(Quanlynhanuoc.vn) – Ngày 25/6/2026, Khoa Kinh tế, Học viện Hành chính và Quản trị công tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển kinh tế không gian tầm thấp trong kỷ nguyên mới: Triển vọng, cơ hội và thách thức” với sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức đổi mới sáng tạo cùng nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên của Học viện.
Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh kinh tế không gian tầm thấp (Low-Altitude Economy – LAE) đang trở thành một lĩnh vực phát triển mới tại nhiều quốc gia, gắn với sự phát triển nhanh của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái và các nền tảng kết nối thông minh. Đối với Việt Nam, đây được xem là lĩnh vực có nhiều tiềm năng ứng dụng trong logistics, nông nghiệp, quản lý đô thị, du lịch và dịch vụ công, đồng thời đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức quản lý nhà nước và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phù hợp.
Hội thảo do TS. Hoàng Ngọc Hải – Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công và PGS. TS. Đỗ Thị Kim Tiên – Trưởng khoa Kinh tế đồng chủ trì. Tham dự Hội thảo có các nhà khoa học, chuyên gia, đại diện cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức đổi mới sáng tạo và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái.
Bên cạnh các chuyên gia và diễn giả, Hội thảo còn có sự tham dự của nghiên cứu sinh đang sinh hoạt chuyên môn tại Khoa Kinh tế; học viên cao học hai chuyên ngành Quản lý kinh tế và Tài chính – Ngân hàng; cùng sinh viên các chuyên ngành Kinh tế, Kinh tế du lịch và Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành của Học viện. Sự tham gia của đội ngũ nghiên cứu sinh, học viên và sinh viên đã góp phần mở rộng không gian trao đổi học thuật, tăng cường gắn kết giữa hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và thực tiễn quản lý, đồng thời tạo điều kiện để người học tiếp cận những vấn đề mới về phát triển kinh tế không gian tầm thấp.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Hoàng Ngọc Hải – Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công nhấn mạnh, kinh tế không gian tầm thấp đang nổi lên như một xu hướng phát triển mới trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và sự phát triển nhanh của các công nghệ tiên tiến. Theo TS. Hoàng Ngọc Hải, cùng với các không gian phát triển truyền thống, không phận tầm thấp đang từng bước được nhìn nhận như một nguồn lực mới, mở ra cơ hội hình thành các ngành nghề, dịch vụ và mô hình kinh doanh có giá trị gia tăng cao. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, cần có cách tiếp cận đồng bộ về thể chế, hạ tầng, công nghệ và phương thức quản lý nhà nước.
Đối với Việt Nam, kinh tế không gian tầm thấp có nhiều triển vọng ứng dụng trong logistics, nông nghiệp thông minh, quản lý đô thị, cứu hộ cứu nạn và cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và nâng cao năng lực quản lý. TS. Hoàng Ngọc Hải kỳ vọng các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo sẽ góp phần làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá tiềm năng và những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế không gian tầm thấp ở Việt Nam, đồng thời đề xuất các kiến nghị chính sách có tính khả thi, đặc biệt về hoàn thiện thể chế, triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) và tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp. Những kết quả của Hội thảo sẽ là nguồn tham khảo hữu ích phục vụ nghiên cứu, đào tạo và hoạch định chính sách đối với lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển này.
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Đỗ Thị Kim Tiên – Trưởng khoa Kinh tế, Học viện Hành chính và Quản trị công cho biết Hội thảo nhận được gần 40 bài tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đến từ nhiều cơ quan, tổ chức trong và ngoài Học viện. Các tham luận tập trung vào những vấn đề cốt lõi của kinh tế không gian tầm thấp, từ xây dựng cơ sở lý luận và khung tiếp cận, phân tích kinh nghiệm quốc tế, đánh giá tiềm năng và những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam, đến đề xuất đổi mới phương thức quản lý nhà nước và các giải pháp hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo PGS.TS. Đỗ Thị Kim Tiên, Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn hướng tới mục tiêu bổ sung cơ sở khoa học cho nghiên cứu, đào tạo và hoạch định chính sách trong một lĩnh vực còn mới ở Việt Nam. Những kết quả nghiên cứu và các ý kiến trao đổi tại Hội thảo sẽ góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận, cung cấp luận cứ khoa học và gợi mở các định hướng chính sách phục vụ quá trình phát triển kinh tế không gian tầm thấp theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.
Các tham luận tại Hội thảo đã tiếp cận kinh tế không gian tầm thấp từ nhiều góc độ khác nhau, phản ánh sự kết hợp giữa nghiên cứu lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn phát triển ở Việt Nam. Nhiều ý kiến tập trung làm rõ cơ sở khoa học của mô hình phát triển, đồng thời đề xuất các giải pháp về thể chế, đổi mới sáng tạo và quản lý nhà nước nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của không gian tầm thấp trong giai đoạn tới.
