Some solutions for improving the quality of operations of district party committee offices in Luang Prabang Province, the Lao People’s Democratic Republic
Souksomvang Khounmany
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
(Quanlynhanuoc.vn) – Ở tỉnh Luông Pha Bang, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy đặt ra cấp thiết trong bối cảnh Đảng Nhân dân Cách mạng Lào bước vào giai đoạn phát triển mới; nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế – xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo tồn di sản, quản lý du lịch, củng cố khối đoàn kết các dân tộc và chuyển đổi số ngày càng phức tạp. Bài viết làm rõ cơ sở lý luận, tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy; phân tích những kết quả, hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động của các Văn phòng Huyện ủy ở tỉnh Luông Pha Bang; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, tổng hợp, phục vụ, điều phối, quản trị hành chính công tác đảng và chuyển đổi số trong công tác văn phòng cấp ủy cấp huyện.
Từ khóa: Văn phòng Huyện ủy; chất lượng hoạt động; tham mưu, tổng hợp; xây dựng Đảng; Luông Pha Bang; Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Abstract: In Luang Prabang Province, Lao People’s Democratic Republic, the need to improve the quality of the District Party Committee Office’s operations has become urgent as the Lao People’s Revolutionary Party enters a new phase of development; tasks such as Party building, strengthening the grassroots political system, socio-economic development, maintaining national defense and security, preserving cultural heritage, managing tourism, consolidating ethnic unity, and digital transformation are becoming increasingly complex. This article clarifies the theoretical basis and evaluation criteria for the quality of District Party Committee Office operations; analyzes the achievements, limitations, and underlying causes in the operations of District Party Committee Offices in Luang Prabang Province; and, based on this analysis, proposes several solutions to improve the quality of advisory, synthesis, support, coordination, and administrative management of Party work, as well as digital transformation in the operations of district-level Party committee offices.
Keywords: District Party Committee Office; operational quality; advisory and general affairs; Party building; Luang Prabang; Lao People’s Revolutionary Party.
1. Đặt vấn đề
Trong hệ thống chính trị của nước CHDCND Lào, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào giữ vai trò hạt nhân lãnh đạo. Hiến pháp Lào năm 1991, sửa đổi năm 2015, quy định quyền làm chủ của Nhân dân các dân tộc được thực hiện và bảo đảm thông qua hoạt động của hệ thống chính trị với Đảng Nhân dân Cách mạng Lào là hạt nhân lãnh đạo. Đây là cơ sở chính trị – pháp lý quan trọng, xác định vị trí, vai trò của tổ chức đảng các cấp; trong đó, cấp huyện là cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước vào địa bàn cơ sở.
Luang Prabang là tỉnh miền Bắc Lào, có diện tích 16.875 km², gồm 12 đơn vị cấp huyện: Luang Prabang, Xieng Ngeun, Nan, Pak Ou, Nambak, Ngoi, Pakxeng, Phonxay, Chomphet, Viengkham, Phounkhone và Phonthong. Đây là địa bàn có vị trí chính trị, văn hóa, du lịch và đối ngoại quan trọng; thành phố Luông Pha Bang được UNESCO ghi danh là Di sản thế giới nhờ giá trị kiến trúc, nghệ thuật và cảnh quan đô thị đặc sắc, thể hiện sự kết hợp giữa kiến trúc truyền thống Lào và kiến trúc thời kỳ thuộc địa. Bên cạnh đó, tỉnh có đặc điểm đa dân tộc, tạo nên tính đa dạng văn hóa nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao đối với công tác nắm tình hình, vận động quần chúng và củng cố đoàn kết dân tộc.
Đại hội XII Đảng Nhân dân Cách mạng Lào diễn ra vào tháng 01/2026 nhằm đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết Đại hội XI, xem xét việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm lần thứ IX và xác định lộ trình phát triển cho giai đoạn tiếp theo. Sau Đại hội, yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng Đảng, hiện đại hóa quản trị công, phòng chống tham nhũng, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường phân cấp, phân quyền và trách nhiệm giải trình ngày càng được nhấn mạnh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã kêu gọi cải cách toàn diện nhằm tăng cường quản trị công tác Đảng, hiện đại hóa hành chính công, củng cố liêm chính, mở rộng quản trị số, giao thêm trách nhiệm cho địa phương đi đôi với tăng cường giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình. Trong điều kiện đó, Văn phòng Huyện ủy không thể chỉ dừng ở vai trò hành chính, lễ tân, văn thư, hậu cần mà phải trở thành trung tâm tham mưu tổng hợp, trung tâm thông tin và trung tâm điều phối, phục vụ sự lãnh đạo của Huyện ủy. Chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy được thể hiện ở năng lực nắm chắc tình hình, tổng hợp đúng, tham mưu trúng, phục vụ kịp thời, bảo đảm bí mật, phối hợp nhịp nhàng, đôn đốc hiệu quả, quản lý hồ sơ khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng phong cách làm việc chuyên nghiệp, liêm chính, gần dân, sát cơ sở.
