ương Đảng lần X, khóa IV (1991) về quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Đảng NDCM Lào. NXB. Viêng chăn, tr. 13 – 14.
2. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII. NXB. Viêng Chăn, tr. 18.
3. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (2016). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X. NXB. Viêng Chăn, tr.61.
4. Nghị quyết số 05/NQ/BCTW ngày 05/9/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng NDCM Lào.
5. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 5. H.NXB. Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 273.
6. Cay-xỏn Phôm-vi-hản (1997). Tuyển tập. Tập 3. NXB Viêng Chăn, tr. 358 – 359.
7. Tổng cục Chính trị Bộ Công an Lào (2025). Hội nghị đánh giá 5 năm (2020 – 2025) tổng kết công tác.
8. Học viện Chính trị Công an nhân dân Lào (2025). Hội nghị tổng kết 5 năm (2021-2025) đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị trong công an.
9. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (2001). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII. NXB. Viêng Chăn, tr. 55.
10, 13, 14. Đảng bộ Bộ Công an Lào (2020). Văn kiện Đại hội Đảng bộ lần thứ V. NXB. Viêng Chăn, tr. 100, 103, 103.
11. Cay-xỏn Phôm-vi-hản (1974). Tìm hiểu đường lối giáo dục của Đảng, tích cực mở rộng công tác giáo dục. NXB. Viêng Chăn, tr. 92.
12. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. NXB. Viêng Chăn, tr. 69.



