Phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cán bộ quân y theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Promoting the spirit of solidarity and responsibility among military medical personnel based on Ho Chi Minh’s Thought

ThS. Lê Ngọc Quê
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

(Quanlynhanuoc.vn) – Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm xây dựng tinh thần đoàn kết và ý thức phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ. Đối với lực lượng quân y, đoàn kết không chỉ là sức mạnh nội bộ mà còn là cơ sở để hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội và Nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra nhiệm vụ phải tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cán bộ quân y. Bài viết đề xuất một số giải pháp phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cán bộ quân y theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay.

Từ khóa: Tinh thần đoàn kết; trách nhiệm; cán bộ quân y; tư tưởng Hồ Chí Minh.

Abstract: Throughout his leadership of the Vietnamese revolution, Ho Chi Minh consistently emphasized fostering unity and a spirit of service to the people among cadres and soldiers. For military medical personnel, solidarity is not only a source of internal strength but also a foundation for effectively fulfilling the mission of protecting and improving the health of soldiers and the people. In the current context, the goal of building a revolutionary, regular, elite, and modern military requires the continued promotion of solidarity and responsibility among military medical personnel. This article examines and proposes several measures to promote solidarity and responsibility among military medical personnel based on Ho Chi Minh Thought in the current period.

Keywords: Solidarity; responsibility; military medical officers; Ho Chi Minh’s thought.

1. Đặt vấn đề

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”, có tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cao, hết lòng phục vụ Nhân dân. Đối với lực lượng quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam, tư tưởng của Người càng có ý nghĩa sâu sắc, trở thành kim chỉ nam cho quá trình rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Trong bối cảnh hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân đặt ra ngày càng cao, đòi hỏi đội ngũ cán bộ quân y không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải phát huy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm, tận tụy với công việc, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong điều kiện triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 và những năm tiếp theo, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Tuy nhiên, trước tác động của mặt trái kinh tế thị trường và yêu cầu nhiệm vụ ngày càng phức tạp, vẫn còn biểu hiện thiếu chủ động, ngại khó, thiếu gắn bó tập thể ở một bộ phận cán bộ quân y. Vì vậy, phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cán bộ quân y theo tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu cấp thiết hiện nay, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn trong xây dựng đội ngũ cán bộ quân y vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết, trách nhiệm và sự vận dụng trong xây dựng đội ngũ cán bộ quân y

2.1. Tinh thần đoàn kết – cội nguồn sức mạnh của lực lượng quân y

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”¹ được trích trong bài nói chuyện tại Đại hội Đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ II năm 1961; đồng thời, yêu cầu mỗi cán bộ phải đặt lợi ích của Đảng, của Nhân dân lên trên hết, trước hết. Đối với đội ngũ cán bộ quân y, những chiến sĩ khoác áo blouse trắng, đoàn kết và trách nhiệm vừa là phẩm chất chính trị, vừa là mệnh lệnh từ trái tim, gắn liền với lời thề “sẵn sàng hy sinh quên mình vì sức khỏe đồng đội và Nhân dân”.

Đoàn kết là sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn, thách thức. Đối với ngành Quân y, tinh thần đoàn kết không chỉ dừng lại ở mối quan hệ đồng chí, đồng đội gắn bó keo sơn mà còn là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên ngành, giữa các thế hệ thầy thuốc, giữa hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo, điều trị, giữa quân đội và Nhân dân. Đó chính là nền tảng tạo nên sức mạnh tổng hợp, bảo đảm cho ngành Quân y hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu tinh thần đoàn kết dân tộc đã giúp lực lượng quân y vượt qua muôn vàn khó khăn thiếu thốn, tổ chức cứu chữa thương binh ngay tại chiến hào, mở những “bệnh viện dã chiến” giữa rừng sâu, phối hợp chặt chẽ với Nhân dân để bảo đảm hậu cần y tế cho chiến trường. Mỗi thành quả khi ấy đều là kết tinh của ý chí đồng lòng, “một người vì mọi người, mọi người vì một người”.

Bước vào thời kỳ đổi mới, khi đất nước chuyển mình hội nhập, ngành Quân y tiếp tục phát huy sức mạnh đoàn kết trong nhiệm vụ xây dựng lực lượng chính quy, hiện đại; phối hợp giữa các viện, bệnh viện, trường đào tạo và cơ sở nghiên cứu để phát triển y học mũi nhọn, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân trong điều kiện hoà bình nhưng nhiều thách thức.