2. Vai trò và tiêu chí đánh giá chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy
Văn phòng Huyện ủy là bộ phận tham mưu, giúp việc trực tiếp cho Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy và Thường trực Huyện ủy. Xét về bản chất, đây là cơ quan có tính chất chính trị – hành chính đặc thù: vừa thực hiện nhiệm vụ hành chính của Đảng, vừa tham gia vào quá trình chuẩn bị, tổ chức, theo dõi và phục vụ hoạt động lãnh đạo chính trị của cấp ủy. Kinh nghiệm lý luận về văn phòng cấp ủy cho thấy, văn phòng không chỉ đảm nhiệm chức năng hành chính – tổng hợp mà còn góp phần cụ thể hóa, tổ chức và kiểm tra việc thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng; đồng thời là “trung tâm thông tin tổng hợp” và cầu nối giữa cấp ủy với các tổ chức trong hệ thống chính trị.
Thứ nhất, vai trò tham mưu tổng hợp. Đây là chức năng cơ bản, xuyên suốt và quan trọng nhất. Tham mưu tổng hợp không đơn thuần là tập hợp báo cáo từ các ban, ngành, đoàn thể rồi trình lãnh đạo, mà là quá trình thu thập, kiểm chứng, phân tích, lựa chọn, hệ thống hóa thông tin; đánh giá tình hình; nhận diện vấn đề; dự báo xu hướng và đề xuất phương án xử lý. Đối với cấp huyện, công tác tham mưu tổng hợp cần bám sát các lĩnh vực: xây dựng Đảng, tổ chức cán bộ, kiểm tra, giám sát, tuyên truyền – tư tưởng, dân vận, quốc phòng – an ninh, kinh tế, xã hội, tài nguyên, môi trường, du lịch, văn hóa, tôn giáo, dân tộc, biên giới, trật tự cơ sở và đời sống nhân dân.
Thứ hai, vai trò phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành công việc của cấp ủy. Mọi chương trình công tác, hội nghị, cuộc họp, buổi làm việc, chuyến công tác cơ sở, chế độ thông tin báo cáo, lịch tiếp dân, tiếp khách, hoạt động đối ngoại địa phương, tổ chức đại hội đảng bộ, sơ kết, tổng kết nghị quyết đều cần được Văn phòng Huyện ủy chuẩn bị chặt chẽ. Chất lượng phục vụ thể hiện ở sự chủ động, chu đáo, chính xác, đúng quy trình, tiết kiệm, hiệu quả và bảo đảm an toàn, bảo đảm bí mật.
Thứ ba, là đầu mối điều phối thông tin và phối hợp công tác giữa các cơ quan tham mưu, giúp việc của Huyện ủy với chính quyền, Mặt trận Lào xây dựng đất nước, các đoàn thể, lực lượng vũ trang, các bản và cụm bản. Trong thực tế, nhiều nhiệm vụ lãnh đạo cấp huyện có tính liên ngành, liên lĩnh vực, cần sự phối hợp giữa nhiều cơ quan. Nếu văn phòng làm tốt vai trò điều phối, công việc sẽ thông suốt, giảm chồng chéo, hạn chế bỏ sót nhiệm vụ. Nếu điều phối không tốt, cấp ủy dễ rơi vào tình trạng bị động, văn bản ban hành chậm, báo cáo thiếu đồng bộ, chỉ đạo thiếu thống nhất.
Thứ tư, vai trò bảo đảm nền nếp hành chính của Đảng. Công tác văn thư, lưu trữ, quản lý văn bản, tài liệu mật, quản lý con dấu, lập hồ sơ, số hóa tài liệu, tài chính Đảng, quản trị cơ sở vật chất, hậu cần hội nghị, bảo đảm phương tiện làm việc tuy có vẻ là công việc “hậu trường”, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực lãnh đạo của cấp ủy. Một văn bản sai thể thức, chậm thời hạn, thiếu căn cứ hoặc lộ lọt thông tin có thể làm giảm uy tín của cấp ủy, thậm chí gây ra hậu quả chính trị, pháp lý và tổ chức.
Từ các vai trò trên, có thể xác định một số tiêu chí để đánh giá chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy.
Một là, tính chính trị và tính định hướng. Mọi hoạt động của văn phòng phải đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, bảo đảm đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, phục vụ lợi ích của nhân dân các dân tộc. Công tác tham mưu phải kiên định nguyên tắc, nhưng linh hoạt trong phương pháp; bảo đảm đúng định hướng nhưng không máy móc, giáo điều.
Hai là, tính chính xác, đầy đủ và khách quan của thông tin. Văn phòng phải cung cấp cho lãnh đạo cấp ủy thông tin đã được kiểm chứng, có nguồn rõ ràng và phản ánh đúng tình hình. Đặc biệt ở Luông Pha Bang, thông tin về vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc, khu vực phát triển du lịch, bảo tồn di sản, quản lý đất đai, môi trường, tôn giáo, an ninh nông thôn cần được tổng hợp khách quan, tránh báo cáo một chiều.
Ba là, tính kịp thời. Cấp ủy chỉ có thể lãnh đạo hiệu quả khi được cung cấp thông tin đúng lúc, văn bản đúng hạn, chương trình công tác đúng tiến độ và báo cáo đúng thời hạn. Chậm thông tin có thể làm chậm quyết định; chậm quyết định có thể làm mất cơ hội xử lý vấn đề ngay từ gốc.