Tại Hội thảo, TS. Nguyễn Văn Trúc – Trưởng Phòng Ươm tạo công nghệ, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ trình bày tham luận với chủ đề: “Kinh tế không gian tầm thấp: Cơ sở lý luận, khung chính sách và kinh nghiệm quốc tế trong kỷ nguyên mới – Hệ sinh thái kinh tế, công nghệ và thể chế mới cho Việt Nam”. Theo TS. Nguyễn Văn Trúc, kinh tế không gian tầm thấp đang trở thành một xu hướng phát triển mới trên thế giới, được thúc đẩy bởi sự hội tụ của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), mạng 5G/6G, hệ thống định vị vệ tinh và các phương tiện bay không người lái. Sự phát triển của các công nghệ này đang tạo điều kiện hình thành các mô hình kinh doanh mới và mở rộng khả năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia và vùng lãnh thổ, như: Trung Quốc, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Singapore, TS. Nguyễn Văn Trúc cho rằng, việc phát triển kinh tế không gian tầm thấp luôn gắn với quá trình hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng quản lý không lưu tầm thấp và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đối với Việt Nam, đây là cơ hội để khai thác hiệu quả không gian tầm thấp phục vụ phát triển logistics, nông nghiệp, du lịch và các dịch vụ công. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng này, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy hợp tác công – tư và nâng cao năng lực quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không.
Tiếp cận từ góc độ đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ, ông Đỗ Tiến Thịnh – Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) trình bày tham luận với chủ đề: “Kinh tế không gian tầm thấp: Cơ hội và triển vọng chiến lược tại Việt Nam – Phân tích khả năng tham gia chuỗi giá trị và công nghệ lưỡng dụng”. Tham luận tập trung phân tích cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế không gian tầm thấp, đồng thời làm rõ vai trò của đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ lưỡng dụng đối với việc hình thành các ngành công nghiệp mới.
Từ thực tiễn phát triển sản phẩm máy bay không người lái Hera do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, thiết kế và sản xuất, ông Đỗ Tiến Thịnh cho rằng, Việt Nam đã từng bước hình thành năng lực làm chủ một số công nghệ cốt lõi và có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của ngành công nghiệp thiết bị bay không người lái. Theo ông, để tận dụng cơ hội từ kinh tế không gian tầm thấp, cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo. Đây là những điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực công nghệ, từng bước phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và tăng cường năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ mới.
Hội thảo cũng đã được nghe rất nhiều những tham luận với nhiều ý kiến sắc đáng tập trung vào việc tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn về mặt thể chế. Các chuyên gia, nhà khoa học đã đưa ra những kiến nghị hành động cụ thể: Sớm ban hành các khung thể chế thử nghiệm có kiểm soát tại một số địa phương hoặc lĩnh vực cụ thể để doanh nghiệp công nghệ và logistics thực nghiệm, kiểm chứng mô hình vận tải tầm thấp trước khi luật hóa diện rộng. Cần có tầm nhìn dài hạn khi tích hợp quy hoạch các bãi đáp drone, trạm sạc, trung tâm phân phối tầm thấp ngay trong các quy hoạch đô thị mới, trung tâm logistics và các tổ hợp thương mại lớn; Thúc đẩy mạnh mẽ liên kết nhà nước – cơ sở giáo dục – doanh nghiệp.
Từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực hàng không, vũ trụ và thiết bị bay không người lái, ông Trần Thiên Phương cho rằng phát triển kinh tế không gian tầm thấp cần được đặt trong một hệ sinh thái thống nhất giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu. Theo ông, việc hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế phối hợp sẽ là điều kiện quan trọng để thúc đẩy thị trường phát triển bền vững.
Đại diện Central Retail Việt Nam cho rằng, việc ứng dụng công nghệ không gian tầm thấp có thể góp phần số hóa chuỗi cung ứng nông sản, giảm thời gian vận chuyển, hạn chế hao hụt sau thu hoạch, kết nối hiệu quả hơn giữa vùng nguyên liệu với hệ thống phân phối và từng bước hình thành hệ sinh thái logistics thông minh. Doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm triển khai cơ chế sandbox, quy hoạch hạ tầng đồng bộ và tăng cường hợp tác liên ngành để hiện thực hóa các mô hình logistics mới.
Các ý kiến trao đổi tại Hội thảo đều thống nhất rằng phát triển kinh tế không gian tầm thấp không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là bài toán về quản trị quốc gia, thể chế và chính sách. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, phương thức quản lý nhà nước cần chuyển dần từ cách tiếp cận quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, đánh giá rủi ro và điều tiết thích ứng, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, nhiều đại biểu cũng đề xuất ưu tiên hoàn thiện khung pháp lý, phát triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hợp tác công – tư và tăng cường liên kết giữa các cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để kinh tế không gian tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam trong thời gian tới.
Hội thảo khép lại với nhiều trao đổi học thuật có giá trị và những kiến nghị chính sách thiết thực. Không chỉ là diễn đàn chia sẻ kết quả nghiên cứu, Hội thảo còn góp phần bổ sung các luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoàn thiện thể chế, đổi mới phương thức quản lý nhà nước và định hướng phát triển kinh tế không gian tầm thấp ở Việt Nam. Với việc chủ động lựa chọn một lĩnh vực nghiên cứu còn rất mới, Học viện Hành chính và Quản trị công đã tạo lập diễn đàn học thuật quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp cùng trao đổi, kết nối và đề xuất các định hướng phát triển đối với kinh tế không gian tầm thấp. Đây cũng là bước đi cụ thể, thể hiện sự chủ động của Học viện trong việc mở rộng các hướng nghiên cứu mới, gắn nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước và phát triển đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Đồng thời, sự tham gia của đội ngũ nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên đã góp phần tăng cường gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và thực tiễn, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò của Học viện Hành chính và Quản trị công trong đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu và tư vấn chính sách đối với các vấn đề phát triển mới của quốc gia.
PV