Đặc biệt, trong đại dịch Covid-19, tinh thần đoàn kết đã trở thành “lá chắn” và “nguồn động lực” để ngành Quân y hoàn thành những nhiệm vụ. Hàng nghìn cán bộ, giảng viên, học viên và nhân viên y tế quân đội đã đồng lòng lên đường vào tâm dịch, coi nhiệm vụ cứu người là mệnh lệnh từ trái tim. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị trong và ngoài quân đội, giữa hậu phương và tiền tuyến đã biến những khó khăn, hiểm nguy thành cơ hội để khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”. Đằng sau mỗi ca điều trị thành công, mỗi mạng sống được cứu là sức mạnh gắn bó như một khối thống nhất, cùng hướng về mục tiêu cao nhất: cứu chữa người bệnh, bảo vệ sức khỏe Nhân dân, giữ vững niềm tin của Đảng và Nhân dân đối với quân đội.

2.2. Tinh thần trách nhiệm, phẩm chất cốt lõi của người chiến sĩ quân y

Khi bàn về tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên đối với Nhân dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh yêu cầu đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết. Trong bài viết “Sao cho được lòng dân” (bút danh Chiến Thắng), đăng trên Báo Cứu quốc, số 65, ngày 12/10/1945, Người căn dặn: “Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”². Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, muốn được Nhân dân tin yêu, ủng hộ và gắn bó, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn xuất phát từ lợi ích của Nhân dân trong suy nghĩ và hành động; tận tâm thực hiện những việc mang lại lợi ích cho dân; đồng thời, kiên quyết tránh mọi hành vi gây tổn hại đến quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân. Đây không chỉ là chuẩn mực đạo đức cách mạng mà còn là biểu hiện tập trung của tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ và phục vụ Nhân dân. Tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ quân y được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm và chỉ dẫn sâu sắc. Trong thư gửi cán bộ, chiến sĩ quân y ngày 31/7/1967, Người ghi nhận những đóng góp quan trọng của ngành Quân y đối với sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng thời căn dặn: “…người thầy thuốc giỏi đồng thời phải là như người mẹ hiền, hết lòng hết sức cứu chữa và phục vụ thương binh, bệnh binh, tích cực nâng cao sức khỏe của bộ đội…”³. Lời dạy của Người không chỉ xác định yêu cầu về trình độ chuyên môn mà còn nhấn mạnh phẩm chất đạo đức, tinh thần tận tụy và trách nhiệm của đội ngũ quân y đối với người bệnh.

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trách nhiệm của người chiến sĩ quân y không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn được giao mà còn thể hiện ở sự tận tâm, chu đáo và hết lòng vì người bệnh. Đó là tinh thần sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, đặt sức khỏe và tính mạng của bộ đội, Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân; đồng thời, không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao y đức và năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh. Chính từ nhận thức và hành động ấy, tinh thần trách nhiệm trở thành động lực nội sinh quan trọng, góp phần xây dựng đội ngũ quân y “vừa hồng, vừa chuyên”, hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe bộ đội và Nhân dân.

Trong suốt các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tinh thần trách nhiệm đã trở thành “kim chỉ nam” cho hành động của ngành Quân y. Dù trong điều kiện chiến trường ác liệt, thiếu thốn đủ bề, cán bộ quân y vẫn kiên trì bám trận địa, bám thương binh, bảo vệ tính mạng chiến sĩ “dù chỉ còn một tia hy vọng sống”. Sang thời kỳ đổi mới, tinh thần trách nhiệm tiếp tục được phát huy trong nhiệm vụ xây dựng y học quân sự hiện đại, bảo đảm vừa phục vụ tốt nhu cầu điều trị của bộ đội, vừa đáp ứng công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Tinh thần trách nhiệm ấy được tiếp nối và nâng lên tầm mới: gắn bản lĩnh chính trị vững vàng với năng lực chuyên môn hiện đại. Mỗi cán bộ quân y ý thức rõ rằng, uy tín của ngành, niềm tin của bộ đội và Nhân dân được xây dựng từ thái độ phục vụ tận tụy, từ kết quả chuyên môn chuẩn xác và từ sự sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ dù khó khăn, hiểm nguy đến đâu.