Bốn là, tính dự báo và tính tham mưu chiến lược. Văn phòng Huyện ủy không chỉ phản ánh những việc đã xảy ra mà còn cần nhận diện những việc có thể xảy ra. Năng lực dự báo thể hiện ở việc phát hiện sớm các điểm nóng xã hội, biến động tư tưởng của cán bộ, đảng viên, nhân dân; khó khăn trong sản xuất, đời sống, du lịch; an ninh trật tự; thiên tai, dịch bệnh; di cư lao động; tranh chấp đất đai; hoặc nguy cơ suy giảm niềm tin ở cơ sở.
Năm là, sự phối hợp và tính liên thông. Hoạt động văn phòng cấp ủy đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ với các ban xây dựng Đảng, Văn phòng chính quyền huyện, các phòng chuyên môn, các đoàn thể, lực lượng công an, quân sự và cấp ủy cơ sở. Chất lượng phối hợp được đo bằng mức độ thông suốt thông tin, sự rõ ràng trong phân công, sự thống nhất trong tham mưu và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ sau khi được Huyện ủy chỉ đạo.
Sáu là, tính chuyên nghiệp, kỷ luật và bảo mật. Cán bộ văn phòng phải có tác phong cẩn trọng, chuẩn mực, đúng giờ, đúng quy trình, giữ bí mật, nói và viết chính xác, ứng xử văn hóa, tôn trọng nhân dân và đồng nghiệp. Văn phòng Huyện ủy là nơi tiếp nhận nhiều thông tin quan trọng, vì vậy kỷ luật phát ngôn, kỷ luật văn bản, kỷ luật hồ sơ và kỷ luật bảo vệ bí mật phải được đặt lên hàng đầu.
Bảy là, hiệu quả ứng dụng công nghệ và cải cách hành chính của Đảng. Văn phòng hiện đại phải giảm giấy tờ không cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý, quản lý tiến độ, lưu trữ khoa học, truy xuất nhanh, liên thông dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin. Đây là tiêu chí ngày càng quan trọng trong bối cảnh Lào thúc đẩy quản trị số và hiện đại hóa hành chính công.
3. Thực trạng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy ở tỉnh Luông Pha Bang hiện nay
Những năm qua, Văn phòng Huyện ủy ở tỉnh Luông Pha Bang về cơ bản đã phát huy vai trò là cơ quan tham mưu, tổng hợp, phục vụ trực tiếp cấp ủy cấp huyện. Trên cơ sở nghị quyết, chỉ thị của Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Tỉnh ủy Luông Pha Bang, Văn phòng Huyện ủy đã tham mưu xây dựng chương trình công tác toàn khóa chương trình công tác năm, quý, tháng; chuẩn bị nội dung các hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, Ban Thường vụ Huyện ủy, giao ban Thường trực Huyện ủy; phối hợp chuẩn bị báo cáo chính trị, báo cáo kiểm điểm, nghị quyết chuyên đề, kế hoạch kiểm tra, giám sát, chương trình công tác cơ sở.
Công tác phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo từng bước đi vào nền nếp. Văn phòng Huyện ủy đã duy trì chế độ lịch công tác, chế độ thông tin báo cáo; tiếp nhận và xử lý văn bản; chuẩn bị tài liệu hội nghị; ghi biên bản; ban hành thông báo kết luận; đôn đốc việc thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường trực Huyện ủy. Đối với địa bàn miền núi, giao thông còn khó khăn; nhiều bản xa trung tâm; việc duy trì thông tin thường xuyên giữa huyện và cơ sở đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm sự lãnh đạo thông suốt của Huyện ủy.
Công tác tham mưu tổng hợp có bước chuyển từ hành chính sự vụ sang bám sát hơn nhiệm vụ chính trị của địa phương. Nhiều Văn phòng Huyện ủy đã chú trọng tổng hợp tình hình phát triển kinh tế – xã hội, sản xuất nông nghiệp, xây dựng nông thôn, bảo tồn văn hoá, phát triển du lịch, quản lý tài nguyên, bảo đảm an ninh, trật tự, công tác dân tộc, tôn giáo, xây dựng tổ chức đảng, phát triển đảng viên, kiểm tra, giám sát, công tác cán bộ. Việc tổng hợp thông tin phục vụ cấp ủy ngày càng quan tâm đến các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống nhân dân.
Công tác văn thư, lưu trữ, quản lý tài liệu, bảo đảm hậu cần, tài chính Đảng và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của Huyện ủy từng bước được cải thiện. Một số văn phòng đã sử dụng thư điện tử, máy tính, phần mềm văn bản, nhóm trao đổi trực tuyến, thiết bị trình chiếu và lưu trữ điện tử một cách bước đầu để phục vụ công việc. Tuy mức độ chưa đồng đều, đây vẫn là nền tảng quan trọng để tiến tới mô hình văn phòng điện tử trong công tác của Đảng.