Thực tế đã chứng minh, khi tư tưởng thông suốt, ý chí kiên định, mỗi cán bộ quân y sẽ tự giác học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ, làm chủ các kỹ thuật y học tiên tiến, sẵn sàng thích ứng trước mọi tình huống y tế phức tạp. Chính sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác Đảng, công tác chính trị với nhiệm vụ chuyên môn đã giúp ngành Quân y Việt Nam hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ đột xuất: từ cứu trợ lũ lụt miền Trung, hỗ trợ quốc tế trong thảm họa thiên tai, phòng, chống dịch SARS, cúm A/H1N1, đến cuộc chiến quyết liệt chống đại dịch Covid-19. Đặc biệt, khi tham gia lực lượng gìn giữ hoà bình Liên Hợp quốc, mỗi hành động của người chiến sĩ quân y đều mang ý nghĩa ngoại giao, nhân đạo; đồng thời, khẳng định uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Nhờ tinh thần trách nhiệm ấy, toàn ngành đã có bước tiến vượt bậc trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, điều trị và chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và Nhân dân. Các bệnh viện quân y trở thành địa chỉ tin cậy của lực lượng vũ trang và Nhân dân cả nước. Nhiều kỹ thuật cao, chuyên sâu, như: ghép mô, ghép tạng, ghép đa tạng, ghép chi thể từ người cho sống… đã được triển khai thành công, đưa y học quân sự Việt Nam tiệm cận trình độ thế giới. Cùng với đó, hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng: năm 2017, Quân y Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Uỷ ban Quân y quốc tế; năm 2020, đảm nhiệm xuất sắc vai trò Giám đốc Trung tâm Quân y ASEAN; từ năm 2019 đến nay, các bệnh viện dã chiến cấp 2 luân phiên thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ Nam Sudan.

3. Một số giải pháp

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ quân y

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”⁴. Đối với ngành Quân y, đội ngũ cán bộ không chỉ là lực lượng lãnh đạo, chỉ huy mà còn trực tiếp đảm nhiệm công tác khám, chữa bệnh, nghiên cứu khoa học, huấn luyện và sẵn sàng nhận nhiệm vụ đột xuất trong mọi tình huống. Vì vậy, việc xây dựng đội ngũ cán bộ quân y vững mạnh luôn phải được đặt ở vị trí then chốt, lâu dài, xuyên suốt từ thời chiến đến thời bình, từ giai đoạn kháng chiến chống thực dân, đế quốc, cho đến thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế.

Quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng không chỉ dừng ở học tập các chỉ thị, nghị quyết mà phải biến thành hành động cụ thể trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và rèn luyện cán bộ. Điều này đòi hỏi các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chính trị trong toàn ngành quân y phải thường xuyên giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ, giúp họ kiên định mục tiêu, lý tưởng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; đồng thời, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, lối sống trong sáng, tinh thần “vì nhân dân mà dám hy sinh cả tính mệnh”⁵ và y đức của người thầy thuốc.

Trong thực tiễn, tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ luôn gắn với nguyên tắc “tài và đức phải đi liền với nhau, đức là gốc, là ngọn nguồn sức mạnh”⁶. Đức ở đây là lòng trung thành, tinh thần trách nhiệm, thái độ tận tụy với người bệnh; tài là trình độ chuyên môn, khả năng nghiên cứu, nắm bắt kỹ thuật y học hiện đại. Xây dựng đội ngũ cán bộ quân y theo tư tưởng của Người nghĩa là phải đào tạo, bồi dưỡng đồng bộ cả hai mặt đức và tài để mỗi cán bộ vừa là thầy thuốc giỏi, vừa là chiến sĩ kiên cường.

Việc quán triệt đường lối của Đảng về xây dựng cán bộ cũng phải gắn với các nghị quyết, như: Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa XII) về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 và những năm tiếp theo; Nghị quyết số 109-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội trong tình hình mới; hay các nghị quyết chuyên ngành về phát triển ngành Quân y. Thực hiện nghiêm túc các nghị quyết này sẽ giúp ngành Quân y chủ động quy hoạch, đào tạo, bố trí và sử dụng cán bộ hợp lý; trẻ hóa đội ngũ nhưng vẫn bảo đảm tính kế thừa, kèm cặp; tạo môi trường để cán bộ phát huy năng lực, sáng tạo và gắn bó lâu dài với nghề.