Hoạt động phối hợp giữa Văn phòng Huyện ủy với các cơ quan tham mưu, giúp việc của Huyện ủy, Văn phòng chính quyền huyện, Mặt trận, đoàn thể và lực lượng vũ trang đã có những chuyển biến tích cực. Trong các nhiệm vụ lớn, như: chuẩn bị đại hội đảng bộ, sơ kết, tổng kết nghị quyết, tiếp đoàn công tác của tỉnh, tổ chức hội nghị cán bộ chủ chốt, triển khai nhiệm vụ chính trị cấp bách, Văn phòng Huyện ủy thường giữ vai trò đầu mối, bảo đảm các khâu chuẩn bị, phục vụ và theo dõi.
Đội ngũ cán bộ Văn phòng Huyện ủy nhìn chung có bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, chấp hành sự phân công của cấp ủy, gắn bó với địa bàn, hiểu phong tục, tập quán của nhân dân các dân tộc. Đây là lợi thế quan trọng trong môi trường công tác cấp huyện ở Luông Pha Bang, nơi các yếu tố dân tộc, tôn giáo, văn hóa, truyền thống và quan hệ cộng đồng có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả lãnh đạo và việc vận động quần chúng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, chất lượng hoạt động của một số Văn phòng Huyện ủy ở Luông Pha Bang còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục.
Thứ nhất, chất lượng tham mưu tổng hợp chưa thật đồng đều, có nơi còn nặng về hành chính, sự vụ, chưa mạnh về phân tích, dự báo và đề xuất chính sách. Một số báo cáo mới dừng ở việc liệt kê kết quả, chưa nêu rõ nguyên nhân sâu xa, các điểm nghẽn, xu hướng phát sinh và phương án xử lý. Trong khi đó, yêu cầu của lãnh đạo cấp huyện hiện nay đòi hỏi văn phòng phải tham mưu “đúng, trúng, kịp thời”, có căn cứ thực tiễn và tính khả thi cao.
Thứ hai, chế độ thông tin từ cơ sở lên huyện có lúc chưa kịp thời, chưa đầy đủ, nhất là ở các bản xa trung tâm, vùng đồng bào dân tộc, địa bàn giao thông khó khăn hoặc nơi phát sinh vấn đề đột xuất. Thông tin giữa các cơ quan đôi khi còn phân tán, thiếu liên thông; cùng một vấn đề nhưng mỗi cơ quan báo cáo theo cách khác nhau, gây khó khăn cho văn phòng trong việc tổng hợp, đối chiếu và tham mưu. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ cấp ủy còn chậm; nhiều thông tin vẫn lưu rải rác dưới dạng văn bản giấy hoặc tệp tin cá nhân.
Thứ ba, công tác đôn đốc, theo dõi việc thực hiện nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Huyện ủy ở một số nơi chưa chặt chẽ. Sau khi ban hành văn bản, việc theo dõi tiến độ, nhắc việc, kiểm tra kết quả, tổng hợp khó khăn và báo cáo tồn đọng chưa thực sự thường xuyên. Điều này làm giảm hiệu lực của chỉ đạo, nhất là đối với những nhiệm vụ cần phối hợp liên ngành hoặc kéo dài trong nhiều tháng.
Thứ tư, việc chuẩn hóa quy trình công tác văn phòng vẫn còn hạn chế. Một số khâu như chuẩn bị nội dung hội nghị, thẩm định thể thức văn bản, quản lý lịch công tác, xử lý văn bản đến, văn bản đi, lập hồ sơ công việc, lưu trữ tài liệu, bảo quản tài liệu mật, chuyển giao hồ sơ khi thay đổi cán bộ chưa thật sự thống nhất. Khi quy trình chưa rõ ràng, chất lượng công việc phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm cá nhân; nếu cán bộ thay đổi, công việc dễ bị gián đoạn.
Thứ năm, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu. Tình trạng sử dụng văn bản giấy, ký chuyển thủ công, lưu trữ phân tán, thiếu phần mềm quản lý nhiệm vụ, thiếu hồ sơ điện tử, thiếu dữ liệu dùng chung vẫn còn phổ biến. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới về tương lai số của Lào cũng chỉ ra rằng trong các cơ quan công quyền, việc lưu trữ giấy vẫn chưa được số hóa đầy đủ; các hệ thống còn phân mảnh và khung pháp lý về kinh tế số, trong đó có bảo vệ dữ liệu, cần tiếp tục được củng cố. Điều này phản ánh thách thức chung mà các địa phương, trong đó có Luông Pha Bang, phải đối mặt khi hiện đại hóa công tác văn phòng.
Thứ sáu, trình độ và kỹ năng của một bộ phận cán bộ văn phòng chưa đồng đều. Công việc văn phòng cấp ủy đòi hỏi cán bộ vừa có phẩm chất chính trị, vừa biết nghiên cứu, tổng hợp, viết báo cáo, sử dụng công nghệ, giao tiếp, điều phối, giữ bí mật và xử lý tình huống. Tuy nhiên, ở một số nơi, cán bộ còn hạn chế về kỹ năng phân tích chính sách, kỹ năng dự báo, kỹ năng soạn thảo văn bản chuyên sâu, kỹ năng sử dụng dữ liệu, ngoại ngữ và công nghệ thông tin. Đào tạo, bồi dưỡng chuyên đề cho cán bộ văn phòng cấp huyện chưa thật sự thường xuyên, chưa sát với yêu cầu mới.