Chỉ khi toàn ngành Quân y quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng thì mới giữ vững được định hướng chính trị, bảo đảm cho mọi hoạt động chuyên môn diễn ra đúng mục tiêu, đúng nguyên tắc và phù hợp với yêu cầu của quân đội, của đất nước trong từng giai đoạn. Đây là “kim chỉ nam” để xây dựng đội ngũ cán bộ quân y vừa hồng, vừa chuyên, có bản lĩnh vững vàng, có trình độ ngang tầm nhiệm vụ, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp và uy tín của ngành trên cả phương diện trong nước và quốc tế.

Hai là, xây dựng môi trường văn hóa quân y lành mạnh, chính quy, hiện đại, đề cao giá trị nhân văn và đạo đức nghề nghiệp.

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là sức mạnh nội sinh, định hướng mọi hành động của con người. Người từng khẳng định: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”⁷. Với ngành Quân y, môi trường văn hóa lành mạnh, chính quy, hiện đại không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn mà còn hình thành nhân cách, phong cách và bản lĩnh của người cán bộ, nhân viên quân y.

Xây dựng môi trường văn hóa quân y trước hết phải bắt đầu từ việc duy trì kỷ luật, nề nếp quân sự kết hợp hài hòa với tính nhân văn, nhân đạo của y học. Điều này thể hiện ở mọi hoạt động: từ cách tổ chức huấn luyện, nghiên cứu, điều trị cho tới thái độ phục vụ bệnh nhân. Một môi trường văn hóa lành mạnh sẽ giúp mọi thành viên trong đơn vị cảm thấy được tôn trọng, được khích lệ sáng tạo và cống hiến hết mình.

Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy, các đơn vị quân y đã kết hợp hiệu quả phong trào “Xây dựng môi trường văn hoá trong Quân đội” với các tiêu chí “Xanh – Sạch – Đẹp – An toàn” và “Bệnh viện thân thiện”. Các khuôn viên được cải tạo khang trang, sạch đẹp; khu tưởng niệm liệt sĩ, nhà truyền thống được chăm sóc thường xuyên, tạo không gian giáo dục truyền thống trực quan, sinh động. Đây không chỉ là hình thức bề ngoài mà còn là một phần của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, góp phần củng cố niềm tự hào, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm.

Môi trường văn hóa hiện đại còn đòi hỏi sự ứng dụng công nghệ, cải tiến quy trình làm việc, sử dụng hiệu quả các trang thiết bị y tế tiên tiến. Cùng với đó là xây dựng phong cách làm việc chuyên nghiệp, minh bạch, đề cao tính kỷ luật và chuẩn mực ứng xử. Đặc biệt, đạo đức nghề nghiệp,  hay “y đức” phải được coi là hạt nhân trong văn hóa quân y, gắn với lời dạy của Bác Hồ: Lương y phải như từ mẫu. Đây là yếu tố then chốt giúp tạo dựng niềm tin của Nhân dân và bộ đội đối với ngành Quân y; đồng thời, nâng cao uy tín của quân y Việt Nam trên trường quốc tế.

Khi môi trường văn hóa lành mạnh, chính quy và hiện đại được duy trì bền vững, mỗi cán bộ, nhân viên quân y sẽ có điều kiện phát huy tối đa năng lực, sáng tạo trong nghiên cứu, nâng cao chất lượng điều trị, chủ động hội nhập quốc tế. Đó chính là nền tảng để ngành quân y tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân trong mọi tình huống, từ thời bình đến khi có chiến tranh, từ nhiệm vụ trong nước đến sứ mệnh quốc tế.

Ba là, đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước và các hoạt động tình nguyện, nhân đạo.

Phong trào thi đua yêu nước từ lâu đã trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy mọi mặt hoạt động của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đối với ngành Quân y, các phong trào này không chỉ nhằm hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn mà còn góp phần hình thành mối quan hệ gắn bó, đoàn kết giữa đồng chí, đồng đội, củng cố niềm tin lẫn nhau và với Nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”⁸. Lời dạy ấy đã trở thành kim chỉ nam để các đơn vị quân y biến phong trào thi đua thành hành động cụ thể, thiết thực.

Những năm qua, ngành Quân y đã tổ chức nhiều phong trào và hoạt động tình nguyện, nhân đạo gắn với đặc thù chuyên môn, như: “Thầy thuốc quân y vì Nhân dân phục vụ”, “Thanh niên quân y tình nguyện”, “Đơn vị quân y 5 tốt”. Hàng chục nghìn lượt cán bộ, học viên tham gia khám, chữa bệnh lưu động, cấp phát thuốc miễn phí, hiến máu nhân đạo, vệ sinh môi trường tại các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Chỉ riêng giai đoạn 2020 – 2025, các câu lạc bộ hiến máu nhân đạo của Học viện Quân y đã tiếp nhận trên 5.000 đơn vị máu, cứu sống hàng trăm bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch tại Viện Bỏng Quốc gia và Bệnh viện Quân y 103.

Không chỉ mang ý nghĩa nhân đạo, những hoạt động này còn là môi trường rèn luyện ý chí, bản lĩnh, kỹ năng làm việc nhóm, giúp các đồng chí, đồng nghiệp hiểu và tin tưởng nhau hơn. Trong các nhiệm vụ đột xuất, như: cứu trợ lũ lụt miền Trung, ứng phó dịch bệnh SARS, cúm A/H1N1 hay Covid-19, chính tinh thần thi đua và ý thức tình nguyện đã giúp cán bộ, nhân viên quân y vượt qua hiểm nguy, phối hợp nhịp nhàng, hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Thi đua yêu nước và hoạt động nhân đạo, nếu được duy trì thường xuyên và gắn với công tác Đảng, công tác chính trị sẽ trở thành “chất keo” gắn kết toàn ngành, tạo nên sức mạnh tổng hợp. Đó cũng là nền tảng để đội ngũ cán bộ quân y tiếp tục khẳng định hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, “Lương y như từ mẫu” trong lòng Nhân dân và bạn bè quốc tế.

Bốn là, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân y.

Trong bối cảnh nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân ngày càng đa dạng, phức tạp, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân y phải được coi là một nhiệm vụ chiến lược, mang tính lâu dài và thường xuyên. Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao trình độ chuyên môn, quá trình đào tạo cần chú trọng rèn luyện bản lĩnh chính trị, kiên định lập trường, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Có tài mà không có đức là hỏng”⁹. Bản lĩnh chính trị vững vàng sẽ là “kim chỉ nam” để mỗi cán bộ quân y giữ vững tinh thần, trách nhiệm và sự bình tĩnh trong mọi hoàn cảnh.

Bên cạnh đó, yêu cầu thực tiễn cho thấy, kỹ năng làm việc nhóm đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong môi trường quân y, nơi mà mỗi ca mổ, mỗi chiến dịch cứu trợ hay mỗi nhiệm vụ quốc tế đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa, nhiều lực lượng. Thực tế tại các chiến dịch phòng, chống dịch Covid-19, hàng nghìn cán bộ, học viên đã làm việc liên tục trong các đội cơ động, bệnh viện dã chiến, cho thấy, rõ tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau để bảo đảm tốc độ và chất lượng điều trị.

Do đó, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quân y trong giai đoạn mới không chỉ là bồi đắp kiến thức chuyên môn mà còn là quá trình xây dựng con người toàn diện: “sáng về y đức, sâu về y lý, giỏi về y thuật” và sẵn sàng hy sinh vì sức khỏe bộ đội và Nhân dân. Đây chính là nền tảng để ngành Quân y giữ vững uy tín, tiếp tục vươn lên đáp ứng yêu cầu của y học quân sự hiện đại và hội nhập quốc tế.

Năm là, tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hợp tác quốc tế không chỉ là một yêu cầu tất yếu mà còn là cơ hội vàng để ngành Quân y Việt Nam học hỏi, tiếp thu những thành tựu khoa học – kỹ thuật tiên tiến, phương pháp điều trị hiện đại và kinh nghiệm tổ chức y tế quân sự từ các quốc gia, quân đội bạn bè. Tư tưởng Hồ Chí Minh xác định phải học cái hay của người để bổ sung cho cái tốt của ta, đây chính là định hướng chiến lược để quân y Việt Nam chủ động hội nhập; đồng thời, giữ vững bản sắc và phát huy thế mạnh riêng.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, việc mở rộng hợp tác với các nước và các tổ chức quốc tế đã mang lại những kết quả quan trọng. Ngành Quân y đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, trao đổi chuyên gia với Cu-ba, Nhật Bản, Nga, Singapore…, tiếp nhận và làm chủ hàng loạt kỹ thuật cao, như: ghép đa tạng, vi phẫu tạo hình, điều trị bỏng sâu, hồi sức cấp cứu hiện đại. Đặc biệt, từ năm 2019, quân y Việt Nam đã triển khai thành công các bệnh viện dã chiến cấp 2 tại Phái bộ gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan, tham gia cứu hộ động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Myanmar. Những hoạt động này không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế mà còn khẳng định trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị và phẩm chất nhân văn của “Bộ đội Cụ Hồ” trong môi trường đa quốc gia.