Thứ bảy, các điều kiện bảo đảm hoạt động vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Một số huyện miền núi của Luông Pha Bang có địa bàn rộng, dân cư phân tán, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng đều, đường truyền Internet chưa ổn định, thiết bị phục vụ họp trực tuyến, số hóa tài liệu và lưu trữ an toàn còn thiếu. Trong khi đó, khối lượng công việc của Văn phòng Huyện ủy ngày càng tăng, yêu cầu phục vụ ngày càng cao và thời hạn xử lý ngày càng gấp.
Những hạn chế trên có cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.
Về mặt khách quan, Luông Pha Bang là tỉnh miền núi, địa bàn rộng, có nhiều cộng đồng dân tộc và điều kiện hạ tầng giữa các huyện không đồng đều. Công tác nắm tình hình, tổng hợp thông tin và tổ chức phục vụ cấp ủy vì thế gặp nhiều khó khăn hơn so với các địa bàn đô thị tập trung. Đặc thù là tỉnh di sản, trung tâm du lịch và văn hóa cũng làm cho nhiệm vụ lãnh đạo cấp huyện trở nên phức tạp: vừa phát triển kinh tế, du lịch, dịch vụ, vừa bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc, bảo đảm an ninh trật tự và quản lý tác động xã hội của du lịch.
Về bối cảnh chung, quá trình cải cách hành chính công, chuyển đổi số và phân cấp quản lý ở Lào đang đặt thêm nhiệm vụ mới cho cấp huyện. UNDP từng nhấn mạnh mục tiêu tăng cường năng lực và cung cấp dịch vụ của chính quyền địa phương ở Lào, trong đó chú trọng cải thiện năng lực cấp huyện, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công, phản hồi của người dân và cơ chế giám sát việc cung cấp dịch vụ. Khi cấp huyện được giao nhiều trách nhiệm hơn, Văn phòng Huyện ủy cũng phải nâng cao năng lực tham mưu, điều phối và theo dõi để bảo đảm cấp ủy lãnh đạo đúng trọng tâm.
Về chủ quan, nhận thức của một số cấp ủy, cán bộ, đảng viên về vị trí của Văn phòng Huyện ủy chưa thật đầy đủ. Có nơi vẫn coi văn phòng chủ yếu là bộ phận hành chính, chỉ phục vụ giấy tờ, chưa coi đây là cơ quan tham mưu tổng hợp, trung tâm thông tin và điều phối của cấp ủy. Khi nhận thức chưa đúng, việc bố trí cán bộ, giao nhiệm vụ, đầu tư phương tiện, đào tạo kỹ năng và đánh giá kết quả cũng chưa tương xứng.
Một nguyên nhân quan trọng khác là công tác chuẩn hóa quy trình, phân công trách nhiệm và đánh giá hiệu quả chưa được quan tâm đúng mức. Nhiều công việc vẫn được xử lý theo thói quen, kinh nghiệm; ít sử dụng bảng tiến độ, hồ sơ công việc, chỉ số đánh giá, cơ chế nhắc việc và kiểm tra kết quả. Trong điều kiện nhiệm vụ ngày càng nhiều, nếu thiếu quy trình và công cụ quản trị hiện đại, văn phòng dễ bị quá tải, bị động và chậm đổi mới. Ngoài ra, chính sách đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và sử dụng cán bộ văn phòng còn cần được tăng cường. Cán bộ văn phòng cấp ủy phải làm việc trong môi trường áp lực cao, thời gian không cố định, thường xuyên xử lý thông tin nhạy cảm, đòi hỏi sự cẩn trọng, trung thành và chính xác. Nếu không có cơ chế động viên, bồi dưỡng, luân chuyển, phát triển nghề nghiệp và bảo đảm các điều kiện làm việc phù hợp, thì khó hình thành đội ngũ cán bộ văn phòng chuyên nghiệp, ổn định, chất lượng cao.
4. Một số giải pháp
4.1. Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của Văn phòng Huyện ủy trong đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp uỷ
Cần thống nhất nhận thức trong cấp ủy, các cơ quan tham mưu, giúp việc và đội ngũ cán bộ về vai trò của Văn phòng Huyện ủy. Văn phòng không chỉ là nơi nhận văn bản, phát hành giấy mời, chuẩn bị hội trường, ghi biên bản mà còn là cơ quan tham mưu tổng hợp, trung tâm thông tin, đầu mối điều phối, bộ phận bảo đảm nền nếp hành chính của Đảng. Nâng cao chất lượng văn phòng chính là nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo của Huyện ủy. Ban Thường vụ Huyện ủy các huyện ở Luông Pha Bang cần đưa nhiệm vụ nâng cao chất lượng hoạt động của văn phòng vào chương trình xây dựng Đảng hằng năm. Người đứng đầu cấp ủy phải trực tiếp quan tâm chỉ đạo đổi mới công tác văn phòng; định kỳ làm việc với Văn phòng Huyện ủy để đánh giá kết quả, tháo gỡ khó khăn, định hướng nhiệm vụ. Mỗi cán bộ văn phòng cần nhận thức rõ rằng công việc của mình tuy thầm lặng nhưng có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng các quyết định của cấp ủy và niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Xây dựng văn hóa văn phòng cấp ủy theo hướng trung thành, tận tụy, chính xác, kỷ luật, sáng tạo, liêm chính, tiết kiệm, gần gũi với cơ sở.