Hợp tác quốc tế còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn học liệu, công nghệ, trang thiết bị y tế hiện đại; đồng thời, tạo môi trường để cán bộ quân y rèn luyện ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa – những yếu tố ngày càng quan trọng trong y học quân sự hiện đại. Không dừng lại ở việc học hỏi để làm tốt nhiệm vụ trong nước, quân y Việt Nam thông qua các hoạt động hợp tác đã góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước hòa bình, nhân ái, sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Chính vì vậy, tăng cường hợp tác quốc tế phải được xác định là một nhiệm vụ chiến lược, gắn chặt với kế hoạch đào tạo, nghiên cứu khoa học và ứng dụng kỹ thuật mới. Đây không chỉ là con đường nâng cao trình độ chuyên môn và quản lý mà còn là phương thức để khẳng định vị thế, uy tín của quân y Việt Nam trên trường quốc tế, góp phần làm rạng danh hình ảnh đất nước, quân đội và con người Việt Nam.

Xây dựng và phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quân y theo tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài để bảo đảm cho mọi thắng lợi của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe bộ đội, Nhân dân. Trong mọi hoàn cảnh, từ thời chiến gian khổ đến thời bình đầy biến động, sức mạnh nội sinh của mỗi tập thể quân y đều bắt nguồn từ sự đồng lòng, gắn bó và ý thức trách nhiệm của từng cá nhân.

4. Kết luận

Phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của cán bộ quân y theo tư tưởng Hồ Chí Minh là yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ quân y có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết, trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân luôn là kim chỉ nam để mỗi cán bộ quân y rèn luyện, phấn đấu và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Trong bối cảnh hiện nay, trước những yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe bộ đội và Nhân dân, mỗi cán bộ quân y cần không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần đoàn kết, chủ động khắc phục khó khăn, gắn bó với đồng chí, đồng đội và tận tâm với người bệnh. Đồng thời, các cơ quan, đơn vị cần quan tâm xây dựng môi trường đoàn kết, dân chủ, nhân văn, tạo động lực để đội ngũ cán bộ quân y phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 05-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Chú thích:

1. Lời Bác Hồ dạy ngày này năm xưa: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công. https://www.baoquankhu7.vn/loi-bac-ho-day-ngay-nay-nam-xua-doan-ket-doan-ket-dai-doan-ket-thanh-cong-thanh-cong-dai-thanh-cong-2027408714-008429s34810gs
2. Lời Bác Hồ dạy ngày này năm xưa: Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh. https://baoquankhu7.vn/loi-bac-ho-day-ngay-nay-nam-xua-viec-gi-co-loi-cho-dan-phai-het-suc-lam-viec-gi-co-hai-cho-dan-phai-het-suc-tranh–1526089868-0010484s34810gs
3. Ngành Quân y Quân đội nhân dân Việt Nam – 65 năm phấn đấu “người thầy thuốc giỏi đồng thời phải là như người mẹ hiền”, hết lòng hết sức cứu chữa và phục vụ thương binh, bệnh binh. https://www.mod.gov.vn/home/intro/detail?1dmy&current=true&urile=wcm%3apath%3a/mod/sa-mod-site/sa-ttk/sa-ttdv-qy/sa-ttk-qy-gt/b1de02fc-f6c3-474c-a353-3d8396891477
4. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 5. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 10.
5, 6. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 11. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 210, 210.
7. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 4. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật, tr. 65.
8. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 7. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 407.
9. Hồ Chí Minh toàn tập (2011). Tập 12. H. NXB. Chính trị quốc gia, tr. 269.
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Tuyên giáo Trung ương (2020). Tài liệu nghiên cứu các bài viết và phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đoàn kết dân tộc.
2. Bộ Chính trị (2022). Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 17/01/2022 về tổ chức Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021 – 2030 và những năm tiếp theo.
3. Bộ Y tế (2009). Báo cáo công tác phòng, chống dịch cúm A/H1N1 và SARS.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2018). Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khoá XII. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. Tập I, II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập I, Tập II. H. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
7. Học viện Quân y (2020). Báo cáo kết quả triển khai Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 và số 2 tại Nam Sudan.
8. Quân ủy Trung ương (2019). Nghị quyết số 109-NQ/QUTW ngày 11/02/2019 về xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội trong tình hình mới.