4.2. Hoàn thiện quy chế làm việc, chuẩn hoá quy trình và phân công trách nhiệm rõ ràng
Văn phòng Huyện ủy cần rà soát, bổ sung, hoàn thiện quy chế làm việc phù hợp với quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước Lào, chỉ đạo của Tỉnh ủy Luông Pha Bang và điều kiện cụ thể của từng huyện. Quy chế phải xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác, chế độ thông tin, chế độ hội họp, quy trình xử lý văn bản, quy trình chuẩn bị hội nghị, quy trình ban hành thông báo kết luận, quy trình theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ sau khi chỉ đạo, quy trình lưu trữ tài liệu và bảo mật.
Cần áp dụng nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm”. Mỗi văn bản đến phải xác định người xử lý chính, người phối hợp, hạn hoàn thành; mỗi kết luận của Thường trực Huyện ủy phải có danh mục nhiệm vụ, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn báo cáo; mỗi hội nghị phải có kế hoạch chuẩn bị, phân công từng khâu, kiểm tra trước, rút kinh nghiệm sau. Cách làm này giúp giảm tình trạng chồng chéo, bỏ sót, đùn đẩy hoặc phụ thuộc vào chỉ đạo bằng lời nói.
Đối với công tác văn bản, cần chuẩn hóa thể thức, thẩm quyền, quy trình soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định, ký ban hành, phát hành, lưu trữ. Văn phòng Huyện ủy phải là “cửa kiểm soát chất lượng” cuối cùng trước khi văn bản được trình lãnh đạo ký. Văn bản của Huyện ủy cần ngắn gọn, rõ căn cứ, rõ mục tiêu, rõ nhiệm vụ, rõ tổ chức thực hiện, tránh chung chung, hình thức.
4.3. Đổi mới công tác thông tin tổng hợp, nâng cao chất lượng tham mưu, phân tích và dự báo
Nâng cao chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy, trước hết phải nâng cao chất lượng tham mưu tổng hợp. Mỗi Văn phòng Huyện ủy cần xây dựng cơ chế thu thập thông tin đa chiều từ các ban Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể, công an, quân sự, cơ sở đảng, trưởng bản, người có uy tín, doanh nghiệp, trường học, cơ sở tôn giáo, cộng đồng du lịch và người dân. Thông tin phải được phân loại theo lĩnh vực, mức độ quan trọng, tính khẩn cấp và khả năng tác động đến lãnh đạo cấp ủy.
Với đặc thù Luông Pha Bang, công tác tham mưu cần chú trọng một số nhóm vấn đề: củng cố tổ chức đảng ở bản, phát triển đảng viên trong vùng đồng bào dân tộc; bảo tồn di sản gắn với phát triển du lịch bền vững; quản lý đất đai, môi trường, trật tự xây dựng trong khu vực du lịch; sinh kế của người dân vùng nông thôn, miền núi; an ninh trật tự, phòng chống ma tuý, tội phạm xuyên biên giới; tác động của mạng xã hội đến tư tưởng cán bộ, đảng viên, thanh niên; thiên tai, sạt lở, dịch bệnh; quan hệ giữa phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hoá.
Văn phòng Huyện ủy cần định kỳ xây dựng các bản tin tổng hợp tuần, báo cáo chuyên đề tháng và báo cáo quý về những vấn đề nổi lên ở cơ sở. Đối với các vấn đề phức tạp, cần tham mưu Thường trực Huyện ủy tổ chức đoàn khảo sát, làm việc trực tiếp tại cơ sở, không chỉ dựa trên báo cáo bằng văn bản. Phương châm là “nghe nhiều nguồn, kiểm chứng kỹ, tham mưu ngắn gọn, đề xuất rõ ràng”.
4.4. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Văn phòng Huyện uỷ
Cán bộ là nhân tố quyết định chất lượng hoạt động của văn phòng. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ Văn phòng Huyện ủy ở Luông Pha Bang có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trung thành với Đảng, tận tụy với công việc, am hiểu địa bàn, có năng lực chuyên môn và kỹ năng làm việc hiện đại. Cần rà soát vị trí việc làm và mô tả nhiệm vụ của từng cán bộ trong văn phòng. Mỗi vị trí phải có yêu cầu cụ thể về kiến thức, kỹ năng và sản phẩm công việc. Cán bộ phụ trách tổng hợp phải có năng lực nghiên cứu, viết báo cáo, phân tích dữ liệu và nắm bắt tình hình chính trị – xã hội. Cán bộ văn thư, lưu trữ phải nắm vững quy trình văn bản, bảo mật và hồ sơ. Cán bộ quản trị, hậu cần phải cẩn thận, tiết kiệm và minh bạch. Cán bộ công nghệ thông tin phải bảo đảm vận hành hệ thống, hỗ trợ chuyển đổi số và bảo vệ an toàn thông tin.
Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng theo hướng thiết thực. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào kỹ năng tham mưu tổng hợp; kỹ năng soạn thảo văn bản Đảng; kỹ năng xây dựng chương trình công tác; kỹ năng chuẩn bị hội nghị; kỹ năng ghi biên bản, thông báo kết luận; kỹ năng đôn đốc, theo dõi nhiệm vụ; kỹ năng xử lý thông tin nhạy cảm; kỹ năng ứng dụng công nghệ; kỹ năng giao tiếp công vụ; kỹ năng làm việc với đồng bào dân tộc. Bồi dưỡng phải gắn với bài tập tình huống thực tế của cấp huyện, tránh lý thuyết chung chung. Xây dựng cơ chế kèm cặp, truyền nghề trong nội bộ văn phòng. Cán bộ có kinh nghiệm cần hướng dẫn cán bộ trẻ về cách nắm tình hình, cách đọc văn bản, cách chuẩn bị báo cáo, cách phục vụ lãnh đạo và cách xử lý các tình huống đột xuất. Công tác văn phòng cấp ủy đòi hỏi nhiều kinh nghiệm nghề nghiệp, không thể học chỉ qua giáo trình mà phải được rèn luyện qua thực tiễn.
Cần quan tâm đến quy hoạch, luân chuyển và sử dụng cán bộ văn phòng. Cán bộ văn phòng cần có cơ hội đi cơ sở, tham gia các đoàn công tác, dự hội nghị chuyên đề, làm việc với các cơ quan khác để mở rộng tầm nhìn. Đồng thời, cần lựa chọn cán bộ có phẩm chất tốt, khả năng tổng hợp tốt, tác phong cẩn trọng để làm công tác văn phòng; tránh bố trí người thiếu kỷ luật, thiếu khả năng viết, thiếu tinh thần phục vụ vào vị trí nhạy cảm này. Tăng cường giáo dục liêm chính, phòng, chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, lợi ích nhóm trong đội ngũ cán bộ văn phòng. Yêu cầu này phù hợp với định hướng cải cách của lãnh đạo Đảng, Nhà nước Lào về việc xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức, năng lực, chống tham nhũng, thân hữu, chống suy thoái tư tưởng và nâng cao trách nhiệm phục vụ nhân dân.
4.5. Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Văn phòng Huyện ủy điện tử, an toàn và hiệu quả
Chuyển đổi số trong Văn phòng Huyện ủy cần được triển khai theo lộ trình phù hợp, không hình thức, không chạy theo thiết bị, mà hướng vào mục tiêu nâng cao chất lượng tham mưu, rút ngắn thời gian xử lý, tăng tính minh bạch, bảo đảm an toàn thông tin và phục vụ lãnh đạo tốt hơn. Các huyện cần chuẩn hóa quản lý văn bản điện tử: lập sổ văn bản đến, văn bản đi trên phần mềm hoặc bảng dữ liệu thống nhất; số hóa các văn bản quan trọng; xây dựng kho lưu trữ điện tử theo năm, lĩnh vực, mức độ mật; ban hành quy định về đặt tên tệp, phân quyền truy cập và việc sao lưu dữ liệu. Việc số hóa phải đi đôi với bảo mật, không đưa tài liệu mật lên nền tảng không an toàn, không sử dụng tài khoản cá nhân để lưu trữ văn bản quan trọng. Xây dựng hệ thống theo dõi nhiệm vụ sau khi Huyện ủy kết luận. Mỗi nhiệm vụ có mã số, người phụ trách, thời hạn, trạng thái xử lý, kết quả và các khó khăn. Thường trực Huyện ủy có thể xem nhanh nhiệm vụ nào đã hoàn thành, nhiệm vụ nào quá hạn, cơ quan nào chậm báo cáo, vấn đề nào cần tháo gỡ. Đây là công cụ rất quan trọng để nâng cao hiệu quả lãnh đạo.
Văn phòng Huyện ủy cũng cần từng bước ứng dụng họp trực tuyến, lịch công tác điện tử, cơ sở dữ liệu cán bộ, dữ liệu tổ chức đảng, dữ liệu văn bản nghị quyết, dữ liệu kiểm tra, giám sát, dữ liệu tiếp dân, phản ánh kiến nghị. Đối với các huyện xa trung tâm, họp trực tuyến và chia sẻ tài liệu điện tử sẽ giúp giảm chi phí đi lại, tăng tốc độ xử lý công việc. Tuy nhiên, chuyển đổi số phải đi đôi với việc nâng cao năng lực số của cán bộ. Mỗi cán bộ văn phòng cần biết sử dụng thành thạo máy tính, phần mềm văn bản, bảng tính, thư điện tử công vụ, công cụ họp trực tuyến, lưu trữ điện tử, tìm kiếm thông tin, bảo vệ mật khẩu và nhận diện rủi ro an ninh mạng. Không thể xây dựng văn phòng điện tử nếu cán bộ vẫn làm việc theo thói quen giấy tờ cũ.
Về dài hạn, tỉnh Luông Pha Bang cần có kế hoạch chung về chuyển đổi số trong hệ thống văn phòng cấp ủy, bảo đảm tính liên thông giữa Văn phòng Tỉnh ủy và Văn phòng Huyện ủy. Cần tránh tình trạng mỗi huyện dùng một cách, mỗi cơ quan lập một hệ thống riêng, gây phân mảnh dữ liệu. Đây cũng là vấn đề mà các nghiên cứu về chuyển đổi số ở Lào đã lưu ý, khi cho rằng các hệ thống còn phân tán, cần tăng cường cơ chế phối hợp và quản trị dữ liệu.
4.6. Nâng cao hiệu quả công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết, kết luận của cấp uỷ
Văn phòng Huyện ủy phải làm tốt vai trò theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện nghị quyết, chương trình, kế hoạch và các kết luận của cấp ủy. Đây là khâu biến ý chí lãnh đạo thành kết quả thực tiễn. Cần lập danh mục toàn bộ nhiệm vụ do Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy, Thường trực Huyện ủy giao cho các cơ quan, đơn vị. Danh mục phải thể hiện rõ nội dung nhiệm vụ, văn bản giao việc, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, thời hạn, sản phẩm cần nộp và tình trạng xử lý. Hằng tuần hoặc hằng tháng, Văn phòng Huyện ủy tổng hợp tình hình thực hiện, báo cáo Thường trực Huyện ủy, đồng thời nhắc nhở các đơn vị chậm tiến độ.
Đối với các nghị quyết chuyên đề, chương trình lớn, cần có kế hoạch theo dõi riêng. Ví dụ: nghị quyết về xây dựng tổ chức đảng cơ sở; nghị quyết về phát triển du lịch bền vững; chương trình giảm nghèo; kế hoạch bảo tồn di sản; chương trình bảo đảm an ninh trật tự; kế hoạch chuyển đổi số; chương trình xây dựng đội ngũ cán bộ. Mỗi chương trình cần có chỉ tiêu, mốc thời gian, cơ quan chịu trách nhiệm và cơ chế sơ kết. Văn phòng Huyện ủy cần phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy và các ban xây dựng Đảng để phát hiện sớm các nơi thực hiện chậm, thực hiện hình thức hoặc báo cáo không đúng thực tế. Đôn đốc không phải là “nhắc giấy tờ”, mà là thúc đẩy trách nhiệm. Kiểm tra không chỉ để tìm sai phạm, mà còn để tháo gỡ khó khăn, nhân rộng cách làm tốt, bảo đảm nghị quyết đi vào cuộc sống.
5. Kết luận
Văn phòng Huyện ủy là cơ quan tham mưu, tổng hợp, phục vụ và điều phối trực tiếp hoạt động lãnh đạo của cấp ủy cấp huyện. Ở tỉnh Luông Pha Bang, nơi có vị trí chính trị, văn hóa, du lịch quan trọng, địa bàn rộng, dân cư đa dân tộc, yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động của Văn phòng Huyện ủy càng trở nên cấp thiết. Chất lượng văn phòng không chỉ thể hiện ở việc xử lý văn bản nhanh hay phục vụ hội nghị chu đáo mà sâu xa hơn là năng lực tham mưu đúng, trúng, kịp thời; nắm chắc tình hình cơ sở; bảo đảm thông tin chính xác; phối hợp hiệu quả; đôn đốc nghiêm túc; giữ vững kỷ luật, bí mật; ứng dụng công nghệ; xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp.
Trong giai đoạn mới sau Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, khi yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, hiện đại hóa quản trị công, củng cố liêm chính, phát triển địa phương bền vững và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân ngày càng cao, Văn phòng Huyện ủy ở Luông Pha Bang cần đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Một Văn phòng Huyện ủy chuyên nghiệp, kỷ luật, số hóa, gần cơ sở và giàu năng lực tham mưu sẽ góp phần trực tiếp nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng cấp huyện; củng cố niềm tin của nhân dân các dân tộc; xây dựng tỉnh Luông Pha Bang phát triển ổn định, bền vững, giàu bản sắc trong thời kỳ mới.
Tài liệu tham khảo:
1. Hiến pháp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào năm 1991, sửa đổi năm 2015.
2. 12th National Party Congress opens. https://kpl.gov.la/en/detail.aspx?id=96354
3. President Thongloun Calls for Integrity-Driven Reforms, Stronger Governance Ahead of Party Congress. https://kpl.gov.la/En/detail.aspx/detail.aspx?id=101720.
4. Luang Prabang province overview. https://kpl.gov.la/En/Page/Footer/LuangPrabang.aspx
5. UNESCO World Heritage Center. Town of Luang Prabang. https://whc.unesco.org/en/list/479/
6. Official Website for Tourism Luang Prabang. About Luang Prabang. https://tourismluangprabang.org/about-luangprabang/
7. World Bank. Positioning the Lao PDR for a Digital Future, 2022. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/c01714a0bc2ca257bdfe8f3f75a64adc-0070062022/original/Positioning-The-Lao-PDR-for-a-Digital-Future-11-10-22.pdf
8. UNDP Lao PDR. Governance and Public Administration Reform: Strengthening Capacity and Service Delivery of Local Administrations. https://www.undp.org/laopdr/projects/governance-and-public-administration-reform-strengthening-capacity-and-service-delivery-local-administrations.
